Opinions

Ik heb al vaker mijn lof uitgesproken over hoe de Duitsers de laatste jaren hun geschiedenis omzetten in krachtige cinema. Ook Der Baader Meinhof Komplex is een mooi geschiedenislesje over de Rote Armee Fraction in de jaren zeventig. We krijgen te zien hoe in verschillende stadia een cyclus van geweld in gang wordt gezet door idealistische jonge mensen. Hun idealen worden steeds minder zichtbaar als ze niet meer leiden tot daadwerkelijk succes, en dan gaat ook nog eens een nieuwe generatie aan de haal met hun gedachtegoed. Het is jammer dat het wel erg afstandelijk is gehouden, want daardoor kwam ik er zelden echt in te zitten. Daarmee worden de geniale fragmenten, en die zitten er zeer zeker ook in, meer tot kleine pareltjes in een wat karig geheel. Op een bepaald moment voelde het zelfs alsof het een reconstructie was van elke actie die deze mensen ooit ondernomen hebben.

Ergens zit er nog de Amsterdamnostalgie in verstopt uit de oorspronkelijke reeks, maar 'Baantjer het Begin' (2019) is duidelijk harder, rauwer en grimmiger van toon. Mijn Baantjer minnende moeder zag met lichte ergernis aan hoe het een achtbaanrit is geworden vol onverstaanbare Jordaanse dialogen, harde actie en een morele duisternis waarin de goeden niet meer van de slechten zijn te onderscheiden. Voor mij werkt de film het best wanneer het niet meer is dan een sfeerportret waarin oudgediende Tonnie Montijn (Tygo Gernandt) de rechtschapen Urker Jurre de Cock (Waldemar Torenstra) meeneemt in de Amsterdamse onderwereld. Het Wilde Westen waar prostituees lonken in hun peeskamertjes en volkscriminelen hun honkbalknuppels krakers uit kraakpanden slaan. Waar de anarchistische punk scene haar woede uitschreeuwt naar de autoriteiten, terwijl politieagenten net wat harder erop los mochten slaan omdat wet- en regelgeving nog ruimte bood voor snoeihard optreden. Als sfeerportret is 'Baantjer het Begin' (2019) absoluut geslaagd (en het nodigt uit om de bijbehorende serie te volgen) maar het is jammer dat het spektakel de overhand heeft op enige subtiliteit. Elke nuance of psychologische ontwikkeling wordt weggeblazen met voorspelbaar spierballengedoe.

Mijn eerste film van de Egyptische Youssef Chahine is meteen raak. Het weet op een indringende manier het minderwaardigheidscomplex van een outcast in beeld te brengen. De kreupele hoofdrolspeler ziet steeds hoe hij tekortschiet tegenover een eerbiedwaardige vakbondsleider. Zijn enige houvast is de liefde voor de speelse kruimeldief Hanuma, maar die speelt eigenlijk een spelletje met hem om haar eigen doelen te bereiken.

Wat ik zo ontzettend goed hieraan vind is dat het een weerzinwekkend karakter toch sympathiek weet te krijgen. We gaan zelfs medelijden krijgen met hoe hij behandeld wordt terwijl zijn daden van kwaad tot erger gaan. De mensen die hij tegenover zich heeft liegen hem voor, bespotten hem, of gebruiken hem als een voetveeg. Het dwingt ons om op een humane manier te kijken naar deze marginale figuur die niet eens in staat wordt geacht om geweldplegingen te doen (hoe ironisch!). Visueel een pretje om hoe het treinstation wordt verbeeld als een levendige plek waar zowel treinen als mensen komen en gaan. Het is dan ook een film met verschillende tonen: bruisende levendigheid vol luchtige komedie, maar ook beklemmende horror met suspense.

Waarom zou je wachten tot de eindeloze verwijzingen komen die filmtheoretici toch al naar psychoanalyse gaan maken als je het er óók meteen in kunt stoppen? Het speelt die voorbaat met de conventies en de kijkersverwachtingen van het horrorgenre om iets te zeggen over de emotionele gevolgen van traumaverwerking in een relatie tussen moeder en kind. Verwacht dus meer puzzelen en betekenissen ontrafelen dan alleen maar genieten van een inwisselbaar verhaaltje. Knap dat het steeds op het verkeerde been zet met onverwachte wendingen die nieuwe interpretaties ervan open houden. Waarbij jenet zo goed kunt beargumenteren dat er helemaal geen bovennatuurlijk wezen in het verhaal zit als dat het er wel degelijk in zit. In mijn fantasie was er uiteindelijk sprake van een vampirische kracht die zich voedt op het schuldgevoel van de moeder

Ondanks de wat pretentieuze insteek wordt het echter nooit zo ingewikkeld dat er niet genoeg te griezelen valt. Het heeft de minimalistische aanpak van jump scares en het opbouwen van suspense waar de betere genrefilm zoveel indrukwekkender wordt. Hoofdrolspeelster Essie Davis is dan ook steengoed als de getormenteerde moeder die op het randje van de waanzin balanceert onder de gekmakende demonische kracht die haar dwarszit.

Bij herziening van 'Baby Driver' (2017) toch wel onder de indruk van de snelle montage, kneitergoede soundtrack en de nerderige coolheid van Baby (Ansel Ergort) als de aaibare slechterik tegen wil en dank. Het helpt dat deze prent een charismatische cast heeft met grootheden als Kevin Spacey, Jon Hamm en Jamie Foxx. Een doorwrochte analyse over de staat van de wereld zul je er niet in vinden, maar het is zonder meer een frisse genrefilm.

Voor deze film is het woord oenig bedacht, en toch is hij best schappelijk. Slapstick mag een tikkeltje smakeloos zijn.

Het is wel een beetje een ego-fest voor spierbundel Vin Diesel met in de eerste tien minuten bijna alleen shots van zijn welgetrainde lijf. Maar daarnaast is het best een fijne actiefilm die enigszins succesvol leentjebuur speelt bij andere films als Children of Men of Blade Runner. Best aardige speciale effecten en een aantal toffe sets maken het inwisselbare geheel toch te pruimen. Ik snap dan ook niet waar de immense haat naar de film vandaan komt.

Met lichte gêne geef ik toe dat 'The Babysitter' (2017) precies de juiste toon weet te raken als vermakelijke pulp. Hoe tienerjongen Cole (Judah Lewis) gebiologeerd raakt door babysitter Bee (Samara Weaving) en zij hem in bescherming neemt tegen pestkoppen en een negatief zelfbeeld. Maar haar flirterige spel van aantrekken en afstoten blijkt toch niet zo'n veilige haven als Cole had verwacht. Door de spijlen van zijn trapgang ziet hij dat de jonge vrouw een erotisch getint drankspel speelt met haar vrienden. Het blijkt de aanzet tot een malle hellegang waar niks is wat het lijkt en de tiener moet op zichzelf vertrouwen om eraan te ontsnappen. Ik zal er niet omheen draaien: dit is een onversneden seksistische film, die geen shot onbenut laat om het personage van Bee te seksualiseren. Als een Daisy Duke uit 'The Dukes of Hazzard', met haar zoetgevooisde fluisterstem, hotpants en cowboylaarzen. Maar wat is dit amusant: al is het omdat de gebruikelijke archetypes (nerds, jocks, cheerleaders, etc) malicieus worden uitvergroot en daarna besprenkeld met emmers bloed. Subtiel is het allemaal niet.

Volstrekt overbodige sequel. De eerste 'The Babysitter' (2017) werkte als een coming-of-age in overdrive, waarin oppasjongen Cole (Judah Lewis) een seksuele aantrekkingskracht voelde naar zijn babysitter. Nog te groen achter z'n oren om leeftijdsgenootje Allison (Bella Thorne) te versieren, maar de bemoederende oppasrelatie met Bee (Samara Weaving) gaf hem zelfvertrouwen en durf. Op een verknipte manier maakte Cole een ontwikkeling door (van kind naar puber) toen Bee een moorddadig monster bleek en hij opeens in het diepe werd gegooid. Het flauwe aan 'The Babysitter: Killer Queen' (2020) is dat het die essentiële verwordingsgeschiedenis overboord gooit en op een gemakzuchtige manier Cole opnieuw tot een stumperd maakt. Cole's seksuele ontluiking voelt nu vooral geforceerd door de flauwe tienerclichés en een hysterisch vergezocht plot. En misschien nog wel het ergste: er is geen enkele reden meer waarom deze onuitstaanbare figuren terugkomen uit de dood. Ze zijn van zichzelf namelijk niet grappig of onderhoudend.

Zowel kalverliefde als afscheid van het leven. Of hoe Milla (Eliza Scanlen) in 'Babyteeth' (2019) turbulente ontwikkelingen doormaakt als ze haar eerste vriendje moet combineren met een ingrijpende chemokuur en een weinig optimistisch stemmend ziekteverloop. Haar ouders Henry (Ben Mendelsohn) en Anna (Essie Davis) zien met lede ogen aan dat zij het overwicht over hun dochter verliezen aan een drugsverslaafde deugniet. Tot zijn grote pijn heeft het gezin van Moses (Toby Wallace) met hem gebroken omdat zijn disfunctionele gedrag alle perken te buiten ging. Het maakt 'Babyteeth' (2019) tot een bitterzoete dramedy met een dromerige stijl en absurdistische situaties rond kankerperikelen. In gelijke mate afstotend rauw en confronterend, maar zeker óók empathisch en warm. Met haar distinctief eigen stijl (uitgesproken kleurencontrasten, dromerige vaagheid) weet regisseuse Shannon Murphy weg te blijven van het gebruikelijke sentiment rond kanker. Het effect is een ongrijpbaar narratief waarin veel aan de verbeelding wordt overgelaten en het uiteindelijk aan de kijker is of deze liefdesverwikkelingen pijnlijk zijn of ultieme romantiek.

Verbazingwekkend amusant. C-garnituur actiehelden als Roddy Piper en Billy Blanks komen lekker uit de verf in een ouderwets knokfestijn met martial arts, kogelregens en explosies. Niet zo grappig als soortgelijke vehikels met Eddy Murphy of de Lethal Weapon-reeks, maar het machismo tussen Piper/Blanks weet voldoende te vermaken. Ergens ook wel geestig om de acteur uit cultklassieker 'They Live' (1988) terug te zien in een generieke actiefilm zonder dieperliggende boodschap.

Meer een uitgerekte videoclip dan een langspeelfilm met een logisch verloop. Op zich weet regisseuse Ana Lily Amirpour het broeierige, lome sfeertje neer te zetten van de betere exploitatiefilms. Waar de personages gevormd worden door het onverbiddelijke woestijnklimaat en hun moraliteit gedreven wordt door de wil om te overleven. Van die heerlijke trage shots rond lichamen die glinsteren van het zweet of luchtspiegelingen in weidse vlaktes. Visueel heeft 'The Bad Batch' (2016) genoeg aardige vondsten, maar zowel qua karakterpsychologie als plotmatig raakt het kant noch wal. Het is zo'n film waar diepgang gesuggereerd wordt omdat het een soort politieke allegorie is. Zoals Arlen (Suki Waterhouse) zich tussen twee rivaliserende woestijnstammen beweegt, die je zou kunnen zien als extreme uitvergrotingen van de cultuuroorlog. In het ene kamp zelfvoorzienende en hypermasculiene kannibalen die geen centraal gezag erkennen, maar compleet hun eigen plan volgen. In het andere kamp een progressieve sekte waar drugs, alcohol, gemeenschapszin en vrije liefde centraal lijken te staan. Maar eerlijk gezegd gaat het allemaal niet veel verder dan dat links en rechts allebei gedreven worden door kapitalistische mechanismen.

Minder irritant dan verwacht. Nu is dat niet per se de beste aanbeveling, maar 'Bad Boa's' (2025) lijkt toch een iets serieuzere weg in te slaan dan die Bon Bini-films. Een redelijk ingetogen Jandino Asporaat als BOA met minderwaardigheidscomplex in een heuse buddy cop movie. Werner Kolf is misschien niet de beste acteur, maar met zijn hunkerigheid overstijgt hij zijn houterige acteren als een ex-rechercheur die opeens wordt gedegradeerd tot BOA. Past prima bij zo'n voorspelbare machorol als contrast tegenover de zachtaardige schlemiel waar het eigenlijk om gaat. 'Bad Boa's' (2025) is ook best gelikt geschoten met mooie sfeerbeelden van Rotterdam en omgeving. Er is zelfs een imposant blik opengetrokken aan A-acteurs voor korte bijrollen. Nergens écht goed. Maar ik heb me voldoende vermaakt met 'Bad Boa's' (2025) voor een luie vrijdagavond.

Ooit begon ik mijn levensroeping als cinefiel bescheiden met een voorliefde voor 'Buddy-Cop Movies'. De grootse autoachtervolgingen en enorme explosies, maar met als grootste aantrekking natuurlijk het kibbelende politieduo dat snedige oneliners over elkaar uitstort. Will Smith en Martin Lawrence waren niet eens mijn favoriete duo, want die eer ging naar Danny Glover/Mel Gibson (Lethal Weapon) en Nick Nolte/Eddy Murphy (48 Hrs.). Maar de introtune van 'Bad Boys' riep genoeg gloedvolle herinneringen op om ook hier naar uit te kijken. 'Bad Boys for Life' (2020) oogt onder de regie van jonge honden als Adil El Arbi en Bilall Fallah fris en eigentijds, met hun kenmerkende stijl van felle kleurenfilters en overdadige rook- en lichteffecten. Het is toch knap hoe 't Vlaamse duo met hun neonverlichte exces voor elkaar krijgt dat Los Angeles er anders uitziet dan in tig soortgelijke genrefilms. Toch zorgt vooral de overbekende dynamiek tussen Mike Lowrey (Will Smith) en Marcus Burnett (Martin Lawrence) voor de heerlijke nostalgie. Ouderdom begint z'n tol te eisen, maar ze zijn onverminderd grappig met hun gekissebis en masculiene spelletjes om elkaar te overtroeven. Alles wat je van een film in het actiegenre verwacht, zit er eigenlijk wel in.

Mooie vrouwen. Mooie auto's. Dingen die exploderen. Mensen die gewelddadig sterven. En natuurlijk racistische en homofobe grappen. Het moge duidelijk zijn dat het echt een film van Michael Bay is. Uit een tijd dat je nog ongeneerd je mannelijkheid mocht tonen door hier openlijk van te genieten en hij nog niet met zijn vieze tengels aan collectieve jeugdherinneringen ging zitten. Er is genoeg op Bad Boys aan te merken, maar het doet zijn ding en is van begin tot eind genieten geblazen voor de fan van het betere schietwerk.

Acteurs als Matt Dillon, Willem Dafoe en Neal McDonough kunnen voor mij weinig fout doen. Zelfs als ze in een vrij inwisselbare neo-noir opduiken waarin iedereen rondloopt met een plaksnor of spreekt met een ongeloofwaardig southern accent. Bij vlagen voelt 'Bad Country' (2014) meer als een klucht op misdaadfilms in Zuidelijke staten dan als een serieuze toevoeging. En toch werd ik tot op zekere hoogte meegezogen in de kwetsbare samenwerking tussen een neo-nazi (Dillon) en een alcoholistische rechercheur (Dafoe) die buiten het boekje werkt. Voor liefhebbers van dit genre wijs ik mensen graag op de televisieserie 'Justified', waarin dit uitgangspunt op een sterkere manier wordt uitgewerkt. Minder voorspelbaar.

Heerlijk groezelig wraakfilmpje. In wezen doet hoofdpersonage Donal (Nigel O'Neill) niet veel ander dan al die andere misnoegde, hypergewelddadige mannen van middelbare leeftijd. De Mel Gibson's, Liam Neeson's en Charles Bronson's van deze wereld. Maar 'Bad Day for the Cut' (2017) heeft een absurdistische ondertoon waardoor het afwijkt. Eigenlijk al omdat Donal zo'n onwaarschijnlijke wraakengel vormt, de zorgzame einzelgänger die zijn leven in dienst heeft gesteld als mantelzorger voor zijn moeder. In een voorspelbaar agrariërsbestaan waar belangrijke levensbeslissingen aan hem voorbijtrokken als seizoenen voor het land. Soms moet er iets geplant of gezaaid worden, soms moet er een dier geslacht of gecastreerd worden. Dezelfde rechtlijnige pragmatiek waarmee Donal goedpraat dat hij ongemeend hard terugslaat als hij in het nauw wordt gedreven. Tussen het compromisloze geweld is 'Bad Day for the Cut' (2017) een warme film over een man die steeds meer grijstinten gaat zien en zijn eigen rol in dingen bevraagt.

'Bad Lieutenant' (1992) moet het niet hebben van z'n subtiliteit. Of het de bonte kleuren zijn in de decors en het hallucinante camerawerk waarmee de hellegang van LT. wordt verbeeld. Of het schmierende, theatrale acteerwerk van Harvey Keitel als hij zijn kaartenhuis voelt ineenstorten. Of het existentiële probleem van een aardse zondaar - een echte katholiek- die geconfronteerd wordt met zijn geweten als zijn sterfelijkheid hem dwingt tot introspectie. Het had een onsje minder gekund, maar gelukkig is Harvey Keitel onverminderd magnetisch als 'bad cop' die met elke scène zieliger wordt. Die man weet zelfs zijn moment te pakken als hij met zijn geslachtsdeel vol in beeld komt. Ik vind de scènes het mooist waarin hij tegen zijn madonna's en/of hoeren aan kruipt, terwijl hij zich vol laat spuiten met heroïne, vreemde seksspelletjes met ze doet of zelfs een non dwingt tot vergiffenis.

De verwachtingen zijn hooggespannen voor een remake van 'Bad Lieutenant' (1992) door Werner Herzog en met een hoofdrol voor Nicolas Cage. New Orleans na Hurricane Katrina is ook nog een perfecte setting voor een moeras van machtsmisbruik en corruptie. Maar 'The Bad Lieutenant: Port of Call - New Orleans' (2009) komt uiteindelijk niet eens in de buurt van het origineel, omdat het naarstig een cultfilm probeert te zijn in plaats van dat het die status over de jaren heeft verdiend. Waar Harvey Keitel's religieus gemotiveerde schuldbesef in het origineel nog een tragisch randje had, daar wordt de absurditeit van Nicolas Cage's verlangen om goed te doen in een slechte wereld kluchtig uitvergroot. Zoals zijn personage toch vooral een komisch typetje wordt met zijn verslaving aan pijnstillers, absurde hallucinaties en morele flexibiliteit. Misschien nog wel kwalijker dat deze remake een stuk behoudender is als het aankomt op de deconstructie van de mannelijkheid van diens hoofdpersoon. Het is allemaal veel te glad en clichématig om recht te doen aan de indringende rol waarmee Keitel zichzelf ooit letterlijk en figuurlijk blootgaf.

Al vanaf The Stranger (Sam Eliott) in 'The Big Lebowski' (1998) zijn fameuze oneliner 'the Dude abides' uitsprak - met lichte verwondering, maar genegen naar The Dude (Jeff Bridges) als nieuwe held van de jaren negentig - speelden de Coens al met de westernmythologie. De pioniers van weleer mogen dan wel de natuurlijke elementen hebben bedwongen met hun beschaving, maar zij die het geld en de macht hebben vinden nog steeds onaangepaste 'outlaws' tegenover zich, wier bestaan alleen al een doorn in het oog is voor een nieuwe generatie rijken. Maar de onaangepaste, egocentrische bankhanger had nog iets heroïsch in zijn (volstrekt zinloze) strijd om verhaal te halen bij wie z'n tapijtje onderplaste. In de anthologiefilm 'The Ballad of Buster Scruggs' (2018) wederom die dubbele laag met een expliciete verwijzing naar de westernmythologie: elk kortverhaal wordt ingeleid met een prenttekening, een overzichtsshot van een vergeelde boekbladzijde en een prikkelend citaat. Alsof datgene wat we gaan 'lezen' uit een 19e-eeuws boekwerk komt; over revolverhelden, goudzoekers, cowboys, moreel rechtschapen dames en hun eeuwige pioniersstrijd tegen de wildernis of de nobele wilden.

Maar anders dan 'The Big Lebowski' (1998) is 'The Ballad of Buster Scruggs' (2018) harder en cynischer over die archetypische cowboyfiguren. Ze zijn ergens koddige relikwieën uit een voorbije tijd waar een moderne kijker om kan lachen omdat niet alleen hun vergane glorie er zo dik opligt, maar ook hun waarden en normen hebben de tand des tijds niet doorstaan. Zoals hoe titelfiguur Buster Scruggs (Tim Blake Nelson) als 'de man in het wit' eerder een egocentrische ijdeltuit is dan een moreel rechtschapen revolverheld. Het is een kluchtige aftrap en een terugkeer naar de kolderieke absurditeit van werk waar de regisseursbroers in de jaren tachtig en negentig vooral bekend mee werden. In 'Near Algodones' wordt een bankovervaller (James Franco) ter dood veroordeeld en heeft het noodlot nog een paar wendingen voor hem in petto. Ook hier is 'de cowboy' een verachtelijk en wanstaltig mens, maar is de beschaving waartoe hij zich verhoudt zo mogelijk nog wreder dan hijzelf. Waar de wet handelt uit onverschilligheid en leedvermaak en niet om recht te spreken of barmhartigheid te betonen. Het enige wat de revolverheld kan doen is dat onrecht lijdzaam toezien en stoïcijns zijn schouders erover ophalen.

De zwarte humor uit de eerste twee segmenten blijft dragelijk omdat de hoofdpersonen ook veel op hun kerfstok hebben, maar 'Meal Ticket' is het eerste verhaal waarin de rechteloosheid gaat schuren. Een toneelexploitant (Liam Neeson) gebruikt Harrison (Harry Melling), een jongeman zonder armen of benen, om hoogdravende teksten voor te dragen. Van het Oude Testament, William Shakespeare, tot Britse poëzie uit de Romantiek en speeches van Abraham Lincoln. Wat Harrison opleest is misschien hogere kunst, maar hoe hij wordt geschminkt en op het podium gehesen, is ordinair volksvermaak. Misschien wel mijn favoriete segment omdat het me doet denken aan 'Een Hongerkunstenaar' (1924) van Frantz Kafka, waarin de kunstenaar uit het verhaal zich beroepsmatig uithongert voor zijn publiek. Het blijft bij Kafka ambigu of de hongerkunstenaar het lijden uit eigen beweging doet, of omdat hij hiertoe gedwongen wordt om relevant te blijven voor z'n toeschouwers. In 'Meal Ticket' voegen de Coens een aspect toe met de ongelijke machtsrelatie tussen de toneelexploitant en zijn acteur. Of hoe Harrison als kunstenaar en gehandicapt mens wordt geëxploiteerd voor een spektakelstuk, maar blijft hopen dat de tederheid en de zorgende kant van zijn machtshebber de overhand krijgen op diens egoïstische motieven.

Ik slaakte een zucht van verlichting toen 'All Gold Canyon' in ieder geval opende met technicolor kleuren en CGI-geanimeerde bosdieren; bijna als in een tekenfilm. Een goudzoeker (Tom Waits) is in een Moby Dick-achtige strijd verwikkeld om Mr. Pocket (de goudader) te vinden en te winnen van de natuur. Meer om het geluk van de vondst dan om de nieuw verworven rijkdom. In een macabere wending maakt de hyperactieve vrolijkheid opeens plaats voor een lome sfeerscéne in de geest van hun debuutfilm 'Blood Simple' (1984). 'The Gal Who Got Rattled' vertelt het verhaal van Alice Longabaugh (Zoe Kazan), die hoopt dat ze de traumatische beklemming uit haar jeugd achter zich kan laten door zichzelf uit te huwelijken met een vriend van haar broer. Ze moet maar vertrouwen op een positieve uitkomst maar als haar broer sterft, vindt ze bij karavaanleider Billy Knapp (Bill Heck) een huwbare partij binnen haar eigen spelregels. Deze melodramatische liefdesaffaire is bijzonder fraai in beeld gebracht met die hordes karavanen in een onherbergzaam woestijnlandschap. Ik vond 'Meal Ticket' net iets beter in z'n eenvoud, maar ook 'The Gal Who Got Rattled' is een beklijvend verhaal over een jonge vrouw die met haar ondernemingsdrift buiten gebaande paden durft te treden.

Misschien was het een optimistischere tijd toen archetypische cowboyicoon The Stranger zijn toorts overdrachtelijk overdroeg aan The Dude? Want in 'The Ballad of Buster Scruggs' (2018) is de westernmythe allerminst nastrevenswaardig, maar een plek waar slechtheid soms onbestraft blijft en goedheid wordt afgestraft, terwijl het soms de wet of heersende moraliteitsnormen zijn die rechteloosheid in de hand werken. In die zin is 'The Mortal Remains' een perfect slotsegment. Een rit met een postkoets brengt een pelsjager, een gokker, een gezagstrouwe christin, een premiejager en zijn knecht bij elkaar. Deze personages reageren op de gelovige vrouw in hun midden en steggelen over hun eigen levensfilosofieën. Tot grote ontzetting van de anderen hebben de premiejager en zijn knecht geen enkele moeite met het vermoorden van gezochte criminelen; het is volgens de wet en ze halen er plezier uit. De twee heren stappen met een vrij geweten uit op hun plaats van bestemming, wetend dat ze een vrij geweten hebben en geen verantwoording hoeven afleggen voor hun handelen. Het Wilde Westen als een plek waar onhebbelijke, imperfecte mensen zoeken naar hun eigen betekenis in een wereld waar de grilligheid van het lot zwaarder weegt dan moraliteit of medemenselijkheid.

Frisse kleurtjes en een sympathieke wraakengel maken 'Ballelina' (2023) tot een hele aardige genrefilm. Ik kon zelf wel genieten van het absurde contrast tussen de zuurstokroze blijheid uit de flashbacks en de bloederige mistroostigheid in het heden. De actiescènes zijn ook prima georkestreerd: het ene moment grootschalig en bloederig en het andere moment juist persoonlijk.

Op zich heeft 'Bank of Dave' (2023) iets serieus te vertellen over waarom bepaalde partijen een monopolie hebben op het oprichten van banken Maar net als in Chris Foggin's eerdere biopic 'Fisherman's Friends' (2019) blijft het veilig binnen de lijntjes. Opnieuw voorspelbare clichés over een elitaire Londoner die ontdekt dat er buiten de stad nog gemeenschapszin en solidariteit bestaat. Een obligate liefdesrelatie en vrolijk gedoe rond Def Leppard maken het af. Perfect tussendoortje, maar je bent het alweer vergeten als de credits over het scherm rollen.

Heerlijk foute hypergewelddadige jaren '80 anime met jengelende synthesizerdeuntjes op de achtergrond als de bebloede hoofdpersoon op een motor rondrijdt. Veel exorbitante narigheid met smeltende gezichten, grootse explosies en een parasiet die in het brein van mensen kruipt. Zo inwisselbaar als actie-anime kan zijn, maar ik heb hier met volle teugen van kunnen genieten.

Mooi en belangrijk debuut van de Palestijns-Hongaarse Maysaloun Hamoud, maar ik wil er wel een kritische kanttekening bij plaatsen. In deze Israëlisch-Palestijnse productie zoeken drie jonge vrouwen naar hun persoonlijke vrijheid tussenin ('in between') de westerse vrijheden van een wereldstad als Tel Aviv en het meer traditionele conservatisme van hun eigen Palestijnse achtergrond. De advocate Leila (Mouna Hawa) trekt doorkijkblousjes aan, speelt met de aandacht van de mannen in haar omgeving en stoot ze even schaamteloos weer af. De partygirl en DJ Salma (Sana Jammelieh) verbergt haar tatoeages en piercings voor de ontmoetingen met huwelijkspartners aan de familietafel, maar wijst ze keer op keer af omdat ze heimelijk eigenlijk meer van de damesliefde is. De studente Noor (Shaden Kanboura) heeft een traditioneel huwelijk in het vooruitzicht met een vrome moslimman, maar begint aan zijn intenties te twijfelen als ze steeds meer restricties opgelegd krijgt wanneer ze haar eigen pad volgt. Voor alle drie de vrouwen geldt dat ze niet kunnen ontsnappen aan de beklemming van hun traditionele achtergrond - hoe vrijgevochten of eigengereid ze ook zijn, ze zullen uiteindelijk moeten breken met iets.

'Bar Bahar' (2016) is een krachtig vrouwenportret met drie ijzersterke actrices in de hoofdrol. Het is subtiel en genuanceerd in hoe het de dynamiek van onderdrukking niet per se alleen naar voren laat komen in explosieve confrontaties, maar juist ook op de momenten dat ze zich veilig wanen en hun eigen beslissingen lijken te nemen. Als de anders zo stoere Laila een maaltijd kookt voor haar nieuwe vriendje en vreest dat hij haar zal afwijzen omdat ze tekortschiet in haar kookkunsten, of wanneer diezelfde jongeman haar erop wijst dat het echt klaar moet zijn met kettingroken als ze straks in aanraking komt met zijn familie. Of wanneer Noor in het trapgat staat met haar verloofde Wissam en hij iemand voorbij ziet komen met een plastic zak vol bierblikjes. Hij probeert vervolgens zijn toekomstige vrouw te overreden met Koran-citaten over de deugdelijkheid van een beschermde moslimvrouw die niet in aanraking komt met zondige verleidingen. De film is sterk wanneer het het de innerlijke strijd schetst van haar hoofdpersonages door die relatief onbeduidende momentjes waarop de impliciete machtsverschillen tussen geslachten aan de oppervlakte komen. Hoe bevredigend ook als Laila, Salma en Noor hun momentjes van verzet vinden als verzet tegen rigide zeden- en gedragsnormen.

En toch wringt er iets. 'Bar Bahar' (2016) is ogenschijnlijk apolitiek en neutraal, maar ergens houdt het de tegenstelling in stand van 'de Palestijnse gemeenschap' als repressief en dwarsboomt ontwikkelingen tegenover 'het westerse Tel Aviv' als promotor van individualiteit, vrouwenemancipatie en eigen keuze. Ik ben als 'westerse kijker' ook meteen op de hand van het vrouwenverzet en de roep om emancipatie van deze drie hoofdrolspeelsters. Maar zijn ze daarmee wel zo'n eerlijke representatie van de struggles waarmee Palestijns-Israëlische burgers mogelijk worstelen met hun eigen identiteit. Zou het beladen grensconflict echt zo weinig invloed hebben op hoe ze zich tot hun eigen Palestijnse achtergrond verhouden? En zijn er niet ook identiteitsproblemen omdát ze vanuit hun minderheidsachtergrond te maken krijgen met andere subtiele vormen van buitensluiting en racisme/discriminatie? Het kan best dat mijn beeld van Tel Aviv écht niet klopt met de werkelijkheid, maar ik ben enigszins sceptisch dat deze politieke, raciale en etnische breuklijnen hier volledig schitteren door afwezigheid. Al blijft het niettemin een krachtig beeld als die brandende sigaret onverzettelijk uit de roodgestifte lippen van Laila steekt.

Ooit maakte ene Alfred Hitchcock een absurdistisch filmpje waarin de mensheid geplaagd wordt door een Bijbelse vogelplaag. De stille macht die zich opeens tegen onze soort keert en existentiële vragen afdwingt over waarom we op aarde zijn en met welk doel. In 'El Bar' (2017) van de Spaanse regisseur Álex de la Iglesia voltrekt zich een soortgelijke Bijbelse afrekening, maar zonder de inmenging van een bovennatuurlijke macht. Deze film is een zwarte komedie met horror- en thrillerelementen waarin complete vreemdelingen bij elkaar komen in een volkscafé. Zo één waar die oudere vrouw dagelijks achter de gokmachines zit en een onwelriekende zwerver poogt om geld of alcohol te bietsen. Maar van het ene op het andere moment komen de verschillende personages in een onbevattelijke crisis-situatie terecht en moeten ze samen zien te overleven. Door het sluiten van verbondjes en een beroep te doen op elkaars geweten, door onwelgevallige elementen buiten te sluiten of voor egocentrische motieven te gaan. De la Iglesia brengt de zelfvernietiging van de mens in beeld als een hobbelige achtbaanrit vol morele beslissingen, dom ongeluk en gewelddadige conflicten. Of - erger nog - wanneer het niks meer uitmaakt als de autoriteiten hebben besloten dat mensenlevens een weg te snoeien onkruid zijn voor het algemene belang.

In het hoogtepunt van haar loopbaan kwam Pamela Anderson met deze film aanzetten. De grootste trekpleister is dan ook haar grote boezem in een immer glanzend latex-pakje. Wat de makers nog meer toe wilden voegen is me een raadsel, want voor de rest mislukt het in alle andere dingen die het zou moeten bieden. Je zou kunnen zeggen dat je het niet zo serieus moet nemen, maar dan ga je voorbij aan dat het gewoon niet leuk, grappig, intens of actievol is. Dit is voornamelijk erg vervelend als zouteloze pulp met erg slechte special effects en een van de flauwste plotlijnen denkbaar ( iets met contactlenzen....) . Daar doen zelfs de toen nog imposante tieten van Pamela niet zoveel meer aan.

Meer een zwarte komedie dan volbloed horror. Maar 'Barbarian' (2022) is gewoon ontzettend leuk als je erin gaat zonder enige voorkennis en het toch steeds net iets anders verloopt dan je verwacht. Met een enorm sympathieke Tess (Georgina Campbell) als 'Final Girl' en Keith (Bill Skarsgård) en AJ (Justin Long) als komische antagonisten. Meer wil ik er eigenlijk niet over kwijt. Ga het zien!

Heerlijk vilein kostuumdrama, waarin protagonist Barry Lyndon (Ryan O’Neal) zich staande moet houden in het woelige oerwoud van rangen, standen en klassen. En bovenal die giftige mannelijkheidscultus waar vernederingen worden beslecht met duelgevechten en soldaten ingezet worden als inwisselbare pionnen in de handen van machtshebbers. Kan er een nobel mens voortkomen uit een patriarchaal systeem waar een levenslot gevormd wordt door zulke stringente maatschappelijke normen? Kubrick is als een plaagduiveltje in hoe hij de sociale klim van Barry Lyndon ironiseert middels een filmtaal waar gruwelijke tragiek scherp afsteekt tegen overweldigende schoonheid. Waar het nieuwe gewelddadig afrekent, of probeert af te rekenen, met het oude. Of het een loepzuiver Schubert-motief is op de soundtrack dat zo treffend bij de tijdsschets past, maar tegelijk een element van spot met zich meebrengt. Zo zwierig, speels en toch met een melancholische bijklank. Of het visuele kleurenspel waardoor het Europese natuurschoon nóg onschuldiger en ongenaakbaarder oogt, en de rijkdom van de hogere standen nóg meer opulent en excessief. Terwijl de geschetste neergangsgeschiedenis vol zit met valsheid, verraad, dom ongeluk en zinloos bloedvergieten.

Mooie combinatie tussen serieuze cinema en de absolute pulp die de Batman-franchise natuurlijk is. Maar na The Dark Knight valt toch op hoe deze film toch net een tikkeltje minder is. Het mist een natuurkracht als Heath Ledger om echt te kunnen vlammen. Niettemin is het een hele sterke film hoor en zeker een mooie blauwdruk voor wat Nolan voor ons in petto had.

Batman moet kennelijk zo duister dat je bijna niet eens meer ziet wat er op het scherm gebeurt en de uitgelopen mascara van Bruce Wayne (Robert Pattison) verraadt een getormenteerde ziel. Zelfs voor een Batman-fan als ik begint het allemaal een beetje uitgekauwd te raken. Toch heeft 'The Batman' (2022) me enigszins positief verrast in de manier waarop het teruggaat naar de film noir-roots van weleer. Met behoorlijke expliciete verwijzingen naar seriemoordenaars als The Zodiac Killer en de bizarre bomconstructie die Brian Wells het leven kostte. Het is ook verfrissend dat de aandacht eens verlegd wordt naar andere superschurken uit de Batman-mythologie als The Riddler (Paul Dano) en The Penguin (Colin Farrell). Charismatische antagonisten, maar voor de verandering nemen ze niet zoveel ruimte in als diverse Joker-acteurs in voorgaande adaptaties. Het gaat om de verwordingsgeschiedenis van een getroebleerde Bruce Wayne die zijn eigen rol in dingen leert accepteren. Bij vlagen is 'The Batman' (2022) magisch in hoe het speelt met de mythologie, zoals wanneer een schurk angstvallig in een donker steegje tuurt omdat hij vreest dat de vleermuisman verhaal komt halen. Maar bij vlagen is het ook een tikkeltje kolderiek met een weinig subtiele grunge soundtrack en het schmierende acteerwerk van Pattison.