Opinions

Na een briljante opening zakt het te vlug in tot een wat lauwe misdaadkomedie a la Joel en Ethan Coen. Maar dan zonder het venijn dat die films wel bijzonder maakt. Deze klucht wil maar niet grappig worden, en dat terwijl de makers er alles aan doen om de bakker in de hoofdrol te kwellen met rare situaties.

Het heeft voor mij niet de overdonderende kracht van Sunrise: a song of two humans. Die was in het tonen van zijn emoties namelijk diverser en diepgaander. Daar komt bij dat dit bestaat uit twee uitersten: vrolijk antropologisch verslag versus duistere occulte thriller. Die twee tegengestelde tonen matchen niet helemaal lekker en het maakt de film wat tweeslachtig. Toch heeft het tragische einde mij geenszins onberoerd gelaten. In dat opzicht delen de twee hoofdpersonages genoeg chemie om hun liefdesgeschiedenis overtuigend over te brengen.

Interessant omdat het dezelfde conventies gebruikt als Westerse oorlogsfilms, maar deze inzet voor een verhaal over een strijd die de zinloosheid en de wreedheid van oorlog benadrukt. In de strijd tussen Noord- en Zuid-Korea zijn er geen winnaars geweest, eigenlijk alleen maar verliezers. In deze film dus geen opgeklopt heroïsme, maar de naakte waarheid van kapotgeschoten lichamen tussen de helse chaos van schietende soldaten. De krachtigste scenes zijn dan ook die waarin het geweld in al zijn afschuwelijkheid wordt getoond in mooie wideshots die een totaaloverzicht geven van de strijdende partijen. Het probleem met deze film is dat er weinig subtiele keuzes gemaakt zijn in het plot, zoals wanneer de oudere broer naar het kamp van de communisten gaat omdat hij doorgedraaid is door de oorlog en zijn liefde heeft verloren aan de anti-communisten. Op zichzelf zou dit best een sterke wending zijn, maar door het plotselinge ervan krijgt het iets ongeloofwaardigs over zich. Daarbij was ik ook niet kapot van het acteerwerk van de acteurs en het sentimentele melodrama dat de boventoon voert in de niet-oorlogsscenes

'Taiki' (2019) is een behoorlijke jeugdfilm over een disfunctionele familie op autovakantie in Zweden. Vader Chiel (Tibor Lukács) is een onhandige stuntel wiens gevoel van mannelijkheid ondergraven wordt door zijn dominante echtgenote Linda (Jennifer Hoffman). Op haar beurt is moeder Linda een persoon die geen halve maatregelen neemt om haar gezag te laten klinken, terwijl ze tegelijk haar eigen fouten en onvolmaaktheden bedekt met de mantel der liefde. Hun schermverslaafde zoon Bruno (Pepijn van der Sman) is verstoken van zijn vaste MMORPG en terroriseert uit frustratie maar z'n jongere zusje Frankie (Linde van der Storm). Het leuke aan 'Taiki' (2019) is dat het zo'n herkenbare alledaagse situatie is - zowel voor volwassenen als kinderen - wanneer de irritaties op de achterbank te hoog oplopen en gefrustreerde ouders het kind uit de auto zetten. Bruno loopt echter weg en verdwaalt in de wildernis. Vanaf dat punt is het een leuke avonturenfilm waarin de verdwaalde jongeman zijn MMORPG-avatar speelt in het Zweedse natuurschoon. Met gave overzichtsscénes waarin het bos als een groot en episch gamespeelveld wordt getoond. Al neemt het voorspelbare plot te geforceerde wendingen en voelt het plotselinge einde afgeraffeld. Maar vriendschap sluiten met een wolf!? Zelfs als drieëndertigjarige voel ik een lichte opwinding, laat staan wanneer ik zelf de leeftijd had voor deze sympathieke productie.

Mijn interpretatie van het einde is wat conservatiever en suggereert een meer gesloten betekenis: volgens mij gaat de film om het onvermogen van Curtis om zijn taken als man des huizes nog te kunnen volbrengen nu hij hij de grip op zijn leven kwijt aan het raken is. Hij kiest ervoor om zich letterlijk te wapenen tegen dingen die buiten hemzelf liggen door zich bezig te houden met die schuilkelder. Tegelijkertijd vervreemdt hij zichzelf daarmee van zijn vrienden en familie. Uiteindelijk is het zijn vrouw die hem dwingt om uit de schuilkelder te gaan en eindelijk te accepteren dat hij zich niet meer kan afschermen tegen bepaalde aspecten van het leven. Op die vakantie ziet zijn vrouw nu ook de grote problemen die voor hen liggen en dat ze die samen moeten tackelen. Zij zullen de problemen nu als gezin moeten tackelen en hij hoeft het niet meer alleen te doen Maarrrrr...mijn zus heeft me op een ander spoor gebracht door met de theorie te komen ]dat die dubbelheid in Curtis ook een beetje een symptoom is van onze tijd. Financiele onzekerheid. De angstige berichtgeving rond de global warming. Eigenlijk voel ik er wel wat voor om in Curtis een man van onze tijd te zien; enerzijds wil hij het beste doen voor zijn gezin, maar anderzijds is de scheidslijn tussen wat wel en wat niet zorgwekkend is kwijt. Met het open einde wordt ook de kijker gedwongen om het op die manier te bekijken, want er worden ons ook geen finale antwoorden gegeven. Heeft hij een psychische aandoening waarbij hij geholpen kan worden? Of is zijn angst legitiem in een angstaanjagende wereld waarin elk moment iets mis zou kunnen gaan en waar we op veel dingen gewoon geen invloed hebben?

Anyway, als ik zo breedsprakig ben over de mogelijke betekenis dan duidt dat doorgaans op een prettige filmische ervaring. Rest mij nog om Michael Shannon te prijzen omdat hij zo goed een karakter neer weet te zetten die zowel de sympathie van de kijker opwekt maar tegelijkertijd ook een zekere angst oproept. Die volstrekte onvoorstelbaarheid maakt hem doodeng en innemend.

Taken haalt zijn kracht beslist niet uit enige originaliteit of realisme, maar het is wel een goed uitgevoerde actiefilm a la James Bond/Jason Bourne. En deze keer met een plot dat een stuk duisterder is dan we van de twee geheim agenten gewend zijn. Buitengewoon vermakelijk om Liam Neeson als superspion te zien die half Parijs afslacht in de zoektocht naar zijn dochter.

Na twee meesterwerken als Brokeback Mountain en Lust, Caution doet Ang Lee het hier wat rustiger aan. Nu eens geen zware dramatiek rond verloren liefdes, maar gewoon het verhaal van een jongen die op moet groeien en toevallig de spil blijkt in een historische gebeurtenis als Woodstock. Het mooie is dat de film inzoomt op deze jongen en echt het gevoel van Woodstock vanuit zijn perspectief toont. Zo zien we hem op het hoogtepunt van het festival trippend in een busje zitten. En juist daarin zit hem het unieke van de film. Het gaat helemaal niet om het festival zelf - hoewel het zeer indrukwekkend in beeld wordt gebracht met een duizelingwekkende hoeveelheid aan karakters- het gaat om het verhaal van een jongen die op de valreep van de volwassenheid inziet dat zijn leven een nieuwe wending moet nemen. Tegelijk is het ook nog eens een verhaal over een tijdperk dat wordt afgesloten (de ingedutte gemeenschap als beeld van bekrompenheid) en een tijdperk waarin men losbreekt uit de ketenen en er een gevoel van vrijheid rondwaart (de seventies zoals we het nu kennen). De magie van de tijdsgeest en de plaats die Woodstock erin heeft, vindt zijn ode in deze film. Natuurlijk zijn er ook schoonheidsfoutjes; zo vind ik het zelf jammer dar de psychologie van de karakters op de oppervlakte blijft. Maar wat rest is niks dan bewondering voor de magistrale wijze waarop Ang Lee met beeld en geluid een tijdperk doet herleven in een zinderende rollercoaster van indrukken.

Negentig minuten lang siliconenborsten en scheetjes, en dat is niet eens overdreven. De cast bestaat vrijwel in zijn geheel uit strippers en lelijke mannen (en Lloyd Kaufman zelf). Het levert een wansmakelijk gedrochtje op dat bij vlagen zijn grappige vondsten heeft, maar het heeft totaal niet het sympathieke of het creatieve van zoveel andere titels uit de Troma-stal. Een inwisselbare softporno, zonder ook maar de pretentie om iets leuks uit het materiaal te halen. Schijnbaar heeft Lloyd Kauffman bewust twee waardeloze films achter elkaar geplaatst, omdat het materiaal er nu eenmaal was en Troma er toch wel mee weg komt. Als het de bedoeling was om de slechtste film ooit te maken, dan komt het in de buurt.

Als de vertrapten wraak komen nemen...

Vijf keer een verhaaltje dat begint met een kleinmenselijk uitgangspunt. Vaak met een warme gloed van huiselijkheid en kleinburgerlijk geluk. Een huisman die nog even een presentje achterlaat bij de kerstboom voor zijn beeldschone trophy wife. Een andere vader die zijn vrouw en kinderen een kus vaarwel geeft omdat hij op zakenreis gaat. De buurtkinderen van een aristocraat die onschuldig giechelen om de malle fratsen van een oudere poppenspeler. Een zakenman drinkt een neutje met zijn advocaat in diens statige kantoor. Het gedistingeerde heertje op leeftijd dat met zijn herdershond aankomt bij een verzorgingstehuis voor blinde ouderen. Engeland op zijn onschuldigst en braafst...

Niets is minder waar. Achter die keurige façade van goede manieren en zedelijkheid schuilen verwerpelijke figuren: schuinsmarcheerders, moordenaars, pestkoppen, machtswellustelingen.

Deze anthologiefilm is meer gericht op psychologische terreur en op smakelijke zwarte humor dan op de visuele kicks van bloed en gore. 'And All Through The House' zet meteen de juiste toon met het verknipte kerst-thema en een beeldschone Joan Collins in typische seventies glamour. 'Reflection of Death' zit visueel aardig in elkaar met hoe het een auto-ongeluk volgt vanaf het moment dat de twee hoofdpersonages uitwijken voor een vrachtwagen. Daarop volgt een grappig POV-segment vanuit een personage waar iedereen in doodsangst voor wegrent.

'Poetic Justice' en 'Blind Alley zijn absoluut het leukst, omdat de hoofdrolspelers van die verhalen echt door en door gemeen zijn naar de vertrapten van deze wereld. Je weet dat er een moment komt dat de naarlingen hun gram gaan krijgen, maar wanneer en hoe blijft in het ongewisse. Daarmee wordt hun diabolische afstraffing zoveel smakelijker als het dan eindelijk ten uitvoer wordt gebracht. Alleen 'Wish You Were Here' werkte voor mij niet helemaal. Het paranormale thema is iets te geforceerd uitgewerkt. Daarnaast is het hoofdpersonage minder doortrapt en slecht dan de andere figuren. Nou ja, behalve dan dat hij zichzelf een zakenman zonder scrupules noemt.

Groezelige pulp als politieke satire. Deze anthologiefilm bestaat uit vier segmenten waarin 'echte horror' (politiegeweld, huiselijk geweld, whitewashing, bendegeweld) verpakt wordt in speelse paranormale verhaaltjes. Compleet over the top, met de soort creatieve foutheid waar ik bij tijd en wijlen van kan smullen: cheesy speciale effecten, houterig (of juist over the top) acteerwerk, psychedelische montage vol flitsen en rare overgangen. De makers wisten waarschijnlijk dat ze geen Citizen Kane aan het schieten waren, maar het straalt een vrolijk makende passie uit voor onderbuikcinema. Nu eens met voornamelijk Afro-Amerikaanse acteurs en met een bijpassend hiphop-sfeertje.

Briljant simpel uitgangspunt. In 'Talk To Me' (2022) zoekt een groepje verveelde tieners contact met Gene Zijde als een soort drankspelletje. Ze lijken zelf niet helemaal door te hebben hoe gevaarlijk de poort is die ze hebben geopend. Zeker als er bij Mia (Sophie Wilde) eigen trauma's naar boven komen. Bij vlagen deed 'Talk To Me' (2022) me denken aan de horrorfilms van Ari Aster door de naargeestige en absurdistische sfeer. Als een hippe koortsdroom vol wonderlijke indrukken. Soms geestig of troostend, maar soms overweldigend en doodeng. Ook genoten van de waaier aan emoties die Sophie Wilde in haar getergde personage legt. We gaan nog veel van die jongedame horen.

Elliot Page in een lieve, kleine film over moederschap, verantwoordelijkheid en tweede kansen. Hij speelt een beetje z'n gebruikelijke vrouwenrol als een ronddolende clochard met een twijfelachtige ethiek. Tallulah heeft weinig meer bezittingen dan de kleding om haar lijf en een aftands busje. Haar vriend en medereiziger Nico (Evan Jonigkeit) als enige stabiele factor in haar zwerfbestaan. Maar dan verdwijnt de jongen opeens van de aardbodem en wordt de jonge vrouw ermee geconfronteerd dat ze geen enkele richting meer heeft. In New York hoopt ze bij Nico's moeder zowel antwoorden op Nico's verdwijning te vinden als financiële ondersteuning. Margo (Allison Janney) wil hier echter niks van weten en stuurt haar onverrichter zake terug de straat op. Door een toevallige samenloop van omstandigheden komt Tallulah echter op de hotelkamer terecht van Carolyn (Tammy Blanchard), die haar aanziet voor iemand van het personeel. Deze rijke societydame ligt zelf in scheiding en zoekt naarstig een verzetje om haar eigen frustraties op af te reageren. In een moment van zwakte laat ze haar baby bij deze wildvreemde vrouw achter en gaat zelf naar een minnaar. Ontwaakt uit haar alcoholroes merkt Carolyn op dat Tallulah haar dochtertje heeft gestolen.

Sian Heder maakte met haar debuutfilm 'Tallulah' (2016) een soort moedervariant op 'Big Daddy' (1999) of 'About a Boy' (2002). Een onverantwoordelijke hoofdpersoon die plotseling vadergevoelens voelt opborrelen naar het kind van een ander. Meestal het startpunt van hilarische grappen over hoe deze nieuwe pappa zelf overvallen wordt door de noodzaak om het kind te verzorgen en hem/haar dan maar behandelt als een volwassene. Maar deze film focust meer op de absurdistische tristesse wanneer Tallulah de gestolen baby terugneemt naar Margo en zegt dat ze diens kleindochter is. Van het ene op het andere moment bouwt de jonge vrouw zelf opeens een moeder-dochterrelatie op met de wildvreemde die haar eerder afwees. De maakbaarheid van familieverhoudingen als iets waar geen genetische component voor nodig is, maar wat vormkrijgt door de menselijke behoefte om vastigheid bij elkaar te vinden. Het maakt 'Tallulah' (2016) een volwassen film over drie vrouwen die worstelen met schuldbesef rond het ouderschap, terwijl ze zelf het gewicht onder ogen moeten komen van gemaakte levenskeuzes. Hun spaarzame momentjes van solidariteit, mededogen en begrip worden daarmee extra ontroerend.

De dorpssloerie en de gefrustreerde mannen. Een soort eigentijdse spin op 'Far From the Madding Crowd' (1874) van Thomas Hardy, maar eerlijk gezegd ben ik zo onbekend met die schrijver dat de intertekstuele verwijzingen tussen de twee werken aan me voorbij gingen. Wel een Tamara Drewe (Gemma Arterton) in verleidelijke hotpants en een hoop kluchtige verwikkelingen rond misverstanden, kleinburgerlijke hypocrisie en vooral veel mannen wiens fragiele ego's worden gekrenkt. Ze gaan nog net niet met elkaar uit duelleren. Al blijft regisseur Stephen Frears helaas vooral aan de oppervlakte met een VVV-waardige sfeerschets van het Britse platteland, met in één van de hoofdrollen een kranige boerenjongen waarvan je als kijker hoopt dat hij uiteindelijk lang en gelukkig leeft met die dekselse Tamara Drewe. Het stelt allemaal niet veel voor, maar als luchtig niemendalletje doet het haar ding en heeft het net genoeg sterke grappen om te amuseren.

Mocht Mel Brooks met 'Blazing Saddles' (1973) meer interesse hebben in noodles, suggestieve seksuele handelingen met rauwe etenswaren en de Japanse grootstad, dan zou zijn klassieker zoiets zijn geworden als 'Tampopo' (1985). Het is alweer een tijd geleden dat ik zo ongegeneerd van mijn bioscoopstoel rolde van het lachen, omdat een komedie precies die balans weet te vinden tussen sterke grappen, schunnigheden, slapstick en de soort algehele vreemdheid waar Japanse cineasten om bekend staan. De personages zijn ook zulke leuke archetypes. Of het de blijmoedige Gorô (Tsutomu Yamazaki) is die met cowboyhoed, grote riem, leren laarzen en Amerikaanse truck- en met een tronie die uit dezelfde mannenrots lijkt gehouwen als die van Clint Eastwood - een noodlijdend noodle-zaakje bestiert. Of de vrolijke wervelwind Tampopo (Nobuko Miyamoto) die dan weer ingetogen en dan weer hyperactief door het beeld raast. Of de yakuza-baas Man in White Suit (Kôji Yakusho) die de hele film eetseks heeft of keurig de clichés volgt van een gangsterdrama, terwijl hij verder geen enkele andere functie in de verhaallijn heeft dan dat hij de vierde wand breekt. En dan al die andere sketches eromheen waarin etenswaren zowel de sociale etiquette als de machtsverschillen tussen personages blootleggen. Waarschuwing vooraf voor de gevoelige eter: er wordt á la Sergio Leone veel ingezoomd op etende mensen. Kan traumatisch zijn!

Er komt een moment dat je als drieëndertigjarige 'De Tand des Tijds' (2019) kijkt en rillingen krijgt van de snerpende schreeuwstemmetjes en het chaotische gedoe op het scherm. Deze eerste geanimeerde telefilm kleurt met een voorspelbare verhaallijn binnen de lijntjes van hyperactieve kindertelevisie voor op de zondagmorgen.Wat ik kon waarderen is dat de hoekige animatiestijl (zoals de vorige gebruiker ook al opmerkt) consequent wordt doorgevoerd. Zo zijn bekende historische figuren ontworpen in lijn met de kunst uit hun eigen tijd: een impressionistische Vincent van Gogh, een eenogige Cleopatra die in papyrusstijl over het beeld glijdt, en Willem van Oranje en Piet Heijn lijken zo uit hun staatsieportret te zijn gestapt. (Al zijn een Xenos-boeddha en cowboytjes versus indiaantjes lelijke stereotypen die ze beter hadden geschrapt omwille van de doelgroep.) Ook kleine beeldeffectjes als rook- en plofwolkjes of stromend water zijn hoekig als in games waar pixels niet worden weggewerkt, maar bedoeld zijn om de retrostijl te accentueren. Misschien moet mijn finale oordeel over 'De Tand des Tijds' (2019) zijn dat ik hier simpelweg te oud voor ben? Wellicht doet het recht aan de smaak van jonge mensen en houden ze er een geschiedenispassie aan over.

Mooie mozaiekvertelling over de liefde in al zijn vormen en door alle generaties heen. Weet niet altijd de verhalen in een logische richting te sturen. Maar kijkt lekker weg.

Ik ben er nog niet helemaal over uit wat ik ervan vind. Die jongen is duidelijk een ontzettend getalenteerde filmmaker in hoe hij filmische procédés gebruikt om oud beeldmateriaal om te zetten in iets dat zijn eigen subjectieve beleving van de werkelijkheid kleurt. Tegelijkertijd heeft het ook iets irritants, want hij maakt zichzelf en zijn eigen leven wel tot vervelens toe belangrijk. Hij zit dan ook zo te schmieren en de aandacht naar zich toe te trekken. Mijn gemengde gevoelens maken dat ik niet helemaal onder de indruk ben van de film, maar ik raad hem zeker aan als je een fan bent van documentaires. Trouwens, net als Kos moest ik ook de hele film aan Dexter denken.

Een van mijn favoriete Japanse samuraifilms, juist omdat hij zo diep doordringt tot de kern van wat het eigenlijk betekende om tussen al die rangen en standen te vallen. Hier wordt nergens de samurai mooier gemaakt dan het eigenlijk was. Heerlijk humane insteek ook, van de huisman tussen de door testosteron gedreven krijgers.

Parodie op de Amerikaanse actiecomedy waarin twee tegenpolen moeten strijden tegen een gezamenlijke vijand. De grappige gimmick is dat het hier een gesjeesde, werkloze taxichauffeur gaat die moet samenwerken met een sukkelige politieagent. Het levert veel flauwe woordgrapjes en overdreven stunts met auto's op. Ik snap de aantrekkingskracht van de film op een jonger publiek, maar voor mij is het een slag te onnozel.

Joris Linssen heeft met het programma 'Taxi' spannendere taxiritjes gemaakt. De inventieve manieren waarop Jafar Panahi omgaat met de beperkingen van zijn positie als een gecensureerde regisseur zijn bewonderenswaardig, maar het postmoderne spel van zelfverwijzingen voelt gekunsteld en geforceerd. Het helpt niet mee dat de acteurs te theatraal acteren om ergens in het verhaal de suggestie te wekken dat er een echte documentaire-registratie plaatsheeft, waardoor het conflict realisme/fictie nooit vlees op de botten krijgt. Het is of je meerdere spanningsloze toneelstukjes aanschouwt met een autocabine als het theater. Tegelijk lijdt 'Taxi' (2015) aan het probleem waar dit type activistische verzetsfilm vaker last van heeft: het verzet of de aanklacht wordt een doel op zich en daarmee krijgt het een prekerige, belerende ondertoon. Eigenlijk word je als kijker vooral bevestigd in datgene wat je op voorhand ook al vond.

Doet het al weinig verheffende Taxi voorkomen als een meesterwerk. De eigenlijke aantrekkingskracht van de serie -racen met de gepimpte taxi- wordt nu helemaal opzijgeschoven voor flauwe woordgrapjes, slapstick-humor en parodieën op bekende films. En dat werkt dus niet...

Wanneer een delinquent op een permanente TBS-afdeling terecht komt, besluit deze het lot in eigen handen te nemen. Hij breekt uit, ontvoert een tienermeisje en trekt met haar naar de Ardennen voor een confrontatie met z'n moeder. Er ontwikkelt zich een morbide relatie tussen gijzelaar en gijzelnemer.

De film doet niet onder voor een heleboel Amerikaanse genre-films. Vooral Maassen blinkt uit als een man waar je tot aan het einde niet van weet of hij ''goed'' of slecht is. Die combinatie tussen gestoorde agressie en aimabele gevoeligheid, maakt van hem een enorm enge verschijning. Het tienermeisje tegenover hem is niet zo heel sterk, maar zij is zeker wel moedig voor een kind van die leeftijd. Op een bepaald moment gaat ze zich bijna vrouwelijk opstellen naar Maassen, om maar een reactie te ontlokken. Very disturbing!

Het enige minpunt is dat er bepaalde onlogische dingen in het plot zitten. Zo komen ze wel erg gemakkelijk weg bij situaties waarbij je in werkelijkheid onmogelijk nog uit komt. Maar ja, er is nou eenmaal de realiteit en de filmische realiteit.

Ook weer een geslaagde mix van banaliteiten en politieke satire. Diepgang is ver te zoeken, wel Arabieren met handdoeken en een zingende dictator.

Eigenlijk best een solide gameverfilming die, waar mogelijk, trouw blijft aan het originele materiaal. Zo herken je de vechtersbazen terug als de digitale versies ervan en is het verhaal vergelijkbaar met dat uit de games. In zijn geheel geen afbreuk op de Tekken-franchise. Niet om te zeggen dat het een goede film is, want dat gaat weer een beetje te ver. Er zit weinig tot geen spanning in de matig georkestreerde gevechten.

Imposante reeks van visuele associaties met een gelaagd plot dat onverwacht ook nog eens gevoelig blijkt te zijn. Sinds de klassieker Akira niet meer zo genoten van een dystopische anime waarin verval en morele corruptie met zoveel gevoel voor schoonheid worden getoond. Aanrader!

Je moet een behoorlijk stonede kikker zijn om nog iets leuks uit deze oeverloos saaie voorlichtingsfilm te kunnen halen.

We hebben niet echt een geschiedenis van sciencefiction fiction in de Nederlandse film dus in die zin is het wel een bijzondere film. Jack Wouterse speelt een boze dikkerd die vermalen wordt in een de klauwen van de commercie en de publiekelijke lust tot geweld als gladiator in kooigevechten. De gevechten zijn lekker bot en ruw in beeld gebracht en - ondanks de beperkte middelen die voorhanden zijn om de wereld tot leven te wekken - wordt er toch wel een naargeestig en overtuigend sfeertje neergezet. De twee grootste troeven zijn Jack Wouterse als de onberekenbare kolos en Jacob Derwig als zijn wispelturige maatje. De film gaat enigszins de diepte in met een filosofische boodschap over moraal en de regels die opgelegd worden aan het individu. Natuurlijk ziet het er allemaal wat knullig uit als je het vergelijkt met Amerikaanse genregenoten met soortgelijke thematiek (Fight Club, Running Man) maar om de een of andere reden heeft juist dat ook weer zo zijn charme.

Bijzonder aardige miniserie, met het vileine uitgangspunt dat gentrificatie - vastgoedondernemers duwen lagere inkomens weg uit krachtwijken - direct gekoppeld is aan maffiapraktijken. Het licht van de vooruitgang schijnt als een mistlicht in de ogen van zij die jarenlang in deze volkswijken hebben gewoond. Mark Tempel (Ken Duken) probeert rond te komen als mannelijke verpleger, maar ziet zich genoodzaakt om terug te vallen op het criminele boksmilieu uit zijn jeugd. Een onzichtbare macht probeert met pest- en intimidatiepraktijken om zijn gezin weg te krijgen uit hun sociale huurwoning. Wat ik waardeer aan 'Tempel' (2016) is hoe de noir-sfeer contrasteert met de lieve, goeiige underdog-held die Tempel eigenlijk is. De liefde en zachtheid waarmee hij zijn bejaarde cliënten verzorgt, terwijl hij met dezelfde vuisten bokspartners of criminelen afrost. Naast de rauwheid en het expliciete geweld is het eigenlijk een warme, nostalgische sfeerschets van een stuk Berlijn dat aan het verdwijnen is. Wel jammer dat de laatste aflevering enorm tegenvalt, het lijkt alsof de gigantische cliffhanger zinspeelt op een vervolgseizoen dat er nooit is gekomen. Het lijkt me zo'n drie jaar na dato ook onwaarschijnlijk dat we deze lieve wraakengel terugzien.

De goede muziek en het rock-sfeertje maken de wel erg flauwe grappen best goed. Ook een leuke chemie tussen Jack Black en Kyle Gass. Maar de oorspronkelijke videoclip van 3-4 minuten was onderhoudender dan deze te breed uitgetrokken clip van 93 minuten.

Ogenschijnlijk rechtlijnig volgt het de politie-inmenging rond de kidnapping van de zoon van een rijke zakenman. Deze Gondo wordt gedwongen om een onvoorstelbare keuze te maken als zijn enige erfgenaam ontvoerd wordt: kiest hij om zijn volledige kapitaal, dat hij net op het spel gezet heeft om een zakendeal tegen te gaan, op het spel te zetten voor het leven van het kind? Op zichzelf zou het al een intrigerend uitgangspunt zijn, maar het blijkt anders in elkaar te zitten: het kind in kwestie is een vriendje uit een lagere klasse. Opeens wordt een thriller-uitgangspunt tot een complex moreel vraagstuk: hoeveel is een mensenleven eigenlijk waar in de financiële zin? En moet een rijk iemand zichzelf opofferen voor het maatschappelijke belang tegen elke prijs?

Kurosawa biedt met (ogenschijnlijk) minimale middelen enorm veel ruimte voor suggestie en onderhuidse spanning. Ruim een uur lang spelen de volwassen acteurs tegenover elkaar met niet meer dan dialogen uitwisselen in de beperkte omgeving van een superluxe rijkeluisvilla. Hoofdpersoon Kingo Gondo ziet zijn eigen morele oordeel steeds beïnvloed worden door nieuwe feiten of argumenten van zijn medespelers. Toshirô Mifune zet hem fantastisch neer als een getergde ziel die diep lijdt onder de zwaarte van een keuze waarmee mensenlevens op het spel komen te staan. Zijn rol is extreem gelaagd: tegelijkertijd weerzinwekkend egoïstisch, sympathiek in het kwellende vraagstuk dat aan hem vreet, als autoritair en onderdanig naar de beul die hem dit allemaal aandoet.

Filmisch zet Kurosawa in op een statisch ogende aanpak met weinig opsmuk. Precies op de juiste momenten zoomt hij in voor close-ups, speelt hij met licht en schaduw, of vangt hij alle personages op het scherm op een manier dat zij meer betekenis krijgen. Het meesterlijke zit hem in de nederigheid van de stijl ten aanzien van de acteurs; stijl en toon zijn als een extra touch om hun weergaloze acteervuurwerk extra cachet te geven. De welhaast nederige 'objectieve' registratie past perfect bij de emotie die de meesterlijk regisseur op het moment wil vangen: de indringende morele keuze van Kingo Gondo. Maar dan zijn we nog op de helft...

Wat Kurosawa hierna in petto heeft is simpelweg weergaloos. In de tweede akte wordt de theatrale stijl van een groepje acteurs in één kamer verruild voor een sensuele, dynamische stijl. Opeens is alles in beweging: shots vanuit rijdende treinen en rijdende auto's; een reusachtige groep politie-ambtenaren die intense vergaderingen bijwonen tijdens een hittegolf; een achtervolging van een mogelijke dader door een mondaine partytent en een aftandse hoerenbuurt. Alles op het scherm swingt, borrelt, bruist en danst. Toch voelt het niet als een stijlbreuk met het voorgaande, integendeel, het weet andere aspecten van het politieonderzoek te belichten. Nu niet de gevolgen die criminaliteit heeft op de slachtoffers, maar het toont speurwerk als een sexy zoektocht naar waarheidsvinding en feitelijkheid. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat hier een blauwdruk gelegd is voor sociaal realistische detectives als The Wire en True Detective.

En nog zijn we er niet, want Kurosawa heeft een laatste akte in petto waarin de dader gepakt wordt en gerechtigheid zou kunnen geschieden. Terug naar het minimale van de eerste akte. Dader en slachtoffer kijken elkaar recht in de ogen, nemen elkaar de maat, bespreken motieven en redenen waarom zij overgegaan zijn tot hun beider morele keuzes. Deze ijzingwekkende, kleine apotheose komt als een mokerslag binnen in hoe de regisseur ons elk gevoel van genoegdoening of vergelding ontneemt. We zien twee mensen tegenover elkaar die zich groot houden om niet onder te gaan aan de heftigheid van wat één van hen te wachten staat: een door de staat georkestreerde moord op zijn leven. De rijke zakenman heeft met zijn protserige levensstijl de rancune van de junk opgewekt. Een enge gedachte dringt zich op: zijn de twee verantwoordelijk voor hun eigen handelen? Of zijn zij allebei representanten van hun eigen sociaaleconomische positie en zijn hun beider keuzes gekleurd door maatschappelijke posities en achtergronden? Hoe rechtvaardig is het als één van hen de strop krijgt in een wereld van onrechtvaardigheid en ongelijkheid!?

Kurosawa weet het oeroude conflict tussen goed en kwaad te vangen in een complexe vertelling over hoe opsporing plus strafrechtelijke procedures niet in staat zijn om de ongrijpbaarheid van menselijk handelen te doorgronden. Zijn meesterlijke regisseurstouch maakt het tot een overweldigend divers geheel van stijlen, sferen, tonen en vertellagen. Voor mij de soort cinema die je diep van binnen voelt door het tijdloze vakmanschap waarmee zijn maker het medium bloedserieus én speels benadert.