Opinions

Het hangt mij echt een tikkeltje teveel aan de sentimentele kant, al zijn er zeker een aantal aangrijpende scenes.

Het is een beetje flauw om hier een score aan te geven omdat ik alleen de eerste en dit deel gezien heb. Maar ik doe het lekker toch (beat that, tienermeisjes!). Ik begrijp nu namelijk zowel de cultstatus als waarom het gehaat wordt.

In positieve zin is het heerlijke campy onzin die zichzelf overdreven serieus neemt en aan alle kanten uit zijn voegen barst van de absurde dingen. Het is dan ook flink lachen om de getergde blikken en dat overdreven melodrama, alsof je een soort soapserie in overdrive zit te kijken. En dan heb ik het nog niet eens over de geflipte, chaotische vechtscenes die kant noch wal raken. Tegelijkertijd zit hem daar mijn voornaamste kritiek: er is nul respect voor de doelgroep. Alles oogt en voelt onafgemaakt, voornamelijk door spuuglelijke speciale effecten die niet meer bij deze tijd passen. Met die green screen en overdreven gebruik van CGI wordt het een statisch gedoe dat er vooral verschrikkelijk levenloos en doods uitziet.

Misschien mis ik iets wat door zou kunnen gaan voor 'stijl' (ben ook niet meer een hippe jongeling), maar ik ben vooral geneigd om te denken dat deze franchise toch vooral makkelijk scoren is bij grote groepen jonge mensen die deze meuk toch wel lusten. Oudere kijkers komen e ruiteindelijk ook wel of af, want als je het niet leuk vindt dan valt er nog meer dan genoeg te lachen. Het meest irritante is misschien nog wel dat hele groepen wel toegang krijgen tot deze bewust gefabriceerde middelmaat, terwijl een heleboel echte pareltjes ongezien blijven.

Grappig hoe veranderlijk smaak is met de loop der jaren. Jaren geleden vond ik dit een absoluut meesterwerk, maar bij de laatste herziening begon me toch wel op te vallen dat de film zeker niet foutloos is. Wat nog sterk overeind blijft is de surrealistische sfeer van een liefdesgeschiedenis tussen een Siamese tweeling en een hoertje; over hoe liefde kunnen delen met iemand soms ook een kwestie is van het opgeven van jezelf wegcijferen voor een ander.

De gebroeders Polish zijn uiterst aandoenlijk als de twee Siamese broers die liefde en leed delen, maar hun acteerwerk is toch een tikkeltje aan de vlakke kant. Ook Michele Hicks is aandoenlijk maar weet de film niet naar een hoger plan te tillen. Het grootste mankement is echter dat de film gevaarlijk dicht tegen het platte sentiment aanschurkt. Toch is het dermate sfeervol en emotioneel dat het de moeite loont om hem ook eens uit een budgetbak te vissen en je erover te verbazen dat goedkoop echt niet altijd duurkoop hoeft te zijn.

De oeroude journalistieke truc van interviewers die dommetje spelen om bij bedrijven reacties te ontlokken over maatschappelijk relevante onderwerpen. Hier gaat het om twee oude vrouwtjes die even kritiek komen leveren op hoe het concept van economische groei misbruikt wordt om ons uit de crisis te helpen. Ze gaan actief op zoek naar antwoorden en komen daarbij steevast terecht bij economen die afwijzend zijn naar hun logisch lijkende redenatie. De kijkers vinden de twee kloeke oudjes sympathieker door hun underdog-positie, terwijl de dames ook daadwerkelijk op plekken terecht komen omdat niemand hen ergens van verdenkt. Dat is meteen ook de zwakte van deze documentaire. Het suggereert een aandoenlijke persoonlijke kruistocht van de twee charmante oude besjes, maar uit alles blijkt dat hier een vooropgezette strategie wordt gebruikt om een linkse politieke boodschap weer te geven.

Bij elke bekentenis verder weg van de waarheid. In 'Shadow of Truth' (2016) geen bevredigende antwoorden op het moordmysterie rond de dertienjarige Tair Rada, maar deze documentaire werkt hypnotiserend door het zogenaamde Rashōmon-effect. Op klaarlichte dag werd de dertienjarige Israëlische vermoord in het toilet van haar middelbare school. Het lijkt klip en klaar dat de Oekraïense klusjesman Roman Zadorov er iets mee van doen heeft. Dat vermoeden wordt bevestigd als de verdachte kinderporno op zijn harde schijf heeft staan en zelfs meerdere bekentenissen aflegt. Maar net als in Kurosawa's meesterwerk zijn recht en rechtvaardigheid een glibberig pad vol subjectieve posities. Want als je het ondervragingsmateriaal kritisch tegen het licht houdt, dan komt er toch vooral naar voren dat de verhoren weinig rekening hielden met Zadorov's kwetsbare positie als illegale migrant met weinig manieren om zich te verweren. De perfecte dader om deze moord op af te schuiven.

Maar naarmate het steeds onwaarschijnlijker lijkt dat Zadorov betrokken is bij de moord, worden de moordtheorieën buitenissiger en vreemder. Misschien is wel het engste aan 'Shadow of Truth' (2016) dat het makkelijke monster waar je de schuld op af kan schuiven, helemaal niet bestaat. Zou het bijvoorbeeld kunnen dat een leeftijdsgenoot van Tair Rada betrokken is bij deze gruweldaad? Een ander meisje? Het forensisch materiaal lijkt op iets in die richting te wijzen, maar geeft geen uitsluitsel. In de laatste aflevering krijgt het mysterie nog een grimmige wending zoals je die in de betere detectives kunt verwachten. Alles valt op z'n plek en er is opnieuw een perfecte dader gevonden. Of toch niet? Want 'Shadow of Truth' (2016) laat weeral zien dat valse aannames en vooroordelen raderen in werking zetten die misschien ook niet tot de waarheid leiden. Een nieuw dwaalspoor wat het pijnlijke besef versterkt dat de naasten van Tair Rada nog altijd niet weten waarom hun dierbare die dag stierf.