Opinions

Ontzettend sterke rol van Sean Penn als homoseksuele politicus die strijdt voor meer rechten voor homo's. Terecht dat de film de twee oscars in huis heeft weten te halen. Hij is wel iets te expliciet in het tonen van de homoseksuele medemens in al zijn decadentie. Alsof Gus van Sant zich keihard af heeft willen zeggen tegen de anti-homo's die er nog zijn. Tussen de regels door is het ook een mooi verhaal over hoe bepaalde religieuze leiders tegen de individuele vrijheden in kunnen gaan staan als zij teveel macht in handen krijgen.

Alleen de broertjes hadden deze ode/parodie op de film noir kunnen maken. Een van mijn favorieten van hun werk.

Een halve punt erbij voor de scène waarin Seth MacFarlane in mystieke indianentaal 'Mila Kunis' zegt als hij met een groep krijgers in een cirkel zit. Ze bieden hem peyote aan als een vredesoffer. Het personage van MacFarlane slaat de venijnige goedje iets te scheutig achterover en komt in een drugstrip waar jeugdherinneringen overlopen in surrealistische manifestaties van z'n onderbewustzijn. Van schapen in een musicalnummer, die de mannelijkheid bezingen van 't hebben van een grote snor. Tot de deurklink van een poort die verandert in een bijtgrage ratelslang en schapen die opeens de langwerpige spinnenpoten krijgen uit 't iconische Dali-schilderij. Even wordt 'A Million Ways to Die in the West' (2014) onvoorspelbaarder dan de bruine bonen-grappen die we sinds 'Blazing Saddles' (1974) nu wel kennen. Had MacFarlane 't maar vaker over die boeg gegooid in plaats van de zoveelste underdogfiguur die een revolverheld wordt.

Dat je je na een minuut of twintig beseft dat het leuke uitgangspunt (een uitgerangeerde actie-acteur wordt opnieuw relevant wanneer een seriemoordenaar expliciet naar hem vraagt) niet de volledige speelduur boeit. Het begint allemaal nog best aardig met Richard Thorncroft (Julian Barratt) als 't egocentrische en roemzuchtige middelpunt van zijn eigen relevantie. Zijn toupetje fatsoenerend alsof er niks gebeurd is sinds hij die masculiene mannenfantasie speelde vol mooie vrouwen, snelle auto's en snerpende synthesizerdeuntjes. Maar dan blijkt 'Mindhorn' (2016) een plot nodig te hebben dat steeds flauwer en flauwer wordt om de boel gaande te houden. Niet op een leuke of onverwachte manier, maar gewoon uitgesproken raar. Grappig wil 't alleen niet worden.

Tsja, leuker op papier dan de film daadwerkelijk is. Het oogt nogal krakkemikkeg allemaal en dan ook nog eens die compleet idiote sterf-scenes. Meer dan een genietbare B-film is het niet.

Er wordt nogal wat kunst- en vliegwerk (hallucinante koortsdromen, aanvallen van enge beesten) uitgericht om de vaart in deze 'single location' erin te houden. Al heeft een middelmatige B-filmacteur als Armie Hammer acteertalent noch charisma voor een film waarin de focus steeds op zijn acteerwerk ligt. Het Deense 'Under Sandet' (2015) is de betere mijnenhorror.

Guy Ritchie op de automatische piloot. Ik heb echt geen moment het idee gehad dat 'The Ministry of Ungentlemanly Warfare' (2024) meer uit het materiaal wist te halen dan snelle montages en een redelijk goede sfeerzetting. Een opgefokte aaneenschakeling van melige grappen met spanningsloze actiescènes. Typetjes schmieren en dingen exploderen.

In het kader van klassiekers die ik voor mijn dertigste gezien wil hebben!

Niet zo fraai gestileerd en diepgaand als The Shining, maar het is zeker één van de meest solide verfilmingen van Stephen King. James Caan en Kathy Bathes zijn leuk op elkaar ingespeeld als twee personages die op verschillende manieren zich vastbijten in hun eigen egocentrisme. De psychopathische borderliner wil alleen maar anderen naar beneden halen om zichzelf beter te kunnen voelen, terwijl de narcistische schrijver juist geen feeling met zijn eigen lezerspubliek meer heeft. Daarbij helpt het dat de twee karakters lekker dik zijn aangezet door theatraal acteerwerk dat vooral gericht is op komisch effect. Toch voelt het als een gemiste kans dat de film niet wat meer ruimte heeft weten te vinden voor de tristesse van deze twee tragische figuren die tegen wil en dank met elkaar te maken krijgen.

Vermakelijk zat. Veel geslaagde humor en een aantal zeer vette actiescenes.

Indringend drama over de apartheid in de Verenigde Staten. Een idealistische FBI-agent wordt gekoppeld aan een licht racistische collega, om de verdwijning van drie jonge activisten op te helderen in een klein dorpje in de Mississippi. Ze leggen daarmee onbedoeld een inferno aan haat bloot bij de blanke inwoners. De machteloosheid ten aanzien van alle onrechtvaardigheid naar ''de negers'' wordt genadeloos ruw en zeer aangrijpend in beeld gebracht. Het helpt ook dat topacteurs als Gene Hackman, Frances MacDormand en William Defoe voor de hoofdrollen zorgen. Klein puntje van kritiek is dat de film naar mijn gevoel iets te lang duurde, maar dat kan ook te maken hebben met een beperkte concentratieboog van mijn kant.

Net als bij Julien Donkey-Boy werkt het voor mij niet dat er geforceerd gezocht wordt naar absurde visuele vondsten en idiote karakters om uit te kunnen stralen 'zie mij eens filmhuizerig zijn'. Terwijl het eigenlijk een enorm rechtlijnige film is, maar zonder werkelijk psychologische gelaagdheid of de mogelijkheid tot identificatie met personages. Pretentieuze onderwerpkeuze en esthetische interessantdoenerij houden mij vooral op afstand om mee te gaan in de gevoelige toon die het óók bij vlagen weet te brengen.

Het regiedebuut van Aaron 'The West Wing' Sorkin is een stijlvolle duik in de schaduweconomie rond illegaal pokeren. Voormalig olympisch skiester Molly Bloom (Jessica Chastain) loopt een knieblessure op en ziet zich genoodzaakt om een ander levenspad te kiezen. Tot grote teleurstelling van haar vader Larry Bloom (Kevin Costner), die met diens hardvochtige opvoeding probeerde om zijn dochter een winnaarsmentaliteit bij te brengen. Maar Molly's gefnuikte ambities en onderdrukkende vaderfiguur vormen een voedingsbodem voor haar dubieuze moraal rond het organiseren van pokerpartijen voor de allerrijksten. Met haar superbe mix van mathematisch inzicht, discipline en doorzettingsvermogen zet Molly de competitie buitenspel en neemt zelf de markt over. Voor even terug aan de top. Helaas sluiten de netten zich wanneer zowel de Russische maffia als de FBI haar in het vizier krijgen.

'Molly's Game' (2017) is zo'n film waar een sterk script net dat extra beetje glans krijgt door een aanstekelijk titelpersonage. Zo vaak zie je volgens mij ook niet dualiteit bij een vrouwelijke schelmenfiguur die zelf instigator is van criminele praktijken. Zoals Jessica Chastain haar neerzet als een kameleonachtige verschijning die zich plooit naar de spelregels van mannenbolwerken, maar tegelijkertijd openingen vindt omdat ze stelselmatig wordt onderschat. Het is zeker bevredigend wanneer Molly mannen schaakmat zet wanneer ze worden gehinderd door hun eigen ego en chronische zelfoverschatting. Toch is het jammer dat 'Molly's Game' (2017) wel erg gekleurd lijkt door hoe de werkelijke Molly Bloom haar pokeravonturen heeft opgetekend. Naar het einde toe kreeg ik steeds meer het idee van een typisch Amerikaanse sorry-bekentenis waar de scherpe kantjes zijn afgevijld. De valse heroïek van iemand die de schuld op zich neemt en een beter mens is geworden omdat er inzichten zijn opgedaan.

Gemengde gevoelens. 'Moloch' (2022) werkt goed als sfeerschets van een somber Drenthe vol mistige vennetjes waar veenlijken verborgen liggen onder het oppervlak en de stugge inwoners vol zitten met familiegeheimen. Een klassieker als 'The Wicker Man' (1973) is nooit ver weg bij dit soort producties, maar het blijft genieten als fictie probeert om een gemeenschap neer te zetten met eigen rituelen en folklore. Zoals 'Moloch' (2022) op een slimme manier een schoolmusical gebruikt als structurerend element om de bloederige geschiedenis rond heks Feike uit te leggen. Visueel oogt het ook allemaal zo herkenbaar Hollands met fraaie overzichtsshots van slootweggetjes en veenlandschappen.

Het is jammer dat 'Moloch' (2022) te gemakzuchtig kiest voor jump scares en een paranormale aanwezigheid die zich direct manifesteert in CGI-animatie. Tijdens het kijken moest ik zelf terugdenken aan de roman 'Starve Acre' (2019) en de film 'Midsommar' (2019), waarin op soortgelijke manieren gespeeld wordt met een macabere geloofscultus in een afgesloten en stugge gemeenschap. Maar anders dan 'Moloch' (2022) houden die verhalen veel meer in het midden of de paranormale dreiging écht is of zich louter afspeelt in de perceptie van personages. Eerlijk gezegd vind ik het vele malen enger als een unheimische dreiging onbestemd blijft en het kwaad zich eerst en vooral nestelt in mensen zelf.

(Door omstandigheden in mijn eigen leven heb ik gekozen om mijn filmrecensies op een lager pitje te zitten. Er ging onredelijk veel tijd in zitten. Maar toch kriebelt het om 't weer op te pakken. Ik weet nog niet of ik er zoveel ga schrijven als vroeger, maar laat 'Moloch' (2022) weer een zetje zijn om deze hobby op te pakken. Welkom terug!)

Nicolas Cage Nicolas Caged in een knotsgekke B-film als een vader die een plotselinge bloedzucht ervaart naar zijn eigen kinderen. Al moet ik zeggen dat Selma Blair éigenlijk de show steelt als sympathieke moeder die steeds meer ergernis voelt naar haar irritante kinderen. Zal zij zwichten voor het virus of zal haar menselijkheid overwinnen? 'Mom and Dad' (2017) is met de beste wil van de wereld geen goede film, maar het is allemaal zo heerlijk over-the-top dat het je toch meeneemt in de eigen waanzin. Ook een paar heerlijk surrealistische beelden als andere ouders zich tegen hun kinderen keren.

Naast de romantische liefde is de band tussen moeders en zoons er één die vol zit met taboes, valse voorstellingen en vooroordelen. Laat het aan de jonge Xavier Dolan over om een visueel aantrekkelijke sociaal drama nieuwe stijl neer te zetten. Hij toont de band tussen mamma en kind als een lichtelijk incestueuze Gordiaanse knoop, waarbij de twee onafhankelijk van elkaar bestaande identiteiten zijn verwikkeld in een frustrerend spel van aantrekken en afstoten. Heerlijk verbeeld door de scherpe chemie tussen enigszins trashy Anne Dorval tegenover haar psychopathische schaduwversie Antoine-Olivier Pilon.

Voor mij gaat Mommy over de paradox van het opvoeden: zelf onderdeel zijn van het probleem waarin het kind moet leren om zich op eigen wijze staande te houden in de wereld. Instituties (kinderbescherming, jeugdcoaches, docenten) rond het kind zijn onwrikbaar in dat zij naar 'objectieve' behandelmethodes willen in plaats van erkennen waar het probleem hem werkelijk zit, namelijk de onmogelijk te doorbreken keten van oorzak en gevolg. De twee zullen nooit loskomen van elkaar, maar in de bureaucratisering om hen heen blijft 'het systeem' tot iets wat ze alleen gewelddadig uit elkaar kan drijven.

Het enige personage dat nog enigszins tot de zoon doordringt is iemand die compleet buiten het systeem valt: buurvrouw Suzanne Clément. Deze uitgebluste ex-lerares weet net de juiste balans te vinden tussen betrokkenheid en afstand nemen, terwijl zij de enige is die Steve stimuleert door enigszins grenzen aan te geven. Misschien vind ik dat het enige minpuntje: zij gaat gemakkelijk mee in de seksueel grensoverschrijdende nukken van Steve. Haar keuze om bij de platonische liefdesdriehoek te gaan horen wordt wat geforceerd in het verhaal geschreven.

We volgen de beginjaren van niemand minder dan Genghis Khan tot zijn opkomst als de wereldveroveraar zoals we hem kennen. Met deze film wil regisseur Sergei Bodrov een eerherstel inlassen voor de als wreedaard bekend staande warlord en hem zodoende zelfs een menselijk gezicht geven. Zijn hoofdrolspeler zet alvast een hele onderhoudende rol neer als de diep vernederde doch immer terug klauterende leider in wording.

Het moet een titanenwerk geweest zijn om deze controversiele insteek om te zetten in het grootse, meeslepende epos dat het nu is. Qua appeal doet het eindresultaat zeker niet onder voor een heleboel epossen uit de Hollywood-stallen. De kostuums zijn grandioos en de beelden van Mongolie ogen oogstrelend mooi. Goed, het is wat ongepolijst in vergelijking tot klassieker als Gladiator of Braveheart, maar juist dat filmhuissfeertje geeft het een gevoel van warmte en authenticiteit mee. Al moet gezegd worden dat de grote veldslagen teleur kunnen stellen als je ze langs de hoge lat van Hollywood legt. De overdreven gestileerde schoonheid van een 300 heeft het bijvoorbeeld bij lange na niet.

En toch knaagde er iets na de aftiteling. Het verhaal is namelijk wel erg simplistisch in bepaalde opzichten. De emotionele implicaties van Khan's ''hoererende'' vrouw blijven simpelweg onbesproken, alsof hij zich er even over heen zet als een extreem meegaande man. Dat lukt de meeste hedendaagse softies niet; laat staan een koppige warlord uit de elfde eeuw. Hier had echt meer diepgang in gemoeten. Zijn gang naar de macht voelt ook onvolledig en gehaast aan, waarbij hij het ene moment nog een 'kleine'' aanvoerder is, om in het volgende opeens de leiding te hebben over een reusachtig leger. Er zijn net iets teveel vreemde keuzes in prioriteit gemaakt die de film als geheel wat onevenwichtig maken.Ik hoop dan ook oprecht dat de op handen zijnde vervolgen - mochten deze er komen - wat meer psychologische cachet hebben dan deze.

Luister niet naar mij en gaat dit zien in uw lokale bioscoop, want op het grote scherm doet hij het desondanks zeer goed.

Eigenlijk een 2.5* voor het rommelige script, maar dat getrainde doodshoofdaapje verdient minstens een halve ster erbij. Echt de volledige speelduur van 'Monkey Shines' (1988) genoten van wat ze dat aapje allemaal hebben aangeleerd. Ik vergeef het George A. Romero meteen dat dit misschien wel het minst intimiderende filmmonster is wat je ooit tegen zult komen.

Inmiddels hebben we de oprechte Stephen King-verfilmingen gehad. De nostalgische terugkeer naar zijn hoogtijdagen. De coming of age-films. De tearjerkers. De remakes van filmklassiekers. En met 'The Monkey' (2025) keren we kennelijk weer terug naar de zwarte humor en de onaangename personages. Het probleem is alleen dat deze horrorkomedie nergens echt eng of grappig wil worden. Het is een bonte verzameling van flauwe typetjes die in akelige ongelukken terechtkomen. Je hebt geen moment het gevoel dat hun lijden ook maar enigszins emotie oproept. Zelfs het psychologische steekspel tussen twee tweelingbroers wordt er maar een beetje bijgesleept. Het helpt ook niet dat de opvallend lelijke CGI al het leven uit 'The Monkey' (2025) zuigt.

Lieve kleine film over de rol van de leraar als directe persoon van invloed tegenover allemaal ingebouwde systemen om kinderen zoveel mogelijk te beschermen. Het weet op precies de goede manier ingetogen en aandoenlijk te zijn, maar zonder daarbij te vervallen in sentiment of melodrama. Dit komt niet in de laatste plaats omdat Mohamed Fellag een intens sympathieke leraar neer weet te zetten. Een klein puntje van kritiek is dat het iets te geforceerd een film 'met boodschap' over een groot onderwerp als het asielbeleid moet zijn. Ergens heeft het iets irritants als films een bepaalde opvatting - hoe zinnig ook- door je strot duwen op een geforceerde en onwaarschijnlijke manier. Maar het is ook weer niet zo erg dat het afbreuk doet aan de rest van de film.

'Monster' (2023) is nog best aardig voor een lowbudget horrorfilm van Indonesische makelij. Bij dit soort genrefilms werkt het misschien zelfs in het eigen voordeel dat het ongepolijst en authentiek oogt. Geen bekende gezichten of theatraal acteerwerk, maar het simpele uitgangspunt (twee kinderen in handen van een mensenhandelaar) creëert suspense en een opvallend naar sfeertje. En in dat opzicht levert 'Monster' (2023) waar voor zijn geld door weinig aan je fantasie over te laten wat er met deze kinderen zal gebeuren als zij niet weten te ontsnappen. Al moet ik eerlijk zeggen dat ze na 'de twist' een beetje worstelen hoe de spanningsboog erin moet blijven. Met een slotakte die iets te lang blijft doorslepen en niet helemaal bevredigend wordt afgerond.

Je weet al genoeg als de film opent met een oudere mecanicien die een klassieke Mercedes bepotelt alsof het een vrouwenlichaam is. Poging tot humor gefaald. 'Monte Carlo' (2001) heeft van begin tot eind iets wat het ongemakkelijk maakt. Het oogt gedateerd en amateuristisch met lelijke grijsblauwe shots. Volgens mij is het 'expres' gedaan om het een nostalgische vibe te geven, maar het oogt eerder goedkoop dan smaakvol. Op de achtergrond jengelt een sentimentele draak van een soundtrack, die soms de murmelende en slecht opgenomen dialogen wegdrukt omdat het vioolspel zo nadrukkelijk aanwezig erdoorheen klinkt. Kitty Courbois is best aardig als de oudere raciste die moet wennen aan een nieuwe wereld die ze niet meer herkent, maar haar tegenspeler (John Weijdenbosch) vuurt enkel staccato dialogen af die op den duur tegen gaan staan. Het helpt ook niet mee dat ze de halve speelduur tegen elkaar emmeren of ze wel of niet terug naar Nederland gaan.

Niks zo hinderlijk als koppels die alleen maar met elkaar bezig zijn. Hier krijgen Maarten Heijmans en Sallie Harmsen niet veel meer materiaal dan dat zij samen de film moeten dragen met hun interactie met elkaar. Met de geboorte van hun liefdesbaby wordt een blijvende verandering in de relatie ingeluid. Ergens heeft het wel zijn charme dat het de beklemming en de minder fijne kanten van liefdesrelaties in beeld brengt en de sfeershots onder water met de muziek van Blaudzun zijn best mooi gedaan. Maar wat heb ik mij de verdere anderhalf uur enorm verveeld!

De zwakte van deze film is dat het enerzijds in lijkt te zetten op identificatie met de karakters door herkenbare ruzies in een relatie te tonen. Anderzijds maakt het vreemde tijdsprongen die het vooral geforceerd pretentieus doen lijken. Daarbij lukt het Heijmans en Harmsen niet om een geloofwaardige spanning tussen elkaar te krijgen die de volle speelduur blijft boeien. Ze staan allebei erg theatraal te acteren met weinig subtiliteit en overdreven dramatische emoties. Een intiem en klein drama zoals dit kan alleen werken met acteurs/actrices die het vak tot in de nopjes beheersen.

Misschien had ik het niet vlak na een visueel meesterstuk als There Will Be Blood moeten kijken, maar bij deze derde herziening voelde het ietwat flets aan. Visueel is het namelijk meer een statische en conventionele film dan de ongewone, cheesy set designs doen vermoeden. Wel blijf ik bij mijn mening zoals geformuleerd in mijn eerdere recensie: 'Filosofische mijmering over de redundantie van de mens in een wereld waarin de computer en de machine steeds meer de boventoon gaan voeren. Het mooiste is hoe er continu een gevoel van angst voor Gerty in het verhaal wordt gestopt, maar dat deze uiteindelijk juist degene is die de menselijke warmte deelt. Het is het systeem dat door mensen op wordt gezet dat de ware onmenselijkheid blootlegt.'

Teder spel met onderwerpen als marginalisering, seksuele ontluiking en mannelijkheid. Het fijne aan 'Moonlight' (2016) is de poëtische (bijna nostalgische) beeldtaal waarmee het Miami van de jaren tachtig wordt geschetst als een ongemeend harde én warme plek. Waar het maanlicht helder schijnt, maar voor een gevoelige outsider blijft er genoeg duisternis over om zich te kunnen verstoppen voor rigide mannelijkheidsnormen. Drie afzonderlijke acteurs spelen vormende fases in het leven van één Afro-Amerikaanse jongeman op zoek naar zijn eigen seksuele identiteit. Zijn eerste ervaringen met afwijzing en aangeleerde zelfhaat. Zijn eerste kwetsbare ontmoetingen met intimiteit en kameraadschap. Het maakt 'Moonlight' (2016) tot een loom voortkabbelend sociaal drama, waarin precies de juiste mokerslagen worden uitgedeeld om de pijnlijke tristesse te schetsen van een coming-out in een intolerante omgeving. Maar tegelijkertijd is het een hoopvolle film over menselijke verlangens die zich niet laten onderdrukken door de hardvochtigheid van anderen.

Tussen mij en Wes Anderson zal het nooit helemaal boteren. Al dwingt hij ontzag af met zijn geheel eigen stijltje, met die sets die provisorisch aan elkaar lijken te zijn getaped met duct tape, papier-maché en karton, terwijl het in werkelijkheid een monnikenwerk was om elk shot te vullen met deze oogstrelende 'quirkiness'. Of ik heb ontzag naar hoe Anderson hier een pastiche maakte naar zoveel verschillende filmtradities (o.a. stomme film, western, West Side Story, Screwball Comedy) en het aan elkaar breit met die zo kenmerkende nostalgische, weemoedige hipsterfrisheid. Of ik heb ontzag naar hoe hij karakteracteurs, zoals Edward Norton en Bruce Willis, in rollen plaatst die zo ver afstaan van hun publieke imago als rouwdouwers en actiehelden, maar die verrassend gevoelig tot hun recht komen in deze prent. En Bill Murray die wederom Bill Murray is - en dat er nog veel Bill Murray mag verschijnen in films van deze markante cineast. Maar het neemt allemaal niet weg dat het voor mij zo artificieel en gekunsteld in elkaar steekt, dat ik nergens het idee heb dat ik meegesleept wordt in een overdonderend geheel. Liever een paar knipogen minder en een diepere uitwerking van personages en thematiek.

Alleraardigste romantische komedie/SF-film. 'Moonshot' (2022) voelt als een light-versie van het meesterlijke 'Gattaca' (1997) in de manier waarop het 't onderscheid thematiseert tussen de nuttigen en de gewone stervelingen. Of zoals Walt (Colt Sprouse) droomt om eens uitgezonden te worden naar een marskolonie, maar met zijn happy-go-lucky attitude heeft hij niet de juiste instelling. Zijn droom lijkt bewaarheid te worden als het hyperambitieuze meisje Sophie (Lana Condor) op zijn pad komt en hem helpt wanneer hij als verstekeling aan boord verschijnt. Een tikkeltje voorspelbaar is 't wel, maar 'Moonshot' (2022) komt er goed mee weg door de sympathieke hoofd- en bijrollen. Ook nog een hilarische rol voor Zack Braff als een Elon Musk, die zelfs missies naar de verre horizonten van de ruimte kaapt met zijn onvoorspelbare luimen en megalomanie. Het maakt 'Moonshot' (2022) tot een luchtig streamingsfilmpje over jezelf accepteren zoals je bent en dat de wereld verschillende mensen nodig heeft.

Er kan veel met geld gekocht worden, maar voor een mooie onderhoudende film is er toch echt meer nodig dan een gigantische superster en state-of-the-art special effects. Dit is dan ook meer een langgerekte videoclip dan een film te noemen. Voor de hardcore fans van Michael misschien aardig, voor de rest van de mensheid...blijf ervan weg!

Een inwisselbare formule-film over een tiener/twintiger die vriendschap, liefde en familiewaarden leert kennen. Leugens worden verteld. Gevoelens worden uitgesproken. Jiddische liedjes worden gezongen. Voornaamste gimmick is dat het zich afspeelt in de Joods-Israëlische gemeenschap in Nederland. Niet dat er met dat uitgangspunt meer wordt gedaan dan de exotische couleur locale tonen van de nederjoodse gemeenschap. Schattig, een bar mitswa doen met keppeltjes op.

Als de latente horror uit Grant Wood's 'American Gothic' (1930) tot leven komt. Op het iconische schilderij staat een kleinburgerlijk koppel voor een neogotisch landhuis, terwijl hij zijn hooivork defensief naar voren houdt en zij schichtig haar blik zijdelings werpt. Een rechtgeaarde lofzang op de Amerikaanse pioniersgeest, of schuilt er een duistere diepte in die wij niet kennen? Want wat als de schichtige echtgenote dingen gezien heeft die onze verbeelding te boven gaan? En wordt ze door hem beschermd of bedreigd? Ook in 'Mother!' (2017) een picture perfect Amerikaans koppel. Hij (Javier Bardem) is een schrijver van naam en faam en zij (Jennifer Lawrence) is jong en aantrekkelijk. Samen betrekken ze een neogotisch landhuis - meer ruïne dan idylle - waar de wind door de kieren huilt en de traptreden piepen en kraken. Overal zijn de sporen merkbaar van een allesverzengende brand, die als een nasmeulend trauma op de echtelieden drukt. Zij wil renoveren en herstellen (hem helpen helen) en hij is meer bezig met de Goddelijke ingeving die hem inspiratie influistert. En terwijl hij daarmee de pijn en de confrontatie ontloopt van het trauma dat hij keurig weggestopt heeft in een afgesloten kamertje.

Het knappe aan 'Mother' (2017) is hoe naadloos het subtiele, kleine acteerwerk tussen Lawrence/Bardem overgaat in een speelse genrevermenging. Het voelt niet als een stijlbreuk wanneer het hyperrealistische relatiedrama steeds grotesker uit de klauwen loopt. Wanneer haar pogingen tot herstel niet meer op kunnen tegen zijn grenzeloze hang naar bewondering en erkenning. De deuren van hun gezamenlijke ruimte wijder openend voor die anderen. Eerst als een voorzichtige dreiging en gaandeweg welhaast als een zombieplaag die een stukje van hen wil afknappen. Zoals ook in vroeger werk van Aronofsky komen 'lagere cultuur' en 'hogere cultuur' bij elkaar en hebben ze allebei bestaansrecht in het surreële filmuniversum dat hij schetst. De onderbuikse horror en de gruwel van genrecinema met verheven symboliek die voor meerdere interpretaties vatbaar is. Is het bijvoorbeeld een kritiek op Trump's presidentschap, een verwijzing naar #MeToo of een Bijbelse allegorie? Of een kunstenaarsfilm over het samenspel tussen de kunstenaar als schepper en zijn vrouwelijke muze als drijvende kracht?

Zelf moest ik vaak denken aan het feministische sleutelessay 'A Room of One's Own' (1929) van de Britse schrijfster Virginia Woolf, waarin ze betoogt dat vrouwen in letterlijke én figuurlijke zin te weinig ruimte krijgen om zich te ontplooien. Intellectuele ambities gesmoord door maatschappelijke verwachtingen als het moederschap en louter een bestaansrecht hebben in de schaduw van een man. Of hoe Jennifer Lawrence in 'Mother!' (2017) zo akelig treffend een vrouw neerzet die het niet gegund is om haar eigen ruimte te scheppen. Hoe hard ze het ook probeert met renovatiewerk waar ze erkenning noch respect voor zal oogsten. Haar schoonheid en mogelijkheid om kinderen te dragen zijn belangrijker dan haar lichamelijke integriteit of eigen stem. Lijdzaam probeert ze haar plekje te vinden - als zijn muze, als zijn verzorgende en als één van de weinigen die een kritisch tegengeluid durft te bieden. Maar het is een gevecht tegen de bierkaai tegenover zijn autoriteit en alomtegenwoordigheid als mannelijk ego. Het kan niet anders dan dat zijzelf afbrokkelt en verdwijnt in de vergetelheid der geschiedenis.

'Mother!' (2017) is een knoert- en knoertharde feministische parabel over de tragiek van een moeder! die gedoemd is om een voetnoot te blijven. Erg aangrijpend. Erg confronterend en pijnlijk. En misschien wel één van mijn favoriete films van Darren Aronofsky, die meer dan ooit de grenzen opzoekt van genres die niet verder van elkaar af konden staan en toch thematisch verwant zijn.

Geslaagde horror die het nu eens niet moet hebben van de voorspelbare dingen. De film is doodeng zonder dat je je vinger erop kan leggen wat er nou zo eng is.