Opinions

Mijn kennismaking met Laurel & Hardy. Vreemd eigenlijk dat het zo lang heeft geduurt, ten eerste omdat ik al veel films gezien en goed gewaardeerd heb van bekende komieken uit die tijd en ten tweede omdat ik toch opgegroeid ben in een familie waar veel waardering is voor dit duo (en dat terwijl die andere oude komieken daar nooit genoemd worden). In ieder geval is deze eerste film die ik van de dikke en de dunne zie geen tegenvaller, al moet ik toegeven dat ik het ook weer niet briljant vond. Net iets te voorspelbaar en typisch voor zijn tijd denk ik, zonder het verfijnde van Chaplin, het unieke oog van Keaton of de waanzin van de Marx Brothers. Het meest vergelijkbaar met de meest degelijke films van Harold Lloyd eigenlijk.

Niet dat daar iets mis mee is, want ik hou hier op zich wel van. En het duo heeft ontegenzeggelijk goede komische timing. Ik vind ze op hun best in de routine rond de voorddeuren aan het begin of bij alle problemen die ontstaan als Hardy doet alsof hij ziek is. In feite stevende de film de eerste helft nog op vier sterren af, maar het tweede half uur vond ik zwakker. Sterker nog, de hele conventie vond ik ontzettend flauw, met een irritante cameo voor Charley Chase. Ook het schuilen op de zolder wil maar niet grappig worden en pas als het tweetal weer oog in oog staat met de vrouwen herpakt de film zich weer. Kennelijk werken Laurel en Hardy het best als ze flink onder druk staan van hun vrouwen. Ach, het levert een vermakelijk filmpje op.
3,5*

Niet zo'n bijzondere film als ik had gehoopt. Op een bepaalde manier is Sophie's Choice een beetje te gladjes. Iets te degelijk gemaakt haast, al kan ik moeilijk uitleggen waar hem dat in zat, maar het lijkt in ieder geval niet bij de film te passen. Dit is ook de eerste keer dat ik al snel bij een film door had dat ik naar een boekverfilming zat te kijken, zonder te weten dat het er ook werkelijk een was. Ik voelde het er tussendoor. Komt nog eens bij dat ik alle twists wel een beetje zag aankomen.

Dit maakt het geen vervelende film, absoluut niet, maar hij greep me ook niet vast. Streep speelt op zich een goede rol, maar ze trekt wel erg veel gezichten, wat haar soms meer op een dier laat lijken dan een mens. Ik zal wel nooit fan van haar worden vrees ik. Bij Kline heb ik ongeveer hetzelfde. Over het algemeen overtuigend, maar soms is hij iets te karikaturaal.

De film blinkt vooral uit door één scène en dat is die uit de titel. Dit moment is werkelijk aangrijpend en zal me nog lang bijblijven vermoed ik. Maar één scène maakt nog geen film.

3 sterren voor deze iets te degelijke film.

Als Freud nog geleefd had toen Le Souffle au Coeur uitgebracht werd was het ongetwijfeld zijn favoriete film geworden. De film is eigenlijk vooral bekend door zijn incestueuze einde. Incest is niet het onderwerp van de film, maar het is wel wat er voor zorgt dat de film zich net wat meer onderscheidt van het gemiddelde coming-of-age-verhaal. Niet dat er iets mis mee is, want het wordt allemaal geloofwaardig gebracht, de jongen wordt niet te onschuldig neergezet en er hangt een speciale warme sfeer, die echter nooit te schattig wordt. Ook een erg fijne losse stijl, met nauwelijks een verhaal, zeker in de eerste helft niet. Past wel bij de film. Maar tevens had ik vaak het gevoel dat ik het allemaal al eerder gezien had en het ergens vergelijkbare Les Quatre Cents Coups is toch wel duidelijk superieur. Ik had ook wat problemen met Benoît Ferreux. Hij moest grotendeels vrij vlak spelen, wat wel werkt, maar zodra er wat grotere emoties naar voren kwamen schoot hij tekort.

Maar die incestscène is wel uniek. Gevoelig gefilmd, waardoor het ook niet overkomt alsof het er maar ingestopt is voor wat sensatie. Of het echt zo'n positieve ervaring is weet ik niet, maar de film weet in ieder geval goed over te brengen hoe het zover komt en waarom het nodig was. De link die ermee gelegd wordt met volwassen worden (hij gaat meteen daarna met een leeftijdgenote naar bed) vind ik dan weer wat gezocht.

Al met al dus vooral gewoon een goede coming-of-age film die vaak de juiste toon weet te raken, maar me ook niet echt wist te raken.
3,5*

Goedgemaakte sciencefictionvariatie op de who-dunnit. De variaties op dezelfde acht minuten zijn erg goed uitgevoerd, met een geslaagde mix van spanning, drama en wat humor hier en daar. Het geheel is vrij goed geregisseerd, maar het is vooral de aandacht die gestoken is in de personages van Gyllenhaal en Monaghan en hun acteerwerk die het echt boven het gemiddelde uittrekken. Ik had niet zoveel met dat geforceerde happy end en misschien had de bad guy een sterkere motivatie kunnen hebben, maar verder een prima thriller.
3,5*

Ik heb deze serie meer dan tien jaar vermeden. Ik heb altijd gedacht dat de serie alleen maar draaide om het zo grof mogelijk doen. Laatst had ik eindelijk een herintroductie op South Park. Het bleek toch wel een scherpere reeks dan ik dacht. Natuurlijk is het dom, maar het is tegelijkertijd ook weer zeer intelligent.

De film is vooral een 4-dubbele aflevering, die kwalitatief net onder de beste afleveringen valt, wat dus gewoon een goed niveau is voor een komedie. Net als de serie doet de film soms net iets teveel zijn best om vulgair en shockerend te zijn (de grap dat Stan moet kotsen elke keer als Wendy hem aanspreekt vind ik bijvoorbeeld net wat te flauw), maar tegelijkertijd zou South Park waarschijnlijk aan kracht verliezen als het zich zou inhouden. Het past niet bij de stijl.

Ik moet toegeven dat de film voor mij voor een groot deel gemaakt werden door de liedjes. Die zijn vaak heerlijk absurd. Leuk dat de ultieme South Park-meezinger 'Kyle's Mom is a Bitch' hierin terugkeert, maar 'What Would Brain Boitano Do?' is mijn favoriet.

De animatie is niet bijster mooi, maar het zou raar zijn als ze voor de film ineens een andere stijl hadden gekozen. Verder heeft de film veel scènes die waarschijnlijk wel lang zullen blijven hangen. Sommige bekende personages uit de reeks had ik een grotere rol gegunt, maar je kunt ze niet allemaal een fatsoenlijke plek geven binnen zo'n speelduur. Een leuke film voor de liefhebbers van de serie dus, maar als introductie voor nieuwkomers zijn er denk ik geschiktere afleveringen te vinden.

4*

Overigens een van de zeldzame films waarvan ik nog een deel wil. Een nieuwe South Parkfilm is best welkom hier.

Bijna alle lof voor deze film van mijn kant is puur gebaseert op de beelden. Schitterend gebruik van groothoeklenzen en de diepte die dit helpt te creëeren in combinatie met ijzersterke lange takes. Soms vroeg ik me af hoe bepaalde shots überhaupt gerealiseert konden worden. Toch zit er ook al aan deze beeldenpracht een nadeel: soms voelt het iets teveel aan als show-off. Hoewel alles er prachtig uitzag had ik de indruk dat een heleboel shots er zonder enige reden in zat, behalve dan het nogmaals laten zien hoe goed Kalatozov zijn camera weet te regisseren. De film duurt dan ook te lang naar mijn mening.

Om maar een voorbeeld te geven hoe dit beter kan hoeven we alleen maar te kijken naar Andersons Boogie Nights. Daarin wordt een shot uit Soy Cuba geciteerd waarin een camera langs verschillende mensen bij een zonnig feest en aan een zwembad gaat, om uiteindelijk achter een vrouw het water in te gaan. Dit shot is misschien wel de meest knappe uit Soy Cuba, maar inhoudelijk ook weer de meest overbodige (en vreemde, aangezien het luxe leven van de kapitalisten hier geïdialiseerd wordt, wat tegen de boodschap in gaat). Anderson vangt in Boogie Nights echter tijdens deze scène dialogen op die wat over de personages zeggen, weet in een klap een bepaalde sfeer en stijl neer te zetten. Show-off, maar dan met een reden.

De verhalen zijn wisselend. De eerste twee zijn heel sterk en hoewel ik er een communistische boodschap uit op kon maken vond ik het niet te drammerig gebracht. Ze wisten me zelfs te ontroeren. Dit kwam omdat ze een mooi beeld schetste van Cuba, waarin misschien de slechte kanten benadrukt worden, maar er ook plaats is voor Cuba's aantrekkelijkere kanten. Hier leek de film nog een waar meesterwerk.

Het derde verhaal, over de revolutionairen ging echter voor mij toch over de schreef van moraliserend. De trappenscène (is zoiets verplicht in communistische films?) maakt visueel een impact en weet mij daarom wel mee te slepen, maar heeft op een bepaalde manier iets belachelijks door de heroïek van de revolutionairen bijzonder dik aan te zetten. Die dikke agent lijkt zelfs pure parodie. En dat zo iemand zomaar een revolutionair neerschiet (niet tijdens de trappenscène, maar eerder) vond ik ook niet geloofwaardig. Zo dom zullen ze toch niet werkelijk zijn, ondanks hun gemeenheid? Toch heeft dit deel zijn momenten, waaronder de overtuigende sniperscène en het uitstrooien van pamfletten.

Maar het vierde en laatste verhaal ging te ver en bevatte geen enkele subtiliteit meer. Ik kreeg zelfs het gevoel alsof mij als kijker gevraagd werd om de wapens op te pakken en te strijden voor een communistisch Cuba, wat om meerdere redenen wat belachelijk is en niet in de laatste plaats omdat Cuba toen deze film gemaakt werd al communistisch was. In ieder geval werd de zwart-wit-boodschap me hier iets teveel en in combinatie met de toch al wat lange lengte (ik had na het derde verhaal ook het gevoel dat alles wel verteld was) en de cinematografie die niets meer toevoegde aan wat we eerder al zagen begon de film me zelfs tegen te staan.

En dat is jammer want er is genoeg moois te vinden in deze film, dat zelfs een drammerig moraal er geen gigantische afbreuk aan kan doen. De beelden zijn briljant en zorgen voor een 3,5*. Dat levert ook wel een dubbel gevoel op. Ik verwachte een visueel meesterwerk en ik kreeg een visueel meesterwerk. Ik verwachte propaganda en ik kreeg propanda. Dat laatste weegt uiteindelijk toch zwaarder mee in mijn beoordeling dan ik vooraf vermoed had. Ik hoef de film ook absoluut niet nog eens te zien. Qua beelden is hij daar misschien goed genoeg voor, inhoudelijk zal het me niet twee keer boeien denk ik.

Ik kan er niet omheen dat Soylent Green een aantal geweldige ideeën heeft die de film constant boeiend houden: de overbevolking, de bulldozers met een bijzondere functie, de 'furniture' (verdient eigenlijk een eigen film), de afwezigheid van alledaagse dingen als boeken en bepaald voedsel. Allemaal boeiend materiaal en afzonderlijk komen al die elementen wel vrij goed tot hun recht, maar het complete potentieel wordt nooit echt benut. Dit komt vooral door de toch vrij matige regie. Te droog, te weinig stijl en bij vlagen gewoon wat ongeïnspireerd. Eigenlijk is het een vrij lelijke film en dan heb ik het niet over de bedoelde lelijkheid van de dystopie. Het is soms gewoon matig gefilmd. Tijdens het eerste half uur vroeg ik me zelfs af of de film ooit nog van de grond zou komen. Dat deed het wel en de film is bij vlagen fascinerend en soms geweldig, maar als geheel teleurstellend.

Misschien nog wel het meest omdat het hoofdpunt niet ver genoeg doorgedreven wordt. Overbevolking is een belangrijk onderdeel van het verhaal en Soylent Green is gemaakt van mensen (dat wist ik vooraf al, met dank aan AFI die de uitspraak "Soylent Green is people in hun top 100 beste Filmquotes stopte). Zou het niet logisch zijn geweest als de overheid dit idee zover hadden gebracht dat Soylent Green als oplossing was gebruikt voor de overbevolking. In een wereld met nauwelijks administratie en waarschijnlijk geen mensenregister, een wereld waar sowieso een grote anonimiteit lijkt te bestaan zoals in deze film, zouden wellicht gemakkelijk bepaalde mensen kunnen verdwijnen voor de productie van Soylent Green. Nu blijft men steken in het idee dat slechts mensen die al dood zijn tot voedsel vermalen worden. Nog steeds een gruwelijke gedachte, maar het is wel erg duidelijk dat er meer in dit verhaal zit. Nog meer horror.

Maar evengoed werkt er teveel aan de film wel om geheel negatief te blijven. De scène waarin Heston en Robinson genieten van wat eten is een parel. De momenten rond het furniture zijn wat losstaand, maar hebben zeker een bepaalde bijt. Boven alles is er de schitterende zelfmoordscène van Robinson, één van de mooiste die me zo te binnen schiet en tevens een scène die me even deed denken aan een vijf sterrenfilm. Dat de natuurbeelden die daar getoond worden cliché zijn maakte het voor mij alleen maar sterker. Het idee dat onze afgezaagde beelden in zo'n wereld behoren tot de grootste spirituele ervaringen sprak mij ergens enorm aan. De scène is in zijn geheel beter gefilmd dan de rest, alsof het de enige scène was die Fleischer werkelijk begreep.

Geen slechte film dus, maar vooral een waarvan het potentieel vaak wat onbenut is gebleven. Wouter sprak aan het begin van dit topic al precies mijn gedachte tijdens het kijken van de film uit: dit moet gewoon een remake krijgen. Van een wat sterkere regisseur liefst. Volgens mij zijn er zelfs vage plannen voor een remake.
3,5*

In zijn tijd een enorm hoog gewaardeerde film en belangrijk voor het bepalen van het beeld dat toen heerste van de Spaanse burgeroorlog, een oorlog waar veel kunstenaars zich persoonlijk mee bemoeiden (Hemmingway en Picasso als bekendste, maar bijna iedereen die iets betekende op dat moment in de kunstwereld schreven, schilderden, filmden of wijden iets anders aan de oorlog). Doordat de oorlog toen zoveel in het nieuws was en iedereen er een mening over had wordt bij deze documentaire er ook logisch vanuit gegaan dat de context van het conflict bekend was. Dat maakt het wat lastiger bekijkbaar in deze tijd. Ik kende slechts de grote lijnen van de Spaanse burgeroorlog, wat misschien net genoeg was, maar niettemin was de film naar mijn gevoel vaak wat vaag. Toendertijd werd het als revolutionair gezien om geen uitleggende voice-over te gebruiken, maar juist spaarzaam voorkomende, persoonlijke reflecties van Ernest Hemmingway op de beelden. Persoonlijk vond ik op een enkele scherpe oneliner hier en daar na de voice-over maar afstandelijk en weinigzeggend. Daarnaast geeft de film een bijzonder eenduidig beeld van het conflict, de fascistische kant krijgt geen schermtijd en hun motieven worden nergens genoemd. Dit was een bewuste keuze, Ivens snapte niet waarom objectiviteit hier een deugd zou zijn.

Hoe dan ook, persoonlijk vond ik The Spanish Earth een moeilijk geval om doorheen te komen. Het grootste probleem is dat er zo weinig te zien valt. Ivens heeft zich werkelijk in het strijdgewoel gemengd om de oorlog te vangen met zijn camera, maar gek genoeg zie je daar niets van terug. Ik kan me voorstellen dat hij niet wil filmen dat soldaten elkaar neerschieten, maar we krijgen er niets voor in de plaats. Tijdens de gevechten zien we alleen maar shots van rennende soldaten. Als we ze dan toch zien schieten, houdt de camera bewust het doel uit beeld en wordt er gekozen voor grote close-ups van gezichten en de loop van geweren. Nooit in de film is er een tegenstander te zien. De bottom-line hiervan is dat dit net zo goed in de studio geschoten had kunnen zijn. Hemmingway beweerd dat de gezichten het verschil maken: de gezichten stralen nu werkelijke doodsangst uit. Ik moet eerlijk bekennen dat ik dit niet zag. Dit probleem in de gevechtsscènes vind je eigenlijk de hele tijd terug: er zijn bijna geen beelden die echt specifiek zijn. Wat boeren bewerken het land, wat soldaten rennen rond, er wordt wat afgelopen, we zien wat brandende gebouwen. Maar op één pakkend moment na met een dode boekhouder is geen enkel beeld gedenkwaardig en de meeste shots voelen niet aan alsof ze specifiek over de Spaanse burgeroorlog gaan. Het zou van alles kunnen zijn. Daarnaast mist alles ook nog een dramatische rek. Meer dan een verzameling fragmenten wordt het nooit.

Joris Ivens blijft me tegenvallen. Hij heeft vaak visuele flair, maar zelfs dat komt in The Spanish Earth nauwelijks tot uiting. Het grote probleem is echter dat zijn films inhoudelijk vaak simplistisch en overduidelijk propagandistisch zijn en dat hij daarnaast ook een vrij slecht verteller is. Hopelijk is zijn latere werk pakkender, maar tot nu toe begrijp ik wel waarom hij, in tegenstelling tot bijvoorbeeld in de jaren '30, nooit meer tot de grootste regisseurs wordt genoemd.

1,5*

P.S.: De dvd-box van Ivens bevat een dik boek over de productie van zijn films. De 40 pagina's over The Spanish Earth zijn bijzonder boeiend en eigenlijk gewoon interessanter dan de uiteindelijke film.

Mary Pickford was één van de grootste sterren van de stomme film en werkte samen met Douglas Fairbanks, Charlie Chaplin en D.W. Griffith om de eerste onafhankelijke filmstudio, United Artists, op te richten. Toch is Pickford lang niet zo bekend als die andere drie. Waarschijnlijk omdat geen enkele van haar films een echt grote klassieker geworden is. Sparrows is dan nog een van haar bekendste films, maar niemand zal je kwaad aankijken als je zou zeggen er nooit van gehoort te hebben.

Dat is jammer, want het is een mooi filmpje geworden. Eigenlijk is Mary Pickford niet heel bijzonder hier. Tijdens de luchtigere momenten, een korte komisch scène of een waarin ze een klein dansje kan doen, komt ze het best tot zijn recht. Ik vermoed dan ook dat ze erg goed was geweest in een komedie. Sparrows is niet grappig bedoelt en steunt voor Pickford meer op haar melodramatische talenten, die helaas niet echt bijzonder zijn, al is ze ook niet echt slecht.

Wel bijzonder is de set. Ik hou wel van die ouderwetse stomme filmsets, die soms een meer karakteristieke en gedetailleerd uiterlijk hebben dan sets uit latere filmperiodes. Wat ik hieraan ook wel kan waarderen is dat het overduidelijk studio-opnames zijn. Soms kan dit lelijk werken in een film, zeker als ze uitgaan van een authentieke stijl, maar bij een sprookje als Sparrows geeft het iets dromerigs aan het geheel. De sets zijn lekker duister en het bos waarin deze film zich afspeelt is zeer gedenkwaardig, niet op de laatste plaats door al dat drijfzand, waar meer dan eens iemand in vast komt te zitten.

Het verhaal dat eromheen gebouwd is kan ermee door, maar is niet heel speciaal. Ik heb vrees ik niet zoveel met weeskinderen in dit soort verhalen. Je weet immers al dat zo'n personages het overleven. Aan de andere kant, dit zou zomaar bedoelt kunnen zijn als een kinderfilm en voor kinderen zou dit wel eens kunnen werken. Het is niet moeilijk de link te leggen met bijvoorbeeld Snow White van Disney, zeker niet met diens bosscène. En het moet gezegd worden dat de film erg goed opgebouwt is en dat de setting geweldig benut wordt. Die tocht door het moeras op het einde, met die alligators en die hond, is toch wel erg sterk gemaakt en het is knap dat je nergens aan afziet dat er gebruik is gemaakt van trukages.

Voor mij persoonlijk was het ook interessant om te zien hoeveel Sparrows leek op The Night of the Hunter. Het is een ander verhaal en Hunter is veel expressionistischer dan Sparrows, maar het kan haast niet anders dan dat Laughton deze film gezien heeft en er inspiratie uithaalde voor zijn meesterwerk. De settings lijken op elkaar en Mary Pickford omringd door die weeskinderen doet sterk denken aan Lillian Gish in Laughtons film. Zou Laughton Mary Pickford gevraagd hebben voor Gish' rol in die film? Het zou eigenlijk wel moeten.
3,5*

De Kubrickherzieningen #4: Spartacus.

Oké, er zaten een paar maanden tussen Kubrickherziening #3 en #4, vooral dankzij de lengte van Spartacus. Gelukkig valt de herziening alles behalve tegen. Ik las mijn eerdere berichten hier terug en ik bleek al twee recensies geschreven te hebben, beiden in 2005. Mijn herinnering zei dat ik dit gewoon een uitstekende film vond, wat ook terug te zien was in mijn viersterrenbeoordeling. Toch waren mijn berichten toen vrij kritisch, misschien richtte ik me teveel op de minpunten. Nu laat ik mijn sterrenaantal gewoon op 4* staan, maar kies ik toch voor een positievere toon. Grappig wel dat ik aanvankelijk deze film vooral negatief vergeleek met Ben-Hur en vooral Gladiator. Ze hebben nu allemaal bij mij vier sterren, maar Spartacus bevind zich in de hogere regionen van de vier sterren, Ben-Hur in het midden en Gladiator haalt die score nog maar net. De rollen zijn in dik zes jaar tijd omgedraaid.

In 1960 viel Spartacus op omdat het een epos was dat niet om het christelijke geloof draaide. Daar was ik me eerder niet van bewust, maar het werkt toegegeven wel in het voordeel voor Spartacus. Het maakt de film net wat universeler en minder prekerig, zelfs al is de boodschap die hier uitgedragen wordt nog altijd overduidelijk (het wordt zelfs in de voice-over in de opening toegelicht). Wat echter het meest in het voordeel werkt voor Spartacus is dat het plot wat gedetailleerder is, dat het allemaal wat intelligenter overkomt. Het blijft enerzijds een rechtlijnig avonturenverhaal, maar alle handelingen omtrent de senaat geven gewoon een flinke extra laag aan de film. Bij eerdere kijkbeurten ging bijvoorbeeld het moment aan me voorbij waarin Crassus lijsten laat ophangen met politieke vijanden van de staat. Dit moment is een sneer naar de zwarte lijst waarop tien namen stonden van mensen die niet meer in Hollywood mochten werken vanwege communistische sympathieën. Nu ik wat meer weet van de tijd waarin deze film gemaakt is en me er van bewust ben dat de film geschreven is door de toen nog op de zwarte lijst staande Dalton Trumbo zie ik meteen meer dimensies in de film. Als een film over een slavenopstand is het eigenlijk al gewoon heel goed, maar er is meer.

Laurence Olivier en Charles Laughton spelen die bovengenoemde scène overigens heerlijk. Die sarcastische toon waarop Laughton vraagt waar hij op die lijst staat en de reactie van Olivier door "First" te schreeuwen en de lijst in Laughtons gezicht te duwen is prachtig. Dat is de hele film zo, dat hun spel enorm genietbaar is, samen met die van Peter Ustinov. Laughton is duidelijk mijn favoriet als Graccus. Alleen Laughton weet serieus te spelen en tegelijkertijd de indruk te wekken alsof hij de gehele film compleet belachelijk vind. Ik vond zijn dialogen ook een stuk levendiger dan die van de andere acteurs, Ustinov uitgezonderd. Ik las dat Laughton ontevreden was over de dialogen uit het script en Ustinov nieuwe liet schrijven voor zijn scènes, maar ik lees ook dat door de acteurs zelf geschreven dialogen nauwelijks gebruikt werden. Het lijkt me echter wel dat Laughton toch de door Ustinov gepende teksten uitsprak, zo levendig als ze zijn. Zo heeft Laughton een hilarische korte monoloog over waarom het van staatsbelang is dat hij zoveel vrouwen heeft. Ustinov is eveneens enorm grappig als hij praat over zijn pasgevonden trots. De twee acteurs lijken te genieten van hun rollen. Grappig zonder dat ze ooit als 'comic relief' aanvoelen. Die andere grote Brit in de cast (nee, niet Jean Simmons,), Laurence Olivier, speelt het een stuk serieuzer, maar dat hoort ook bij het personage. Een onuitstaanbare schurk die echter niet eendimensionaal is. Het vroeg om een Shakespeareaanse acteur en die kregen ze ook. Vreemd eigenlijk dat ik het acteerwerk in mijn eerste recensie zo enorm bekritiseerde, terwijl dat nu net één van de meest genietbare onderdelen van de film is. Toegegeven, Jean Simmons kan niet veel maken van een waardeloos geschreven rol en Tony Curtis moet je niet casten als een tedere zanger. Met Kirk Douglas had ik dit keer, in tegenstelling tot eerder, totaal geen moeite. Gewoon een passend heldhaftige performance. Diep is het niet, maar dat was Spartacus zelf ook niet echt.

De balans tussen spektakel en meer verhalende stukken is ook vrij goed, al had er van mij net iets meer actie in mogen zitten en iets minder aandacht besteed mogen worden aan de romantische scène. Of misschien juist meer, want die zijn echt van de lopende band komen rollen en vormen de zwakste punten van de film. Het romantische subplot krijgt uiteindelijk veel gewicht in het hoofdverhaal en had daardoor niet aan moeten voelen alsof er zo min mogelijk aandacht aan besteed was. Gelukkig maken de scènes in de senaat en op de slagvelden meer dan goed. Hoe de opstand van Spartacus in het scenario verwikkelt wordt met de machtsstrijd in de senaat is sowieso een knappe schrijfprestatie. De politieke bekonkelingen van de senaat vond ik persoonlijk het leukste, door de vurige dialogen en de prachtige acteerprestaties, maar het zijn natuurlijk de actiescènes die het meest voldoen aan de eisen van een Hollywoodspektakel. Ze stellen niet teleur. De strijd op leven en dood tussen Spartacus en Draba heeft niets van zijn intensiteit verloren, ondanks dat ik de afloop nu natuurlijk al lang wist (en de eerste keer ook al; natuurlijk sterft Spartacus niet binnen een uur tijd, zeker niet aan de hand van een klein bijrolletje). De eerste slavenopstand in het kamp bevat vooral het sterke moment waarop de slaven de hekken beklimmen, op een bepaalde manier een krachtig beeld. Aan het eindgevecht is tenslotte helemaal niets slecht. Dat wijde shot waarin we de Romeinen richting de slaven zien marcheren en zien tegen wat voor een overmacht de slaven belandt zijn is adembenemend. Vreemd dat ik het me niet meer herinnerde. Het is ook het meest Kubrickiaanse moment van de film.

Het meest bekende moment uit Spartacus is natuurlijk wanneer de overlevenden van de veldslag "I am Spartacus" schreeuwen. Ik moet toegeven dat ik door de jaren heen steeds meer een cynische houding heb gekregen tegen dit soort sentimenteel-heldhaftige momenten, maar eerlijk is eerlijk: hier kreeg ik toch weer kippenvel. Mijn cynisme is niet tegen deze scène bestand. Het einde waarin Spartacus nog net zijn pasgeboren zoon richting de vijand ziet vertrekken daarentegen heeft me nooit echt bijzonder aangesproken en dat doet het nu ook niet. Het voelt te veel als een manier om toch nog iets hoopvols aan het verhaal toe te voegen. Ach, storen doet het me ook niet echt.

Het is welbekend dat dit Kubricks minst persoonlijke film was en dat hij het zelfs graag van zijn filmografie verwijdert wilde hebben. Daar ga ik hier verder niet op in, want dat is op andere plaatsen al genoeg gedaan. Ik wil alleen zeggen dat ik Kubrick in dit opzicht begrijp, maar dat ik het niet met hem eens ben. Spartacus ademt dan misschien geen Kubrick, maar het is niettemin een van de beste sandalenepossen ooit gemaakt. Dat Kubrick uitgerekend veel kritiek had op het scenario, terwijl daar juist een extra laag uit voort gekomen is, is het meest bizar. Ach, regisseurs zijn nooit goede beoordelaars van hun eigen films.
4*

Soms is er geen beginnen aan. Al vrij snel voelde ik dat het niets zou worden met mij en Sokurov's versie van het verhaal van Madame Bovary en helaas deed hij ook niets om dit gevoel te ontkrachten.

Ik vond het vooral een bovenmatig irritante film. Het belangrijkste pijnpunt was voor mij het acteerwerk. Geen idee wat precies de reden was voor deze aanpak, maar het kwam op mij over als aanstellerij. Iedereen acteert heel vet aangezet, met veel geschmier, overdreven intense blikken en met een zekere mate van hysterie. Het wordt er onmenselijk door, een soort psychotische stilering van menselijk gedrag. Misschien mis ik een link met een specifieke Russische vorm van acteren of begrijp ik het concept erachter niet, maar hoe dan ook vond ik het pijnlijk om aan te zien. Alsof je met plaatsvervangende schaamte zit te kijken naar een groep mensen die wat al te hard proberen artistiek te doen. Ik probeer niet eens grappig te doen als ik zeg dat ik aanvankelijk dacht dat het moest voorstellen alsof iedereen hier zwaar mentaal gehandicapt was. Ik vraag me zelfs af of ik me ooit zo aan iemand geërgerd heb in een film als aan Tsetsiliya Zervudaki hier.

En verder klikte er niets eigenlijk. Het probleem is dat ik nooit echt wist wat Sokurov probeerde te bereiken met zijn artistieke keuzes. Ik ken het verhaal, dus ik wist min of meer wat er in iedere scène gebeurde, maar geen enkel element viel op z'n plaats voor mij. De beelden zijn veelal erg donker en troebel. Ik vermoed dat er voornamelijk gefilmd is met het licht dat toevallig aanwezig was, want niet echt goed uitpakt. Sokurov doet echt helemaal niets qua kadrering. Zijn enige filmische keuze lijkt hier om zoveel mogelijk met een wide-angle-lens te filmen, alsof het vergrootte gevoel van afstand die zo'n lens oplevert de enige artistieke keuze is die gemaakt moet worden op audio-visueel vlak. Er zaten twee mooie shots in, maar die vergroten alleen het gevoel dat de rest niet deugt. Geluidstechnisch is het nog erger. Vaak is er niet eens echt geluid en als dit wel het geval is, is het alsof alleen het direct op de set opgenomen geluid gebruikt is. Het doet nogal amateuristisch aan.

Save and Protect weet uiteindelijk geen overlappend gevoel, geen visie en ook geen toon te bereiken. Het voelde nooit als een geheel aan en ik kreeg nooit voeling voor de reden waarom Sokurov dit verhaal uitgerekend op deze manier verfilmde. Zo goed als iedere keuze was niet alleen lelijk, maar ook irritant. Hoe anders was de enige film die ik eerder van hem zag, Faust, waarin ik echt het gevoel had naar een zekere visie te kijken. Dit was echter nogal een zit en ik ben enorm blij dat ik een kortere versie voor mijn kiezen kreeg.

0,5*

Species zag ik een dag na Under the Skin en dat is natuurlijk geen toeval. Het is altijd grappig om te zien hoe twee films met hetzelfde uitgangspunt echt totaal kunnen verschillen. Hier is het verschil wel erg extreem: waar Under the Skin waarschijnlijk de meest artistiek verantwoorde film is die gemaakt kan worden met een sexy, dodelijke alien die mannen verleidt in de hoofdrol, is Species de b-filmversie.

Species is pure pulp en gelukkig ging ik ook met die verwachting de film kijken. Het is over het algemeen een vrij adequaat gemaakte film eigenlijk, misschien zelfs iets meer dan ik vooraf dacht. De actie en de horrorscènes zijn over het algemeen vakkundig gedaan en alleen de climax is storend knullig (Whitaker die aan zo'n studiorotsje hangt met name). Het helpt ook dat de cast vrij solide is. Met name een erg jonge Michelle Williams helpt mee, als de jonge versie van Sil. Ze speelde de verwarring van de alien zo goed dat de film bijna ging overtuigen als een studie over hoe het potentieel zou aanvoelen als je werkelijk zo'n wezen was. Dat verdwijnt helaas al snel naar de achtergrond, waardoor dit niet Under the Skin wordt. Vond Molina ook een meerwaarde. Hij had niet gigantisch veel tekst, maar kwam het meest realistisch over. Whitaker doet wat hij kan met een onzinnige rol (een empaat die situaties aanvoelt, waardoor hij steeds dingen mag uitleggen die al duidelijk zijn) en Madsen speelt alsof hij weet in wat voor film hij zit (en hij heeft gelijk). Kingsley zit wel op de automatische piloot hier en het moge duidelijk zijn dat Henstridge gecast is om haar uiterlijk.

Het is een ambitieloos project dat enigszins werkt, ondanks enkele sullige momenten (vooral de bevindingen van de empaat zijn vaak hilarisch slecht). Het is wel jammer dat het design van de alien in natuurlijke vorm het minst overtuigd, want van een Geigerwezen verwacht je meer, al kan het beperkte budget ook parten hebben gespeeld. Geen idee of dit een groot budget had voor 1995 overigens, maar het voelt nu redelijk goedkoop aan.
3*

Weer een goede Lloyd, al is het allemaal niet bijzonder verrassend. Lloyds twee grootste talenten zitten echter weer in deze film: scènes waarbij een gag constant in variatie herhaald wordt (de taxiscène) en de bijna verplichte actiescène op een voertuig. En het is wederom briljant. Wel jammer van het eerste half uur dat maar niet grappig wil worden en wat geforceerde humor bevat, zoals met die krab.

3,5*

De dvd van Spider-Man stond al een tijdje in mijn dvd-kast klaar voor herziening, maar achteraf wou ik dat ik hem nooit in huis had gehaald. Hij behoorde nooit tot mijn favoriete films, zelfs niet in het bij mij al niet bijzonder geliefde superheldengenre, maar zelfs dan nog viel de eerste kijkbeurt sinds de bioscooprelease wel heel erg tegen. Het is een opvallend slechte vertoning eigenlijk.

Wat mij in het bijzonder opviel was hoe lelijk alles wel niet was. Afschuwlijke kauwgomballenkleuren, plastic hight-techapparaten, vreselijke CGI en bovenal een Green Goblin die gekleed gaat als Power Ranger. Dat laatste stoorde mij de eerste kijkbeurt ook al overigens. Een van de meest onbegrijpelijke keuzes ooit gemaakt in een blockbuster.

Verder valt er niet veel te genieten. De actiescènes zijn weinig spannend, het acteerwerk blinkt vooral uit in degelijkheid en het ontstaansverhaal van de superheld is in praktisch iedere film uit dat genre hetzelfde. Opvallend is ook dat alle plotwendingen, emotionele momenten en dergelijke duidelijk van te voren aangekondigt werden. Natuurlijk is dit bedoelt als luchtig vermaak, maar zelfs dan nog voelt het allemaal wat simplistisch aan. Sommige andere dingen worden dan weer niet uitgelegd. Hoe weet Spider-Man waar al die misdaden plaatsvinden. Hij is altijd op de juiste plaats op de juiste tijd, maar moet ik geloven dat dit gewoon toevallig gebeurt als hij er voorbij slingert? Nog vreemder is dat Peter Parker zijn fototoestel altijd al klaar heeft hangen op het moment van de misdaad, alsof hij inderdaad al wist dat er daar iets ging gebeuren. Vreemd dat ik nooit eerder iemand hierover gehoord heb.

Volgens mij is dit vooral een leuke film voor mensen die een bijzondere waarde hecten aan de Spider-Manmythe. Voor hen is het waarschijnlijk spannend om te zien hoe alles op zijn plaats viel. Van mij hoeft het niet zo.

Ik verlaag naar 2 sterren.

Het kan dus wel, een echt goede Spider-Man. Deeltje twee heb ik al die jaren genegeerd, omdat ik niets kon met deel 1 en 3. Ik had wel gehoord dat deel 2 de beste was, maar omdat ik geen potentie zag in die andere twee Raimi-verfilmingen over de spinnenman had ik er nooit zin in.

Achteraf jammer. 10 jaar geleden had ik dit misschien een meesterwerk gevonden. Nu is hij echter nog steeds leuk. Het grootste pluspunt is hier hoe het verhaal verteld wordt. Superheldenfilms zitten eigenlijk altijd vol met van alles. Veel plot, een lading zijlijnen, verwijzingen naar voorgaande en latere delen en wat al niet meer. Spider-Man heeft dit slechts in beperkte mate. Er is gekozen voor een vrij simpel en rechtlijnig verhaal waardoor het geheel meer de tijd krijgt om te ademen en de film net zoveel gaat over personages als om actie. Fijn om eens niet alles continu op scherp te hebben staan in dit genre. Dat laat meer tijd over voor humor of voor het uitwerking van heuse thema's. Peter Parker is zelfs opvallend weinig te zien in zijn spinnenpak.

Vooral leuk is dat de eerste helft een soort variatie lijkt op A Serious Man (ja, ik weet, die kwam later), waarbij Parker steeds meer tegenslagen krijgt te verwerken, van hele grote tot hele kleine. Vaak met komisch effect. De manier waarop hem doet reflecteren op zijn werk als superheld is helemaal raak, maar ook amusant. Wel jammer dat dit in de tweede helft dan weer resulteert in speeches over moraliteit of andere levenslessen. Er zit ook echt enorm veel van die speeches in, wat op een gegeven moment gaat irriteren.

Niettemin merk je dat dit met hart gemaakt is, de eerste keer dat ik dat voel bij Spider-Man. Raimi's stijl komt hier voor de enige keer goed terecht, met een duidelijke feel voor strip-achtige shots die toch ook weer filmisch zijn. Daarbij denk ik dat hij zich flink thuisvoelde toen hij die scène mocht regisseren waarin Doc Ocks tentakels op de operatietafel de dokters aanvallen. Erg goede scène. Sowieso was de actie hier altijd goed verzorgt, met de trein als hoogtepunt.

Soms slaat Raimi wat door in zijn enthousiasme en worden de grapjes of acties wat al te afgezaagd of flauw (Aunt May die met haar paraplu aan de rand van een afgrond hangt bijvoorbeeld). Daarnaast wordt de dramatische impact wat beperkt door de nog altijd matige Tobey Maguire, die niet echt in staat is om de obsessie van Spider-Man uit te beelden. Om nog maar te zwijgen over James Franco, die hier weer eens duidelijk in een van zijn ik-probeer-niet-eens-te-acteren-buien is. Gelukkig is hij hier niet heel prominent aanwezig. Alfred Molina maakt veel goed.

Leuke superheldenfilm. Niet de absolute top in zijn genre, maar voor iemand als ik met een beperkte liefhebber van comicbook movies is dit toch prima te doen.
3,4*

Vreselijke film. Er zijn schijnbaar mensen die anderhalf uur willen kijken naar fetishes van personages zonder verder enige context, maar door de spuuglelijke filmstijl, een obsessie met smerigheid en een totaal gebrek aan afwisseling begon het mij al snel te irriteren. Het is een film met bijzonder weinig inhoud: de eerste helft is voorbereiding op de fetishes, in de tweede helft komen ze tot uitdrukking. En dat is het wel. Dat is nauwelijks genoeg om een kortfilm van drie kwartier mee te vullen, laat staan anderhalf uur. Ja, de dingen die je ziet zijn uniek, maar ook flauw en slecht uitgewerkt. Zo'n kippenman is een minuutje leuk, maar dan ken je de grap wel. De andere ideeën waren nog geen minuutje leuk.

En waarom is dit een animatiefilm? Vanwege vijf minuten stopmotion? Ik kan zo honderden films noemen die meer animatie hebben en die niemand ooit een animatiefilm zal noemen. Zo'n beetje iedere moderne blockbuster alvast.

1,5* Ugh.

Leuke film van Lang, maar toch ook weer niet een van zijn beste werken. Het verhaaltje was geinig, maar mist de duistere kanten van M of de film-noirs van Lang. Visueel was het echter een feestje (al werd het nooit zo vindingrijk als Metropolis of het tweeluik Tiger von Eschnapur/ Das Indische Grabmal). Lang trekt alles uit de kast en probeert ieder shot een mooi beeld te maken. Opvallend was ook de beeldkwaliteit van de Eureka-dvd. Ik geloof niet ooit een stomme film te hebben gezien die er nog zo glashelder uit ziet. Goed gedaan. Opvallend was ook dat het acteerwerk beter was dan in de gemiddelde stomme film, iets wat bij Metropolis iets minder was. In ieder geval is er voor de liefhebber van Lang en de stomme film weer genoeg uit de film te halen.

3,5*

Splendor in the Grass hoort voor mij bij de meer geslaagde melodrama's van zijn tijd. Dit ondanks dat het inhoudelijk één van de meest verouderde onderwerpen heeft. Natuurlijk, de druk van de ouders is een tijdloos thema, maar de manier waarop de seksuele gevoelens van tieners hier gepresenteerd worden als iets wat eerder nog niet bestond (al werd er eerder in films niet over gesproken, natuurlijk) en hoe deze seksualiteit hier dient als een katalysator voor een hoop ellende lijkt nu wat overdreven. De film schiet hier en daar wat uit de bocht (de zus van Beatty, de absurde scène waarin Wood het kapsel van de "goedkope vrouwen" aanneemt), maar weet over het algemeen goed te overtuigen.

Het belangrijkste is toch wel de casting van zowel Wood als Beatty. Vooral die eerste is zo sterk, zo rauw en oprecht dat het de film zelf gewoon al meer dan de moeite waard maakt. Een tour-de-force waarvan het me eigenlijk verbaasd dat het geen legendarische acteerprestatie is geworden en haar (ook sterke) rol in Rebel without a Cause doorgaans meer aandacht krijgt. Sommige bijrollen zijn wat over-the-top, op een bepaalde manier die ik eigenlijk wat aan Kazan link. Een soort ruwheid dat indertijd volgens mij als uiterst realistisch werd gezien, maar nu wat achterhaald is. Zie hier vooral Pat Hingle. Maar echt storen deed het me niet, doordat het consistent was in de film en het paste in de gehele overdrijving van de problematiek.

Dat de film toch werkt is doordat vooral de sleutelmomenten vaak erg goed uitgevoerd zijn. Het momenten waarop Wood dat gedicht moet voorlezen is toch wel aangrijpend, niet op de laatste plaats door de onverwacht geschrokken blik in de ogen van de lerares. De zelfmoordpoging van Wood is ook sterk gefilmd en zo goed als iedere scène die daarna volgt, tot aan het perfecte einde, is gewoon uitstekend.

Dus de film werkt. Misschien had een wat meer subtiele aanpak mijn voorkeur gehad, maar zo mag de film er ook wel zijn.
3,5*

Spotlight is zo'n film die je kunt vangen onder "vakmanschap". Hoe toepasselijk bij een verhaal over echte vakmannen. De liefde voor journalistiek en de gedrevenheid die nodig was om dit nieuws uit uitgerekend Boston te krijgen zijn allemaal voelbaar.

Ik ken Tom McCarthy's verdere films niet; ze leken met telkens net niet interessant genoeg (al wil ik zeker The Station Agent nog eens een kans geven). Uit alles kreeg ik het gevoel dat hij niet echt een regisseurs-regisseur is, als je begrijpt wat ik bedoel. Een stijlloze verhalenverteller die wel weet hoe hij een script degelijk moet verfilmen. En als acteur weet hij hoe hij acteurs moet begeleiden. Dat blijkt allemaal te kloppen met Spotlight.

Als dat allemaal wat cynisch klinkt moet ik wel erbij zeggen dat ik Spotlight meer dan slechts onderhoudend vond. Het was een pakkende film, met een boeiend verhaal en een strak script. Mark Ruffalo vond ik iets te veel maniertjes hebben en Rachel McAdams bleef wat blanco, maar de rest van de cast was ijzersterk. Keaton sprong er het meest uit, maar Schreiber viel me ook positief op. Ben nooit echt onder de indruk geweest van Schreiber en het is opmerkelijk dat juist in een deze enorm kalme rol hij opvalt.

Niettemin, mist Spotlight iets. All the President's Men vond ik een geniale journalistiekfilm, maar die had meer urgentie. Daarbij voelde ik mijn hart kloppen van de spanning; alsof je onderzoek meebeleefd met de journalisten. En dat terwijl ik de uitslag al wist! Dat deed ik ook bij Spotlight uiteraard, maar deze weet niet die urgentie over te brengen. Natuurlijk heeft All the President's Men het Watergateschandaal ter beschikking, evenals mysterieuze verklikkers en doodsbedreigingen. Wat dat betreft heeft Spotlight, ondanks dat massamisbruik niet bepaald een mild onderwerp is, wellicht iets minder te brengen. Dit team heeft een doolhof om doorheen te werken, maar geen bedreigende situaties. Echter, All the President's Men was vaak op z'n spannendst tijdens de meer puur journalistieke momenten. Spotlight ook wel, maar het is toch geen vergelijking. Iets aan deze film is wellicht te lief en te makkelijk om het echt een uitschieter te maken, al is het zeker goed te doen.

3,5*

Als je op deze site bij Spring Breakers op "recensies" klikt krijg je bijna de indruk dat dit een complex meesterwerk is dat zijn weerga niet kent, zo goed wordt hij over het algemeen ontvangen. Nou had ik niet direct verwacht dat het zo zou uitpakken, maar zelfs dan nog vond ik het schokkend hoe leeg de film eigenlijk was.

Harmony Korine kiest voor de makkelijke weg: oersimpele, eigenlijk gewoon conservatieve kritiek op een bepaald subcultuur in de huidige jeugd waar toch al iedereen (inclusief de rest van de jeugd) kritiek op heeft. Korine brengt niets nieuws naar de discussie. In feite pakt hij dezelfde tactiek als veel gangsterfilms: eerst de glorie, daarna de val. Maar Scorsese lijkt nog echt gefascineerd te zijn door de criminelen en wekt de indruk bij ze te willen horen, waardoor hij een verleidelijk web weet te spinnen waar je als kijker in verstrikt raakt, totdat de neerslag komt. Korine daarentegen lijkt niet alleen geen enkel respect te hebben voor zijn hoofdpersonages, maar hij lijkt ook niet bijzonder geïnteresseerd in ze te zijn en ze ook niet te begrijpen.

Dat er discussie over bestaat of deze film gaat over de Amerikaanse droom is bizar, want de film legt het er enorm dik bovenop. Niet alleen wordt de American dream door Franco en zijn concurrerende gangster bij de naam genoemd, ook Faith heeft een lange voice-over over dromen die uitkomen; een voice-over die ook nog eens herhaalt wordt. De kanttekening die Korine legt bij de American Dream zoals de meiden en deze gangsters hem zien ligt voor de hand, maar verliest nog eens extra kracht doordat Korine totaal geen moeite doet om inzicht te krijgen in de vraag waarom voor de meiden dit nou juist de grote droom is. Misschien hebben ze The Great Gatsby gelezen en zich beseft dat succes via de traditionele, kapitalistische wegen geen geluk oplevert. Ik betwijfel het echter.

Het grote probleem dat ik met Spring Breakers dan ook heb is dat Korine te weinig interesse heeft in zijn onderwerp en er totaal geen voeling mee toont. Iets bekritiseren is makkelijk, maar alleen van waarde als je begrijpt wat je bekritiseerd en dat gevoel kreeg ik nooit. Is er eigenlijk al eens een film gemaakt waarin iemand geprobeerd heeft personages als deze meiden te begrijpen? Zo'n film zou waarschijnlijk schokkender zijn dan Spring Breakers. Korine komt zelfs niet verder dan één personage een onderscheidend karakter te geven, namelijk Faith, die verdwijnt op de helft van de speelduur. De film wordt veel geprezen om zijn subversiviteit, maar ik vind het gemakzuchtig.

Het ergste is dat het gebrek aan inhoud de film ook enorm saai maakt. De film ziet er bij vlagen mooi uit, maar door de leegheid van wat we te zien krijgen maken de beelden geen impact. Er zit geen gevoel achter. Het is een beetje als een schilderij: hoe mooi het ook geschilderd is, als er geen ziel in zit en het afgebeelde niet boeiend is wordt het niets. Ik vond Spring Breakers voor het grootste deel van de speelduur dan ook vooral vervelend, met zijn eindeloze feestscènes en eeuwige herhalingen van shots en dialogen. Het moest hypnotiseren, maar dat deed het mij zelden. Het voelt ook aan als een korte film opgerekt naar de lengte van een lange film. Als puntige korte film had ik dit misschien nog wat meer kunnen waarderen. Ironisch genoeg heeft het de lichamen van zijn hoofdrolspelers nodig om de aandacht vast te houden.

Een paar scènes redden het geheel van de totale ondergang. De overval aan het begin is oprecht hilarisch, evenals de latere scène waarin de meiden pistolen in de mond van Franco stoppen. Daarnaast werkt het pianostuk met een lied Britney Spears wonderwel; het enige moment dat even de bizarre hypnose over me kwam die de hele film leek te zoeken. Maar zo'n scènes benadrukken helaas alleen maar de mislukking van de rest.
2,5*

Eigenzinnig filmpje van Chan-wook Park die ik eigenlijk op de eerste plaats waardeerde omdat hij zo onvergelijkbaar is met iets anders. De humor vond ik dan ook eerder vindingrijk dan werkelijk grappig en het drama dat tegen het einde kwam opzetten waardeerde ik meer objectief dan dat ik er in mee ging. Het is in ieder geval al heel wat dat Park erin geslaagd is om een film te maken over een psychiatrische inrichting die niet doet denken aan One Flew Over the Cuckoo's Nest en ook nog eens niet de eeuwige vraag naar voren haalt of wat we zien echt is of de verbeelding van een gek. Om er een romantische komedie van te maken is dan ook een vondst en sommige scènes zijn erg mooi. Vooral die bizarre vliegscène met dat gejodel en dat lieveheersbeestje of het voeden van de rijst terwijl iedereen toekijkt, dat zijn echte pareltjes. Dat het allemaal stijlvol geschoten is helpt ook goed mee. Het is alleen jammer dat het soms wat sleept en bij mij op een gegeven moment een gevoel van oververzadiging toetrad, vooral omdat het zich maar zelden ontwikkelde tot méér dan een freakshow.
3,5*

St. Vincent is zo cliché als ze komen en eerlijk gezegd werken die clichés hier niet eens zo goed. Maar de film heeft Bill Murray. Daar kwam ik voor, om Murray gewoon weer een droge klootzak te zien spelen. Dat is wat ik kreeg en Murray deed zijn trucje weer goed. De rest is omhulsel en ik kan er niet kwaad om worden. Het behoort zeker niet tot Murray's beste films, maar alleen al de eindcredits, waarin Murray slechts wat lummelt, terwijl hij meezingt met Shelter from the Storm is de moeite waard. Werkelijk, de rest van St. Vincent is het benoemen niet waard, maar zo'n momenten zijn gewoon fijn.
3*

Mijn tweede Tarkovsky, na het indertijd tegenvallende Solyaris, waarvan ik verwacht dat die bij herziening wel eens hoog zou kunnen scoren. Ik was er toen waarschijnlijk nog niet klaar voor. Stalker is voor mij een mooi teken dat ik nu wellicht wel klaar ben voor Tarkovsky. Het is echter de vraag of hij deze film ooit overtroffen heeft. Geen gemakkelijke taak.

Tarkovsky's genialiteit blijkt vooral uit zijn gebruik van filmische technieken. Hoewel de film een aantal opvallende locaties heeft, met name aan het begin en in die ene tunnel, is het grootste deel van de film opgenomen in wat ik toch een doodnormaal bos zou willen noemen. Hier en daar zien we een roestige auto, maar Tarkovsky voegt weinig aan het bos zelf toe. Ondanks dat weet hij een bijna buitenaardse sfeer mee te geven aan het bos. De Zone uit Stalker is een van de meest opvallende locaties uit de filmgeschiedenis. Er straalt erg veel mystiek en mysterie van af. Het camerawerk wordt hier terecht veel geroemd, maar ik denk dat het de soundtrack is die het grootste werk doet. Stalker noemt het al een van de meest stille plaatsen op Aarde en dat doet hij met recht. De plaats is zo onnatuurlijk rustig dat ieder geluid (meestal druppelend water of fluitende vogels) iets vreemds krijgt. De spaarzaam gebruikte muziek is eveneens gigantisch sfeerversterkend. Ik snap waarom het zo weinig gebruikt is, maar tegelijkertijd had ik er graag meer van gehoord.

Ik vond het ook een bijzonder spannende film. Niet op een gewone thrillermanier, maar meer op een onderhuidse manier. De film weet werkelijk het gevoel op te roepen dat iedere stap naar iets buitengewoon gevaarlijks kan leiden. Wat dat is weet ik niet en wil ik ook niet weten. Dat het totaal onduidelijk is wat er zo bedreigend is is essentieel voor de film. Ik denk dat het iets persoonlijks is, iets dat voor ieder persoon anders is. De personages lijken op een bepaalde manier bang voor zichzelf. Om dan iets concreets getoond te hebben om bang voor te zijn zou het hele effect kapot hebben gemaakt. Misschien zijn dit slechts persoonlijke gedachten bij de film, maar dat maakt niet zo veel uit.

Stalker lijkt zo'n film waarbij ieder zijn eigen baggage moet meenemen en zien wat hij er mee doet. Dat kan een zwakte zijn voor een film, maar bij Stalker werkt het en is het misschien zelfs essentieel. Tijdens het kijken schoten me verschillende thema's te binnen: het zou over religie kunnen gaan, of over het gevaar van chemisch afval en atoomwapens, of over de kronkels van de menselijke geest. Wellicht alledrie tegelijkertijd en nog veel meer. Ik ben er voor mezelf nog niet helemaal uit, maar het lijkt me niet al te relevant om overal een betekenis achter te zoeken. Ik vrees dat ik Stalker dan vooral zou zien als een cryptogram en dat voegt weinig aan de film zelf toe. Daarnaast ben ik heel slecht in cryptogrammen.

Ik merk in ieder geval wel dat ik nog heel erg veel kan schrijven over deze film en dat ik nog veel ideeën in mijn hoofd heb zitten die ik hier niet neerzet. En dat ga ik ook niet doen, want ik vrees dat het einde snel zoek raakt. Een interessante film is het dus sowieso.

Het enige nadeel vond ik dat de film nog een aardig lange tijd doorging nadat de drie protagonisten de Zone hadden verlaten. Van wat daarna kwam vond ik alleen het laatste shot nog iets toevoegen. De rest voelde een beetje als mosterd na de maaltijd en pakte mij lang niet zo als wat eraan voorafging. Daarom nog geen maximale score, al zit de film er dicht tegenaan.
4,5*

Mooie film over de verwerking van een sterfgeval, maar wel jammer van het eerste half uur. Het gezin is daarin namelijk wel érg vrolijk. Ik weet wel waarom dit gedaan is, maar het lag er net iets te dik bovenop allemaal. Die fossielendiefstal doet er niets aan af. Sterker nog, het draagt er aan bij.

Pas na de dood gaat de film erop vooruit en bouwt het zijn emoties langzaam en mooi op, om te eindigen met een prachtige finale aan zee. Die scène waarin het gezin kort lachte om het feit dat ze helemaal naar de grens gereden waren en met name het lange laatste shot, waarin we ze van een afstand op het strand zien staan is werkelijk ontroerend. Knap ook dat de film elke sentimentaliteit weet te ontwijken.

Wel jammer dan weer dat veel scènes zo ongeloofelijk kort duren. Dit gevoel had ik met name in het begin, toen iedere scène maar ongeveer 1 minuut lang aangehouden werd. Later verbeterde dit, maar er zaten nog genoeg scènes in waarvan ik vermoede dat ze beter zouden zijn geweest als ze langer geduurt hadden. Nu zijn ze vooral kernachtig, maar te vluchtig om emotionele waarde te hebben. Moretti had beter wat minder, maar langere scènes kunnen hebben dan deze hoeveelheid korte anekdotes.

3,5*

Liefhebbers van deze film moeten ook zeker Ordinary People gaan kijken. Een wat bitterdere film dan deze.

De originele versie van A Star Is Born. De musical-remake met Judy Garland en James Mason zag ik een paar jaar geleden al. Deze voorganger heeft geen liedjes, maar is verder grotendeels identiek aan de remake. De voorkeur van één versie voor de andere zal waarschijnlijk afhangen of je wel of geen musicalnummers wil en welke cast je verkiest. Wat dat laatste betreft is het lastig kiezen. Mason vind ik echt ijzersterk in de remake, zelfs al doet March hier weinig fout. Daar staat tegenover dat ik verreweg een voorkeur heb voor Gaynor over Garland, die ondanks haar vocale kwaliteiten ietwat miscast was. Gaynor is natuurlijk erg schattig, maar heeft ook een bepaalde lichtheid, een soort komische toets, die dit soms wat zoetsappige gebeuren een stuk meer kijkbaar maakte. Dat klinkt als een grote zege voor het origineel, maar de bijrollen vond ik dan weer duidelijk beter in de latere versie.

Verder heb ik niet al te veel te zeggen, hierover. Voor zijn tijd was dit een zeer bijtende film over Hollywood en dat is wel bijzonder, zelfs al zit er een dikke laag sentimentaliteit aan het einde als doekje voor het bloeden, wat me niet zo aansprak (en geloof ik minder aanwezig was bij de remake). Leuk om ook het oude Technicolor te zien. Nog niet zo rijk aan kleur als het enkele jaren later zou zijn, maar het heeft toch al iets warms.
3*

Het is jammer dat A Star Is Born zijn enorme lengte niet weet te verantwoorden. Het is makkelijk één van de beste musicals van de jaren '50 en de enige uit zijn tijd die ik ken die ik cynisch zou willen noemen. Ik had gewoon weer een My Fair Lady of zo verwacht, maar deze film heeft echt een bijt. De kritiek op Hollywood en vooral de kijk op alcoholisme is niet van het type dat als een excuus dient voor halfzacht entertainment. Het is een vrij duistere film. Dat lijk je ook al snel te hebben met James Mason. Die lijkt altijd meer de donkere diepte in te gaan dan enige andere acteur uit die tijd. Tijdens het kijken vond ik het aanvankelijk vreemd dat Mason hier gecast was. Niet omdat hij slecht is, maar omdat het een soort rol is waar je een echt glamoreuze ster voor verwacht, iemand die in het echte leven Norman Maine zou kunnen zijn. Mason kan prima een populaire acteur spelen, maar in werkelijkheid was hij meer een gerespecteerde acteur dan een ster. Toen ik zag welke kant het verhaal in ging met Norman Maine kreeg ik al snel het vermoeden dat Mason wellicht een van de latere keuzes voor de rol was en dat meer populaire acteurs eerder nee gezegd hadden. Dit blijkt dan ook te kloppen en van alle acteurs die de rol weigerden was Bogart wellicht de interessantste keuze geweest, aangezien die ook een reputatie had dat hij flink kon drinken en omdat hij rond 1954 ook wat achteruit aan het gaan was. Niettemin had wellicht niemand de rol zo goed gespeeld als Mason het uiteindelijk deed. Een van de beste rollen van een van de beste acteurs. Symapthiek en afstotelijk: klassiek Mason.

Het zou echter pas echt een stunt zijn geweest als iemand zich beseft had dat Norman Maine veel vergelijking vertoonde met Judy Garland en de rol vrouwelijk had gemaakt en Garland de rol had gegeven. Niet dat ik denk dat Garland dan ook ja gezegd zou hebben. Daarnaast was de producent van A Star Is Born op dat moment getrouwd met Garland en wou hij zijn vrouw natuurlijk laten schitteren. Ik vraag me echter af hoeveel hij van Maine in Garland herkende? We zullen het nooit weten en we moeten het doen met Garland in wat ik de ondankbare rol noem, al leek Hollywood daar anders over te denken. Garland speelt de opkomende ster. Glamoureus natuurlijk, maar stiekem niet de drijvende kracht van de film. Desalniettemin kan ik geen woord kritiek geven op Garlands performance. Ik ben niet altijd van haar onder de indruk geweest, maar hier speelt ze gewoon fenomenaal. De vele kritiek op haar kan ik niet begrijpen, ze haalt veel emotionele diepgang uit wat eigenlijk een beperkte rol is. Vooral opvallend is de chemie die ze heeft met Mason. Het lijkt geen natuurlijke match, maar kennelijk werkte het. Dit maakt een verder overbodig nummer zoals die waarin ze de wereld rond gaat in de woonkamer bekijkbaar: het is de scène waarin de affectie tussen het koppel het meest te zien is. Het enige nadeel van Garland is helaas dat ze er vaak ouder uit zag dan ze was. Soms had ik het gevoel naar iemand te kijken die dik in de 40 is, te oud voor de rol, maar Garland was pas vroeg in de 30. Haar ongezonde levensstijl had haar weinig goed gedaan.

Ik vond hem erg goed, maar die lengte werkt niet echt mee. Met flink de schaar erin had ik hier met gemak een 4,5* (of 5* aan gegeven), maar nu wordt alles te lang uitgesponnen en valt het geheel zelfs af en toe gewoon dood. De musicalscènes zijn niet lekker geïntegreerd in de film en in feite zijn ze ook gewoon toegevoegd toen besloten werd dat het een Garlandfilm werd. De andere personages zingen niet en ondanks dat het kennelijk een zeer trouwe remake was van de gelijknamige film van de jaren '30 (niet door mij gezien) zijn de liedjes compleet nieuw. Born in a Trunk was nog wel aardig, maar dat Long Face nummer is wellicht de meest onnodige muzikale onderbreking ooit. Niet alleen heeft het geen functie in het plot, het wordt ook erg slecht getimed, na een emotionele crisis in het verhaal. Wellicht moest het nummer even het drama doorbreken, maar op dat moment wilde ik vooral weten hoe het verhaal verder zou gaan en het meest kinderachtige nummer uit de film is geen goede vervanging. Ook storend vond ik dat enkele door de studio verwijderde scènes nu teruggezet zijn in de vorm van stills, voorzien van de originele soundtrack. Leuk dat een gepassioneerde restaurateur heeft geprobeert de film in zijn oorspronkelijke vorm te herstellen, maar de foto's gaan na een tijd nogal tegenstaan en stiekem voegen de verwijderde scènes niet veel anders toe dan een onderbreking van het verhaal. Daar komen nog wat andere lange scènes bij en je hebt gewoon een lengte die echt niet kan.

En dat is jammer, want het is gewoon een krachtig verhaal, met ijzersterke hoofdrollen, bijzonder goed uitgewerkte karakters en een bereidheid om ver te gaan met het verhaal (al deed de film uit 1937 dat kennelijk ook al; die moet ik eens zien). Ik vond het bij vlagen eerlijk gezegd echt ontroerend en het moment dat Norman Maine de zee inloopt wist zelfs voor een brok in de keel te zorgen. En er zijn ook andere sterke scènes, zoals het huwelijksaanzoek. Ik heb George Cukor tot nu toe altijd misschien wel de meest overschatte regisseur van klassiek Hollywood genoemd. Zijn films zijn altijd goed, maar nooit echt sterk. Met A Star Is Born maakt hij zijn reputatie echter waar. Het is goed Hollywoodvermaak, met veel volwassenheid en intelligentie gemaakt. Als het niet aan de lengte lag was het gewoon een van de beste films uit het Hollywood van de jaren '50 geweest.
4*

Hier heb je meteen de belangrijkste reden te pakken waardoor de film voor mij niet werkt. Ik vind dit echt vreselijk irritant.

Deze film is mijn kennismaking met Star Trek. Ik wist nauwelijks waar het over ging, maar heb me laten vertellen dat het iets totaal anders is dan Star Wars. Dat zou ik op basis van deze film niet zeggen. Het voelt als een minder Star Warsdeel en als de film niet zoveel fel belicht was de gehele tijd zou ik het zelfs compleet identiteitsloos genoemd hebben.

Nou weet ik dat Hollywoodfilms vanuit zichzelf altijd een beetje belachelijk zijn, maar zelfs naar die maatstaven valt deze film met geen mogelijkheid serieus te nemen. Het grootste probleem is dat ik tijdens het kijken van de film vurig hoopte dat men een ander team dan die van de Enterprise op weg zou sturen om de Aarde te redden, want dit team is gewoon ongekwalificeert. Dat leger waar hun toe behoren moeten wel een lage standaard hebben als ze deze mensen zo'n belangrijke functie geven. Niemand in het uiteindelijke team, met uitzondering van de miscaste Simon Pegg, oogt ouder dan 30 jaar. En dat is nog het minst belachelijke aan deze personages.

Wat voor een kapitein stuurt er bijvoorbeeld op een missie waarbij de vernietiging van een hele planeet voorkomen moet worden de drie mensen naar beneden die uiteindelijk in de film gekozen worden om Vulcan te redden? De eerste is een overmoedige malloot die om stoer te doen te laat zijn parachute opentrekt, met alle gevolgen van dien. Wat voor een kapitein kiest zo'n idioot uit voor zo'n belangrijke taak? En geeft hem ook nog de bommen die nodig zijn om de taak te volbrengen? Een ander teamlid, die Aziaat, wordt gekozen omdat hij beweerd dat hij goed is in handvechten, terwijl dit niet zo is. Hoort een belangrijk gevechtsschip als de Enterprise geen team aan boord te hebben waarvan ze weten dat ze handgevechten kunnen doen? Geen getrainde soldaten? En kiest een kapitein zijn man dan alleen uit omdat hij beweerd te kunnen vechten?

Dit alles komt nog het best tot uiting in de films meest belachelijke (en ironisch genoeg: een van de meeste serieus bedoelde) scènes. Hierin moet Kirk Spock beledigen zodat Spock aftreed als kapitein. Sowieso al een twijfelachtig plan, maar de uitwerking is volslagen belachelijk. Waarom zou iemand Kirk accepteren als kapitein nadat hij zonder (voor hun) duidelijke redenen Spock verot heeft gescholden. Het is een beetje hetzelfde als dat Nederland ineens op Geert Wilders gaat stemmen, alleen maar omdat hij een lading scheldwoorden op de rest van de tweede kamer heeft los gelaten. Ja, Kirk was de Eerste Officier, maar ik kan geen weldenkende crew bedenken die na zo'n belachelijke situatie Kirk zo makkelijk zou accepteren. Schijnbaar is de Enterprise een belangrijk soort van slagschip, maar deze bemanning is niet te vetrouwen. Dat ze uiteindelijk winnen voelde voor mij haast als toeval aan.

Om het geheel nog wat erger te maken moeten de personages constant grappen maken. Nou ben ik helemaal voor humor in films, zeker in blockbuster, maar zorg er op zijn minst voor dat de humor past bij het type film. Nu kreeg ik het gevoel naar sitcom te kijken, met personages die gelijksoortige grappen maken en een zelfde onbezorgdheid hebben. De zaal moest wel lachen, dus ik zal wel de enige zijn die het allemaal veel te flauw en lollig vond. Het haalt de spanning ook weg, want de personages lijken de situaties niet serieus te nemen. Aanvankelijk lijken ze zelfs slechts alleen om hun ego te geven. Als er dan dramatische scènes zijn wordt het zo flauw uitgewerkt dat het wel een tienerdramaatje lijkt.

En dan de casting... Ze lijken geprobeert te hebben zoveel mogelijk uitstralingloze acteurs te zoeken. Met name Chris Pine komt over als een lege huls. Alleen de twee acteurs die Spock mogen spelen komen uit de verf. We mogen zelfs geen leuke schurk verwachten. Bana speelt namelijk een standaardrol. En waarom heeft zijn megalomane schurk eigenlijk een rechterhand die nog het meest doet denken aan een tweederangs straatbendelid? Ook al iets dat ik niet bij de film vond passen. ik vroeg me laatst af wat er toch van Winona Ryder geworden was. Ik had haar al een tijdje niet meer gezien. Schijnbaar wordt ze nu gevraagd voor rollen in Star Trek die nauwelijks een paar minuten duren en die iedere actrice had kunnen spelen.

En dan zijn er nog special effects. Heel veel special effects. Het is allemaal erg gedetailleerd, maar toch niet mooi. Het lijkt te gladjes. Wat er allemaal door dit heelal vliegt lijkt op de een of andere manier niet tastbaar. Het blijven vooral effecten. Het kleurgebruik is dan weer eens wat anders, maar uiteindelijk toch ook niet echt mooi.

Verder zijn er een hoop actiescènes, misschien iets teveel een aardig plotje. Ik heb me slechts minimaal vermaakt en de film balanceert op de rand van de slechtste scores die ik kan geven (van 0,5* tot 1,5*). Jammer, want ik had toch enigzins verwachtingen na de bijna unaniem lovende recensies (95% op RottenTomatoes en nauwelijks negatief commentaar hier en op IMDb), ondanks dat ik de trailer niets vond. Maar ditmaal lijkt de jaarlijkse blockbuster die bijzonder positief ontvangen wordt wel willekeurig gekozen. Ik zie hier echt weinig in. Ik kan me hoogstens voorstellen dat Trekkies het leuk vinden om alle personages geïntroduceert te zien worden en het team in elkaar te zien vallen, maar die plezier heb ik als leek niet.
2*

Een begrijpelijke opmerking, maar hij komt toch wat vreemd op me over. Toen ik Star Wars gisteren voor het eerst sinds tijden weer eens opzette overviel me het gevoel dat Star Wars niet meer echt objectief te bekijken valt (voor zover een film überhaupt objectief bekeken kan worden, natuurlijk). De film is zover doordrongen in de moderne populaire cultuur dat Star Wars een beetje uit zichzelf gegroeit is.

Er zijn een hoop films die bepaalde impact hebben gemaakt op de huidige cultuur, maar welke het meest? Zeker niet The Shawshank Redemption of Citizen Kane. Casablanca en The Godfather komen al meer in de buurt. Maar zelfs die twee meesterwerken hebben niet zo'n blijvende aansprekingskracht als Star Wars. Ik meen me te herrinneren ooit een lijst te hebben gezien met daarin gerangschikt de films waar de meeste websites rond gemaakt zijn. The Matrix en The Lord of the Rings kwamen op 2 en 3, maar zelfs hun cijfers verbleekten bij het aantal fansites rond Lucas' serie. Dat op zichzelf zegt nog niet zoveel, maar bekijk de rest van de feiten eens.

Heeft één film zoveel termen, personages, locaties, uitspraken en voorwerpen aan het collectieve geheugen toegevoegd? Darth Vader, Han Solo, Obi Wan-Kenobi, Chewbacca, C-2PO, R2-D2, Jabba the Hut, Leia: dit zijn nog nauwelijks personages als wel iconen. De Death Star en Vaders helm zijn overal herkenbaar. De Force is voor sommigen een werkelijke religie geworden (voor mij niet overigens). Neem alleen al de term 'jedi'. Mijn moeder weet niet wat ermee bedoelt wordt, maar het overgrote deel van de bevolking van in ieder geval de westerse wereld weet wat een jedi is. Het is een begrip op zich. Als in de film The Perfect Getaway Timothy Oliphaunts personage zegt dat hij een 'American Jedi' is weet iedereen in het publiek wat ermee bedoelt wordt; het begrip wordt niet uitgelegd, terwijl die film niet eens gericht is op sci-fi-fans. Noem mij een andere term uit een film die zo bekend geworden is? Ik kan er geen bedenken.

Het aantal parodieën is niet te tellen. Ik weet niet precies wanneer ik deze film voor het eerst zag. Rond 1999 of 2000 waarschijnlijk. Volgens mij toen The Phantom Menace net uit was. Hoe dan ook, toen ik de originele trilogie voor het eerst zag bleek ik de meeste scènes al te kennen. Dit kwam doordat de vele tekenfilmseries die ik keek altijd wel op zijn minst één parodie op Star Wars geleverd hadden. Star Wars zal dan ook ongetwijfeld de filmreeks met de meeste spoofs zijn.

Of al die aandacht Star Wars goed heeft gedaan is echter weer een hele andere vraag. Persoonlijk heb ik een ongeloofelijke Star Wars-moeheid gehad de afgelopen jaren. Het is nooit een reeks geweest die ik veel gekeken heb, echt fan ben ik nooit geweest. De trilogie zal ik wellicht vier keer gezien hebben. De laatste keer voor Revenge of the Sith in de bios verscheen. De reden dat ik de serie zat was kwam enerzijds door de tegenvallende laatste paar delen, die toch wat de sfeer verpest hadden, maar bovenal doordat er gewoon teveel aandacht was voor Star Wars. Ik begon rond die tijd me meer in films te verdiepen (en ontdekte rond die tijd MovieMeter) en de hoeveelheid bladzijdes die filmbladen kwijt zijn aan dit fantasie-epos is zwaar overdreven. Daarbij bleef ik maar films en cartoons zien waarin de serie geparodieert werd en eerlijk gezegd begonnen de duizenden Star Wars-referenties die overal te pas en te onpas opdoken me te irriteren (met uitzondering van de hilarische dialoog uit Clerks). Ook als Media & Cultuur student aan de universiteit ben je niet bepaald veilig voor Star Wars. Het is overal. De Force zou trots zijn.

Het punt was dat hoewel ik die oude Star Warsfilms altijd gewaardeerd heb ik die hele hype wel erg misplaatst vond. Zo goed was het nou ook weer niet, al zullen meningen daarover uiteenlopen. Het verbaasde me dan ook dat ik gisteren ineens weer zin had in Star Wars, zonder reden. Een herziening kan echter nooit kwaad.

Ik moet toegeven dat ik me ontzettend vermaakt heb. De film heeft zo zijn kleine minpunten, zoals de vreselijke casting van Mark Hamill, de mislukte scène met het beest in de afvalpletter, het wel erg idiote schietgedrag van de stormtroopers en een aantal te lang uitgerekte actiescènes, maar dit zijn gek genoeg maar kleine kritiekpuntjes op een film die nog altijd staat als een huis. Het is toch wel een van de beste jongensavonturenwerkjes geworden. Kritiek op vlakke personages, te weinig filosofie en artistieke tekortkomingen zijn nonsens: dit is een simpele avonturenfilm en niets meer, behalve dat het beter uitgewerkt is dan gewoonlijk. Ik was verbaasd over de details in de sets. In mijn herrinnering was het kaler. Verder vliegt de film met een over het algemeen lekkere vaart van de ene verbazing in de andere. Actiescènes worden afgewisseld met lollige ontdekkingen. Escapisme op zijn escapistisch. George Lucas lijkt echt te weten wat hij doet hier, iets wat ik bij zijn latere films nog wel eens betwijfelde.

Toch denk ik dat het grootste deel van mijn kijkplezier veroorzaakt werd juist door de bekende status van de film. Ik heb Star Wars niet vaak genoeg gezien om iedere scène uit mijn hoofd te kennen, maar ik verbaasde me over hoe goed ik de film kende. Waarschijnlijk door al die culturele verwijzingen. Deel van de lol van het kijken hiernaar was dan ook gewoon het wachten op het ene legendarische moment naar het andere. De juiste uitspraak voorspellen op het juiste moment. Zoeken naar bekende foutjes en terugdenken aan parodieën bij andere momenten. Zo'n zelfde gevoel had ik ook toen ik de laatste keer The Godfather keer, maar hier was dat sterker.

Daarom beweer ik ook dat objectief kijken naar Star Wars nauwelijks nog mogelijk is. Misschien heb je een leven geleid waarin Star Wars in je jeugd inderdaad bijna nooit een rol heeft gespeeld. Misschien zag je niet dezelfde tekenfilmseries als ik en heb je vele parodieën en culturele verwijzingen in andere vormen gemist, maar het lijkt me onwaarschijnlijk dat je nog geheel blanco aan Star Wars kunt beginnen. Of het nou goed of slecht is (ik ben er nog niet zeker van), Star Wars is een gigantisch fenomeen waarin iedere scène beladen is geraakt van een eigen soort culturele bagage. Het is groter geworden dat George Lucas ooit had durven dromen waarschijnlijk en zeker groter dan de vele haters ooit haden gehoopt. Van mij had het ook allemaal niet zo uit zijn voegen hoeven groeien, maar er is één voordeel: de film blijft zelf vermakelijk.

4 sterren blijven staan.

Tot nu toe ben ik altijd van mening geweest, zowel de meeste mensen volgens mij, dat dit het beste deel van de Star Wars-serie is. Na gisteren ben ik echter niet meer zo zeker. A New Hope is toch minstens gelijkwaardig aan deze, al is Empire wellicht toch een beetje het hart van de serie, het deel dat de populaire reeks zijn definitieve status gaf.

Waarom weten we allemaal. Het is al miljoenen keren gezegd dat dit deel duisterder is, het onzekere einde geniaal is, de karakters beter uitgewerkt zijn, het introduceerde populaire karakters als Lando Calrissian, Bobba Fett en Yoda (van wie het me opviel hoe goed werk er met de pop verricht is, meesterlijk), de structuur afwijkender is en natuurlijk omdat deze film die ene scène bevat. Als je niet weet over welke scène ik het heb moet je toch wel een groot gat in je kennis van populaire cultuur hebben, want ik vertik het om dit moment hier op zichzelf te noemen. Ik wist indertijd al dat het kwam voordat ik de film gezien had.

Al die lof voor Star Wars Episode V is zeker verdient, maar toch is het ergens ook weer iets minder verwonderend dan het voorgaande deel. DIe haat iets magisch dat hier miste, al komt dat waarschijnlijk door de donkere toon. Echt een groot probleem is het niet, in tegenstelling tot het tempoprobleem van Empire Strikes Back. Met uitzondering van dat gevecht tegen die grote robots met die lange poten heeft het eerste gedeelte van de film weinig te bieden. Het komt traag op gang en pas als Yoda geïntroduceert wordt bewijst Empire waarom het eigenlijk zo'n leuke film is. Han en Leia in het astroïdeveld is niet zo spannend als had gemoeten helaas en hoe minder er gezegd wordt over die scène met dat ijsmonster hoe beter.

Uiteindelijk blijft er gelukkig nog wel een topavonturenfilm over, maar voor mij persoonlijk is de status als favoriet deel uit de serie niet meer zeker. Het is op zijn minst gelijkspel.

4 sterren blijven staan.

Ik was altijd al van mening dat Return of the Jedi de minste oude Star Wars-film was, maar hij kon nog wel goed mee met de rest. Nu bleek dat bij herziening toch tegen te vallen. Het is geen opvallend goede film eigenlijk. Vrij standaard blockbuster. Zelfs de beste scènes verbleken bij het betere werk van episode IV en V.

In een eerder bericht postte ik al wat over de lelijke poppen in Return of the Jedi en daar blijf ik bij. Het is vreemd om te zien hoeveel werk er in Yoda en Jabba gestopt is en hoe ongeïnspireerd veel andere wezens hier zijn. Dat blauwe olifantje en die biggen met van die Middeleeuwse bijlen (nooit begrepen wat dergelijke wapens in deze filmwereld voor nut zouden moeten hebben) zijn echt vreselijk. De Ewoks zien er qua ontwerp nog wel oké uit, maar ze worden teveel gebruikt. De wollige vrolijkheid van hun karakters verpesten toch wel de sfeer die opgebouwd werd in Empire Strikes Back. Het gevecht van de Ewoks tegen de stormtroopers is gewoon heel slecht. Dat die beertjes met hun steentjes en pijl en boogjes dergelijke vijanden neerhalen weten Lucas en zijn regisseur gewoon niet overtuigend in beeld te krijgen. Het concept is nog wel leuk, maar het werkt niet.

De effecten waren ook een stuk lelijker dan in de vorige twee delen. Had ik bij IV en V niets te klagen, hier viel me op hoe slecht de explosies eruitzagen in de ruimtescènes. Het ziet er niet uit.

Gelukkig is niet alles slecht. Er is zelfs één ding beter geworden: Mark Hamill overtuigd eindelijk als Luke, iets wat ik me niet herrinnerde. Verder moet deze film het vooral van The Emperor hebben. Hij is niet uitgegroeid tot een van de iconische personages uit de reeks maar hij is wel één van de overtuigendste. En hij heeft een geweldige stem. De uiteindelijke confrontatiescènes met hem werken gewoon en maken dit alsnog een waardige afsluiter van de trilogie, terwijl de rest van de film niet weet uit te steken boven aardig vermaak.

Ik verlaag naar 3*.