Opinions

Wat een vreemde film.

Niet de eerste film die ik zie van Josef von Sternberg en zijn stijl is zeer herkenbaar, maar vertaald naar een historische setting in een land dat duidelijk ver van zijn bed ligt wordt het allemaal wel erg merkwaardig. Catherina de Grote heeft echt bestaan en heeft een bijzonder leven geleid, maar niets daarvan interesseert Von Sternberg echt. Het enige wat hem interesseert is dat Catherina gespeeld wordt door Marlene Dietrich. De historie hier is pure fantasie en het beeld dat geschetst wordt van hoe het Russische hof eruit zag heeft weinig met de werkelijkheid van doen.

Dus er zijn drie dingen die er hier toe doen: het spel met licht en schaduw, de architectuur en natuurlijk Marlene Dietrich. Het moet gezegd worden dat Von Sternberg eruit haalt wat erin zit. Vooral de architectuur maakte indruk en dan doel ik vooral op de monsterlijke standbeelden die op de meest bizarre plaatsen opduiken (zelfs de stoelen zijn zo gemaakt). Ik hoef geen Russische architectuur van die tijd gestudeerd te hebben om te beseffen dat dit niets met de werkelijkheid te maken heeft, het is duidelijk dat we hier in Von Sternbergs dromenland zitten. Dat is ook wat de belichting bereikt, evenals Dietrich achter al die gordijnen of in die vreemde, vaag-erotische posities: het voelt als een droom.

Ik geef eerlijk toe dat ik dit vooral bewonder van een afstand. Ik kan het vakwerk waarderen, de originaliteit van de visie en het best goed toeven voor anderhalf uur in Von Sternbergs ontegenzeggelijk unieke hoofd. Echter, ik moet ook toegeven dat het niet bepaald iets is dat me werkelijk meesleept. Het probleem is dat het tevens wat oppervlakkig is allemaal en bijna woest erotische gevoelens van de kijker voor Dietrich vereist. Dit is fetisj-cinema opgevoerd tot het maximale niveau, in ieder geval voor zijn tijd. Dietrich was een mooie vrouw en Von Sternberg deed er alles aan om dat te belichten (letterlijk en figuurlijk), maar om daar nou een hele film om heen te maken... Toch krijg je buiten de uitzonderlijke art-direction niet veel anders dan de fetisj.

Het werd me ook allemaal wat absurd met momenten, zowel in de manier waarop de geschiedenis behandelt werd als de "relaties" die Catherina had met haar minnaars. Het hoogtepunt was toch wel dat deze vrouw plotseling vanuit het niets het complete leger achter haar staan. The Scarlet Empress oppert met uiterste serieusheid dat dit gelukt is door kennelijk naar bed te gaan met alle officieren en door bij de soldaten de suggestie te wekken dat zij uiteindelijk hetzelfde mogen doen. Als het iets meer serieus te nemen viel allemaal zou het een nieuw soort fascistisch portret zijn.

Ook wel jammer dat verder alle minnaars van Catherina gespeeld worden door de meest stijve harken die Von Sternberg lijkt te hebben kunnen vinden. Duidelijk was hij niet geïnteresseerd in hun acteertalent. Hoofdminnaar John Lodge verteld Dietrich's Catherina dat hij vervult is met passie voor haar met een stenen gezicht waar Buster Keaton jaloers op zou zijn en met een stem die nooit gebruikt lijkt te zijn om emotie te uiten. In feite mogen buiten Dietrich alleen haar twee tegenstanders zich uitleven in hun rollen. Sam Jaffe als haar geestelijk beperkte man speelt zijn rol helaas nogal flauw, maar in ieder geval leeft Louise Dresser zich uit als superbitch-schoonmoeder. Nee, dat is geen subtiele rol, maar zoiets kun je hier niet verwachten.

Ik weet het niet, zoals gezegd waardeer ik hier wat Von Sternberg stilistisch doet, maar het levert evengoed een film op die me persoonlijk niet al te veel aanspreekt. In de categorie "puur stijl, geen inhoud" heb ik toch andere favorieten, die niet gebaseerd zijn op een obsessie voor Dietrich. 3*

Als solodebuut is La Sceicco Bianco op zich niet slecht, maar indrukwekkend kan ik het met de grootste moeite niet noemen. Het plot is enorm mager en de acteerprestaties zijn voornamelijk erg flauw of gewoon slap. Eigenlijk steekt Masina's cameo als Cabiria daar met gemak bovenuit. Ik vond vooral Trieste irritant en Bovo is meer knap dan goed. Beide acteurs zijn ook absoluut niet in staat om de kleine dramatische kant die Fellini toch duidelijk ook wilde hebben naar boven te halen.

Wel leuk is het om te zien hoe typische Fellinidingetjes hier al terug te zien zijn. De introductie van de titelfiguur is bijvoorbeeld prachtig, evenals zo'n vuurspuwer die zonder reden de boel komt opleuken. Daarnaast vond ik de scène op het politiebureau ook bijzonder grappig. Jammer dat de hele film niet in die lijn was.

2,5*

Ik heb niet een brede kennis van Sovjet cinema van de jaren '30, maar ik durf wel te stellen dat dit een buitenbeentje is geweest. Het is een tamelijk bizarre komedie. Het lijkt me stug dat Medvedkin niet bekend was met het werk van Buñuel, want daar doet het nog het meest aan denken, zij het wat gestileerder. Echter, momenten doen ook denken aan cartoons, de Marx brothers of latere komedies als Monty Python.

Overigens zie ik hier wel degelijk Sovjet-retoriek in. Na de jaren '20 werd het Eisenstein-idee, waarin de focus moest liggen op massa als held in plaats van een individu, opzij gegooid omdat het niet aansloeg bij het publiek en identificatie met personages toch beter werkte. Hier zie je dat, door de focus op een arme boer en zijn enorm sterke vrouw. Dit zijn ook komische figuren, maar de film staat duidelijk aan hun kant. Hun tegenstanders zijn geldbeluste kapitalisten en geldbeluste religieuzen. Een veel communistischer insteek vind je niet.

Het wordt echter met veel humor gebracht en zit vol met slapstick, surrealisme en gewoonweg bizarre handelingen. Iemand probeert zich op te hangen aan de wieken van een draaiende molen. De hoofdfiguur besluit dat het tijd is voor zijn eigen begrafenis, maar de kerk en de regeren zijn het er niet mee eens. De hoofdfiguur en zijn vrouw proberen land voor zichzelf te gaan bewerken, maar kiezen een steile, onvruchtbare helling als locatie. Dat soort dingen. Het valt van de ene gekkigheid in de andere. Het is ook een stomme film, al zijn er wat maffe geluidseffectjes toegevoegd.

Het is in ieder geval zeker de moeite waard, een zeer goede komedie en voor zijn tijd (en locatie) zeer vooruitstrevend. Jammer dat het andere werk van Medvedkin volgens mij niet makkelijk te zien is.
4*

Een genrefilm van Alex van Warmerdam, maar natuurlijk geheel in zijn eigen stijl. Degenen die Borgman te vaag vonden kunnen opgelucht ademhalen, want Van Warmerdam kiest hier juist voor een opvallend simpel, gestroomlijnd verhaal. Al krijgen we nooit te horen waarom Schneider dood zou moeten, maar ach. Het is een eenvoudig opgezette thriller, gemixt met een klucht. Tijdens deze showdown tussen de twee titelpersonages duiken steeds andere personages op die steeds op komische wijze het verhaal beïnvloeden. Prudh noemde eerder als de film Arsenic and Old Lace en daar moest ik ook aan denken, door de mix tussen een zwart-komisch moordplot en bijna theatrale klucht.

Wat Van Warmerdam brengt naar dit alles in natuurlijk zijn gebruikelijke droge humor, een reeks acteurs die vaak in zijn werk opduikt en een zeer Nederlandse setting die ten volle benut wordt. Ik was zelfs verbaasd hoe goed Van Warmerdam hier filmisch te werk ging. Hij weet het hoge riet, de moerassen en zelfs dat verder weinig bijzondere buitenhuis hier optimaal in te zetten voor het thrillergedeelte van de film. Hij blijkt sowieso een verrassend goede genrefilmer te zijn.

Het ontbreekt misschien aan een werkelijk spetterende ontknoping. Niet dat er iets mis is met degene die we nu krijgen; het voelt slechts wat gewoontjes aan. Zo geïnspireerd en origineel als het beste van Van Warmerdam is dit sowieso niet, maar het is wel een vermakelijke film voor liefhebbers van deze humor en misschien een goede instapplaats voor nieuwkomers.
3,5*

The School of Rock is een mooi voorbeeld van hoe je een zeer clichématige film toch nog erg goed kan maken. Niets in dit verhaal is niet voorspelbaar en aangezien Linklater niet het type regisseur is die de boel ooit opleukt met zijn stijl, hangt het allemaal erg af van het script en de acteurs. Gelukkig is Linklaters sterkste kant dat hij weet hoe hij acteurs moet benutten en ze graag hun ding laat doen. Dat levert hier ook weer magische resultaten op.

Het plezier komt hier dan ook van verrassend simpele dingen. Bijvoorbeeld de kinderen serieus nemen, in plaats van ze wat betuttelend en al te schattig af te beelden zoals in veel mindere kinderfilms. Evenmin wordt Joan Cusacks strenge schoolhoofd ooit een stereotype. Laat er echter geen misverstand over bestaan: dit is Jack Blacks film. Hij is een acteur die mij vaak niet ligt, maar deze haalt precies zijn sterkste kanten naar boven. Hij is hier erg charismatisch, grappig en op zijn eigen manier aandoenlijk. Dat Black een grote affectie heeft voor rock (de muziekstijl van het verhaal was zelfs aangepast aan zijn smaak) blijkt uit alles en net als bij High Fidelity lijkt het iets extra's in hem los te maken. De obsessie die hij hier toont voor het muzikale genre werkt enorm aanstekelijk.

Zoals gezegd geeft Linklater iedereen hier de ruimte en dat levert een los gevoel op, bijna geïmproviseerd. Dat maakt het half moralistische verhaal meteen draagbaar en vergroot het kijkplezier.

Vier kleine sterren kan ik hier wel aan kwijt.

Oef.

Qua toon een totaal andere film dan ik had verwacht en eerlijk gezegd misschien ook dan waarvoor ik die avond in de stemming was. Ik begrijp weinig van veel reacties hier, die La Science des Rêves toch vooral neerzetten als een vermakelijk, lief en onschuldig filmpje. Een eerbetoon aan dromen en dromers. Flipman noemt het een ode aan de ontsnapping. Daar was ik op ingesteld en daar hoopte ik op, maar ik kreeg iets totaal anders, namelijk een zware, pijnlijke psychologische drama-komedie, met dromen die aanvankelijk inderdaad mooi lijken, maar in werkelijkheid vooral veel pijn veroorzaken. Dit is geen ode aan de ontsnapping, maar een waarschuwing voor de gevaar van ontsnapping! En dat van Gondry, met zijn altijd goedlachse en sympathieke doe-het-zelf-technieken. Dit had ik nooit achter hem gezocht.

Ik had het eerlijk gezegd moeilijk met deze film. Er zit zo'n rare tegenstelling in toon en sfeer in dat het mij nooit helemaal wist te overtuigen en de miscaste Bernal en Gainsbourg (beiden prima acteurs, maar beiden veel te werelds om goed dromers te kunnen spelen) helpen ook niet mee. Aan de oppervlakte heb je inderdaad dat luchtige en dromerige waar deze film vaak om bekend staat, met die fantasiebeelden gemaakt van karton en celofaan, een opbloeiende romance en guitige humor. Maar kijk alleen al hoe grauw de beelden werkelijk zijn en hoe halfslachtig de handgemaakte special effects geïntegreerd zijn in de "normale" wereld. Het ziet er eerder maf dan dromerig uit, alsof je naar een stel acteurs zit te kijken die net als kinderen zich verliezen in hun spel, maar waar jij als volwassenen slechts de kinderen ziet en niet hun gedachten. Het geeft haast een ongemakkelijke sfeer mee.

Die ongemakkelijke sfeer lijkt bedoelt te zijn, want zeker in de tweede helft haakt Gondry daar stevig op in. Stéphane verliest zich meer in zijn fantasieën, weet werkelijkheid en droom niet meer te onderscheiden en brengt zichzelf in de problemen waaruit hij niet meer geraakt. Dit is in feite een verhaal over iemand die schizofreen wordt en de film maakt duidelijk dat het hebben van waanbeelden allesbehalve bevrijdend is en vooral tot pijn leidt. Neem die scène richting het einde waarin Stéphane eindelijk die date heeft met zijn buurvrouw en daar niet komt opdagen omdat hij zich inbeeldt dat zei hem heeft laten staan, en vervolgens zijn hoofd bijna kapot slaat aan haar deur.

Dat iemand een film met zo'n scène kan omschrijven als een eerbetoon aan dromen is bijna onbegrijpelijk. Fantasie is geweldig, essentieel wellicht, maar wel zolang je nog weet wat echt en nep is, want anders is het lastig leven. Dit is ook geen verhaal over iemand die wegvlucht voor het harde leven en geluk vindt in zijn dromen. Dit gaat over iemand die bang is voor het leven zelf en zich verstopt in zijn fantasieën om geen verantwoordelijkheid te hoeven nemen en geen stap te hoeven zetten naar zijn eigen geluk. Zijn rijke fantasie is zijn vijand. Misschien één van de meest cynische ideeën die ik ooit ben tegen gekomen.

Dit is in theorie allemaal enorm interessant en zoals ik de film hierboven beschrijf zou het een meesterwerk moeten zijn, maar toch voelt het niet zo. Ik vraag me eerlijk gezegd af of Gondry zich wel bewust was van de duistere kant van zijn film. Je zou zeggen van wel, want hij schreef ook het script en besluit zelf om Stéphane in het diepe te gooien. Maar de toon voelt aan alsof Gondry er toch iets luchtigs en mafs van wilde maken. De kleurkeuze is even bizar. Misschien had dit allemaal gewerkt als er met rijke kleuren geprobeerd was ons te verleiden om in het hoofd te kruipen van de protagonist, maar in plaats daarvan kiest Gondry voor lelijke tinten bruin en grijs en een overheersend grauwe sfeer, ondersteund door een irritante hand-heldcameravoering die bij vlagen amateuristisch oogt. Dat in combinatie met die effecten is weer een mix van een fantastisch en een down-to-earth uiterlijk. Het klinkt zo als een bewuste keuze, maar komt niet zo over. En dan is er nog een hoofdpersoon waar ik me tot in zekere mate kon herkennen, maar die toch nooit als een echt mens aanvoelt, wellicht door de miscasting van Bernal.

Een hele interessante film dus, maar misschien meer om over te praten dan om naar te kijken. Uniek is het zeker, maar ook wat frustrerend. Er zijn makkelijk argumenten te geven voor een hoge en een lage score. Ik land op de middenweg.
3*

Toch een kleine tegenvaller. Het is een sfeervolle film die als thriller bij vlagen effectief is, maar het werd zwakker hoe verder de speelduur vorderde.

Op het begin is het nog allemaal interessant en mysterieus, waarbij het enige probleem was dat alle scènes zo ongeloofelijk kort duren, terwijl juist een film als deze een tragere opbouw nodig heeft. Je merkt duidelijk dat Tornatore een heleboel wilde, maar het niet binnen twee uur allemaal evenveel tijd kon geven als het verdiende. Toch, als thriller hield het zichzelf overeind en ik was benieuwd na wat er volgde.

De tweede helft is een stuk zwakker. Alle verklaringen voor de verschillende mysteries vond ik teleurstellend. De duistere hoofdpersoon wordt steeds braver gemaakt. Ik had op iets spannenders gehoopt dan een moeder die haar kind zocht en ook het plot rond haar ex-pooier was platter dan ik vooraf vermoedde. Het is allemaal niet slecht uitgewerkt, maar bijzonder kan ik het ook niet noemen. Het einde gaat zelfs naar melodrama. De sfeer en de personages lijken een betere film te verdienen.

En dan is er de score van Morricone. Op zich heel mooi, maar vreemd gebruikt. Aan het begin, als er nog weinig concrete spanning is doet de muziek me heel sterk denken aan Psycho, iets wat niet bepaald paste bij wat ik op het beeld zag. Later, als het allemaal intenser wordt verdwijnt deze muziek echter en krijgen we mooie, maar compleet misplaatste melancholische muziek. En dan is er de bevallingsscène, die een soort technogejengel bevat die uit een andere film lijkt te komen. Ik heb Morricone hoog staan, maar de toepassing van zijn werk hier is bizar.

Toch maken enkele uitstekende thrillerscènes, het acteerwerk en de sfeer nog wel wat goed. 3 sterren kunnen er van af.

Ik vind dit denk ik de minste film die ik tot nu toe van Allen zag, maar het blijft toch altijd weer lekker luchtig vermaak en er zitten wederom leuke grappen in. Helaas voelt het plot niet geheel logisch en vind ik Johansson niet echt passen in deze rol, maar het is wel een aardig tussendoortje.

3*

Edgar Wright gaat door naar het volgende level. Na de geslaagde parodieën Shaun of the Dead en Hot Fuzz, ontwikkeld hij zich nu verder als een regisseur met meer stijl en als iemand die meer kan dan oude films persifleren. Toch is het duidelijk dat zijn hart uitgaat naar het verwijzen naar van alles en nog wat uit de populaire cultuur, want hij weet bij Scott Pilgrim vs. the World ook al niet van ophouden op dit gebied. Ik heb wel eens aangegeven dat het constante referen aan de popcultuur in te veel Hollywoodfilms me is gaan tegen staan, al is het maar omdat er kennelijk weinig variaties mogelijk zijn in de referenties (wat je in theorie niet zou zeggen) en het vaak vooral voorspelbare of flauwe grapjes oplevert. Wright is een van de weinige regisseurs die dit nog fris weet te brengen. Maar het geheime wapen van deze regisseur is zijn grote enthousiasme voor alles wat hij in beeld brengt. Ik weet heel weinig van Wright de persoon, geen idee hoe hij eruit ziet, hoe hij zich gewoonlijk gedraagt, of wat dan ook, maar ik stel me hem voor als iemand die tijdens het hele filmproces, van scenario tot montage, als een klein kind in zijn handen klapt voor alles wat hij creeërt.

Dit enthousiasme zien we dus terug op het scherm en maakt van Scott Pilgrim vs the World de meest charmante film die ik tot nu toe dit jaar heb zien langskomen. Natuurlijk staat het enthousiasme soms iets in de weg. Er worden wellicht teveel grappen gemaakt, waardoor er een aantal hun doel missen. Daarnaast is de film wat aan de lange kant, met name de climax lijkt te ver doorgetrokken. Maar gek genoeg stoorde die kritiekpunten mij niet heel erg. Zelfs toen ik merkte dat het allemaal wel erg lang duurde vermaakte ik me enorm. Veel mensen hier vinden dit niet langer leuk dan 90 minuten. Er valt iets voor te zeggen, maar persoonlijk vond ik het verbazend fris blijven voor 120 minuten. Erg knap, omdat ik moet bekennen dat deze film me vooraf niet erg aansprak. Mijn gamerstijd ligt intussen al een paar jaren achter me en de comicbookwereld is niet mijn wereld. Ik denk dat het vooral aan Wright te danken is dat ik me toch kon inleven in deze wereld. Hij brengt het met zoveel energie, met een enorm gevoel voor stijl en met zo'n hoog tempo (Hollywood was niet meer zo ADHD sinds Moulin Rouge!) dat je het moeilijk rustig kunt ondergaan. De rockmuziek is hier natuurlijk ook een oorzaak van. Persoonlijk vond ik die muziek niet eens zo geweldig, maar het werkt.

Fijne cast ook veder. Cera doet het vrij leuk, maar het zijn de bijrollen die de show stelen. En de film heeft enorm veel bijrollen. Uitschieters zijn voor mij Brandon Routh als d veganist, Kieran Culkin als de gortdroge homoseksuele kamergenoot en Mary Elizabeth Winstead, wiens terughoudende, sceptische houding een fijn contrast vormen met de waanzin die eromheen gebeurt. Dat laatste is ook wel nodig voor de wat dramatischere momenten die onvermijdelijk in het verhaal komen tegen het einde aan. Helaas zijn dit dan ook de zwakste momenten in de film, maar ze duren nooit lang.

Aldus een bijzonder charmante film die voor het grootste deel werkt. Duidelijk niet voor iedereen, maar het is tevens onvermijdelijk dat dit een cultaanhang zal krijgen. Ik ben benieuwd hoe men over 25 jaar of zo op deze film terugkijkt. Dat kan alle kanten op gaan.

4*

Het begon erg leuk, maar helaas is de film veel te hysterisch en druk om echt een geslaagde komedie te worden. Het is een gevalletje van grappig doen in plaats van grappig zijn over het algemeen. Geen een van de bijrollen vond ik persoonlijk grappig en geen een lijkt er zelfs maar over komisch talent te beschikken. Robert Mitchum is misschien een uitzondering, als hij praat over honden en katten die tv kijken, maar Mitchum speelt de rol gewoon serieus zoals hij altijd doet en daardoor wordt het grappig. Bill Murray vind ik altijd wel leuk, zelfs in slechte films en hij hield me hier echt op de been. Zelfs op de slechtste momenten komt hij wel met een leuke oneliner of een geestige gezichtsuitdrukking. Tegelijkertijd is het juist ook weer Murray die het einde niet laat werken. De omslag van Murray op het einde komt totaal niet over en ik geloof dat dit komt omdat Murray niet weet hoe hij het moet spelen. Sentimentaliteit lijkt hij niet te kunnen. Hartverwarmend ook niet echt. Er is altijd teveel zelfspot in Murray zelf om hem oprecht over te kunnen laten komen, wat aan het einde van Scrooged nodig is. Gewoonlijk vind ik die zelfspot het leukste aan Murray, maar het einde geloofde ik nooit, hoe hard Murray ook schreeuwde en hoe lang de scène ook door ging. Ook het stuk dat eraan voorafging, met de Ghost of Christmas Future werd enorm snel afgeraffeld en kwam dan ook niet over. Alsof iemand geloofde dat een woord van Murray genoeg is om Karen Allen in een koude bitch te veranderen. Gelukkig zit er in de eerste helft nog genoeg humor het nog een beetje te doen te maken, zoals de dreigende tv-spot en gewoon alles wat Murray doet als cynische zakenman. Oh, en was er ooit iets schattigers dan Karen Allen in deze film?
2,5*

Na vier jaar toch maar weer eens herkanst. Het blijft voor mij een ongelukkige film. Je hebt gemankeerde meesterwerken en je hebt The Searchers, waarbij iedere nieuwe scène het afwachten is of je iets afgrijselijks of iets briljants krijgt. Ik waardeer hem nu iets beter, maar een geweldige film kan ik het nog niet vinden.

In ieder geval is het visueel briljant. Fords beste werk op dit gebied en dat zegt een hoop. De dvd is ook geweldig gerestaureerd. Het Amerikaanse westernlandschap is eigenlijk nooit meer zo mooi gevangen als door Ford hier, zelfs niet in Shane of The Assassination of Jesse James.

Meesterlijk is ook alles wat om Ethan Edwards draait. John Wayne speelt erg goed en ik voelde me meer emotioneel betrokken bij wat er rond hem gebeurde. Ontroerend is zijn relatie met zijn schoonzus, beangstigend is hij als indianen een rol spelen in een scène en tegelijkertijd werkt hij ook als held. Het levert veel sterke scènes op.

Maar deze scènes vormen nog een kleiner deel van de film dan ik me herrinnerde. Wellicht slechts een derde. En de rest? Daarin krijgen de bijrollen de aandacht. Als de Golden Raspberrie al bestaan had in 1956 zou een speciale razzie voor Worst Supporting Team niet misplaatst zijn. Van Jeffrey Hunter, via Natalie Wood en Vera Miles tot aan de 'komische' Ken Curtis en Hank Worden (Lifetime Achievement Award Worst Actor voor deze man?): het is allemaal niet om aan te zien. Een uitzondering is Ward Bond, maar verder is niemand geloofwaardig en erger is nog dat ze praktisch allemaal irritant zijn. Persoonlijk vind ik een aantal hele lange stukken van de film bijna onkijkbaar dankzij hun. Fords gevoel voor humor ligt me in de meeste films niet en zijn portrettering van het Amerikaanse huishouden vind ik altijd wat kneuterig en veroudert, maar dit is toch wel het toppunt.

Wat mij nog het meest verbaast is dat praktisch geen enkele criticus die deze film zo prijst over dit grote deel van de film ooit spreekt. Ze keuren het niet goed of af, maar doen alsof Ethan Edwards de hele speelduur het beeldscherm domineert, wat simpelweg niet het geval is. Ik las vandaag echter Roger Eberts stuk over The Searchers en hij merkt over de komische scènes op:

This second strand is without interest, and those who value ''The Searchers'' filter it out, patiently waiting for a return to the main story line.

Ja, 'filter it out' is mooi gezegd als je slechts hier en daar een komische scène hebt, maar als er gehele passages van 15 minuten zo doorgaan is geduldig wachten allang niet meer aantrekkelijk. Zelfs al staat er een mooie beloning te wachten.

Ik geef de hoop wel een beetje op dat het ooit tussen mij en The Searchers gaat klikken. Het is toch jammer om te zien dat op zijn beste momenten The Searchers met gemak mijn favoriete Fordfilm, My Darling Clementine, evenaart.

3*

In Searching for Sugarman zien we hoe twee Zuid-Afrikanen net als veel mensen uit hun land fan zijn van de in de rest van de wereld compleet onbekende Rodriguez. Deze twee mannen zijn een eigenaar van een platenzaak en een journalist. Beiden willen ze meer te weten komen over wie die mysterieuze Rodriguez nou was en wat volgt is een lange zoektocht. Een zoektocht die vooral lang duurt omdat die journalist compleet incompetent lijkt in zijn vak.

Ik bedoel, als je meer wilt weten over een vermeend overleden artiest, met wie neem je dan contact op? Mijn eerste gedachte was: mensen met wie hij gewerkt heeft, op de eerste plaats de producent van het album. Dit idee was kennelijk nooit opgekomen in het hoofd van onze journalist en in plaats daarvan volgt hij het geld (bij lp's die weinig opbrachten nota bene) richting de studiobaas. Deze herinnert zich Rodriguez wel, maar raakt terecht geïrriteerd omdat de journalist praktisch alleen vragen stelt over het commerciële succes van de muzikant. Hij krijgt er niets uit, zelfs al had hij alleen maar hoeven te vragen naar muzikanten of producenten waarmee Rodriguez heeft gewerkt. Of hoe hij dood ging. Maar nee.

Later via een omweg wordt de journalist toch op het idee gebracht om contact op te nemen met de producent van Rodriguez' in Zuid-Afrika legendarische album Cold Fact (de film is inmiddels al een tijdje bezig). En wat blijkt: die weet te vertellen dat Rodriguez nog leeft! Goed nieuws voor iedere journalist en wat doet hij: hij schrijft meteen zijn artikel. Nou, ik ben geen journalist, maar je maakt mij niet wijs dat iemand van zijn beroep die zijn salaris waard is niet op zijn minst een poging waagt om Rodriguez te spreken te krijgen. Niet deze vent! Uiteindelijk neemt echter de dochter van Rodriguez contact op, wat uiteindelijk leidt tot een reeks concerten in Zuid-Afrika. De dochter bereikt echter gelukkig de eigenaar van de platenzaak en niet de journalist, anders zou er wellicht nooit iets gebeurt zijn.

Een lang stukje van mij over de journalist. Waarom? Omdat het goed onthult wat er mis is met deze film: journalistieke (of documentaire) incompetentie of luiheid. Of wellicht was de regisseur van Searching for Sugar Man evenals de journalist wel helemaal niet zo dom en houden ze zich hier dom om de film een interessantere structuur mee te geven. Searching for Sugar Man wil immers vooral een soort van nieuwe rocklegende creëren, of anders een goed underdogverhaal. Het wordt echter de zo gemakkelijk gedaan dat het lijkt alsof er bewust niet dieper gegraven werd.

Laat ik eerst voorop stellen dat als een bijna mythisch feel-good verhaal dit prima werkt. Tegen het einde zat ik ook gewoon met een grijns op mijn gezicht toen Rodriguez zijn concerten mocht geven in Zuid-Afrika. Hij komt over als een innemend persoon, evenals de mensen die naar hem op zoek gingen. Het helpt ook dat zijn muziek ook daadwerkelijk van hoog niveau bleek te zijn. De Zuid-Afrikanen hadden gelijk toen ze Cold Fact als meesterwerk herkende. Ik zal die waarschijnlijk nog vaak beluisteren.

Echter, er is overduidelijk meer in dit verhaal dan er te zien is. Heeft Rodriguez werkelijk gefaald doordat hij niet de juiste man was voor die tijd, zoals hier wordt geïmpliceerd? Had hij een ster kunnen worden op wereldwijde schaal? Ik weet het niet. De muziek is er goed genoeg voor, maar zelfs in een eenzijdige documentaire als dit kwam Rodriguez op me over als een complexe man. Dit is een man van het volk dat echter niet het volk kon aankijken tijdens het spelen en hun de rug toe keerde. In de interviews die we met hem zien is hij aimabel, maar tegelijkertijd duidelijk enorm oncomfortabel en verliest hij de welbespraakdheid die hij volgens mensen die hem kennen zou moeten hebben. Het charisma waarover ze spreken is er ook niet. Hij draagt ook altijd een zonnebril, ook in donkere plekken alsof hij niet wil dat mensen zijn ogen zien.

Ik heb te weinig informatie om er iets definitiefs over te kunnen zeggen, maar dit kwam op mij over als een extreem onzekere man, met wellicht sociale beperkingen. Tegelijkertijd is het iemand die een poging deed de lokale politiek in te gaan, maar ondanks dat hij kennelijk alom geliefd was eindigde hij laag.

Waar ik heen wil is dat deze documentaire ontzettend weinig doet om een compleet beeld te scheppen van Rodriguez. Hij wordt als een soort halve heilige neergezet en hints naar een wat complexer persoon worden terzijde geschoven. Het stoorde me wat dat ik gewoon 80 minuten zat te kijken naar een documentaire waarin minstens de helft van de tijd mensen alleen maar zeggen wat een fantastische vent die Rodriguez wel niet is en hoe goed zijn muziek is. Veel van die tijd had ook gestoken kunnen worden in ander materiaal. Bijvoorbeeld een oud tv-interview met hem waarin hem kennelijk een ongemakkelijke vraag werd gesteld en de docu wegknipt. Sterker nog, Malik Bendjelloul leek er zo van overtuigd te zijn dat het van belang is om nog maar iemand te interviewen die Rodriguez de hemel in prijst dat hij kennelijk niet eens de tijd vind om één volledig nummer van het concert in zijn geheel te tonen. Wat voor een muziekdocumentaire doet zoiets?

Er is weinig diepgang hier. Het is een ontegenzeggelijk interessant en charmant verhaal, maar je ziet zo dat er dingen weggelaten zijn om het meer een legende te maken. Ook achteraf las ik nog wat opmerkelijke dingen, zoals dat Rodriguez in Australië ook een ster was en daar zelfs nog in de jaren '80 optrad. Dat past niet in het beeld van deze film, maar is nou net het type informatie die voor mij dit wat meer boven simpele heldenverering had uit kunnen tillen. Ik vermoed dat Rodriguez' leven op een bepaald moment in de jaren '70 ernstige parallellen vertoonde met die van Nick Drake, zonder diens ongelukkige einde natuurlijk. Maar om daar zeker van te zijn heb je een documentaire nodig die Rodriguez benadert als mens en niet als icoon en dat doet Searching for Sugar Man niet.
3*

De poster hier zegt alles. Zeg erover wat je wilt, maar het complete idee wordt erdoor gevangen. Knap, al zegt het ook iets over de film: het brengt weinig onverwachts.

The Secret Life of Walter Mitty zet in ieder geval niet de lijn voort van Stillers vorige films als regisseur, die ik allemaal zeer grappig vond. Wat mij betreft heeft hij vooral oog voor totale belachelijkheid met vaak een donker randje. Dit grotendeels absent hier, want Walter Mitty is vooral een hele lieve film, met een inspirerende boodschap die dankzij de poster al geen spoiler meer is. Het motto van Life Magazine wordt regelmatig herhaald (voor de mensen die de poster gemist hebben waarschijnlijk). Dus durf te leven en ga het avontuur tegemoet.

Ik weet niet, ik had toch op iets meer gehoopt. Het ziet er mooi uit, het klinkt mooi, het is goed geacteerd, Walter Mitty is sympathiek en enkele scènes werken ook echt goed (vooral die met Sean Penn op de berg schiet zijn doel niet voorbij). Soms is het zelfs echt grappig. Ik heb denk ik gewoon te weinig met het toontje van deze film om er echt volop in mee te kunnen gaan. Iets te oppervlakkig inspirerend of zo, met te makkelijk verdient sentiment en te veel nadruk op tegeltjeswijsheden in plaats van humor of echte fantasie. Zeker voor een komedie neemt het zichzelf te serieus.

Het einde zag ik aankomen, maar wat me vooral stoorde is dat het niet echt werkt. Mitty is te laat met zijn foto, geeft toe dat hij hem kwijt is en verliest zijn baan. Vervolgens vind hij de foto en voordat hij die aan zijn voormalige baas laat zien beledigt hij hem. Is er daarna nog enige reden voor de baas om de foto, waarop Mitty zelf te zien is, te printen. Als ik die arrogante kwal was zou ik niet eens meer geloven dat een foto van Mitty zelf werkelijk de vermiste foto is. Het komt meer over als een dis.

Ach, in de hele film ging toch al alles te makkelijk. Hier had meer in gezeten.
2,5*

Ja, een prachtige visuele stijl. Ik herkende meteen dat het op middeleeuwse kunst gebaseerd was, maar wist niet meteen of dat ook echt werkte in animatiestijl. Het wende echter snel en dat levert toch veel parels van scènes op. Dat gevecht tegen het monster Chrom bijvoorbeeld, maar ook al gewoon de scènes in het bos of de abstracte dreiging van de Vikings. Het is erg sfeervol en altijd boeiend om naar te kijken.

The Tale of Princess Kaguya is ook al zo'n animatiefilm getekend in een stokoude kunststijl en net als die film voelt The Secret of Kells daardoor wat ouder aan dan die is. Ook net als Takahata met Kaguya lijkt Tomm Moore goed opgelet te hebben bij oude legendes. In plaats van een simpel kindervertelling te maken schuwt Moore niet om het element van mysterie in het verhaal te houden, om nog maar te zwijgen voor een duistere rand. De manier waarop die Aisling min of meer opgeofferd wordt en vervolgens alleen nog maar in wolvenvorm verschijnt is een mooi voorbeeld. Mysterieus omdat nooit echt een verklaring wordt gegeven van hoe dit met haar gebeurde en duister omdat het overkomt dat het geen prettige overgang voor haar was. Het voegt ook wat toe aan de magie van het verhaal.

Het centrale conflict, tussen een vaderfiguur met een strakke visie en een surrogaatzoon met een vrije geest, is niet origineel, maar de uitwerking wel. Het gaat uiteindelijk meer om een soort spirituele reis dan ik gedacht had en dat bijna het hele stadje uitgemoord wordt is sowieso niet wat ik verwacht bij iets wat als een kinderfilm gepromoot wordt. Het had zo gewoon zo cliché kunnen zijn als How to Train Your Dragon, maar is veel unieker.

Ik kon er erg van genieten in ieder geval. Geen idee hoe het bij kinderen zal vallen.
4*

Ik had overigens nog nooit gehoord van het Boek van Kells, maar kwam er naderhand achter dat die echt bestaat. Wat een geweldig vormgegeven ding is dat zeg.

Van te voren had ik iets als Das Leben der Anderen verwacht: een goede, maar bloedserieuze arthousethriller. El Secreto de Sus Ojos, hoewel niet zonder enige donkere en arty randjes, is toch veel lichter dan dat. Mede daardoor was het ook zo'n fijne verrassing. De film deed me denken aan ouderwetse Hollywoodfilms als Casablanca, die net als deze lekker van toon en genre kunnen wisselen. Dus er is een maatschappelijk en historisch randje, er zit een goed uitgewerkt romantisch verhaal in, er is spanning, er is mysterie, er is drama, maar tevens, en dit is cruciaal, durft de film ook grappig te zijn. De meeste films bevatten wel wat grapjes, maar het is moeilijk om voor brede humor te gaan in wat in essentie een zeer serieuze film is. El Secreto de Sus Ojos slaagt op dit vlak bijzonder goed.

Belangrijk is hierin ook de rol van Guillermo Francella. Een moeilijk rol, omdat zijn rol uitermate komisch is, maar tevens een deel van het drama op zich heeft. Het is de beste rol van de film en tevens de beste bijrol die ik kan bedenken uit 2009. Helaas hebben we de MovieMeter Awards al gehad. Het moet verder gezegd worden dat de film qua acteerwerk tot op de puntjes verzocht is, met een heleboel uitzonderlijk goede acteurs. Het helpt ook dat ze interessante personages hebben. Darin en Villamil zijn pakkende hoofdacteurs en in de bijrollen vallen naast Francella Javier Godino en Pablo Rago (maar wat een geweldig personage heeft die ook gekregen!) op.

De genremix maak het verhaaltje ook wat losser. Het draait om onderzoekers die door het systeem tegengewerkt worden en die daarom op onbeholpen wijze het mysterie moeten oplossen. Het levert scènes waarvan ik de geloofwaardigheid misschien betwijfel, maar die toch onmisbaar zijn, omdat ze zo goed uitgevoerd zijn en een hoog entertainmentgehalte hebben. Sandovals toespraak over 'passie' is fantastisch, de stadionscène is meeslepend en de nogal onorthodoxe ondervraging van Gomez is gedenkwaardig. Het leidt allemaal naar een bijzonder sterke ontknoping die zich denk ik niet makkelijk laat vergeten. Op dat moment heeft de film je al laten lachen en spanning gebracht, maar ontroering blijft niet uit. Zoals ik al zei, het doet me denken aan klassieke Hollywoodfilms. Wie had gedacht dat de beste terugkeer naar zulke films uit Argentinië zou komen?

Het is gewoon een uitstekend uitgevoerde film. Ook de beelden en muziek zijn prachtig. Het meest verbazingwekkende is wel dat de stadionscène in een take is opgenomen. Ik heb al veel indrukwekkende lange takes gezien, maar deze kwam op mij het meest onmogelijk over van alle. Geen idee hoe ze het gedaan hebben. Verder ook geen flauw idee waarom ze dit zo aanpakte. Hoe dan ook, het is pakkend. Alleen het eerste half uur of zo sleept een beetje voort.
4*

The director Jonathan Jakubowicz has been kidnapped, and his cinematic style in this movie is a translation of the way he perceived reality while held hostage 45 minutes with a gun under his nose. - Bron: IMDb.

Nou geloof ik best dat Jakubowicz inderdaad wel weet hoe het is om gekidnapt te worden, maar ik zou me verbazen als de stijl van deze film overeenkomt met die ervaring. Dat zou namelijk betekenen dat hij tijdens de kidnapping een grotere vrijheid had dan normaal, want als er iets stilistisch opvalt is het dat de camera alle kanten opschiet en alles met zo'n opvallend mogelijk perspectief probeert vast te leggen. Tijdens die kidnapping in de auto voelde ik geen seconde spanning, maar wou ik de regisseur vragen om een rustig aan te doen met al die stilistische middelen. Jakubowicz kwam hier op mij over als een filmstudent die net al die knopjes heeft gevonden waarmee hij speciale effecten kan toevoegen in post-productie: versnellen, slow-motion, filtertjes, focus verwijderen. Dit in combinatie met de bijna willekeurig overkomende editing en de overdreven cameraposities maken het gewoon een enorm slechte film. Begrijp me niet verkeerd, ik heb in principe niets tegen de technieken die de regisseur hier hanteerd, het is gewoon slechts zo dat hij ze verkeerd gebruikt. De man heeft totaal geen oog voor stijl, ritme of, nou ja, filmkunst. Zoals al gezegd: hij lijkt op zijn best een net beginnende filmstudent. Helaas wel eentje van het ype dat enorm onder de indruk lijkt te zijn van zichzelf.

Gelukkig neemt de stilistische waanzin in de tweede helft een beetje af, maar niet genoeg. Dan komt de inhoud wat meer naar voren. Daar wordt ik ook niet vrolijk van. Flauwe typetjes die met flauwe truukjes wat meer diepgang zouden moeten krijgen. De gangsters krijgen wel nare eigenschappen, maar het is duidelijk dat de regisseur ze toch vooral heel stoer en sympathiek vind. Sympathieker in ieder geval dan de politie en waarschijnlijk rijke mensen. De echt foute mensen zijn hier homoseksuelen, dit is een ouderwets homofobische film.

De film duurt niet lang, maar om tot dit belachelijke punt te komen duurt het veel te lang. Er zit veel potentie in dit gegeven, maar in de toekomst graag een regisseur die niet net Cidade de Deus heeft gezien en bij zichzelf dacht: "Dat kan ik ook."

1*

Ik zat ook in die voorstelling met de regisseur. Hij wist het erg leuk te brengen en hij won makkelijk mijn sympathie.

De film zelf was niet zo leuk als het gesprek met de regisseur, maar toch wel aardig om eens gezien te hebben. Het komt allemaal wat traag op gang, is op bepaalde momenten wat knullig en op andere momenten wel érg over-the-top (de lach van de held als hij de schurk doodschiet is bijzonder hilarisch), maar het is ook bij vlagen mooi geschoten en enkele actiescènes zijn prima, zoals die achtervolging op de kar. Het is hoe dan ook goed vermaak. Het kan zich absoluut niet meten met de Amerikaanse westerns, maar het heeft zo zijn eigen charmes.

Volgens het IFFR-krantje was deze film rechtstreeks geïnspireerd door The Magnificent Seven, maar daarvan zag ik niets terug. Het deed me wel denken aan een Russische On the Waterfront, maar dan met veel meer actie.

3*

Net als veel anderen ontkom ik er niet aan om te vermelden dat dit weer een film is uit de lange traditie over de Britse lagere klassen. Tot de elite van die groep, zoals Fish Tank en The Loneliness of the Long Distance Runner, behoort The Selfish Giant niet. Niettemin behoort dit toch zeker tot één van de meer geslaagde films over het onderwerp.

Het fijne is vooral de focus op een vriendschap tussen twee jongens. Op zich ook weer niet zo heel uniek, maar het werkt wel en geef het geheel een hart. Over het algemeen vind ik kinderen als hoofdfiguren wat minder interessant dan volwassenen, maar de jongens hier hebben erg goed uitgewerkte karakters en ze zijn boeiend. Het helpt ook dat ze echt twee goede acteurs hebben kunnen vinden, die ook nog eens kennelijk het tegenovergestelde van hun werkelijke persoonlijkheden spelen (in werkelijkheid is Chapman de ingetogene en Thomas de drukke). Best indrukwekkend dat zo'n jonge acteur als Chapman zoveel woede met zo'n overtuiging kan brengen.

Die woede is ook iets wat me in de film trok. Hoe kon een kind van zo'n leeftijd al zoveel met zich meedragen? Barnard doet fantastisch werk om dit begrijpelijk te maken en ze brengt er veel nuance in aan. "Nuance" is ook het sleutelwoord voor dit hele project. Hoewel dit een van de meer duistere films in zijn genre is, is het ook één die juist geregeld ook het pessimisme aan de kant weet te schuiven voor positieve karaktermomenten en toepasselijk luchtige scènes. Het wordt zo gedaan dat het geheel nooit zijn verstikkende kracht verliest, maar tegelijkertijd goed kan ademen. De keuze om het einde toch van wat hoop te voorzien, door Kitten zichzelf te laten opgeven en door de vergeving van de moeder als afsluiting, had sentimenteel of vals kunnen uitpakken, maar past hier compleet doordat de eerdere nuances dit al min of meer aankondigde.

Ook fijn: Barnard wijst hier niet te veel met het vingertje naar de sociale situatie om te verklaren waarom deze twee jongens er zo slecht voorstaan. Het is slechts één factor, maar even belangrijk zijn de keuzes die de hoofdfiguren zelf maken en hoe hun persoonlijkheden zijn. Het ADHD van Arbor en zijn simpele manier van denken zijn met name net belangrijk als zijn afkomst.

Misschien blijft de echte verrassing hier wat uit en vond ik het jammer dat er slechts enkele mooie shots in zaten, terwijl het merendeel bijna volgens het handboekje gefilmd was. Dat doet echter allemaal nauwelijks afbreuk aan dat dit een mooi, ontroerend portret van twee jongens is.
4*

Selma heeft het ongeluk nu vooral bekend te staan als de film die genegeerd werd bij de Oscars. Hierdoor wordt er nogal wat hyperbool gebruikt die naar mijn inzien nooit waargemaakt zou kunnen worden. Je zou door sommige recensies haast denken dat het de Citizen Kane van dit tijdperk is, maar het is een vrij conventionele biopic.

In feite deed het me denken aan Steven Spielberg, die verfilmt dergelijke verhalen op een soortgelijke manier. Dat wil zeggen met een zekere mate aan intelligentie, maar met nog net iets meer sentiment. Het wordt op dat gebied hier nooit te vet gelukkig, al zitten er nog veel trucjes in die op het gemoed van de kijker spelen, zoals gebruik van slow-motion, close-ups van bewonderende blikken richting King (elke keer ook dezelfde mensen uit de massa pikken; klassiek Spielberg) en een simpele benadering van de tegenstand. Even los van wat je vindt van de portrettering van Lyndon B. Johnson of zelfs J. Edgar Hoover vanuit historisch perspectief, denk ik dat het een gemiste kans is om die niet wat meer diepgang mee te geven. Ik denk dat daar meer dramatische spanning in zat dan in het ietwat vage en zelfs verrassend loze conflict in het huwelijk van dokter King.

Ondanks dit alles kan ik verder ook niet ontkennen dat de film een zekere kracht heeft. Dat komt grotendeels door het onderwerp, dat fascinerend en gewoon simpelweg relevant is. Gelukkig wordt de schaal klein gehouden, waardoor alles ook genoeg aandacht krijgt. Het meest boeiend vond ik nog de notie dat King eigenlijk een geweldsuitbarsting nodig had om zijn punt te kunnen maken. Het strategisch overleg vond ik sowieso meestal interessant. David Oyelowo is ook zeer sterk hier. Misschien iets teveel op een biopic-manier, maar zeker tijdens de speeches weet hij het charisma van King te evenaren.

Dus ja, het was een bovengemiddeld goede film, maar niet enorm grensverleggend.
3,5*

Die Kon is toch wel een bijzonder figuur in de animatiewereld. Meer dan een ander lijken hem het script te interesseren, waardoor we complex opgebouwde plots krijgen die spelen met tijd en werkelijkheid. Waar dat bij Perfect Blue gebruikt werd voor het verbeelden van een identiteitscrisis en bij Paprika voor droomscènes draait het bij Millennium Actress over de link tussen cinema en het werkelijke leven. Niet eens zozeer een nieuw thema, maar het wordt zelden zo ver doorgevoerd als hier. Zo kan het verhaal van de actrice verteld worden door middel van een film over het samouraï-tijdperk, iets wat toch ver afstaat van een moderne vrouw zou je zeggen. Goede verhalen blijken echte een tijdloosheid te hebben. We beweren wel eens dat films de leven van mensen zo goed weergeven. Doordat ze geconstrueerd zijn kan dit echter nooit perfect gedaan worden, maar dat is ook niet de bedoeling. Films reflecteren ideeën en gevoelens over het leven, maar zijn het leven niet. Een deel van de kracht van deze film is dat dit gegeven sterk verweven is in het plot.

Aanvankelijk werkt het overigens niet eens zo heel goed. Hoewel het meteen duidelijk is dat er parallellen lopen tussen het leven van de actrice en de films waarin zij speelde is het gevoel dat we naar één van haar films kijken in plaats van naar haar echte leven een factor die voorkwam dat ik echt meeleefde. Daarnaast is het ook wat jammer dat ieder plot van iedere film voor een lange tijd hetzelfde verhaal heeft, zonder ontwikkeling. Telkens weer een verhaal over een vrouw die telkens weer haar geliefde misloopt. De eerste helft begint creatief, maar wordt naar een tijd eentonig en blijft vooral boeiend door te zien voor welke setting er nu weer gekozen is. Pas in de tweede helft werd het verhaal wat afwisselender en voelde ik me betrokken bij wat er gebeurde. De finalescènes zijn erg mooi. De humoristische momenten rond de documentaireploeg werkte voor mij echter niet zo goed. Leuk geprobeert om daarmee nog wat extra te spelen met de lagen in het verhaal, maar de humor is wat flauw.

Kons kracht als animatieregisseur ligt niet eens zozeer in de mooie beelden. Er is duidelijk veel aandacht besteed aan de aankleding van de verschillende films die voorbij komen, maar de animaties zelf zijn minder vloeiend, levendig en kleurrijk als die van zijn genregenoten. Kon moet het meer hebben van de montage: de manier waarop hij shots en scènes in elkaar laat overgaan is vaak interessant en natuurlijk essentieel voor de realiteitslagen in het verhaal.

Uiteindelijk vond ik het wel een mooie film, maar het pakte mij nooit zo beet als Perfect Blue, een van de meest fascinerende animatiefilms die ik tot nu toe zag.

3,5*

Goed gemaakte film die voor mij teniet gedaan werd door een ongeloofwaardige relatie die centraal staat in het verhaal. Het vereiste al wat goede wil van mijn kant om te geloven dat Livia, die aanvankelijk op mij overkwam als een sterke vrouw met een eigen wil, verliefd wordt op een sukkel als Mahler. Het werd echter nog onwaarschijnlijker toen ik al snel door kreeg dat die Mahler totaal niet deugde. Ik denk dat het de bedoeling was dat we begrepen dat Mahler een lul was, maar moest dat zo onsubtiel. Het acteerwerk van Granger en de acties van zijn personage telegraferen zo duidelijk dat hij een schurk is dat het gewoon niet geloofwaardig is dat Livia dit niet door heeft en ze kwam ook niet op me over als het type dat voor dat soort mannen zou vallen (als er al vrouwen zijn die dat wel doen). Het helpt ook niet dat Mahler de meest afgezaagde zinnen gebruikt om Livia te verleiden, teksten van het type dat misschien werken voor puberjongens die een bakvis voor zich willen winnen, maar niet volwassen mensen. Aan de andere kant, tijdens sommige scènes speelde Valli ook daadwerkelijk een bakvis. Niettemin hadden Granger en Valli geen chemie, wat het enige was dat hun relatie nog wat plausibel had kunnen maken.

Bijna alle kostuumdrama's hebben er wel ergens een onmogelijke liefde in zitten en vaak als centrale plot. Tragische eindes zijn daarbij ook wel de standaard dus een film moet goed uitgewerkt zijn om nog indruk te maken als dat traject gevolgd wordt, wat Senso doet. Het voordeel is dat het prachtig gefilmd is (de openingsscènes in de opera zijn zelfs adembenemend, evenals de oorlogscènes rond het einde) en als het tragische einde eenmaal komt werkt het stiekem toch wel, maar de reis tussen die opera-opening en de oorlogsscènes deden me weinig, omdat ik dus de relatie niet geloofde, weinig met beide personages had en het strakke stramien waarin het verhaal naar zijn onvermijdelijke einde sloop me wat begon tegen te vervelen. De druppel was de scène waarin Livia Mahler het geld van het verzet geeft. Een enorm drastische stap die ik waarschijnlijk nog niet geloofd had als het koppel Romeo en Julia waren en die gewoon lachwekkend wordt bij een mismatch als deze twee. Je kunt me nauwelijks wijs maken dat Livia niet wist dat ze dat geld gaf aan iemand die in essentie gewoon een schurk is. Ook zwak is dat het scenario geen gevolg aan deze actie geeft. Hoe heeft die neef van haar erop gereageerd op het feit dat zij dat geld heeft weggegeven of verloren? Hoe redt ze zich hier uit? Toch wel een soort plothole.

Het vreemdste is uiteindelijk dat het einde toch wel voor mij werkte, ondanks dat het voorafgaande niet bepaald plausibel was. Maar iets in de harde toon van de laatste paar scènes en de schaduwachtige cinematografie maakt toch indruk. Zelfs Farley Granger was overtuigend in die momenten.
2,5*

Seom is de eerste keer dat ik me ernstig zorgen gemaakt heb over de regisseur die hem gemaakt heeft. Oké, dat is niet helemaal waar, want ik maak me altijd zorgen om Lars von Trier, maar het is al ernstig genoeg dat ik Ki-Duk moet vergelijken met Von Trier. Toen de film eenmaal afgelopen was vroeg ik me af of Ki-Duk werkelijk zo bedoelde als ik vermoedde. Op dvd dvd stond een extra met een interview met Ki-Duk en daarin bevestigde hij helaas wat ik al vreesde. Hij zei dat hij niets zo mooi vond als vernietigingsdrang gemixt met psychosomatische romantiek. Het meest positieve dat ik over deze film te zeggen heb is dat deze visie duidelijk naar voren komt in het eindresultaat. Gelukkig wordt ik er niet van.

Het begon al slecht. Het is jaren geleden dat ik voor het laatst een Ki-Duk zag, maar ik herkende zijn stijl al meteen, maar helaas wel vooral zijn zwakste kant. Het probleem dat ik vaak met zijn werk heb, zelfs met zijn goede, is dat hij nogal onrealistische personages maakt. Ze zijn eigenlijk altijd op een manier contactgestoord, maar wel altijd op een manier die gekunsteld overkomt, vol met vreemde quirks en vage trauma's. Hij maakt geen films over echte mensen; niemand gedraagt zich zoals een personage in een Ki-Dukfilm. Dat maakt op zich niets uit; de karakters in een project van Wes Anderson zijn ook gestileerd en in de betere films weet Ki-Duk ook wel de personages in een context te plaatsen waarin het werkt. Maar als dit niet lukt zit je vooral naar een stel personages te kijken die zich vreemd gedragen en vooral niet communiceren, omdat de regisseur niet wil dat ze communiceren. Het lijkt in ieder geval verrekt weinig met psychologie te maken te hebben. Dat gevoel bekroop me al snel bij Seom, dat het weer zoiets zou worden en helaas bleek dat ook het geval te zijn.

Dat is echter nog wel het minste probleem. Ki-Duk besloot zijn personages niet alleen niet te laten communiceren door dialogen, gezichtsuitdrukkingen of gebaren, maar dacht ook nog eens een betere manier om communicatie weer te geven gevonden te hebben, namelijk communicatie via wreedheden. Sommige mensen hebben beweerd dat Ki-Duk hier de pijn van relaties goed weet te vangen (waarbij ik even aanneem dat ze dit metaforisch bedoelen en dat ze zelf niet letterlijk zulke relaties hebben gehad), maar wat mij betreft overdrijft hij gewoon te veel. Na een vrij korte tijd zitten de man en de vrouw eindelijk samen naast elkaar an de rand van het drijvende huisje. Wat gebeurt er dan? De man begint meteen de vrouw op brute wijze te verkrachten, natuurlijk. Zij slaat hem van haar af, maar uiteraard keert ze snel weer naar hem terug, want wat is er nou heerlijker dan een vent die je seksueel belaagd zodra je ook maar een beetje affectie vertoond. Dit is overigens een patroon in de film: alle mannen zijn alleen geïnteresseerd in vrouwen voor de seks en laten dit zonder uitzondering op een lompe manier zien. De vrouwen vinden het allemaal wel best. Niet meteen misschien, maar ze komen altijd terug voor meer vernedering. Bad Guy van Ki-Duk is geloof ik de enige film die ik ooit misogynie heb genoemd, omdat die precies hetzelfde doet met zijn quasi-romantische beeld van gedwongen prostitutie. Seom maakt duidelijk dat Ki-Duk niet zozeer misogyn is, maar dat hij gewoon lijkt te denken dat alle mensen wreed zijn.

Dat is op zich geen unieke visie en goed uitgevoerd kan ik een cynisch wereldbeeld in een film wel waarderen. Maar Ki-Duk is niet cynisch en daar wringt de schoen. Hij is een romanticus, maar dan wel een romanticus die vind dat er niets zo mooi is dan mensen die hun liefde tonen door wrede handelingen. Dus al snel wordt Seom een aaneenschakeling van zelfverminkingen, dierenmishandelingen, psychologische wreedheden en moorden. Ki-Duk keurt deze handelingen misschien niet direct goed, maar ze zijn wel essentieel onderdeel van zijn romantische visie, zoals gotische romances vaak ook de dood als een belangrijk onderdeel van een liefdesverhaal maken; alleen is Ki-Duk veel extremer. Ik heb in principe niets tegen de handelingen die je hier ziet op zichzelf, in films in ieder geval. Er is een plaats waar vrouwenmishandeling en verschillende taferelen met vishaakjes een onmisbaar onderdeel van een film vormen, maar het is voor mij niet deze context. Waarom? Dat is gewoon simpel: er is niets in mij dat dit ontroerend vind, laat staan romantisch. Het is gewoon een botsing tussen mijn visie en die van de regisseur op een manier die niet te verenigen valt. Het enige wat ik voelde tijdens het kijken was walging en vooral woede. Dit is ook de eerste keer dat ik me echt gestoord heb aan dierenmishandeling in een film. Vanwege artistieke doeleinden wil ik veel accepteren, maar ik had gewoon erg veel moeite met een scène waarin een man de zijkanten van een vis afsnijdt en hem vervolgens weer het water inlaat. Dat is geen gemisumleerde scène, maar gewoon puur sadisme. Dat de man meteen na deze wrede daad seks wil hebben is eigenlijk een goede samenvatting van de film.

Zoals ik het zie wil Ki-Duk niet dat we de personages als goede mensen zien, maar wel dat we enig sympathie voor ze moeten hebben, medelijden zelfs misschien. Maar de film die hij er omheen bouwde en de karakters zelf zijn zo plat, zo onecht dat het voor geen meter werkt. Alles kwam geschreven op me over, niets voelt natuurlijk aan. Gek is dan ook dat Ki-Duk er alsnog een aantal meer gewoon romantische scènes instopt (niet veel natuurlijk), zoals die waarin de twee hoofdpersonen het riet in varen en die waarin hun twee kwasten elkaar ontmoeten. Waarschijnlijk zitten deze scènes erin om ze toch wat menselijker te maken. Het zijn beide mooie scènes die verspilt zijn aan de verkeerde film. Net als de prachtige locatie en het idee om drijvende huisjes als setting te gebruiken, overigens. Deze elementen houden me van de laagste score af, al had ik ze graag in een andere film gezien.

Al met al is het probleem dus vooral dat dit gewoon mijn type film niet is. Ik kan onmogelijk beweren dat Ki-Duk geen eigen visie heeft en dat hij die niet consistent uitwerkt. Het is gewoon zo dat het een visie is die ik niet kan delen al zou ik het willen. Het staat te ver van me af en ik vind het te nep.
1*

Het is bij mij altijd afwachten hoe een film me een sterke focus op martial arts valt, aangezien dergelijke films mij vaak wat tegenvallen. The Raid is gelukkig een uitzondering op de regel. De verklaring is simpel: de actie is gewoon erg meeslepend. Je ziet dat er veel aandacht besteed is aan de choreografie, maar vooral ook aan de filmische presentatie van de gevechten. Erg ritmisch en daardoor meeslepend, met dank ook vooral een camera die alles goed volgt duidelijk in beeld brengt en tegelijkertijd ook echt met de actie meegaat. Dat zou voor zich moeten spreken bij een film als deze, maar ik heb het nog niet beter gedaan zien worden (al heb ik ook nog veel te zien op dit gebied).

Het gebruikelijke euvel van het genre, dat de film compleet waardeloos wordt als er geen actie is, is ook hier weer van toepassing. De intriges zijn suf en slecht uitgewerkt. Gelukkig wordt er niet al te veel tijd in gestoken en blijft de actie goed komen. En op dat gebied stelt het nooit teleur.

4*

Zoals wel meer mensen hier vind ik de toevoeging van meer verhaal aan The Raid in dit vervolg niet heel erg geslaagd. Dat is niet alleen omdat het allemaal erg cliché is, te lang duurt en de claustrofobie van het eerste deel weghaalt (al zijn die dingen zeker waar), maar ook vooral omdat het tempo erdoor negatief beïnvloed wordt. Een van mijn favoriete elementen van de eerste film was dat we niet zozeer meeleefden met de hoofdpersoon door het verhaal, maar doordat hij nooit fatsoenlijk rust leek te krijgen. Het ging van aanval naar aanval, steeds sneller en schijnbaar zonder einde. Het was een afmattende ervaring, iets wat onvermijdelijk verloren gaat door het verhaal over meerdere locaties en vooral over een lange periode te plaatsen.

Echter, wanneer de actie weer begint te rollen is het weer als vanouds goed. Toegegeven, de wisseling van locaties pakt goed uit en misschien was weer een film in slechts één gebouw te veel van het goede geweest. Nu heeft iedere actiescène toch een eigen gevoel, doordat Evans weet hoe hij een omgeving moet gebruiken voor actie. De gevechten zijn vaak weer flink vermoeiend, op een goede manier. Hammer Girl en Bat Boy zijn fijne toevoegingen, zelfs al worden ze plottechnisch nooit relevant.

Toch knaagt er iets. Het is jammer dat Evans zo ontzettend veel in zijn film wil proppen. Leuk dat hij de acteur terugbrengt die Mad Dog speelde, maar al zijn scènes zijn zo overbodig dat het duidelijk fanservice is en dan niet eens goed gedaan. Immers doet hij niet wat Mad Dog zo populair maakte. Zo voelt The Raid: Berendal wel meer aan. Het is meer dan prima vermaak, briljant bij vlagen, maar ik hoop dat in deel 3 Evans zijn ambitie iets in toom houdt en de focus weer hervindt.

3,5*

Oké, wat is hier gebeurt?

Of anders gevraagd: waar is Joss Whedons carriére op gebaseerd? Eerlijk is eerlijk, ik ben geen kenner van de man en Serenity is het eerste dat ik van hem zag sinds heel wat jaartjes. Evengoed herrinnerde ik me nog dat Buffy een kleine hype was toen ik in groep 7 of 8 van de basisschool zat. En als volgens mij enige jongen van de klas moest ik toegeven dat ik nooit in die serie kon komen. Veel herrinner ik me er niet van, maar wel dat het gedrag van de personages mij als kind als al irriteerde. Later heb ik ook de eerste aflevering van Angel gezien, maar het enige wat ik daar nog over te zeggen heb is dat het me niet aangespoort heeft nog ook maar één aflevering te kijken. Maar goed, dat was allemaal al weer een hele tijd terug en ik had het over tv-series en waarom ik zo weinig tv-series goed vind is een onbelangrijke kwestie bij het bespreken van een film.

Of niet?

Ondanks dat Serenity een film is had ik vooral het gevoel naar een goedkope, tweederangs tv-serie te kijken. Je ziet het aan alles af, niet alleen de belachelijk slechte effecten (dit mag nog lang niet in de schaduw staan van de effecten Jurassic Park uit 1993, en dat voor een film uit 2005). Het zijn die typische dialoogjes, die flauwe plotjes en bovenal die glibberig knappe gezichten van acteurs die ondanks hun schoonheid totaal geen uitstraling hebben. Brrr, wat heb ik een hekel aan dergelijke acteurs.

Nu we toch op het onderwerp 'acteurs' zijn beland, Serenity is in dit opzicht interessant dat alle acteurs vooral bezig zijn met een wedstrijdje slecht acteren. Elke keer als je denkt het ergste wel gezien te hebben wordt er weer een nieuw personage geïntroduceert met een nog talentlozere acteur dan de vorige. Het hoogtepunt hier is de actrice Morena Baccarin die er duidelijk alleen maar in zit vanwege haar lichaam. Dit weet zelfs Whedon, want ondanks dat ze de love interest speelt van de hoofdpersoon geeft hij haar beduidend minder tekst dan de andere personages. Godzijdank daarvoor. Verder vallen qua ergernis ook Summer Glau op, met haar idioot geforceerd tragische en zweverige gebaren; Gina Torres die iets te hard probeert stoer te zijn; Adam Baldwin die een personage speelt die zo dom is dat het onmogelijk is dat hij het in dit beroep zolang overleefd heeft; Sean Maher en Jewel Staite die de meest onwaarschijnlijke romantische dialogen ter gehoor brengen. Ik ben gewend dat slecht acteerwerk vaak gelijk staat aan houterige acteurs die hun teksten haast voorlezend uitspreken. In Serenity vinden we iets anders. De acteurs zijn niet zozeer houterig, maar hebben volgens mij de instructie gekregen om hun zinnen vooral cool en komisch uit te spreken. Dat kan werken als je acteurs hebt die dit kunnen, maar deze bende kan dit niet. Het eindresultaat niet alleen irritanter dan kijken naar houterige acteurs, maar ook pijnlijker.

Kennelijk wordt Whedon het meest geprezen om zijn dialogen, maar als er iets slechter is dan de acteurs dan zijn het de teksten. Ik hoor Whedon bijna op de achtergrond lachen om zijn eigen grappen en de persoon naast hem aantikken met de opmerking: 'luister eens wat een scherpe opmerking'. Helaas zijn de dialogen verre van scherp, maar bestaan ze vooral uit flauwe grappen, infantiele opmerkingen en teksten die gewoon nergens op slaan, zoals: [/i]"Secrets are not my concern. Keeping them is."[/i] of Do you know what the definition of a hero is? Someone who gets other people killed. You can look it up later. Ken je het soort schrijvers waarvan je het gevoel hebt dat ze menselijk gedrag geleerd hebben van films? Whedon behoort volgens mij niet tot die groep. Hij heeft menselijk gedrag eerder geleerd van trailers, wat de enige verklaring is vooral bepaalde oneliners, die gevolgd worden door een boem-geluid die ook altijd in trailers klinkt op zo'n moment.

En zo gleed Serenity voorbij, alsof je kijkt naar een stel pubers die flauwe grappen met elkaar uithaalden terwijl ze astronautje speelde. Dit is een van de zeldzame keren dat ik een film al compleet opgegeven had na een kwartier. En gelijk had ik, want daarna volgde niets interessants uit. Opvallend is vooral dat Whedon zijn fantasiewereld totaal niet uitwerkt. Hij komt nooit met details en ziet alleen het grote plaatje. En het grote plaatje bestaat uit clichés. Let bijvoorbeeld op een moment waar de groep net aankomt in de verlaten stad van Miranda. De hele bende loopt cool en rustig door de stad, maar alleen Zoë loopt gespannen voorop, bij ieder steegje zich snel omdraaiend en haar pistool op een mogelijke vijand richtend. Dit ziet er zo belachelijk uit dat het een parodie lijkt. Zo heb je ook de actiescènes met Glau die totaal geen kracht zet in haar armen als ze mept. Moet ik werkelijk geloven dat ze vechtles gehad heeft?

Mensen, leg het me uit hoe het gebeurt is. Hoe kan iemand in Whedon een talent ontdekken, terwijl hij Michael Bay op een genie laat lijken? Hoe kan iemand goede dialogen herkennen hierin? Hoe heeft dit ooit in de IMDb top 250 kunnen staan? Hoe heeft dit de woede van de critici overleefd? Hoe heeft dit een kleine cultstatus kunnen krijgen? Ik vind dit bijna een schoolvoorbeeld van een slechte film, waarbij je bij iedere creatieve keuze gewoon de fout kunt aanwijzen. Alle berichten en alle recensies die ik lees lijken niet van toepassing op deze film. Dit is goedkope c-rommel, zelfs voor de televisie, alleen dan minder grappig.

0,5*, echt geen seconde leuk.

Nou, verrassend wil ik dit niet noemen. De dvd-hoes noemde het een Spaanse Meet the Parents en dat is het dan ook gewoon. Erg veel dysfunctionele typetjes. Gelukkig werken veel grappen wel en weten sommige acteurs zelfs hun typetjes zelfs iets extra's te geven (tot mijn verbazing gold dit vooral voor de nymfomane zus), dus het is wel een aardige film om te bekijken. Het einde is wat plichtmatig en komt helaas niet zo oprecht over als wellicht bedoelt was. Daarnaast betwijfel ik of de film lang zal blijven hangen.

3*

Je zou Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events een Burton light kunnen noemen, maar aangezien ik Tim Burton's films vaak al op zichzelf "light" vind is dat niet per se een extra bezwaar. Burton was overigens zelf aanvankelijk de man die het zou regisseren en Silberling probeerde getrouw te blijven aan diens stijl. Niet erg subtiel gedaan in ieder geval, want niet alleen visueel lijkt dit een Burton,het heeft ook het gebruikelijke zwakke plot.

Het is zo jammer allemaal, want het begint heel fijn. Het eerste deel van de film heeft een heerlijk duister sfeertje en weet precies de juiste balans te vinden tussen kinderfilm en een zwarte komedie. Zolang het verhaal zich nog afspeelt in het kasteel van Olaf is het allemaal zeer sterk. Het slangenhuis van oom Monty bevatte minder humor, maar had nog wel iets. Daarna is er eigenlijk niets meer echt de moeite waard. Streep vond ik vervelend en de avonturenscène met haar instortende huis deed mij vrij willekeurig aan. De climax is nog slechter, met een duffe ontknoping waarin het probleem opgelost wordt door simpelweg de huwelijksakte te verbranden.

Van de vroege belofte blijft weinig over. De aankleding en dan vooral de sets en de belichting blijven erg fraai en zijn goed genoeg om dit uit te willen blijven zitten, maar ook op dit gebied piekt de film in Olafs huis en dat van Monty. En dan is er ook nog Jim Carrey, die ik alternatief sterk en slecht vond. Hij brengt een juiste soort waanzin naar de rol, maar hij is ook te veel geneigd om ineens in zijn typische, drukke humor te vallen, ondanks dat het niet echt past hier.

Een vervolg is er nooit gekomen, misschien niet heel verrassend. Dit is echter het soort materie waarvan je hoopt dat iemand het alsnog eens ooit probeert, want hoewel ik de boeken niet ken, denk ik dat er een zeer goede donkere kinderserie in zit. Dit voelt als een vingeroefening, die alleen op gezette momenten zijn doel bereikt.
3*

Waarom staat hier overigens een Spaanse (?) poster op de site?

Grace Slick. Marty Balin. Paul Kanta. Jorma......something. These are the members of the Airplane.

Zoals ik in mijn vorige bericht hier al liet weten ben ik zeer onder de indruk van de nieuwste van de Coens. Nou is dat op zichzelf niets opzienbarends: ik geef over het algemeen gigantisch hoge scores aan het werk van deze broertjes. Toch is A Serious Man een opvallend onderdeel van hun oeuvre: hun stijl is enerzijds 100% herkenbaar, maar anderzijds staat deze film op zichzelf.

Wat dat betreft lijkt het nog het meest op Barton Fink en ook wel doordat het een Coenfilm is met onduidelijkere, diepere betekenissen. Maar daar houdt de vergelijking met Fink op; A Serious Man is van een heel ander genre. Sterker nog, dit is de eerste Coenfilm die niet echt een genrefilm is en die ook niet lijkt terug te grijpen naar oudere Hollywoodfilms.

Sommigen noemen dit een persoonlijk project, tot op het autobiografische toe. Nou heb ik de Coens nooit ontmoet en weet ik niets van hun levens af, maar het lijkt me nogal duidelijk dat het verhaal grote nonsens is en ik geloof er dan ook geen barst van dat dit uit het leven gegrepen is. Het blijven de Coens, dus ze behandelen hun thema's gestileerd. Toch is de term 'persoonlijk' niet helemaal gek, want dit is duidelijk een film hun dicht aan het hart licht. Na de Oscarwinst van No Country for Old Men en de commerciële hit Burn After Reading lijken de Coens de kans gegrepen te hebben om weer eens iets te maken dat zeer ontoegankelijk is. Of iedereen het ook boeit lijkt ze weinig te interesseren.

Mij interesseerde het echter wel. Net als bij Woody Allen herken ik geen van de situaties en ook niet het milieu (ik ben geen Jood, geen Amerikaan en leefde niet in de jaren '60-'70), maar toch spreekt het me allemaal op een bijzondere manier aan, alsof ik door al die gestileerde onzin er toch iets herkenbaars is. Zoals gewoonlijk zit ik weer geheel op een lijn met de Coens, zowel qua humor, als gevoel voor entertainment en zelfs drama. Dat heb met bijna geen regisseurs, zelfs niet veel favorieten.

Dus dit is een ingewikkelde film? Nauwelijks en zeker niet op een Barton Fink-niveau. Het losstaande begin (dat ik zelf meer als een thematisch gerelateerde anekdote of inleiding beschouw dan als een onderdeel van het plot) en het wederom abrupte einde roepen vragen op, maar de rest lijkt me toch glashelder. Er zijn wel veel Joodse termen waar ik niet bekend mee was, maar uit de context kon ik wel opmaken wat er ongeveer mee bedoelt was. Het middenstuk ik vooral een rechtlijnig verhaal over een man die pech, heel veel pech heeft. Precious zou er een hartaanval van krijgen.

Het komt niet vaak voor dat de Coens echt iets aan hun gedachtes te knagen lijken te hebben. Barton Fink had diepgang doordat de Coens hun persoonlijke writers-blockervaringen omzetten in een verhaal en No Country for Old Men had meer inhoud dankzij het boek waarop het gebaseert was, maar A Serious Man gaat verder dan dit allemaal. Of niet? Let op de openingstekst van de film, waarin beweerd wordt dat je het leven beter over je heen kan laten komen. Zoeken naar antwoorden in religie of elders heeft geen zin, want we weten toch niet of het bestaat. Wat dat betrefd is dit gewoon een zwarte komedie over een man die wel denkt antwoorden te vinden.

Maar zelfs met oog op dat simpele uitgangspunt (waar ik trouwens achter sta) is het een vrij complex in elkaar gezette film. Ieder element lijkt gevuld te zitten met betekenis. Er zitten veel verwijzingen in naar het joodse geloof, sommigen zeer obscuur, maar ook naar andere vormen van religie, quantemmechanica en ook bekendheid met populaire cultuur. Het Boek van Job is het meest opvallend aanwezig. De broertjes maakten er een gelaagd geheel van. Van IMDB haalde ik bijvoorbeeld de betekenis van de titel van de Santanaplaat, waar verborgen humor achter schuilt. Erg knap gedaan.

Er is een atheïstische interpretatie mogelijk (dat lijkt me makkelijk), maar ook een bevestiging van het bestaan van een God. Het einde is wat dat betrefd ook helemaal niet zo moeilijk. Na lang twijfelen besluit Larry voor het eerst iets slechts te doen in de film: hij geen een student overdient een goed cijfer. Een paar seconden daarna gaat de telefoon, waarna de dokter met slecht nieuws komt. Het lijkt erop dat God Larry onmiddelijk straft voor het falen van Jobs test (het blijven doen van goed ondanks al het kwaad dat hem overkomt). Anderzijds moet die dokter al langer dan die paar seconden tussen het veranderen van het cijfer en het telefoontje het slechte nieuws van Larry geweten hebben, dus is het gewoon toeval. Net als de Schrödinger kat uit Larry's les: het atheïstische en religieuze vind tegelijk plaats in een scène lijkt het. Iets dergelijks kan ook gezegd worden van de storm op het eind, maar daar ga ik nu niet op in. Net als bij de kat kan er pas een bevestiging van leven of dood (of God of geen God in de film) gegeven worden als er werkelijk leven of dood (of een God of geen God) is waargenomen. De boodschap: zit niet te piekeren over de zin van het leven of religies, maar leef het leven zoals het is. Geen nieuwe boodschap, maar toch zelden zo geestig en tegelijkertijd raak verteld. Typisch Coen: een existentiële film maken die tegen existentiële films is.

Genoeg over dergelijke zware onderwerpen: is de film ook leuk zonder je te hoeven concentreren op die zaken? Ja, alles is nagenoeg perfect. Roger Deakins levert hier één van zijn fraaiste prestaties af en Carter Burwell was misschien zelfs nooit beter (beide heren verdienen een Oscarnominatie). De enorme cast is tot op de kleinste bijrol perfect gekozen, ondanks dat iedereen onbekend is (noot aan Spetie: Alan Rickman zit niet in deze film, wel iemand die Alen Rickman heeft, maar die kent volgens mij niemand), met Stuhlbarg en Fred Melamed als uitschieters. De Coens zelf zijn in topvorm. Bijna iedere scène is memorabel en goed voor een lach, terwijl er soms zelfs oprecht drama induikt, weer gevolgd door momenten die op een vreemde manier intens spannend zijn. Het is een vreemde mix, maar het werkte van mij compleet. Je weet nooit hoe je jezelf moet voelen. Het is eigenlijk ook gewoon de Coens donkerste komedie, zelfs al vloeit er geen bloed. Prachtig is dan ook dat alles met een bepaalde rust gebracht is. Iedereen spreekt heel zacht en vriendelijk, zelfs al zeggen ze verkeerde dingen.

Een meesterwerk dus, flink neigend naar vijf sterren. Nu nog even vier en een halve ster.

Lichte teleurstelling. The Sessions heeft een speciaal onderwerp, maar is geen speciale film. Sterker nog, het leek wel een simpele tv-productie dat even kort tussendoor geschoten was, waarbij zoiets als stijl of op zijn minst een mooi shot compleet taboe is. Er zit ook nauwelijks genoeg verhaal in voor anderhalf uur. Ook de keuze om het zo luchtig mogelijk te houden werkte voor mij niet helemaal. De hele tijd had ik het gevoel dat dit in het echt er toch wel wat ruwer aan toe had moeten gaan.

Op dezelfde manier had ik het gevoel dat er meer pijn en wanhoop had moeten zitten in Mark O'Brien. Dat zit er ook wel in, maar het wordt meer gezegd dan dat het getoond wordt, laat staan dat het invoelbaar wordt. De film maakt het zich er wat makkelijk vanaf door het allemaal zo licht te benaderen, maar het wordt wat oppervlakkig zo. John Hawkes lijkt zich helemaal ingezet te hebben voor de rol, maar het script laat hem in de steek. Er was wat ophef over dat hij geen Oscarnominatie kreeg, ondanks dat dit verwacht werd. Persoonlijk zou ik hem eerlijk gezegd ook geen nominatie gegeven hebben.

Gelukkig is het basisverhaal boeiend genoeg waardoor dit nooit echt een mislukking kon worden. Daarnaast is de film ook nergens echt slecht. De relatie tussen O'Brien en zijn sekstherapist is ook wel interessant. Ik wou alleen dat ze er niet zo doelbewust een niemendalletje van gemaakt hadden. Misschien omdat de makers toch wat te bang waren dat het publiek af zou schrikken op een film over seks en dat ze daarom alles buiten de seks zo onschuldig mogelijk wilde brengen. Dat iedere bespreking van deze film in de VS meer over de aard van de seksscènes gaat dan over de rest geeft al een sterk signaal.

3*