Opinions

Bijna niemand zal kunnen ontkennen dat J. Edgar Hoover een persoon is waarover een zeer goede film gemaakt kan worden. Sterker nog, zijn leven is zo interessant dat zelfs een slecht uitgewerkte poging als deze nieuwste van Clint Eastwood nooit echt vervelend kan worden. Dat is echter nauwelijks een compliment voor J. Edgar, want het is wellicht Eastwoods slechtste film als regisseur.

Een zooitje is het, vooral aan het begin. Het grootste probleem is het script dat echt veel fouten maakt. Zo wordt er gekozen om zoveel mogelijk uit het hele leven van Hoover erin op te nemen, wordt er lukraak door de tijd gesprongen zonder daarin een duidelijke lijn te trekken en speelt ook het idee een rol dat Hoover zich zijn verleden soms anders herinnerde dan het was. Dat hoeft allemaal geen probleem te zijn, maar er had wel wat meer werk aan besteed mogen worden. Nu is het een film zonder idee of focus, die telkens maar wat lijkt te doen. Vooral aan het begin is het gebruik van kennelijk willekeurige flashbacks naar eveneens willekeurig lijkende tijden storend. Niet omdat het daardoor zoveel slechter te volgen is, maar meer omdat er niets opgebouwd wordt en de film lijkt te verzanden in contextloze anekdotes die snel afgeraffeld worden. De film herpakt zich op dit gebied na een uur enigszins, maar dan is het al wat laat. Het zorgt er ook voor dat niet alle belangrijke elementen evenveel aandacht krijgen. Als wat in de eerste helft zit wordt vluchtig gebracht, terwijl voor alles in de tweede helft de tijd wordt genomen. Dit had nog logisch kunnen zijn als de gebeurtenissen in de tweede helft ook daadwerkelijk belangrijker waren dan die in de eerste, maar nee: over de vormende jaren van de FBI en alles rond de Civil Rights en Hoovers standpunt daarin komen we weinig meer te weten dan wat kleine dingetjes.

Nog slechter uitgewerkt is het oogpunt van Hoover dat in sommige scènes wel en in andere scènes niet wordt gebruikt. Wanneer wel en niet is weer volstrekt willekeurig. Zo zien we al meteen dat Hoover niet Dillinger arresteerden, maar dat hij wel die indruk wilde wekken. Op andere momenten zien we hem wel arrestaties verrichten en zaken oplossen. Op het einde wordt echter onthuld dat Hoover geen enkele crimineel zelf heeft opgepakt en dat wat we zagen creaties van Hoovers fantasie over zichzelf waren. Dat is geen origineel uitgangspunt op zich, maar ook weer niet uitgekauwd en zegt in ieder geval iets over de man Hoover, maar waarom wordt het niet op een consistente manier uitgewerkt, door bijvoorbeeld de hele film Hoovers zelfverering te laten zijn en pas aan het einde te verkondigen dat we naar zijn illusies hebben zitten kijken en de puzzel Hoover een puzzel laten, of zoiets. Of was gewoon voor een wat meer objectieve biopic gegaan. Nu is het dus af en toe een gebeurtenis zoals het gebeurde, dan weer een illusie van Hoover en dan weer een gebeurtenis zoals die plaatsvond met een voice-over van Hoover die iets anders beweerd. Een consistente aanpak had de film vermoedelijk meer focus gegeven. Ik denk dat Dustin Lance Black, de scenarist, wat artistieke ambities hier had die niet werkte. Eastwood de vakman leek zich van geen kwaad bewust en nam ze gewoon simpel over.

J. Edgar wordt dan ook een film die zelden vermaakt en weinig spanning opbouwt. Soms zit er wat leuke humor in en enkele scènes zijn aardig (vooral die met Robert Kennedy), maar andere scènes schieten dan weer totaal uit de bocht, zoals die waarin Tolson Hoover kust of waarin Hoover zich kleedt als vrouw. Die scènes zijn wat over-the-top, terwijl de subtielere hints naar homoseksualiteit voor mij wel werkte. De scènes met de oudere Tolson werkte voor mij ook minder omdat de make-up daar wel erg slecht gedaan was, alsof Armie Hammer een plastic hoofd had. De problemen die velen hier kennelijk hebben met de make-up voor de oude Hoover begrijp ik dan weer niet. Vond ik zeer overtuigend.

Het is intussen al wel bekend dat dit vooral DiCaprio's show is. Hij maakt de film ook wel wat beter draagbaar en veel van zijn gebruikelijke tiks zijn hier afwezig (alleen het fronzen zal hij nu wel voor eeuwig blijven doen). Armie Hammer is eveneens goed als Tolson als hij niet onder de make-up zit en ik kon ook wel van Judi Dench genieten. Jammer dat Naomi Watts een bijzonder slecht uitgewerkte rol kreeg. Het valt me op dat ze daar de laatste jaren helaas een carrière op gebouwd heeft: vrouwen die erbij staan, toekijken en niet mee met het verhaal mogen doen. Wat een verspilling van talent. Buiten de acteurs valt alleen de sfeerschepping positief op. Eastwood simpele, donkere, sombere tonen zijn weer terug na weggeweest te zijn na Gran Torino en Invictus (Hereafter moet ik nog zien) en ze passen hier goed bij. Maar verder heeft Eastwood toch echt wel beter gedaan dat dit.
2*

Ik heb juist gehoord dat hij het minste werk leverde bij Python. De meeste sketches zouden bedacht en geschreven zijn door de andere leden. Zeker op het begin. Gilliams bijdrage waren toen vooral de animaties. Ik weet niet meer waar ik het las helaas.

Toch maar eens opnieuw gezien, maar ik blijf erbij dat Jabberwocky helaas vooral een zooitje is. Ik twijfel wel vaker of Gilliam nou een goede regisseur is of een slechte. Zijn films zitten vol met vondsten, vooral op het visuele vlak en zijn altijd erg bijzonder om naar te kijken, maar van emoties tonen heeft de man geen kaas gegeten, alhoewel dit meer geldt voor zijn oudere werk dan vanaf de jaren '90. Zijn films werken zelden als drama en nog zeldzamer als komedie. Jabberwocky mikt duidelijk op het laatste en op enkele momenten na faalt de film jammerlijk. Een traag tempo kunnen combineren met totale chaos is een kunst op zich, maar levert geen bijzonder prettige filmervaring op. Toch is Gilliam visueel sterk genoeg om het nog enigzins onderhoudend te houden. Jabberwocky is duidelijke een van zijn mindere films.

2,5* blijven staan.

Overigens is er van de geest van Lewis Carrolls geniale gedicht 'Jabberwocky' weinig terug te vinden, zelfs al wordt het hardop voorgelezen in de film.

Duidelijk de minste film van Tarantino en het is niet moeilijk te zeggen waarom. Jackie Brown mist namelijk grotendeels de stijl van de andere films van Tarantino en is daardoor een vrij doorsnee misdaadfilm geworden. De vindingrijkheid van men name Pulp Fiction ontbreekt hier meteen. De muziekkeuze was zo'n beetje het interessantste dat de film te bieden had.

Buiten dat het allemaal dus vrij doorsnee is, is het allemaal wel goed uigewerkt. Het verhaaltje is leuk en onderhoudend en de acteurs zijn ook goed. Vooral Foster veraste mij wel een beetje. Helaas is ook de cast niet zo aansprekelijk als die van Pulp Fiction en Reservoir Dogs. Misschien ook omdat de dialogen niet zo sterk waren als in die twee films.

3*

Aardige bad trip met een aantal beklemmende, duistere scènes die eruit springen, met name in de metro en in het ziekenhuis. Echt briljant vond ik het echter niet. Het mysterie werd aanvankelijk goed opgebouwt. Ik leefde mee met Jacob en werd nieuwsgierig naar welke kant het verhaal in zou gaan. Helaas werd het verhaal in plaats van steeds intrigerender juist steeds minder interessant. Telken als er een nieuw tipje van de sluier opgelicht werd ging het weer net om iets wat me niet aanstond. Eerlijk gezegd vond ik dat Vietnam-gedoe niet zo passen in dit verhaal. Ik weet wel waarom het er inzit en zie dat het een relevant onderdeel is van et plot, maar het voelde teveel als telkens een onderbreking.

Maar boven alles vond ik het einde vreselijk. Dat er een verklaring komt voor alle waanzin vind ik nog niet zo erg, maar de uiteindelijke verklaring van Jacob's Ladder haalt de complete mystiek voor me uit de film, door de manier waarop het gebracht wordt. Die chiropractor die ineens doodleuk het hele verhaal begint uit te leggen, op een vrij kleurloze wijze (het scheelt nog dat Aiello een goede acteur) en dat ook nog eens op een te vroeg moment in de film haalt de interesse weg. Een aanvankelijk zo op mystiek en sfeer steunende film als deze vraagt om iets beeldenders dan de huidige ontknoping.

Wat overblijft is een onderhoudende film met goede acteerprestaties en enkele spannende en inventieve momenten. Ik denk echter dat er regisseurs zijn die er meer uit hadden kunnen halen.
3*

Agnès Varda die een speelfilm maakt over de jeugd van haar man Jacques Demy. Een schattig idee en niet bepaald verrassend is dat het een schattige film is geworden. Vooral ook een eerbetoon aan de liefde voor cinema die Demy had en zijn gedrevenheid in zijn werk, die al in zijn kinderjaren goed zichtbaar was.

De stijl is heel erg die van een oude film, van rond de jaren '50 of vroege jaren '60, misschien nog iets voordat Demy echt films ging maken. Je zou bijna nergens aan kunnen zien dat dit uit 1991 komt, ware het niet dat er shots tussen zitten van de oude Demy zelf. Deze zijn zelden verhelderend, maar vaak meer een beeld van ouderdom. Een close-up van de hand werd van zo dichtbij genomen dat ik even dacht naar een abstract schilderij te kijken. Mooi gedaan. Zo nu en dan matcht Varda de beelden van Demy's jeugd met fragmenten uit zijn eigen films om te laten zien waar de inspiratie vandaan komt. Koddig, maar het verbrak de sfeer nogal eens. Daarbij, de meesten die op deze film afkomen zullen vermoed ik het werk van Demy wel kennen en de link is niet moeilijk te leggen. Zo'n moeder die constant zingt bijvoorbeeld behoeft geen uitleg om de invloed te snappen.

Er dramatisch wordt het niet. In een van de weinige interviewmomenten met de oude Demy legt hij uit dat hij de oorlog als gruwelijk heeft ervaren en het hem veel geleerd wordt, maar je zou dat zonder die toelichting niet zeggen, want Varda laat niets gruwelijks zien van wat de familie overkomt tijdens de oorlog. Je zou bijna zeggen dat het slechts iets is dat op de achtergrond speelde terwijl Demy gewoon z'n gang ging. Dit is niet de eerste keer dat ik Varda zware onderwerpen opzichtig zie ontwijken en het is een zwakte in haar werk. Zo ook hier. Het is zeker charmant om de jonge Demy zich op de cinema te zien storten en zijn eigen kleine werkjes te zien maken, maar het blijft allemaal vederlicht en wat vrijblijvend. Er zit een conflict in met zijn vader, die wil dat hij een wat meer zeker vak gaat leren, maar dit is niet zo'n groot onderdeel als je zou vermoeden.

Nee, briljant vind ik dit niet. Het is vooral een soort liefdesbrief van een vrouw aan haar man, die helaas de film nooit heeft kunnen zien. Heel lief, maar niet bijzonder beklijvend.

3*

Sterk drama van Vinterberg, bijna net zo goed als Festen (die het net wint door het speciale zwart-komische laagje dat hier niet in zat).

Vooral een sterke keuze om het niet in het midden te houden of Lucas daadwerkelijk zich vergrepen heeft aan dat meisje, maar gewoon meteen de kijker te laten weten dat hij onschuldig is. Het hele idee om zo'n verhaalijnen op een meer ambigue manier te brengen is al vaker gedaan, zeker in arthouse en brengt het verhaal meer op het vlak van een mysterieuze thriller. Ik denk niet dat deze keuze gemaakt is om de medelijden met Lucas over wat hem overkomt te vergroten, maar vooral om een wat groter contrast te geven aan hoe ideeën een eigen leven kunnen gaan leiden.

Ik zie dit dan ook absoluut niet als een film over kortzichtige mensen en zie de tegenstanders van Lucas ook niet aan schurken (en denk overigens ook niet dat ze Lucas in werkelijkheid als onschuldig zien, maar hem blijven opjagen omdat ze een schurk nodig hebben; die theorie van Olaf K. hierboven is me te gekunsteld en te ver verwijdert van gewoon menselijk gedrag zoals dat hier getoond wordt). Een van de sterke punten is juist hoe makkelijk het is om je in de dorpelingen te verplaatsen. Als een jong meisje iemand uit je omgeving zou beschuldigen van seksueel misbruik lijkt het me moeilijk om je niet overvallen te worden door twijfels. Ik vind ook niet dat het proces te snel gaat, omdat we het hier hebben over een mogelijk misdrijf die misschien wel gevoeliger ligt dan enige andere misdaad. Dan kan er niet bescherming genoeg gegeven worden.

Het spel tussen medeleven met Lucas en een zeker begrip voor de dorpelingen geven Jagten zo hun eigen gevoel. Vinterbergs kracht als regisseur ligt niet op de eerste plaats in zijn beeldtaal (waar verder niets mis mee is), maar in hoe hij groepsdynamieken en karaktereigenschappen goed naar voren kan halen, waarbij hij natuurlijk goed bijgestaan wordt door een aantal sterke acteurs, met name Thomas Bo Larsen en natuurlijk Mads Mikkelsen. Het einde is perfect.

De enige zwakte is dat alle personages zich óf geheel tegen Lucas keren óf hem geheel steunen. Er zitten geen openlijke twijfelaars in, tot aan het einde als hij al onschuldig is verklaard. Alleen die nieuwe vriendin dan, maar die wordt al vrijwel meteen uit de film geschreven. Zij had juist nog wat extra nuance kunnen geven aan het verhaal met wat meer scènes in de tweede helft.
4*

Het klassieke boek Jane Eyre van Charlotte Brontë is al vele malen verfilmd, maar net als dat ik vorig jaar pas voor het eerst een versie zag Wuthering Heights van zusje Emily Brontë, zie ik nu pas voor het eerst een film van deze gotische roman. Ook hier heb ik het boek niet gelezen, al ben ik wel geïnteresseerd geworden. Niet op de laatste plaats omdat het schrijfwerk hier zo goed is. Niet zozeer het verhaal dan, maar meer de dialogen, die soms bijna Shakespereaans zijn. Vrij gekunsteld, duidelijk geen echte spreektaal, maar wel vaak erg mooi. De casting is ook erg sterk hier, wat absoluut helpt. Wasikowska, Dench en vooral Fassbender zijn foutloos hier.

Dit is een gotisch verhaal, dus de sfeer is van essentieel belang. Gelukkig zit het daar meer dan goed mee. Erg prachtig, duister gefilmd. Ik hou niet in het bijzonder van kostuumverfilmingen, maar met dit soort locaties en met zo'n spookachtige atmosfeer vind ik het vaak wel weer erg leuk. Het enige wat een beetje miste was een sterker element van mysterie. Het zat er wel in, maar de opbouw naar de onthulling van Rochesters vrouw was zo zwak uitgevoerd dat het nauwelijks nog iets toevoegde aan de geheimzinnigheid van het geheel. Het kwam net niet uit het niets.

In feite, de lof die uitgaat naar de dialogen kan ik niet doorzetten op het hele script of het verhaal. De zwakte van de film zit hem vooral in het laatste deel. Na de introductie van de verborgen vrouw volgen er een hele hoop ontwikkelingen die Jane en Rochester langzaam weer bij elkaar moeten brengen en bijna allemaal komen ze bijna uit de lucht vallen en het is hoe dan ook allemaal te makkelijk. Dan heb ik het over de plotselinge erfenis van Jane die haar een vrouw van stand maken, de even abrupte verandering van de St. John Rivers in een naar mannetje en het voor het verhaal handige feit dat Rochesters vrouw zelfmoord pleegt (al is dat laatste goed gemotiveerd). Het is dat de laatste scène tussen Jane en de nu blinde Rochester zo sterk en goed gespeeld is, waardoor de film er enigszins mee weg komt, maar het laatste half uur is duidelijk minder sterk dan wat daarvoor kwam. Een wat tamme afronding van een zinderend verhaal. Hoeveel Charlotte Brontë hiervoor verantwoordelijk is en hoeveel het aan de adaptatie ligt durf ik niet te raden. Het maakt een gehaaste indruk, terwijl er gemakkelijk wat andere passages geschrapt hadden kunnen worden om de totale opbouw sterker te maken. Je merkt dat het een romanverfilming is door een kwaal die wel meer voorkomt bij adaptaties, namelijk het niet durven schrappen van enkele momenten, maar ze kort in de film te stoppen. De relatie tussen Jane Eyre en dat zieke meisje op die strenge school is vast een belangrijk onderdeel van het boek, maar is hier zo kort-door-de-bocht dat het er maar bij hangt, evenals de ietwat vreemde passage waarin Jane een zus wordt van de priester en diens zussen.

Toch is er meer aan deze film dat werkt dan dat niet werkt. Naast de sfeer en de dialogen werd ik vooral gegrepen door de hoofdpersoon. Jane Eyre vond ik een zeer boeiend personage en het was enigszins verrassend om zo'n toch wel feministisch karakter terug te vinden in een verhaal van die tijd. Natuurlijk er zijn later films gemaakt over deze periode met een feministische insteek, maar die voelen dan vaak ook wat anachronistisch aan, terwijl Eyre echt aanvoelt als een product van haar tijd, maar tevens iemand die door haar tijd heen weet te prikken. Haar innerlijke strijd tussen liefde en drang naar onafhankelijkheid, in combinatie met haar afstandelijke karakter wisten mij wel te boeien. Ook niet vreemd om te lezen dat het personage echt zeer uniek was voor 19e eeuwse literatuur en Brontë mede daardoor een zeer invloedrijke schrijfster was. Maakt me alleen nog maar nieuwsgieriger naar het boek. Dit is tot nu toe een prima kennismaking. Net niet een echt sterke film, maar over het algemeen wel goed uitgevoerd.
3,5*

Niet zo leuk als verwacht helaas. Zover ik weet is dit de eerste keer dat ik een film met Jean-Claude Van Damme zie. Niet dat dit van belang is om de film te kunnen waarderen, zolang je maar weet dat Van Damme bekend staat als een actieheld in b-films wiens carriére en persoonlijke leven niet op een hoogtepunt zitten. Verreweg de beste stukken in JCVD zijn die waarin gespeeld wordt met Van Damme's persona; soms komisch (de rivaliteit met Seagal), soms droevig (de befaamde monoloog) en soms beiden (de dagdroom waarin Van Damme zich in het werkelijke leven een actieheld waant). De meeste van deze scènes werken gewoon en de monoloog is zelfs oprecht ontroerend en komt uit het hart. Eigenlijk is dit soort filmische zelfkastijding in het arthouseproductie altijd wel een goede manier om een boost te krijgen in je carriére. Van Damme is niet de eerste die het deed, al is die directe monoloog gericht op de camera wel uniek, evenals het ietwat bizarre einde waarin Van Damme achter de tralies belandt. Overigens niet echt een overtuigende plotontwikkeling dat, maar wel een aardige grap. Van Damme blijkt ook een overtuigend acteur te zijn overigens en met die verweerde kop en uitgebluste karakter hoort hij eigenlijk noirachtige films te maken.

Toch ben ik niet al te enthousiast. De echte Van Damme-stukken werken misschien, maar de rest niet. Als misdaadfilm is JCVD gewoon waardeloos en mist het iedere spanning. De humor die niet op de hoofdpersoon gericht is is ook te flauw voor woorden. Daarnaast oogt de film vaak rommelig en knullig, ondanks een duidelijke poging er iets stijlvols van te maken. Ten slotte werkt de niet-chronologische structuur ook niet lekker. In plaats daarvan had de film beter bij Van Damme's perspectief kunnen blijven. De momenten waarop de film afstand neemt van zijn lijdend onderwerp en zich richt op bijrollen zoals de overvallers en de agenten zakt de film ook meteen in en wordt het zelfs bij vlagen saai. Dus ondanks enkele vondstenen mooie scènes is dit niet bepaald briljante cinema en een werkelijk briljante scenarist of regisseur was welkom geweest. Dit voelt toch aan als een film geregisseerd door een mindere regisseur die probeert tot de grote jongens te behoren.
2,5*

Ik had hetzelfde en was me er zelfs een groot deel van de film van bewust dat ik meer meeleefde met de schurken in plaats van de held. Dat is eigenlijk de sterkste kant van de film. Het helpt trouwens wel dat ik de rol van Auteuil op een bepaalde manier aandoenlijk vind. Hij speelt een lelijk mannetje, die ook niet echt sympathiek is, maar die ook iets droevigs over zich heeft. Hij komt over als een geboren loser en waarschijnlijk teert hij dan ook op sympathy voor de underdog. Yves Montands karakter was het in ieder geval niet die mijn sympathie won. Wat geen kritiek is op zijn sublieme spel.

Ik vrees echter dat dit tevens de reden is dat ik me nooit echt op een dramatisch niveau betrokken voelde bij de film. Alle dramatische momenten gingen immers naar Depardieu. Die viel me overigens een beetje tegen. Hij overtuigd wel als vriendelijke, hardwerkende man, maar hij heeft ook twee maniakale speeches en een scène waarin hij boos wordt op God en in dergelijke scènes gaat hij net iets te ver over-the-top.

Verder mis ik net als Co Jackso net dat beetje extra gebruik van filmische middelen. De muziek was ook wat te dik aangezet soms, wat niet bij de sfeer van de film past. Jammer allemaal, want het is verder wel een prima film. Het verhaal is in ieder geval leuk om te volgen, de locaties zijn mooi en Ugolin is een interessant personage.

Nog iets, ik had na de film echt het gevoel dat het verhaal niet afgelopen was en dat het hoogtepunt nog moest komen. Natuurlijk wist ik dat er een vervolg is, maar evenwel kon ik het gevoel dat ik naar een onaffe film zat te kijken niet helemaal onderdrukken. Ik kan me goed voorstellen dat deze film hoger uitvalt als het vervolg er een sterk einde aan vastknoopt. Manon des Sources volgt dan ook deze week.
3*

Best leuk. Cruise, Zellweger en Gooding Jr. zijn op dreef en er zitten genoeg vermakelijke scènes in. Maar briljant of uitzonderlijk wordt het nergens. Ik moest sterk aan het latere As Good As It Gets denken, die wat mij betrefd alles net iets overtuigender weet te presenteren. Het probleem met Jerry Maguire is dat ik twee belangrijke punten van de film niet echt accepteerde. Ten eerste

Oh ja, ben ik de enige die dat jochie irritant vond. Veel te gemaakt schattig.

Maar al met al wel een charmante film die lekker wegkijkt. 3*

Het meest schrikbarende aan deze documentaire is dat hij in bepaalde mate zinloos is. De meeste mensen die hem namelijk gaan kijken zijn geen fundamentele gelovigen en zullen zich niet persoonlijk aangesproken voelen door deze film. Het is toch aapjes kijken in zekere zin. De vraag die het meest bij mij bleef hangen is in hoeverre de fundamentalistische christenen zich zelf aangevallen zullen voelen worden door Jesus Camp. De filmstijl vond ik objectief op een bijzonder overtuigende wijze. Ik had niet de indruk dat er iets in scène was gezet door de makers of dat er zo hortig in het geheel geknipt was die meer subtiele kanten achtet het verhaal zou laten zien. Dus we krijgen hier werkelijk te zien hoe die mensen zich op dat moment gedroegen. Mijn vraag is dan: zouden de mensen niet trots zijn als ze zichzelf terugzien? Zouden de ouders ontroerd zijn als getoond wordt hoe hun kinderen als bezetenen bereid zijn hun leven voor God op te geven? Zouden ze niet weer meegesleept door de toespraken van Becky?

Voor ons als buitenstaanders is dit pure horror (voor mij in ieder geval), maar voor de geportretteerde mensen is dit kennelijk gewoon dagelijkse kost, dus als ze deze documentaire zouden kijken zouden ze wellicht het niet als een negatieve afschildering van hunzelf zien. Er zit immers geen veroordelende voice-over bij. Alleen de dj wordt ingezet als tegengewicht (een minder overtuigend element van de film overigens), maar die zouden de fundamentalisten zien als een afschildering van de tegenstander. Daarmee zal deze film waarschijnlijk het minste effect hebben op de mensen die er eigenlijk het meeste lering uit zouden moeten trekken. Voor de rest van de wereld is deze documentaire slechts informatief, voor als je deze wereld nog niet kent of voor als je er wat meer van wilt zien.

Persoonlijk vond ik het allemaal niet bijzonder verrassend. Dit onderwerp heeft allang mijn interesse en is bekend terrein. Dat voorkomt niet dat ik toch weer geboeid zat te kijken. Weinig dingen vind ik zo eng als fundamentalisme en dit soort hersenspoeling. Er is niets grappigs aan kinderen die zich op deze manier gedragen. Het meest fascinerende was echter één van de volwassenen: Becky. Alle mensen hebben tegenstrijdigheid in zich, maar Becky maakt het wel heel bond. Ze lijkt zich nauwelijks bewust van de ironie dat haar methode van kinderopvoeding weinig verschilt van die van de door haar gevreesde moslimterroristen. Ook bizar dat ze in een toespraak kritiek levert op volgevreten, dikke mensen. Zou ze ooit in de spiegel haar eigen omvang gezien hebben? Haar onzinnige Bijbelinterpretaties en vaak ontzettend onchristelijke gedrag zijn bijzonder goed gevangen door de filmmakers.

Wel jammer alleen dat het allemaal zo lang duurt. Een uur was genoeg geweest voor dit onderwerp. Een nadeel van die christenfundamentalisten is dat ze zo'n eenzijdige visie hebben dat ze weinig te zeggen hebben. Daardoor valt alles nogal in herhaling na een tijdje. Desondanks is dit een boeiend portet van iets wat mij persoonlijk flink angst aanjaagt. Toch denk ik dat er meer uit het onderwerp gehaald had kunnen worden dan slechts naar enge mensen kijken.

3,5*

Kleine, poëtische film van het type dat je eigenlijk alleen in Frankrijk vindt. Helaas zijn de flauwe, kluchterige scènes rond de burenruzie die af en toe de sfeer komen verpesten even typisch Frans, maar het hoofddeel van de film is gelukkig sterk genoeg om Jeux Interdits boven het gemiddelde uit te tillen.

Het deed me allemaal sterk denken aan Grave of the Fireflies, uiteraard vooral door de focus op twee kinderen, maar ook omdat in beide film die jonge hoofdpersonen een soort eigen wereld moeten creëren, zelfs al hebben de kinderen in Jeux Interdits wel mensen die voor hun zorgen. De sterkste momenten in de film zijn die waarin de twee hoofdpersonen gevolgd worden en ze bezig zijn met hun begraafplaats. Dat veel van de mooiste momenten dieren bevatten is dan ook geen toeval. Zo'n scène met zo'n uil of met kuikentjes passen hier prima bij de warme sfeer die neergezet wordt en die als schild moet dienen voor de oorlog, iets wat ook bereikt wordt door de zeer lichte fotografie. Het werkt als een warme deken over een harde realiteit, want de dood is natuurlijk sterk aanwezig in dit verhaal.

NIettemin werkt de warme deken misschien iets te goed. Je zou bijna vergeten dat het oorlog is in deze film, ondanks de heftige eerste minuten waarin Clement bewijst zeer goed de gruwelijkheid van de oorlog te kunnen verfilmen. De massa mensen die uit Parijs vluchten worden gefilmd als mieren. Dat levert intense beelden op. Maar dit zie je later niet meer terug. Je moet het doen met het begin en in iets mindere mate de slotscène, die even hartverscheurend is. Voor de rest van het verhaal konden de ouders van Paulette net zo goed in een auto-ongeluk buiten de oorlogstijd zijn omgekomen. Wellicht was het nog net iets sterker geweest als dan ook de kluchtscènes vervangen waren door wat meer oorlog.

Gelukkig is de film in veilige handen zolang die handen tot de kinderen behoren. De twee hoodrolspelers zijn erg naturel, zoals wel vaker bij kinderen in Franse films. Dat maakt een hoop goed.
4*

Nogal oninteressante wuxiafilm, die zelfs op mij als leek als vrij standaard overkwam, ondanks de kennelijk eindeloze stroom aan plottwists. Het grootste probleem vond ik de manier waarop het geheel in beeld was. Ik lees hier en daar een compliment rond de choreografie en de beelden, maar ik vond het vooral erg lelijk. Erg donker vooral, maar ook niet erg sprankelend gebracht, waarbij de camera en de montage ook niet al teveel moeite doen om te tonen hoe de choreografie nou precies in elkaar steekt. Misschien zijn er daar ook teveel close-ups voor. Hoe dan ook, het mist een bepaalde elegantie of zwier die ik graag terug zie bij zoiets als dit. Alleen het gevecht met die Magiër was nog wel enigszins vermakelijk. Buiten dat om is alleen de bizarre motivatie van de schurk gedenkwaardig. Het kijkt weg dat wel, maar dan nog is het suffig. En Michelle Yeoh? Ze doet het vast aardig, maar dat haar stem gedubt was (kennelijk door de actrice die haar speelde vóór de plastische chirurgie die haar gezicht veranderde, al weet ik dat niet helemaal zeker) verpest een hoop.

2*

De Iraanse film staat hoog aangeschreven, maar volgens mij is dit pas de eerste die ik ervan zie. Een goed begin blijkt, want deze film heeft zeker terecht de Gouden Beer gewonnen. Het is een drama dat zo intens is dat het bijna als een thriller kan doorgaan. En dat al vanaf zo goed als het begin, lang voordat er werkelijk iets mis gaat. De complexe conflicten binnen de personages en tussen hun onderling wordt al snel duidelijk gemaakt en de film diept het uit. Het is zo'n film waarin alle personages hun motivaties hebben voor hun vaak verkeerde acties en waarbij de sympathie steeds wisselt. Iedereen komt slecht naar voren, maar tevens kreeg ik met iedereen medelijden en voelde ik voor iedereen begrip. Wat het allemaal zegt over de Iraanse maatschappij is me niet helemaal duidelijk en soms heb ik het gevoel dat als een film gemaakt wordt in totalitaire staat iedereen praktisch automatisch commentaar op die staat zoekt en vindt. A Separation heeft dit niet eens nodig, want het staat fier overeind als een film over mensen en hoe iedereen handelt vanuit zijn eigen perspectief. Het viel me dan ook op hoeveel aandacht er besteed werd aan shots waarin mensen toekijken of luisteren, waarin de richting waarin gekeken werd belangrijk was. Dit is een film over perspectief en een erg goede ook nog eens. Waanzinnig goed geacteerd ook; het is moeilijk voor te stellen dat er nog een film met een betere cast komt dit jaar.

4*

Erg goede documentaire, die bijna aanstekelijk werkt. Jodorowsky is een enorm gepassioneerde verteller en lijkt zijn enthousiasme voor zijn Dune-project nog niet verloren te hebben, ondanks dat hij duidelijk aangedaan was doordat het nooit van de grond kwam.

Het is verhaal achter Jodorowsky's project is echter ook heerlijk bizar en in dat opzicht waardig aan de regisseur. Je zou het als minpunt kunnen zien dat deze documentaire meegaat in het beeld dan deze versie van Dune een enorm meesterwerk zou zijn geweest, maar het past wel in de geest van de niet bepaald bescheiden regisseur. In alle eerlijkheid geloof ik er niets van dat deze Dune een coherente film opgeleverd zou hebben en zelfs de meest briljante plannen die hier genoemd werden kwamen vooral op mij over als absurd. Als deze productie van de grond was gekomen was het waarschijnlijk meer een cultfilm geworden dan een groot succes. Misschien was het zelfs geen enorme klassieker geworden of een bijzonder invloedrijke film. Ik vermoed dat het qua status wellicht de kant in was gegaan van El Topo en The Holy Mountain, beiden halve klassiekers die echte fans hebben, maar niet in de breedte veel aantrekkingskracht hebben.

Het viel me wel op hoe serieus Jodorowsky was in zijn visie. In een werkelijke film zou ik waarschijnlijk dat hele plotidee waarin de hoofdpersoon verwerkt wordt door een gecastreerde vader die zijn bloed gebruikt voor bevruchting als een soort campy grap zien, maar Jodorowsky ziet het als iets werkelijk spiritueels. Dat einde, waarin iedereen zich voordoet als de held, is ook haast te afgezaagd voor woorden, klinkt echt vreselijk, maar Jodorowsky gelooft ook hier heilig in.

Niettemin maakt de documentaire wel aannemelijk waarom zoveel mensen zich met zoveel overgave op dit project stortte. Veel ervan is misschien volslagen absurd, maar Jodorowsky zelf is zo'n gepassioneerde verteller en weet alles zo mooi te brengen dat je makkelijk mee gaat in zijn visie, of je het nu serieus neemt of niet (en toegegeven, Jodorowsky heeft er wel een gevoel van humor bij). Dit project was nooit realistisch. Dachten Jodorowsky en producent Seydoux nou werkelijk dat ondanks dat er praktisch geen basis was voor enorm succesvolle science-fiction (dit is voor Star Wars; 2001 was de enige echt succesvolle sci-fi-film toen en die was bescheiden in ambitie ten opzichte van Jodorowsky's Dune) een Hollywood-studio een 12 tot 20 uur durend intergalactisch epos zou financieren? Met shots waaronder één waarin de camera door de hele ruimte reist in één rake? Met Mick Jagger, Orson Welles en Salvador Dali (wie als één van de wensen voor toezegging had dat hij een brandende giraf op de set wilde)? Jodorowsky merkt op dat hij een goed financieel plan had gemaakt en dat Hollywood dit ook bewonderde, maar ik vraag me af of dit waar is.

Niettemin is het toch zonde dat deze film nooit het licht gezien heeft. Of het een meesterwerk, een cultfilm of een interessante mislukking zou zijn geweest valt moeilijk te zeggen, maar het resultaat zou hoe dan ook bijzonder zijn geweest, een rariteit waarvan we er te weinig hebben. Deze documentaire schetst vooral een mooi beeld van hoe een regisseur met een eigenzinnige visie een groep mensen om zich heen wist te scharen om iets unieks te maken. De passie voor film is aanstekelijk. Het helpt ook dat Jodorowsky ondanks zijn grootsheidswaan een enorm respect lijkt te hebben behouden voor de mensen met wie hij samenwerkte. Zijn bewondering voor zijn crew is zo groot als die van hen voor hem. Een verfrissende toevoeging aan het gebruikelijke beeld van het eenzame genie. Dat tilt deze documentaire duidelijk boven het maaiveld uit.

4*

Mooie film van Yoshida, die vooral, zoals Mochizuki Rokuro hier eerder al aangaf, opvalt door de aparte mix tussen ingehouden formeel (zeg maar gerust afstandelijk) drama en melodrama, waarbij uiteindelijk geen van beiden de overhand krijgt. Ik vond het wel prettig werken, al moet ik toegeven dat ik niet bepaald kon spreken van enige emotionele betrokkenheid bij de personages, wat voor mij ook meteen de reden is dat dit voor mij net geen echte favoriet is geworden.

Wel is het erg mooi gefilmd allemaal. Wat minder uitgesproken anders dan andere Japanse new wave films die ik zag (niet veel overigens), alsof iemand het werk van Mizoguchi op een logische wijze heeft doorgezet naar de jaren '60 (en iets van het melodrama heeft verwijdert). Iedere scène krijgt een specifieke sfeer van Yoshida, maar alles voelt evengoed als een geheel aan, van de dromerige momenten in de natuur, de noir-achtige scènes met de "seksuele man" tot aan het statische van haar thuissituatie. Knap gedaan, maar misschien net iets te formalistisch naar mijn smaak soms; iets te bedacht wellicht. Maar een mooi schouwspel is het wel en Mariko Okada is geweldig in de hoofdrol.

3,5*

Wat me opvalt is dat hier zo weinig gesproken wordt over wat ik met gemak het beste vond aan de film: die grote achtervolging vlak voor de climax. Niet alleen moet dat wel een van de grootste achtervolgingen zijn die ooit op film werd vastgelegd het is ook één van de beste. Heerlijk chaotisch, met erg veel teams erin en gewoon briljant geregisseerd. Deze scène en de veel vaker geprezen opening op de trein maken deze ode/ parodie op Leone's The Good, the Bad and the Ugly bijzonder de moeite waard, zelfs al haalt de rest van de film dit niveau niet.

De overige scènes zijn vaak nog wel vermakelijk, maar ook soms wat langdradig en eentonig. Jee-Woon Kim maakt het zichzelf ook wel moeilijk door zijn film zo gemakkelijk vergelijkbaar te maken met het meesterwerk van Leone, waar The Good, the Bad and the Weird nog lang niet aan kan tippen. Vooral ook omdat de personages van The Bad en vooral The Good zwak zijn uitgewerkt en het verhaal niet zoveel elementen en afwisseling kent als Leone's film. Niettemin ging Weird voor een lange tijd, en zeker tijdens de achtervolging, op vier sterren af, maar bij de ontknoping wordt de vergelijkbaar met Leone de film toch echt noodlottig. De rest van de film had slechts hier en daar een knipoog naar de Italiaanse westernregisseur, maar de climax is helaas een allegaartje van variaties op de Greatest Hits van Leone geworden: de graafscène uit The Good, the Bad and the Ugly, het hoedenschieten uit For a Few Dollars More, de traumatische flashback uit Once Upon a Time in the West en de stand-off uit The Good, the Bad and the Ugly. Hier snijdt Jee-Woon Kim zich enorm in de vingers, want geen één van die verwijzingen komt ook maar enigzins in de buurt van Leone en ze hebben allemaal iets enorms onbevredigends. Zeker die flashback is beschamend nietszeggend (of kon iemand het iets schelen dat de Weird de vingerduivel was?). De hele climax wordt om zeep geholpen, omdat de regisseur ineens flink uit wilde pakken op het gebied van pastiche. Ook de uitslag was onbevredigend. Het lukt niet om een eigen draai te geven aan de Leonestandaard.

Het is ook even nodig om hier op te merken dat ik de zogenaamde internationale versie van de film zag. Ik wist het van te voren niet, maar de versie die in Nederland verschenen is bevat minder scènes dan de Koreaanse versie. Door op het internet op te zoeken wat het verschil is merk ik wel dat er enorm belangrijke dingen weg zijn gelaten, zoals de informatie dat The Good door vrijheidsstrijders is ingehuurd (ik vond het al een personage met vage motieven) en ook volgt er nog veel na de laatste shoot-out, zoals een verwijzing naar A Fistful of Dollars (zucht) waarin The Weird blijkt de schietpartij overleefd te hebben door een metalen plaat onder zijn kleding te plaatsen en waarin hij The Bad opblaast met dynamiet. Dat zijn niet bepaalt triviale zaken die weggelaten zijn, maar gewoon belangrijke sleutelscènes! Toegegeven, écht goed klinken ze niet, maar ik vraag me toch af waarom die scènes buiten Korea niet te zien zijn geweest.

Hoe dan ook, wat overblijft is een goede avonturenfilm met enkele geniale scènes, een matige conclusie, mooie beelden en fijne muziek. Zeer goed te doen, maar het gevoel dat het toch ook een gemiste kans is overheerst toch wel.
3,5*

Johnny English deel 1 vond ik indertijd best grappig. Geen idee of hij nu nog overeind zou blijven (aangezien hij me nog redelijk goed voor de geest staat, vermoed ik van wel), maar het is zeker dat het een betere film is dan dit lamme vervolg. Zelden een komedie gezien waarbij ik iedere grap zo goed op voorhand heb kunnen voorspellen. Alleen de achtervolging die English op zijn dode gemak doet is nog wel origineel, maar verder is het alleen de mimiek en komische timing van Atkinson die dit nog enigszins bekijkbaar maken. De rest is gewoon te standaard. Zelfs het spionnenplotje wordt niet geprobeerd grappig te maken. In plaats van voor een enorm onzinnig complot te gaan zoals in deel 1, wordt er hier zowaar voor een verhaallijn gekozen die zomaar uit een werkelijke Bond kon komen. De enige werkelijk gekke elementen zijn dan ook slechts English zelf en die Chinese, oude dame. De rest van de bijrollen speelt het serieus. Oké, er wordt geprobeerd Tucker komisch uit de hoek te laten komen, maar volgens mij vindt niemand dat een goede vervanging van Bough. Verder wordt er soms iets te pijnlijk gezocht naar manieren om iets grappigs tevoorschijn te toveren. Zo is de manier waarop English voor de eerste keer een stofzuigende oude vrouw verward met de Chinese moordenares wel erg gekunsteld en slecht opgebouwd. Ik zag ook nog heel wat plotgaten die ik van plan was hier te vermelden, maar aan de andere kant interesseren mij die eigenlijk niet, dus die laat ik hangen.

Alleen voor mensen die Rowan Atkinson een warm hart toedragen (en dat doe ik nog wel), maar niemand zal dit waarschijnlijk zijn beste werk vinden.
2*

Nachtmerrieachtige film die mij makkelijk meekreeg, omdat de situatie waarin de hoofdpersoon zich bevind zo akelig is dat het meteen tot mijn verbeelding sprak. Voeg daaraan zwart-witte beelden en een claustrofobische afdekking van het lichaam van de hoofdpersoon aan toe en je hebt al snel een nare film. Daar komt nog eens bij dat die scènes in het ziekenhuis ook gewoon erg goed uitgevoerd zijn. Als Joe erachter komt dat hij zijn armen kwijt is en het mentaal uitschreeuwt terwijl de dokters en zusters rustig met elkaar overleggen, dat zijn momenten om rillingen van te krijgen. En het wordt alleen maar erger.

Helaas zijn de flashbacks en dromen niet altijd even sterk. Timothy Bottoms en Kathy Fields acteren bijzonder matig, waardoor hier veel op Jason Robards steunt. Daarbij liggen enkele dialogen er wat dik bovenop en voelen ze zelden natuurlijk aan. Er zitten ook sterke teksten in, maar zelfs die hebben iets literairs, wat wellicht te verklaren valt dat hier een schrijver zijn eigen boek verfilmd heeft. Gelukkig zitten er ook momenten in de dromen en flashbacks die wel werken en veel toevoegen aan de film, zoals de bizarre, maar scherpe rol van Donald Sutherland als Jezus (geschreven door Buñuel, van wie ik ook vermoed dat hij die circusscène in de woestijn geschreven heeft). En zelfs het slechte acteerwerk kan die een romantische dag tussen Joe en Kareen niet verpesten.

Wat ik er verder vooral uithaalde is een film die vooral vragen stelt over oorlog op het persoonlijke vlak. Dat er oorlog gevoerd wordt is een ding, maar waarom moeten er mensen meevechten die er geen baat bij hebben en nauwelijks weten waar het allemaal om draait. Dat is waar dit allemaal om draait en de conclusie die de film trekt kan vooral als 'eenzaam' omschreven worden, met zo'n hoofdpersoon die in het diepe gegooid wordt en werkelijk nergens beland.

Niet compleet geslaagd, maar toch een zeer opvallende film, die me niet onberoerd liet.
4*

Toen gisteren eenmaal 'The End' in beeld verscheen schoot me maar een gedachte te binnen: briljant. Vreemd genoeg kon ik echter niet bedenken waar het briljante hem nou in zit.

Johnny Guitar is op een bepaalde manier heel krachtig. Ik hoorde dat dit zo'n beetje de vreemdste western moest zijn die er was, maar het échte vreemde viel me nog mee: het is nog duidelijk genoeg een western. Afwijkend is meer een temr die ik op deze film zou gebruiken. Want hoewel de film duidelijk veel westernelementen heeft en prima in dat genre in te delen valt, voelt de film toch net iets anders aan dan de gemiddelde western.

Johnny Guitar is eigenlijk een soort film die met het grootste gemak volslagen belachelijk had kunnen worden. En volgens Martin Scorsese (die op de dvd een introductie geeft aan de film) moest, met name het Amerikaanse publiek, ook vaak onbedoelt lachen bij de film. Ik denk dan ook niet dat deze film bij iedereen werkt, maar bij werkte hij in ieder geval wel.

Maar wat maakt Johnny Guitar dan zo bijzonder. Ik denk dat het vooral door het visuele aspect komt. Vraag me niet waarom, maar ik kreeg tijdens het kijken steeds het gevoel dat de kleuren erin geschildert waren. Dat slaat eigenlijk nergens op, maar toch voelde het zo aan. Dit geeft de film iets heel bijzonders; haast hypnotiserends (als dat het goede woord is). Er zitten heel veel shots in de film die eigenlijk niet ongewoon zijn, maar toch vervreemdend aandoen. Neem bijvoorbeeld Joan Crawford achter de piano, het gehele uiterlijk van de bad-guys in begrafeniskleren (die kleren pasten totaal niet bij het landschap in de buitenscènes; alsof een groep bandirecteuren door de wildernis liepen) en de brandende saloon van Crawford. Ook vreemd dat Crawford's saloon zo'n rare rotswand als muur had. Visueel deed de film me nog het meest aan Shane denken.

Een ander vervreemden aspect in de film is de melodrama. Want laten we wel wezen: deze film is vrij melodramatisch op bepaalde tijden. En de acteerprestaties houden zich ook niet bepaald in, met name wat betrefd de twee vrouwen. Vooral McCambridge toont een staaltje overacting van jewelste, maar ook bij Crawford is geloofwaardigheid niet het sleutelwoord. En toch, op onverklaarbare wijze, werkt het allemaal. De overacting en de melodrama passen bij de film als sneeuw bij kerstmis. Zonder deze aspecten zou Johnny Guitar geen Johnny Guitar zijn. En over Johnny Guitar gesproken: Sterling Hayden zet het titelpersonage weer zeer cool neer.

Eerlijk gezegd heb ik het gevoel dat mijn recensie hierboven vrij vaag is. Daarom raad ik mensen vooral aan om de film zelf te bekijken, zodat je weet waar het allemaal over gaat. Maar een goede film is het zeker. Wederom een 4,5* voor een western.

Ik ben niet de eerste die het zegt, maar de film is kwalitatief in twee delen te verdelen: een matige eerst helft en een sterke tweede helft. Het voelt dan ook aan als zo'n korte film die komieken uit de stomme tijd, zoals Lloyd, Keaton en Chaplin aan het begin van hun carriére maakten, alleen heeft deze film er dan nog een lange proloog bij. Niet alles daarin is slecht, maar meeslepend is het ook niet. Zodra echter de Amerikaanse manier van post bezorgen tevoorschijn komt wordt het pas echt leuk. En dan blijft het ook continu leuk. Al moet er dan wel weer gezegd worden dat het niveau van latere Tati's nooit gehaald wordt. Zijn stijl is wel al te herkennen, maar de slapstick, hoewel zeer goed gedaan, doet meer denken aan de oude, stomme komieken dan aan Tati. Fris was het dus niet. Leuk wel.

3,5*

Misschien komt het omdat ik flink moe was gisteravond, maar persoonlijk vond ik deze film helemaal niet zo bijzonder. Het verhaal is er eentje dat typisch is voor het film-noirgenre dat later in Amerika op kwam zetten. Deze was eerder, maar latere films hebben er toch wat meer mee weten te doen. Met name de personages en hun motieven vond ik niet echt bijzonder uitgewerkt. De reden waarom François de moord pleegt en vooral de manier waarop het getoond wordt vind ik niet krachtig genoeg en ik geloofde het niet helemaal.

Verder viel mij vooral de soundtrack negatief op, al weet ik niet of dat aan de dvd lag of aan de film. De dialogen klonken heel zacht, maar de geluidseffecten dan weer zeer luid. Daardoor heb ik naar de film gekeken met het geluid zeer laag, om te voorkomen dat ik niet bij ieder schot me wezenloos schrok. Het kwam de dialogen echter weer niet ten goede. Ook vreemd dat bij shotwisselingen binnen een scène het geluid ook vaak leek te veranderen. Of je een acteur tijdens een dialoog goed kon verstaan hing soms van het shot af leek wel.

Maar nu genoeg negativiteit, de film heeft ook zo zijn sterke kanten. Het acteerwerk is prima, er zit een heerlijk Frans sfeertje in, maar bovenal de claustrofobische scènes met François alleen in zijn kamer, omsingelt door de politie zijn sterk en zelfs spannend. Dit zorgt ervoor dat het absolute geen vervelende film wordt, maar meer een tegenvaller.

Wellicht ooit nog eens proberen.
3*

Toch wel een tegenvaller dit. De eerste van Buñuel helaas.

Op zich is het geen slechte film, maar ik heb Buñuel in andere films ook al kritiek zien leveren op de bourgeoisie en altijd interessanter dan hier, waar de aanpak wel erg rechttoe rechtaan is. Het zou heel goed kunnen dat ik enkele nuances in het script gemist heb (mijn kennis van de opkomst van het Franse fascisme eind jaren '30 of de Franse bourgeoisie in het algemeen zijn niet erg groot), maar de bijrollen zijn eigenlijk allemaal karikaturen en de grappen rond hun persoonlijkheid zijn wel érg voor de hand liggend. Ben ik niet gewend van Buñuel die toch wat subtieler is doorgaans. Helaas weet niemand buiten Jeanne Moreau om (die werkelijk geweldig acteerd) echt iets van zijn personage te maken buiten een aantal simpele tiks om. Oversekste man, overgestresste vrouw, excentrieke opa, fascistische dienaar... Het zou grappig zijn als het allemaal óf wilder gebracht was zoals in een meer gewone komedie, of als het genuanceerder was. Ik had hier weinig mee.

Het verhaaltje is ook niet al te bijzonder, maar kent zijn sterke momenten, zoals een typisch Buñuel stuk waarin een vrouw advies rond haar seksleven vraagt aan een priester. Ondanks de niet al te boeiende bijrollen heeft de film zelf nauwelijks zwakke momenten, met uitzondering van het einde waarin Celestine trouwt met die militaire buurman. Gelooft iemand werkelijk dat Celestine dit zou doen? Ik vond het nog wel grappig dat Celestine zo in een positie komt waardoor ze zelf kan commanderen, maar andere zien hier juist tragedie in doordat Celestine zelf opgeslokt is door de bourgeoisie en zichzelf verkocht heeft. Het is maar hoe je het ziet, maar ik vind hoe dan ook het huwelijk op zichzelf erg onwaarschijnlijk. Buñuel had misschien wat scènes moeten toevoegen die wat rond de motivatie van Celestine om te trouwen hadden kunnen belichten.

3 sterren, voornamelijk voor de hoofdrolspeelster eigenlijk.

Een kenner van de films van de Dardennes ben ik niet, maar Joy is het soort film dat ik met hen associeer. Maar het was toch vooral Fish Tank waar ik steeds aan moest denken. Dat is zware competitie voor Mijke de Jong en die kans ze helaas niet aan. Vooral omdat het een beetje een punt mist of dat het nooit uitstijgt buiten een kleine slice-of-life. Goed geacteerd, geloofwaardig en boeiend, dat wel, maar erg aangrijpend is het niet en het verhaal gaat nergens in het bijzonder naar toe. Gewoon een film over een meisje dat zich verlaten voelt en dan vooral omdat haar moeder haar in de steek heeft gelaten. Ook lagen de momenten waarop Joy haar moeders huis binnensloop en daar onder andere foto's van haar latere zwangerschap vond er wel erg dik bovenop. Het grootste probleem is echter gewoon dat binnen het genre van realistische films over woedende mensen die aan de onderkant van de samenleving leven deze zich niet bijzonder onderscheid. Misschien ook een film die baat had gehad bij een langere lengte, om het wat opener te maken.

Trouwens wel grappig hoe verkeerde informatie je kijkervaring kan beïnvloeden. Ik zou zweren dat rond de tijd dat deze film de Gouden Kalf won ergens een spoilerend artikel gelezen te hebben waarin stond dat de film eindigt met de zelfmoord van Joy. Lang heb ik dan ook twijfelachtig zitten kijken naar hoe ze dat einde gingen forceren. Gelukkig bleek het artikel het verkeerd te hebben of had ik het gewoon fout onthouden.
3*

Wel, het is ontegenzeggelijk een originele film. Niet echt een geslaagde, maar ik waardeer de poging.

Jarman wilde een film maken over punk, maar zover ik begrijp is dit er niet echt eentje geworden die bij punkliefhebbers echt geliefd is, ondanks de muzikale performances tussendoor. Ik heb geen flauw idee wat Jarman nou werkelijk van de punkbeweging vond en waarom hij er een film over wilde maken, maar ondanks optredens van vele artiesten uit de toenmalige scene lijkt er weinig liefde voor de stroming te vinden te zijn. Wel is dat moeilijk te meten, aangezien punk graag op alles en iedereen pist, dus waarom ook niet over zichzelf?

Niettemin is Jarman wel erg zwaar op de hand. Zo'n toevoeging van een tijdreizende koningin Elizabeth I zou een geestig komisch contrast kunnen zijn, maar wordt vooral gebruikt om het geheel wat kunstzinnig te maken al kan ik geen reden bedenken waarom. Nog vermoeiender is het constante gehamer op dat iedereen beheerst wordt door de media. In principe wel een stelling waar punkartiesten zich in zouden kunnen vinden, maar of ze ook werkelijk afgebeeld wilden worden als zelf een onderdeel van de mainstream media is twijfelachtig. Aan het einde gaat Jarman zelfs zo ver door te stellen dat iedereen, punk of geen punk, eigenlijk gewoon een nazi is. Tja, wat moet je met zo'n stellingen? Er zit een zekere humor in, maar iets aan de kunstzinnige stijl en retorische dialogen maakt het allemaal wat zwaarmoedig, waardoor het nooit echt leuk of prikkelend wordt, ondanks enkele fascinerende wilde scènes.

Jubilee is vooral tot in het extreme een film van zijn tijd, maar helaas vooral van die onderdelen van dat tijdperk die de mensen bewust achter zich hebben gelaten en die wellicht nooit meer in de mode zullen komen. Jammer, dit leek me nog wel iets speciaals, maar de film werkt gewoon niet echt.
2*

Tja, wat moeten we hier nou weer mee? Laat ik maar voorop stellen dat de film allesbehalve subtiel is, zoals eigenlijk wel te verwachten viel. In zo'n beetje iedere scène lijkt er wel iemand te zeggen dat joden heel slecht zijn. Zelfs al voor we een jood iets slechts hebben zien doen wordt al smerig over hun gepraat. Süss zelf is een achterbaks figuur. Qua voorkomen charmant, maar van binnen zo verrot als maar zijn kan. Hij is verantwoordelijk voor moord, armoede en zelfs verkrachting. De scène waarin de joden toestemming krijgen om in de stad te gaan wonen en we ze naar binnen zien trekken deed mij denken aan de griezelige processiescène uit Det Sjunde Inseglet. Nogmaals: de film is niet subtiel in het negatief afbeelden van joden.

De reden voor mijn lage stem is dan ook duidelijk. De film is om zéér foute redenen gemaakt en het komt allemaal heel nadrukkelijk naar voren. Maar ik moet eigenlijk wel bekennen dat het technisch gezien dan weer heel knap is, maar ook dat verwachtte ik wel ergens van de Nazi's. Zitten wel degelijk mooie beelden in. Maar dat weegt niet op tegen de inhoud.

Wel vraag ik me af wat Graham Chapman van Monty Python hier te zoeken had. Of beter gezegd: een man met identiek uiterlijk speelt de rechterhand van Süss, een nog smeriger figuur dan Süss zelf. De acteur die hem werkelijk speelt is Werner Krauss, niemand minder dan Dr. Caligari. Valt me tegen van hem om hem hierin te zien. Maar zijn gelijkenis met Graham Chapman is zo groot dat ik constant dacht naar hem te kijken.

Interessante film van Georges Franju, al is het misschien nog niet zo bijzonder als het had kunnen zijn. Ik had eigenlijk een surrealistische film verwacht, maar dat is het niet. Het is een eerbetoon aan de stomme films van Feuillade, die dergelijke serials als Les Vampyres, Fantomas en het originele Judex maakte. Ik heb daar nooit wat van gezien, maar ben wel geïnteresseerd.

Franju's Judex is dus een remake en de sfeer van de film deed me ook sterk denken aan het alleen door de setting! Het gebruik van de technieken is duidelijk moderner (ondanks af en toe een tussentitel), maar wordt gebruikt voor een wat expressionistischere sfeer, met veel schaduwwerk, gestileerde decors en opvallende kostuums. Zelfs de acteurs zijn duidelijk gecast omdat ze gewoon qua uiterlijk in het totaalbeeld passen. Ja, visueel mag de film er zeker zijn. De film creërt een wereld die op de echte wereld gebaseert is, maar er toch een eigen draai aan geeft.

Inhoudelijk is het allemaal een stuk minder bijzonder. Het is een erg typisch pulpverhaaltje, met een mysterieuze wreker en verschillende kleine schurken die allemaal zo hun duistere plannetjes hebben. Daartussenin lopen ook nog een onschuldige jongedame en een wat sullige detective die vooral in zijn element lijkt te zijn als hij het verhaal van Alice in Wonderland (dat hij schijnbaar uit zijn hoofd geleerd heeft) aan kleine kinderen verteld. Het plot wringt zich door veel complexe bochten, maar diep gaat het nooit. Het is zelfs allemaal volslagen belachelijk, maar toch wel vermakelijk als je van dit soort pulpvertelsels houdt.

Jammer alleen dat de potentie niet volledig benut wordt. Al vroeg in de film zit er een geweldige scène op een gekostumeerd bal waar het personage Judex op een fenomenale manier geïntroduceert wordt. Het is niet echt een surrealistische scène, maar het heeft toch een soort magisch realisme in zich (wat ondersteund wordt door de sterke vondst om de gemene bankier te laten 'sterven' voor hij aan de champagne drinkt, wat ik verwachte) dat heerlijk mysterieus is. Helaas verlaat de film het mysterie daarna snel en horen we telkens van de plannen van de verschillende personages voordat ze hem gaan uitvoeren. Ik zag juist veel mogelijkheden om de kijker te verrassen en zelfs te vervreemden als Franju gewacht had met verklaringen geven voor de verscheidene fratsen die op het beeld verschenen.

Neem bijvoorbeeld de scène waarin een circusartieste die schijnbaar bevriend is met de detective Judex redt uit het gebouw. Ik vond haar bijdrage vooral erg leuk omdat het zo uit het niks komt, maar het was nog leuker geweest als we haar niet eerst met de detective hadden zien spreken en we haar voor het eerst zagen als ze het masker van Judex afhaalde. Dat zou pas echt voor een komische verwarring hebben gezorgd (wie is deze vrouw in dat vreemde pakje en wat doet ze hier?). Toch wel een gemiste kans en wellicht dat een nog iets betere regisseur er meer mee gedaan had.

De film is evenwel toch de moeite waard door de raak getroffen sfeer en enkele gave scènes (het gekostumeerde bal, een scène waarin een man zichzelf gefilmd ziet worden) en actrice Francine Bergé in een opvallend strak kostuum. Jammer dat Franju er niet meer inhoud aan wist te geven.
3,5*

Overigens is het gemiddelde hier wel opvallend laag. Verdient toch wel zeker meer dan een onvoldoende!

Het vreemdste aan Judge Dredd is dat ik zijn held nooit als een held kon zien. De film heeft een flinke rij aan schurken en psychopaten en het merkwaardige is dat Dredd zelf op zijn minst net zo engerd is als die mensen. Een schijnbaar onoverwinnelijke man die zonder nadenken een wetboek volgt zonder rekening te houden met speciale omstandigheden en die vooral handelt naar hoe hij de situatie interpreteerd. Daarnaast is hij een man die duidelijk een afkeer heeft voor vrije wil en het liefst orders opvolgt, als een über-conformist. Een maatschappij die hem als rechter neerzet is een hel en een film die van zo'n man een held maakt heeft meer dan een schroefje los zitten, tenzij er mee een satire van gemaakt zou zijn, maar volgens mij werd Dredd hier oprecht als held gezien, met slechts een kleine knipoog hier en daar. Tekenend is dan ook dat de schurk hier iemand is die juist tegen alle vormen van conformisme is en mensen wil creeëren met een eigen wil. Dat is allemaal wat extremistisch natuurlijk, maar hoe veel films ken je waar de schurk staat voor vrije wil en de held voor het slaafs volgen van wat je gezegd wordt? Ik zou Dredds wetboek wel eens willen lezen overigens.

Dit is een enorme slechte film, met dus een merkwaardig moraal. Het is mij niet duidelijk hoe bewust de makers zich er van waren dat Dredd vóór fascisme vecht. Er wordt wel hier en daar iets over gezegd, maar uiteindelijk is Dredd toch dé man, zoals liefhebbers van de film hier zeggen een echt stoere held. Persoonlijk zou ik liever in die woestijn wonen dan in de stad waar volgens Dredds wetten geregeerd wordt. Ik vind Dredd niet stoer. Hij zou eerder akelig zijn, ware het niet dat Stallone hem op zo'n belachelijk pompeuze manier neer zet dat het hilarisch werkt. De onbedoelde humor is dan ook wat Judge Dredd toch nog goed bekijkbaar maakt. De afgezaagde one-liners, de over-the-top-acteerprestaties, het ridicule verhaal, die malle kostuums, de veel te nadrukkelijke muziek, de onmiskenbare eighties-look die nog op komt dagen in een film van 1995... Er is veel te zien en saai wordt het nooit, daarvoor is het gewoon te belachelijk. Dit geldt ook voor de filmstijl die probeert stijlvol te zijn, maar waarbij ieder 'stijlvol' shot een cliché is. Het enige wat nog enigzins goed te noemen valt is de opening waarin we de eerste beelden van de stad zien, al weet iedereen dat deze beelden wat al te veel door Blade Runner geïnspireerd zijn en daar wat achter blijven.

Als film misschien op zijn hoogst 1 ster waard, maar ik doe er één extra bij voor het vermaak, dus 2*.

Geen idee hoe bekend Yoichi Sai is, maar in ieder geval bekend genoeg voor het IFFR om er een retrospectief van te tonen. Ik had nog nooit van de beste man gehoord in ieder geval, maar het debuut leek me wel een goede startplaats. En dat bleek het ook te zijn.

Meneer Sai was zelf ook bij de voorstelling aanwezig. Toen hem gevraagd werd hoe hij zelf terugkeek op deze film antwoorde hij slechts met de opmerking: "Well, I was very young." Dat is niet moelijk terug te zien. "The only thing that mattered to my generation where sex and violence." De man heeft zijn visie in ieder geval gerealiseerd. Het is een onvervalste film geworden tegen de gevestigde orde en dan op zo'n manier van jonge filmmakers die vooral willen schoppen om het schoppen en graag de revolutionair uithangen. Echt diep gaat het niet, maar het is toch vrij geestig om naar te kijken.

Ik moest het meest denken aan Taxi Driver als doet die vergelijking beide films niet echt eer aan. Het grootste deel bestaat uit kalme, observerende scènes waarin weinig gebeurt, maar de woede en wanhoop van de hoofdrolspeler toch wel duidelijk steeds meer naar boven borrelt. Af en toe volgt er een noemenswaardig incident, maar de echte uitbarsting volgt pas op het einde. Ik ga niet verklappen wat er gebeurt, maar het was wel opvallend dat dit einde vooral heel komisch is en geheel in de geest van jonge, quasi-revolutinaire regisseurs. Ik vond het erg leuk, vooral dankzij de manische performance van Uchida, die kennelijk een beruchte, geflipte rockster was ten tijde van deze film. Hij is ook degene geweest dankzij wie deze productie van de grond gekomen is.

Verder is het misschien allemaal niet eens zo heel bijzonder, maar ik vond de ontwikkeling wel leuk. Meestal beginnen films komisch, waarna ze steeds dramatischer worden. Deze film begint echter met opvallend weinig humor, maar lijkt zich steeds meer tot een komedie te ontwikkelen. En weet je wat: dat werkt.

3,5*

Let trouwens ook op een piepkleine, maar komische rol van een jonge Takeshi Kitano, nog voordat hij bekend was. Hij speelt de bookie bij de botenracen.

Een heel bijzondere film, Jules et Jim, en vooral eentje die moeilijk te duiden valt. Ik heb met zeer gemengde gevoelens naar de film zitten kijken, maar uiteindelijk viel het allemaal zeer positief uit.

Het was zo dat de film mij eigenlijk niet bijzonder meesleepte of me echt heel erg emotioneerde. Maar toch, de film had iets. Ergens wist de film iets met me te doen. Vervelen deed het ook geen minuut. Een ding stond al na de eerste paar scènes vast: de 3 hoofdpersonages zijn echt geweldig. Het zijn figuren die ongewoon sympathiek zijn en waarmee je zelf haast bevriend zou willen worden. Nog knapper is dat Truffaut zijn liefde voor Jeanne Moreau (ik las ergens dat hij verliefd op haar was) heeft vast weten te leggen op film. Daardoor gaan we Catherine hier ook als een zeer bijzondere vrouw bekijken. Ze is eigenlijk lang niet zo sympathiek als Jules of Jim, maar ze heeft iets betoverends, waar ook de twee mannen geen vinger op kunnen leggen. Verder dan 'het is een vrouw' komen ze niet. En dat is voor deze ene keer absoluut geen schande.

Tijdens het kijken had ik ook niet het gevoel speciale scènes te zien. Maar elke keer als ik vandaag aan de film terugdacht schoten me toch veel bijzodere momenten. En toen ik Ramons favoriete scènes hierboven las verscheen er zowaar een glimlach op mijn gezicht. Het is een film die schijnbaar ongemerkt je toch bekruipt.

Het tempo van de film is ook iets aparts. Het is erg typisch nouvelle vague geloof ik, maar het effect is uniek. Het snelle tempo lijkt haast het tempo van herrinneringen te zijn. Kort en vluchtig, maar toch heeft het iets intiems. Het lijken herrinneringen aan vroeger die kort door het geheugen schieten en iemand laten denken dat het vroeger zo'n mooie tijd was. Wellicht zijn het dan ook terugblikken van Jules en is daarom de dood van de twee andere personages zo krachtig. Het is even wennen en zal niet iedereen kunnen bekoren, maar uiteindelijk werkte het voor mij wel.

4* Toch best wel onder de indruk. Ik snap best dat het niet iedereen evenveel zal aanspreken, maar ik zou het toch zeker een kans geven.