Judex (1963)

Heerlijke, maar typisch, Franse avonturenfilm. Gebasseerd op de serial van Louis Feuillade uit de jaren 1910. Ik heb dat origineel niet gezien, maar de film schijnt het plot behoorlijk te volgen. De film ziet er prachtig uit, wat vooral komt door het mooie trage camerawerk, maar ook door de schitterende decors en kostuums. Als acteur is Channing Pollock aardig, maar de eye-catcher is toch wel Francine Bergé, die een heerlijke slechterik neerzet. Een hele goede film en binnenkort de tweede film in het setje (Nuits Rouges) bekijken! 4*

Met deze remake bracht Franju een hommage aan Louis Feuillade. Deze regisseur had na Fantômas de kritek gekregen dat hij een misdadiger als held voorstelde. Daarom bedacht hij Judex, een gelijkaardige held die ten strijde trekt tegen onrecht, al doet hij dat wel door het recht in eigen handen te nemen, wat hem ethisch dubbelzinnig maakt. Nog dubbelzinniger is Diana, alias de gouvernante Maria, die vermomd als non of in een strak inbrekerspakje grof geldgewin najaagt. Deze dievegge is het personage dat bij mij het meeste sympathie opwekt. Mevrouw Jacqueline Aubry, weduwe en bankiersdochter, is hiervoor te veel een heilig boontje. De detective en het jongetje dat mee op speurtocht gaat, zijn ook leuk. Wit en zwart staan symbool voor goed en kwaad. Denk aan de vredesduif en de kleren van Jacqueline en acrobate Daisy. Laatsgenoemde is een deus ex machina, een kunstmatige plotingreep. Judex was een voorloper van pulphelden als The Shadow en Batman. Hij benutte moderne technologie, grenzend aan science fiction. Hoe hij die schijndood van bankier Favraux veroorzaakt zonder dat deze zelfs maar hoeft te drinken, blijft een raadsel. Vermomd als secretaris Vallières is hij onherkenbaar. Diana was een voorloper van Catwoman. In de vroege twintigste eeuw waren spannende avonturen met vermommingen en dubbele identiteiten populair. Dergelijke verhalen dienen beoordeeld te worden op hun vermakelijkheid, niet op hun geloofwaardigheid.

Persoonlijk sprak het pulpy aspect van deze film me wel aan, met veel tempo, mooi camerawerk, duidelijke goeden en slechten (als je althans had uitgepuzzeld wie wat in welke hoedanigheid was) en aardige nevenfiguren. Al die plotontwikkelingen en vermommingen deden me soms aan Dr Mabuse der Spieler en de verhalen rond Arsène Lupin denken, ook geen verkeerde referenties in mijn boekje. Het droomachtige dat Franju's meesterwerk Les yeux sans visage kenmerkt komt hier slechts zelden om de hoek kijken, maar qua vermaak doet de film wat mij betreft gewoon heel veel goed. En die circusartieste (Sylva Koscina) die plotseling opduikt zou je inderdaad als een, wel, een Daisy ex machina kunnen omschrijven, maar wát een verschijning is dat! Overigens is deze film momenteel op YouTube in een prima transfer te zien, maar in de versie die ik zag komt de Engelse ondertiteling steeds vijf of tien seconden later dan de Franse dialoog, dus het bekijken ervan vereist wel enig aanpassingsvermogen.