Opinions

Mijn eerste Mizoguchi, een regisseur waarvan ik altijd dacht dat hij dezelfde soort films maakte als Ozu. Dat blijkt niet bepaald het geval te zijn. Waar Ozu gaat voor alledaagse situaties, gaat Mizoguchi voor een sprookjesachtige film. Ik moest sterk aan The Night of the Hunter denken, die op een vergelijkbare manier de werkelijke wereld met een magische mixt. De donkere cinematografie lijkt wel wat op elkaar, al is Hunter expressionistischer en extremer. Opvallend genoeg is de mooist geschoten scène in beide gevallen een boottrip bij nacht. Nodeloos om te vermelden dat ik Ugetsu Monogatari visueel een geweldige ervaring vond en dat de sfeer mij wist mee te slepen.

De rest van de film vond ik iets minder. Het verhaal is vermakelijk en de twist dat de vrouw van Genjurô op het einde ook een geest is, is enigzins ontroerend al zag ik het wel net iets te vroeg aankomen. Het verhaal van Tôbei vond ik te beperkt uitgewerkt; het andere verhaal had iets te duidelijk Mizoguchi's interesse. Het helpt wat dat betreft ook niet dat het ene verhaal magisch en zeer sfeervol is en de andere vrij gewoontjes. Daarnaast vond ik de personages wat vlak. Echt bijzonder boeiend vond ik ze niet. Ik kan er niet goed mijn vinger op leggen waar het hem in zat, maar buiten de stijl om vond ik het geheel wat tweedimensionaal aanvoelen. Diepe ontroering of verontrusting kwamen bij mij nooit naar voren. Wellicht was ik gewoon wat moe, maar het had allemaal wat meer indruk kunnen maken.

Dit is waarschijnlijk zeer persoonlijk, maar ben ik de enige die bij Japanse films telkens weer merkt dat zijn aandacht verslapt als er weer zo'n kabuki- of Nohvoorstelling uitgevoerd wordt (of hoe het ook heet, ik ben niet bepaald een kenner)? Veel Japanse klassiekers hebben zo'n moment. Ik zag het al bij Kurosawa, Ozu, Naruse, de Samuraitrilogie en nu dus ook weer bij Mizoguchi. Ik zal deze manier van dansen wel niet vatten, maar ik moet helaas ook concluderen dat er weinig dingen zijn die mij zo steevast uit een film halen.
3,5*

Een goede western. Net iets te voorspelbaar, te simpel en met te weinig opvallende scènes om het echt een sterke film te maken, maar een meer dan aardige film niettemin. Het is vooral de sfeer, het gepast rustige tempo en vooral de spanningsopbouw die het goed maken. Een aantal scènes zijn harder dan gewoonlijk (er wordt op een gegeven moment over gegooid met de ingewanden van een soldaat). Er komt in ieder geval genoeg dreiging van de Apache's af om er een goede westernthriller van te maken, terwijl uiteraard ook even bij de achtergrond van de Apache's stil wordt gestaan zodat ze niet slechts een stelletje wilden zijn. Wat echter te kort aangehaald wordt is de manier waarop de blanken net zo goed wilden kunnen zijn. Het zit erin, maar ergens had ik het gevoel dat de makers er meer mee hadden willen doen. Lancaster is prima, maar een echt moeilijke rol is het niet. Davison vond ik eigenlijk ook gewoon uitstekend. Dat belerende aan hem hoort gewoon bij het personage en zijn personage wordt ook niet met veel sympathie behandelt in de film.
3,5*

De beoordeling van Ocean Waves lijkt voor een groot deel afhankelijk te zijn van hoe de kijker denkt over Rikako, de vrouwelijke hoofdpersoon. Persoonlijk vond ik de film oersaai voordat ze in beeld verscheen. Het eerste kwartier kabbelde voort zonder ook maar een beetje mijn aandacht te trekken. Dat komt vooral omdat de twee mannelijke protagonisten weinigzeggende jongens zijn waar bijna niemand denk ik een boeiende film omheen had kunnen weven. Zodra Rikako eindelijk haar entree maakt en haar eerste dialoog krijgt vat het geheel eindelijk vlam. De reacties rond Rikako zijn hier nogal gemixt merk ik: mysterieus, realistisch, onuitstaanbaar. Allemaal terechte benamingen, maar niemand zal haar saai vinden. Ik ben het vooral met Onderhond eens dat ze realistisch ondoorgrondbaar is (iets wat bij de twee jongens wat minder uit de verf kwam als je het mij vraagt) en doordat we haar ook nog eens bekijken door de ogen van een jongen die zich overduidelijk tot haar aangetrokken voelt wordt het allemaal nog mysterieuzer. Mijn type vrouw is het ook niet, maar dat doet er niet bepaald toe en de film weet eigenlijk bijzonder goed begrijpelijk te maken waarom iedereen toch zo door haar geobsedeerd raakt, ondanks dat ze nogal onhebbelijk is.

Jammer genoeg blijven er teveel scènes over waarin zij niet in het middelpunt staat. Zodra dat gebeurt zakt de film meteen in. Dat de twee jongens wat saai zijn is al een minpunt, maar dat het gevoel dat ze grote vrienden zijn niet echt overkomt is gewoon een misser. Daarbij werkt het einde het eerdere verhaal tegen. Ik voelde het al aankomen: een einde waarin Taku na een lange tijd Rikako weer ziet en er vervolgens niets gezegd wordt. We horen van anderen dat ze haar leven gebeterd heeft en dat ze kennelijk iets voelt voor Taku. Het einde waarin de twee elkaar slechts zien en niets zeggen voor de credits beginnen is niet alleen een enorm open-einde-cliché, maar vooral een manier om juist een complexe, maar razend interessante scène te omzeilen: wat heeft Rikako te zeggen. Hoe is ze nu? Hoe kijkt ze terug op hoe ze eerder was? Wat in vredesnaam heeft ze te zeggen? Nu moeten we het doen met een feel-good-reünie van twee potentiële geliefden, waarmee het personage Rikako afgezwakt wordt (haar felheid en eigenzinnigheid wordt voor het gemak vergeten) en daarmee ook de realistischere, toch wel wat donkerdere ondertoon van de gehele film.

Dit alles maakt Ocean Waves een van de minste films uit de Ghiblistal. Jammer, want het is verder goed gemaakt. Het lagere budget is te zien, maar niettemin wordt bewezen dat deze animators prima in staat zijn om een geweldige sfeer te scheppen, of het nu gaat om het creëren van een verschillend gevoel voor Koichi en Tokyo of gewoon hoe het klinkt en voelt om door een grote hal te lopen. Zoals wel vaker waan je je echt in een Ghibliwereld, iets wat weinig films, animatie of speelfilm, zo sterk kunnen zeggen. Ik denk dat Ocean Waves met misschien wat extra werk en een wat langere speelduur wel wat meer had kunnen worden.
3*

Ik snap waar je heen wilt, maar ik weet niet of je gedachtespelletje echt werkt. Koreeda is namelijk wel heel erg Japans (of op z'n minst Aziatisch) in de manier waarop hij zijn films maakt. Er zit een bepaalde luchtigheid in, een lichte toets zeg maar, die Amerikanen toch wel vreemd is. Oké, er zal vast wel ergens een indie-regisseur in de VS rondlopen die zoiets kan benaderen, maar dat zijn uitzonderingen die de regel bevestigen. Een verhaal als dat van Our Little Sister zou misschien dezelfde thema's bevatten, maar de onderlinge liefde zou bijvoorbeeld veel grootser en meer fysiek uitgebeeld worden (met knuffels en dergelijke). De waardering voor het kleine zou ook vetter aangezet zijn. Een Amerikaanse versie met Kate Hudson, hoe goed gemaakt ook, zou waarschijnlijk niet dezelfde doelgroep aanspreken.

Niettemin, ik vond dit niet per se een heel goede Koreeda. Ik had ietwat dezelfde reactie als jij. Net iets te makkelijk allemaal. Vooral iets te vriendelijk naar mijn smaak. Ik hou best van films met goedhartige personages, maar dit is me wat al te onverstoorbaar. Het stoort me misschien ook wat dat deze zusjes een erg idyllisch leven leiden. Ik bedoel, ze zijn in de steek gelaten door beide ouders en dat was niet makkelijk, maar tegelijkertijd hebben ze een flink eigen huis, vrienden die goed voor hun zorgen, wonen ze op een droomlocatie en zijn ze allemaal zo vriendelijk tegen elkaar dat serieuze conflicten er niet in zitten. Ik zou zo mijn jeugd met hun geruild willen hebben, ondanks dat dit op papier niet zo aantrekkelijk zou moeten klinken.

Er zit nauwelijks wrijving in de film. Ieder moment dat er toch iets meer diepgang in lijkt te komen wordt dit weggemoffeld of omgezet in een positieve ervaring. Ik vond Still Walking juist zo sterk, omdat het idyllische en kalme van die film een soort dekbed was dat gelegd was over een veel meer nare levenservaring. Deze warme deken voorkwam heftige uitbarstingen of duidelijk zware emoties, maar ze waren er wel. Our Little Sister neigt soms die richting in, maar uiteindelijk krabbelt Koreeda telkens net op tijd terug.

Ik schrok trouwens net als Mattson voor mij echt enorm van het eerste kwartier. Erg slecht geacteerd en wat gehaast uitgevoerd. Het leek net of ik even in de meest onrealistische en irritant sentimentele draak terecht gekomen was. Naar gelang vond de film wel een kalm ritme en werd het aangenaam. Ook ik heb zeker wel een zwak voor de lichte toets die Koreeda hier gebruikt en er zit een zekere charme in de geromantiseerde alledaagsheid van de film. Anders gezegd, het kijkt lekker weg. Wellicht had dit beter bij een warme zomer of lichte lente gepast, maar helaas kregen we een winterrelease. Niettemin, erg veel levert de aanpak nou ook weer niet op wat mij betreft.

3*

Ik begreep al niet zo goed wat iedereen in The Sixth Sense zag, maar deze film vind ik gewoon waardeloos. Het idee voor de film is op zich niet slecht, maar de uitwerking op zijn zachtst gezegd wel. Elke scéne en seconde lijkt zo op het plot gericht dat het geforceerd overkomt op mij. Dit vind ik erg irritant, omdat er vrij weinig vermakelijks in het plot te vinden is. Alles is zo overdreven onwaarschijnlijk. Vooral die zwakte voor water. Veels te vergezocht en ongeïnspireerd. En dan dat einde. Tja, dat was wel een verrassing. Maar om ons nou eerst meer dan een anderhalf uur dood te vervelen om op het laatste moment er nog voor te zorgen dat kijker wakker schrikt; zo werkt het niet. Het einde is altijd een zeer belangrijk element in een film, maar The Sixth Sense had blijkbaar zoveel mensen verrast met zijn einde, dat Shyamalan dat nog eens wou doen, en daarbij de rest van de film vergat. Verder speelt de regisseur nog lekker met wat camerapunten, maar ook dat is voor mij niet genoeg. Meer dan 2 sterren kan ik hier niet aan geven.

Gisteren het geluk gehad om Paul Simon live Graceland te zien vertolken in Amsterdam (geweldig!) en het was leuk om van te voren nog even deze documentaire te kunnen bekijken. Ik wist wel wat van de controverse rond Graceland af, maar niet hoe ver die ging. Deze documentaire schetst daar een mooi beeld van, waarbij het extra goed uitpakt dat ook de criticasters van Simon aan het woord komen. Dit is dan ook zeker niet zoals Dreiecke het noemt "één groot interview met Paul Simon". Al kiest de film, niet onverwacht, toch wel partij voor Simon.

Zoals het hier op me overkomt was het Simons beperkte kennis van de Apartheid die hem in de problemen bracht. Hij wist wat de Apartheid was, maar leek niet door te hebben wat de culturele boycot van de ANC en de VN precies inhield en waarom het als buitenlander ongepast was om met zwarte, Zuid-Afrikaanse muzikanten muziek te maken. Simon leek vooral geraakt te worden door de Zuid-Afrikaanse muziek en meteen de kans hebben gegrepen om met hun mee te spelen. Dit portret van een ietwat naïeve man die plotseling het middelpunt van politieke onrust en beschuldigingen van racisme zou zomaar het plot hebben kunnen zijn van een film van Frank Capra. Compleet met happy end, want de geschiedenis heeft van Graceland een uiterst succesvol en vernieuwend album gemaakt dat Zuid-Afrikaanse muziek onder de aandacht bracht bij een groot publiek. Daardoor vind ik Simons argument om tegen de boycot in te gaan ook wel wat sterker dan het tegenovergestelde argument. Niet iedereen zal het met me eens zijn, maar ik denk dat een verbod op culturele uitwisseling tussen landen waar bij één van hen een controversiële regering zit dat land alleen maar zal isoleren en minder open maakt. Niettemin kan ik de tegenargumenten goed begrijpen, mede doordat ze hier goed belicht worden.

Daarmee wordt Under African Skies niet alleen een making-of van een legendarisch album en een portret van een popster, maar stelt het vooral een interessante vraag over de verantwoordelijkheden van kunstenaren en de rol die kunstvormen spelen in politiek moeilijke tijden. Daarnaast is het geen straf om beelden van repetities en concerten van Simon en zijn Afrikaanse collega's te zien, waar in alles de liefde voor muziek afstraalt.

3,5*

Jonathan Glazers Under the Skin is in veel opzichten een opmerkelijke film, maar de grootste prestatie in mijn ogen was het gebruik van Glasgow als de locatie. Het is in principe een gewone westerse stad en Glazer focust zich in veel tussenstukken op alledaagse taferelen op straat. Gewone mensen die met elkaar praten en winkelen. Het interessante is dat deze momenten vreemd aanvoelen. Niet zo vreemd als het meeste in de film, maar niettemin wordt het gevoel overgebracht dat je Glasgow door buitenaardse ogen ziet. Hoe dat precies gedaan is vind ik moeilijk te zeggen, zeker als je bedenkt dat veel stiekem gefilmd is met verborgen camera's. Misschien is het de soundtrack of misschien is het juist omdat deze momenten in een film geplaatst zijn die vol zit met wat meer abstracte momenten, waarbij de vreemde segmenten hun buitenaardse gevoel laten overdragen op het alledaagse.

Hoe dan ook, het plot kan voor een groot deel vergeten worden, want dit is op de eerste plaats een film die het gevoel van een andere blik op de wereld probeert over te dragen. Niet alleen is de hoofdfiguur een alien, maar alles hier moet enigszins dat gevoel hebben. Het gaat om uiterlijkheden, wat we zien, maar ook wat we niet zien (zie de titel) en over hoe dingen in een bepaalde context vreemd worden. In dat opzicht is het een geniaal idee om Scarlett Johansson met een verborgen camera te volgen, terwijl ze Schotse mannen oppikt in een vrachtwagen (grappige beschrijving ook). Dat ze niet herkend wordt past mooi bij het thema, dat veel mannen graag meegaan ook.

Er zit weinig dialoog in en Glazer overspoelt ons met schitterende, koele beelden, begeleid door één van de meest intrigerende muzikale scores die ik de afgelopen jaren gehoord heb, met dank aan Mica Levi. Het is een film om te ondergaan. Het verhaal is best aardig, maar draagt de film. Niettemin vond ik het constant boeiend, want de dragende factoren zijn een gevoel van vervreemding en , ja, onderhuidse spanning. Met recht één van de meest "alien" aanvoelende alienfilms die er is.

4*

Wat begint deze film rampzalig zeg. We zien Audrey Hepburn naar buiten komen om wat water te halen. Ze begroet haar paard vervolgens op zo'n ongeloofelijk vrolijke manier dat zelfs Julie Andrews en de Von Trapp kinderen uit de Sound of Music zich rot zouden schrikken. Deze blijheid zit helaas in het hele eerste uur van de film. Daarbij hebben we een Burt Lancaster die zo stoer is dat hij daadwerkelijk toegeeft te denken dat hij onkwetsbaar is. En iedereen die hier enthousiast in meestemt natuurlijk. Ja, het eerste uur zit bomvol met flauwe, onrealistische en overdreven geacteerde emoties.

Verdwijnt dit in het tweede uur van de film. Niet echt, maar het blije gaat er vanaf omdat er een zwaar thema aangeraakt wordt. Een bijzonder goed thema moet ik zeggen. Zeker eentje waar je een goede western omheen kunt bouwen. Op het moment dat er namelijk ontdekt wordt dat Hepburns personage aftamt van de Kiowa-indianen wordt de eens zo gelukkige familie Zachary het middelpunt van racistische pesterijen. De film is dan ook vooral bedoelt om tolerantie op te roepen voor andere rassen. Zeer interessant en zowals gezegd een prima onderwerp voor een western. De indianen worden immers in dat genre bijna altijd als slechte mensen neergezet.

Helaas slaagt deze film er niet in om het thema goed uit te voeren. Dat de dorpsgemeenschap plotseling geen respect meer hebben voor de eens zo populaire Hepburn is nog redelijk goed uitgewerkt en roept inderdaad vragen op waarom er geen tolerantie is. Maar het punt is dat de andere indianen in de film wel gewoon slecht zijn. Dus eigenlijk roept de film geen tolerantie op voor andere rassen, maar alleen voor rassen die zich westers gedragen. Dit is heel jammer want het had zo mooi kunnen zijn. Nu blijft er een matig, overgeacteerd westerntje over die op het einde niks meer te bieden heeft dan het standaard indianenschietwerk.

2,5*

Unknown is zo origineel en inspirerend als zijn titel. Een compleet standaardthriller zonder ook maar één nieuw idee. Gelukkig pretendeert de film ook niet meer te zijn en het moet gezegd worden dat het allemaal wel heel goed gemaakt is en ondanks de clichés het toch blijft boeien. Dat is wel eens anders. Liam Neeson is een goed genoeg acteur om de film een bepaalde geloofwaardigheid te laten behouden. Toch had een ietwat luchtigere aanpak beter gewerkt. Hitchcock wist altijd hoe belachelijk dit soort verhaallijnen waren en ging er dan ook wat speelser mee om, iets wat ik prettiger vind. Alleen Bruno Ganz zorgt voor wat speciale kleur in de film en hij is het beste hier. Sommige dingen zijn te stompzinnig voor woorden (proberen Neeson in het ziekenhuis op een omslachtige manier te vermoorden, vervolgens twee dokters de nek omdraaien en daarna gewoon doorgaan met Neeson omslachtig vermoorden?), de onthulling dat Neeson een huurmoordenaar was deed mij zuchten en January Jones is een belachelijk slechte actrice, maar niettemin is dit op zich prima kijkvermaak als je geen hoge eisen stelt.
2,5*

Het was al weer zeven jaar geleden dat ik deze gezien had en hoewel hij mij niet bijstond als van een kaliber dat vergelijkbaar is met The Godfather, dacht ik wel dat dit toch een bovengemiddelde misdaadfilm was. Het viel erg tegen. Zeven jaar geleden keek ik totaal anders tegen films aan dan nu, waardoor het me waarschijnlijk niet opgevallen is dat dit complete pulp is.

Erger nog: ik weet niet zeker of Brian De Palma wel wist dat hij pure pulp maakte. Soms kreeg ik de indruk dat de film zich bewust niet serieus nam, maar andere momenten kwam het over alsof het bittere ernst is. Deze rare wisselwerking zorgt ervoor dat het nooit helemaal werkt als een guitig jongensavontuur of als een volwassen misdaaddrama. The Untouchables is beiden en allebei niet. Zo zit je naar de meest afgezaagde familiemomenten met Ness en zijn vrouw te kijken, waar Spielberg nog een beroerte van zou krijgen, vervolgens schakelen we over na een scène bij de Canadese grens die Onderhond treffend beschrijft als "pure kolder" en daarna is er ineens een grimmige scène waarin Connery een maffiafiguur op nogal onorthodoxe wijze laat praten. Dat dit allemaal uit dezelfde film komt lijkt onmogelijk. De acteerprestaties zijn even afwisselend, want Costner en Garcia spelen naturel, terwijl vooral Charles Martin Smith en Robert De Niro het geheel lijken te benaderen als een komedie.

Daarmee is The Untouchables vooral het beste voorbeeld van het probleem dat ik bijna altijd met De Palma heb: de man lijkt toondoof. Zo'n beetje altijd wisselt hij serieuze, realistische momenten af met stompzinnige pulp en zitten er zowel geloofwaardige personages in als wandelende cartoons. Daardoor werken zijn films zelden in hun geheel en moet hij het meer van individuele momenten hebben, evenals van de stijl. Daar zit het hier ook weer goed mee, want sommige scènes zijn prachtig (de trappenscène blijft meeslepend) en het geheel is weer erg sfeervol. Als luchtig vermaak werkt het allemaal ook gewoon prima, maar er had meer gezeten in het verhaal van Elliot Ness en ik vraag me af of De Palma zelf ook niet meer had willen leveren.

Ik verlaag naar drie sterren, al zit het echt op het randje van onvoldoende.
3*

Serieus? Ik begin juist te vinden dat ze zich steeds meer beginnen te verwijderen van Dreamworks. Alleen de nogal Dreamworksachtige Star Wars-grap met die honden in die vliegtuigen stoorde me wat dat betrefd.

Probeer maar eens een film te noemen van Dreamworks die zo breekbaar is als Up. In Hollywood is het sowieso al lastig om iets te vinden dat gaat over oude mensen, tenzij het door Clint Eastwood gemaakt is. Up gaat een stapje verder. Niet alleen is de hoofdpersoon oud, hij is ook nog eens in de rouw. Rouw is niet een onderwerp dat je snel aantreft in kinderfilms. Het knappe is dat Pixar dit element zeer gevoelig weet uit te werken en nooit dat randje van vals sentiment overstapt. De eerste 10 minute zijn magisch en tegelijkertijd waarschijnlijk het meest pijnlijke dat Pixar ooit heeft gemaakt. Het gemis van Ellie dat Fredriksen voelt is zo voelbaar dat het in brand steken van zijn huis door muntz overkomt als de meest boosaardige daad van een Pixarschurk. Dat hij regelmatig ook met moord dreigt komt zelfs nog minder aan. Tevens heb ik nooit een Disneyfilm gezien waarin een personage onvruchtbaar blijkt en waarin een schurk zo overduidelijk veel zinloze moorden heeft gepleegd. Het wordt allemaal getoond op een veilige manier voor kinderen, maar dat zou ook niet anders moeten.

Verder is het gewoon een vermakelijk avontuur, een beetje Indiana Jones-achtig. Het vele gevlieg, maar ook wel het kleurenpallet en sommige locaties doen denken aan Miyazaki en eerlijk is eerlijk, Up hoeft zich niet te schamen in het werk van die grootmeester. De film ziet er schitterend uit, met mooi kleurgebruik en vaak erg sterk design. Fredriksen is een van de meest aansprekelijke hoofdpersonen uit de Pixarstal en de vogel is een van hun grappigste personages. De humor is, op een paar momenten na, niet eens gigantisch bijzonder, maar ik merk sowieso dat ik Pixarfilms steeds meer waardeer buiten de humor om. De magie en zelfs het drama worden steeds beter.

Daardoor kan ik het Up ook wel redelijk voorgeven dat het af en toe wat voorspelbaar is. Dat de oude man en het jochie uiteindelijk een band met elkaar zullen krijgen zie je als volwassen kijker en waarschijnlijk als kind ook al vanaf de eerste minuut aankomen. Dat Fredriksen verschijnt bij de uitrijking van dat speldje is ook niet bepaald een verrassing. Van mij had dat laatste dan ook niet echt gehoeven. Echter draait het bij Pixar niet om waar het verhaal eindigt, maar om de reis ernaartoe. En die is zeer in orde.

Een grote fout echter: als het huis aan het begin de lucht in gaat staat Russell duidelijk niet op de veranda. Hoe hij er dan toch terecht komt is onverklaarbaar.

4 sterren, neigend naar 4,5*. Behoort duidelijk tot het beste Pixarwerk.

Stonerkomedies hebben niet de grootste aantrekkingskracht op mij, maar Cheech en Chong zijn toch wel een begrip, dus ik wilde ze eens een kans geven (buiten hun cameo in After Hours om). Het hielp mee dat ik Cheech Marin verder al in aardig wat bijrolletjes in andere films gezien heb en hij daarin liet zien aardig grappig uit de hoek te kunnen komen.

Dat maakt hij hier meer dan waar. Chong doet het leuk, maar het is toch vooral Cheech die meestal echt hilarisch is. Niettemin zou het waarschijnlijk minder geweest zijn als dit duo niet zo goed op elkaar ingespeeld was. Het tweetal heeft veel chemie en ze lijken zich uiterst te vermaken. Ze weten ook grappig te zijn zonder daarbij al te hard te proberen. De stonerkomedies die ik hiervoor zag hadden vaak vooral het probleem dat je vooral naar acteurs leek te kijken die zichzelf vermaakten, maar dit zijn gewoon twee goede komieken.

De film is ook wat professioneler dan verwacht. Eigenlijk gewoon bijzonder goed gefilmd, professioneel ogend en zelfs met wat naamacteurs in bijrollen. Ik dacht dat dit meer een goedkoop, snel in elkaar geflanst undergroundprojectje was, maar dat valt reuze mee. De humor is wat flauw en kinderachtig, zoals je mag verwachten, maar ook even vaak creatief en zeker de dialogen hebben er toch iets van weg alsof de acteurs of de schrijvers goed hun best gedaan hebben om alles bij te schaven. Of misschien is het toch sterke improvisatie, wie weet? In een film als dit komt nooit alles sterk uit de bus, want veel grappen zijn te plat of voorspelbaar voor mijn smaak, maar het is toch vooral vaak raak.

Grappig is ook wel dat dit een enorm populaire film is onder stoners zelf schijnbaar, ondanks dat de film zelf vooral zijn humor haalt uit het voor de gek houden van stoners. Cheech en Chong zijn hier eigenlijk maar een triest stelletje. Zelfspot kan stoners dan ook niet ontzegd worden, maar het helpt waarschijnlijk dat ondanks de constante vernederingen die het duo ondergaan ze toch wel sympathiek overkomen. Je mag dan niets aan ze hebben en ze zijn niet te vertrouwen, het is moeilijk om niet van ze te houden.

Zin in meer.

3,5*

Kijk, zo mag ik het zien! Hollywood bedient mij op mijn wenken. Up in the Air is The Apartment voor deze tijd. Ik lees hier verrassend veel over een gebrek aan diepgang. Natuurlijk is dit geen Bergman of Tarkovsky, dat zou ook niet gewerkt hebben. Maar deze film is niet minder diep dan de gemiddelde topper van Billy Wilder, Preston Sturges of Howard Hawks. Reitmans nieuwste doet vooral denken aan de karakterkomedies uit de klassieke tijd, maar dan geheel in de geest van het hier en nu, met actuele thema's en moderne personages. Het is vrij volwassen entertainment, die ook een bepaalde wijsheid met zich meedraagt over het leven. Net als Wilder weet Reitman echter wijsheid of moraal nooit te laten overheersen boven het vermaak.

Ja, we weten dat Clooney een ontwikkeling door gaat maken, maar waarom is dat juist bij deze film een probleem? De manier waarop het gedaan wordt is verrassend subtiel en het kille einde is bijzonder on-Hollywoodiaans. 90% van de Hollywoodregisseurs zou gekozen hebben voor scènes waarin met veel bombast de hoofdfiguur in tranen zijn cynische kijk op het leven zou wegvegen om plaats te maken voor de liefde van een vrouw. Reitman niet. Clooneys Bingham is een man die ondanks de pijn die hij op het einde voelt geen illusies heeft over een mogelijke toekomst met Alex. Ik noemde Frank Capra al bewust niet bij de opsomming van klassieke Hollywoodregisseurs hierboven. Capra zou dit verhaal nooit zo afgehandelt hebben. Reitman weet zelfs de grootst mogelijke valkuil voor een dergelijke film, een familiefeest - een trouwdag nota bene -, een rol laten te laten spelen zonder daarmee zijn hoofdpersoon tekort te doen. Alles blijft geloofwaardig.

Up in the Air is dan ook een geweldige film, waarin Reitman zich echt op de kaart zet als een van de interessantste Hollywoodregisseurs (zeker geen arthouse) van deze tijd en als een rivaal voor Alexander Payne op gebied van komische drama's, al is Payne net wat dieper waar Reitman meer voor het vermaak gaat. Wat zeker geen minpunt hoeft te zijn. Reitman regisseert het geheel met geweldige finesse en laat de acteurs ook vooral lekker hun gang gaan. Door het vele CGI in blockbusters raakt ouderwetse starpower nogal eens verloren, maar Clooney bewijst hiermee dat hij dat nog heeft. Ik heb hem altijd een fijne acteur gevonden, maar ik had tevens het gevoel dat hij de juiste film nog moest vinden om zichzelf echt mee te etaleren (O Brother, Where Art Thou blijft meer Coen dan Clooney). Up in the Air is die film. Eerlijk gezegd zou ik een Oscar voor hem nog niet eens zo gek vinden. Ook leuk dat Vera Farmiga de kans krijgt om te bewijzen een echt goede actrice te zijn. Ze viel me niet bijzonder op in Running Scared en The Departed, maar hier krijgt ze de kans om een vrouw met diepgang te spelen. Dat doet ze goed. Anna Kendrick is overtuigend en verrassend geestig in haar bijrol en eveneens prijzenswaardig. In de vele bijrollen vallen J.K. Simmons (voor de verandering in een serieuze rol) en Danny McBride op. Sam Elliott is altijd wel een geestige toevoeging.

Up in the Air is een kleine hype rond de critici en al helemaal nu tijdens de vele prijsuitrijkingen. De hype is echter niet terug te vinden op MovieMeter en dat terwijl dit nu een van die films is waar het verdient is, wat mij betrefd (in tegenstelling tot Precious of Avatar, maar dat terzijde). Geef het een kans!
4*

De opstand van de joden tegenover de nazi's is gek genoeg een onderbelicht gegeven in de holocaustfilms. Gek, aangezien Hollywood toch vooral graag verteld over de heldendaden die verricht werden in deze zwarte bladzijde van de geschiedenis of op zijn minst films maakt over de mensen die overleefden. Het is inde uitbeelding van de opstand dat de film het meest overtuigd. Helaas duurt het een tijdje voordat we daar zijn en het eerste anderhalf uur wordt gebruikt voor subplots en het opzetten van het hoofdplot. Langer dan nodig is. Toch zijn de opstandscènes overtuigend en geven ze een beeld van de situatie die op mij geloofwaardig overkwamen. Bijzonder gefilmd is het niet, het is iets teveel een brave tv-film om echt de ruwheid en smerigheid van dit gevecht weer te geven, maar het eindresultaat volstaat. Door het gebrek aan binding aan de te grote hoeveelheid personages die niet echt uitgewerkt worden mist echter een grotere emotionele waarde. De acteurs leverden ook geen bijzondere prestaties, al ligt dat denk ik meer aan het script dan aan hun talent.

Toch is het vreemd dat twee subplots mij persoonlijk nog meer aanspraken, namelijk die van het hoofd van de Joodse Raad en de scènes waarin Der Ewige Jude opgenomen wordt. Beide onderwerpen verdienen eigenlijk een eigen film en ik weet niet waarom ze überhaupt in Uprising zijn opgenomen (heeft een tv-film als deze een verplichte lengte?), vooral omdat het verhaal rond Der Ewige Jude voor humor gebracht wordt, met een voornamelijk komisch spelende Cary Elwes. Past nogal vreemd in de rest van de film.

Het is vooral een interessant historisch document dat constant blijft boeien, maar het verdient gewoon een betere, pakkendere en intelligentere uitwerking. Evenwel is het geen verspilling van tijd om hier naar te kijken.

3*

Een verhaal van het type van-kwaad-tot-erger. Het begint met onverwachte financiële problemen die de man van de hoofdfiguur veroorzaakt heeft. Op zich al erg genoeg, maar iedere poging om de situatie beter te maken zorgt alleen maar voor nog meer ellende. Het duurde even voor ik er echt in zat, misschien door een te lange aanzet naar de hoofdzaak, maar uiteindelijk wordt het een sterk drama die steeds benauwender wordt, maar ook ruimte heeft voor wat zwarte humor (de scènes bij de vader waren zelfs hilarisch). Ik hou ook wel van dit soort verhalen heb ik gemerkt, fatalistisch op een relatief bescheiden manier. The Lesson doet in dit opzicht niet echt iets nieuws, maar moet het vooral hebben van de gedetailleerde uitwerking en de goede acteerprestatie van de Margita Gosheva, die ook nog eens in bijna ieder shot zit.

Het einde (de overval met het waterpistool, dat ook nog eens een succes wordt) kwam op mij als wat al te onwaarschijnlijk over, maar nota bene dat was nou net echt gebeurt. Het was deze handeling die de regisseurs in een krantenbericht hadden gevonden en de inspiratie was voor deze film. De weg ernaartoe is zelf verzonnen.
3,5*

Ik zag The Usual Suspects voor het eerst 9 jaar geleden en gaf hem vier sterren. Ik schreef er toen niet uitgebreid over zo te zien, maar het was vooral de twist die het hem toen deed. Niet eens zozeer omdat het totaal onverwacht is, want ik zag het altijd op z'n minst als een serieuze optie dat Verbal Keyser Söze was. Het was vooral de manier waarop het einde wist op te leven aan het idee dat Söze zo'n welhaast mythisch genie is.

Toch, ongeveer een week later dacht ik terug aan de film en bleek ineens dat ik me verdomt weinig ervan herinnerde. Sterker nog, alleen het einde stond me helder voor de geest. Ik probeerde na te gaan waar de centrale misdaad nou om draaide of wie nou eigenlijk de andere drie hoofdfiguren waren, naast Spacey en Byrne. Alles bleef blanco en dat is een zeldzaamheid bij mij. Op een bepaalde manier was de indruk die The Usual Suspects achterliet minimaal. Een paar maanden later las ik dat Benicio Del Toro erin zat en dat kon ik me niet eens herinneren, terwijl hij nota bene één van de vijf titelpersonages is. Ik kon niet anders dan verlagen naar drie sterren, want enige napret had The Usual Suspects niet.

Herziening zat er al een tijdje aan te komen. Het voordeel was dat op het einde na iedere scène weer fris was. Tot aan de laatste tien minuten kwam echt nog geen shot me bekend voor, alsof ik het nooit gezien had. Het is een beetje alsof je een film kijkt waar je de geheime twist aan het einde al kent, maar de rest ervan niet. Als je van dat soort dingen houdt (en velen hier lijken dat te doen) kun je je amuseren met zien hoe Verbal het politiekantoor scant naar informatie, evenals met het proberen uit te vogelen hoeveel Verbal liegt en hoe veel hij de waarheid spreekt. Een leuk element is dat bijna alles uiteindelijk gelogen kan zijn. Bij herziening merk je dat hij vrij wanhopig zoekt naar dingetjes die hij in zijn verhaal kan stoppen en hij heeft zwakke momenten waarin hij zichzelf bijna verraad. Keyser Söze is eigenlijk bijna compleet een rookgordijn. De echte is duidelijk niet perfect, maar zijn truc is om het mysterie van Söze te gebruiken om de politie op het verkeerde spoor te zetten. Dat geeft het verhaal een zekere charme mee, al is het wel vreemd dat geen enkele agent zelfs maar kort op het idee lijkt te komen dat Verbal Söze is. Je zou zeggen dat iedere rechercheur die zijn geld een beetje waard is hier op z'n minst even rekening mee houdt.

Anyway, interessanter dan dat wordt het verder niet. Tijdens de herziening kwam ik erachter waarom ik zo weinig onthouden had: de film is vrij saai. Niet op een manier dat ik mijn aandacht er niet bij kan houden of dreig in slaap te vallen, maar meer gewoon dat het allemaal niet bijzonder boeiend is. Weten wie Söze is haalt nog eens extra de angel uit de film. De scènes op het politiebureau winnen er misschien door aan kracht, de rest voelt bijna overbodig aan, al is het maar omdat misschien niets waar is. Singer en scenarist McQuarrie hadden dit misschien op kunnen leuken door personages boeiend te maken of de centrale misdaad aangrijpend.

Helaas, de misdaden die gepleegd worden zijn standaard b-filmmateriaal, zelfs gefilmd als een standaard neo-noir volgend het handboekje. De personages lijken verder alleen te leven tijdens de line-up. Niet verrassend, want dat is de enige scène waarin de acteurs kennelijk hebben kunnen improviseren en alleen omdat de oorspronkelijke, meer serieuze aanpak niet werkte. Voor de rest zitten de acteurs vast aan een vicieuze cirkel waarin alles wat ze zeggen plot, expositie en uitleg is. Echte karaktermomenten zijn schaars, waardoor de personages nooit echt gaan leven. Zelfs als karikaturen zijn ze te vlak. Het blijkt ook dat voor mij er weinig vervelender is dan personages constant een verhaal te zien uitleggen waarvan we als kijker weten dat toch niets of nauwelijks iets van waar is. Ze liegen niet eens, want ze zijn al leugens van Kint. De reden dat niets blijft hangen is omdat er niets hangt in het verhaal zelf.

Het bleek trouwens dat Benicio Del Toro inderdaad in de film zat en volgens velen steelt hij z'n scènes. Ik geef hem dit na: hij springt er in dat opzicht uit omdat hij werkelijk iets aparts lijkt te willen doen met zijn personage. Helaas kwam het allemaal wat te gekunsteld op me over en maakte zijn rol geen indruk op me. Wel is hij beter dan Stephen Baldwin, die een ernstig staaltje overacteren tentoon stelt, wellicht in een wanhoopspoging om van een lege rol iets te maken. Pollak daarentegen probeert het niets eens en maakt zijn lege huls precies dat: een lege huls. Dodelijker is Gabriel Byrne, een acteur die toch al weinig indruk op me maakt over het algemeen. Een belangrijk deel voor de film om te werken is dat Keaton onze fascinatie heeft, zodat we werkelijk in hem gaan geloven als een mastermind. Zelfs los van het idee dat hij Söze is moeten we aan kunnen voelen waarom iedereen zo speciaal onder de indruk van hem is. Byrne faalt genadeloos en is saai, saai, saai. Niet alleen dat, Singer en McQuarrie maken zelfs de problemen waarmee zijn personage mee kampt suf. Voor mij is de casting van Byrne of anders wel de manier waarop zijn personage geschreven is de fatale doodsteek voor The Usual Suspects en de reden waarom ik hem nu op een onvoldoende zet. Ik meen me al vaag te herinneren dat ik weinig had met Keaton tijdens de eerste kijkbeurt en iedere interesse moest toen gebaseerd zijn op de vage hints dat hij Söze kon zijn. Daar blijft een tweede keer dus echt niets van over.

Wat overeind staat zijn voor mij de rollen van Spacey en Palminteri en hun gezamenlijke scènes, evenals het rolletje van Postlethwaite. Gek genoeg zit er meer dreiging in zijn rol dan in enig ander personage in de film, ongeacht hoeveel verdachten je laat langskomen. The Usual Suspects is een puzzel en net als een puzzel is de lol er vanaf zodra je alles opgelost hebt.
2,5*