Opinions

Ik was een beetje bang dat dit de zoveelste indiefilm zou worden die een simpel luchtig verhaal zou presenteren op een alternatieve wijze die al lang niet meer alternatief is en die volzit met wat in het Engels 'quirky' personages genoemd worden (weet iemand een goede Nederlandse vertaling van dat woord?). Aan de ene kant is (500) Days of Summer zo'n film, maar gelukkig wel een van dat groepje die gewoon goed uitgewerkt is. Sommige dingen zijn wat geforceerd, bepaalde dingen werken gewoon niet (dat kleine, wijze zusje is irritant) en soms denkt de regisseur vernieuwend te zijn terwijl hij clichés toont, maar het stoort nauwelijks. Dit komt door het sterke script (ik vermoed een Oscarnominatie), de toch vrij toonvaste regie en de sterk vertolkte hoofdrolen (ja, Joseph Gorden-Levitt ís een van Amerika's grote talenten van het moment). De film werkt gewoon en is bijzonder aangenaam om naar te kijken. Daarnaast zijn de observaties rond leven en liefde bij vlagen gewoon raak.

Toch miste ik iets, iets dat mij werkelijk het gevoel gaf naar een geweldige film te kijken. De hele speelduur door moest ik aan Annie Hall denken, waar al dan niet bewust veel van geleend wordt en ik denk dat daar de verklaring ligt waarom Summer geen meesterwerk is. Webb wilde duidelijk een komische film maken over een pijnlijke situatie. Hij levert goed werk, maar uiteindelijk is de pijn nauwelijks voelbaar. Het stroomt soms even kort naarbinnen, maar het verstoord nooit het gevoel dat je toch meer naar een feel-goodfilm zit te kijken. Dat kan met dit onderwerp toch niet helemaal de bedoeling zijn. Woody Allen weet wat dat betrefd beter humor met diepe pijnen en levensobservaties te mixen. Het einde is dan ook jammer. Perfect zou het zijn geweest om Tom de baan bij het architectenbureau te laten krijgen en dan te stoppen. In plaats daarvan dient zich een potentiële, echte liefde aan. Het past niet helemaal bij wat voorafging. Webb haalt zijn thema wat onderuit, namelijk dat perfecte liefde niet zou bestaan.

Evenwel blijft dit zeer aangenaam kijkvermaak en ik vermoed dat Webb als hij zich wat verder ontwikkeld best een groot talent zou kunnen worden.
3,5*

Dat first-person horror niet al te origineel is, interesseert me niet zo veel als het zo goed uitgewerkt is als hier. Wat ik knap vond is dat de twee regisseurs zowel de indruk weten te wekken dat het allemaal zeer spontaan gefilmd is, maar dat er ook wel duidelijk een regisseursoog in zit. Bij mindere films van dit type wordt de stijl gebruikt op een gemakzuchtige manier, om vooral een rommelig geheel te verantwoorden. [Rec] is duidelijk gemaakt door mensen die weten wat we moeten zien en wanneer.

Ik vond dit beter dan ik had verwacht eindelijk. Dat komt zowel door de sterke cameravoering en regie, als de opbouw. Het mysterie wordt lang in tact gehouden en er zijn al wat doden gevallen zodra het echt duidelijk wordt wat er speelt. De laatste verklaring, een ietwat vage uitleg over een demonisch bezeten meisje, is niet bepaald sterk, maar de reis ernaartoe wel. Erg sfeervol, goed spannend en met enkele scènes die zelfs echt sterk zijn, zoals die brandweerman die ineens uit de lucht komt vallen of natuurlijk de finale in night-vision.

Evengoed moet ik toch een oud riedeltje herhalen. Ondanks dat ik de kwaliteiten van [Rec] zeker herken en erken en ik er goed avondje mee gehad heb, merk ik toch ook weer dat mijn gebruikelijke antipathie voor dit soort films me tegenhoudt om het echt te waarderen. Ik weet niet wat het is, maar op een bepaalde manier vind ik verhalen waarin personages afgeslacht worden zonder een interessante achtergrond altijd wat onbevredigend. Cynisch zelf. Hoe goed ook, het lijkt onmogelijk voor me om een film die me door hel sleept, maar zonder een punt, echt te omarmen. Genreliefhebbers hoeven zich niets aan te trekken van deze alinea of mijn eindscore; het is iets persoonlijks.
3,5*

Vooral een erg mooi gemaakte film. Prachtig design met veel details en regelmatig schitterend kleurgebruik. Zelfs het 3D verdient verrassend genoeg een vermelding, ondanks dat de combinatie met 2D-animatie niet echt natuurlijk is (en bij The Lion slecht uitpakte). Vooral de openingsscènes, die een stad-bij-nacht-beeld schetsen a la Blade Runner, mogen er echt zijn. Ook de actiescènes waren vaak prima uitgevoerd en meeslepend, ook hier vooral aan het begin.

Het verhaal en de personages zijn dan weer een stuk minder. Erg plat en flauw. Typisch ook voor een bepaalde type anime dat draait om heldhaftigheid, met een blanco held, rondborstige vrouw die hem bijstaat, cynische vriend met wie hij een haat-liefde verhouding heeft, etc. Jammer dat een film die zo sterk is op het visuele gebied kennelijk zo de voorkeur geeft aan dialoogscènes, zeker omdat die dialogen vaak erg zakelijk zijn en het complexe plot moeten uitleggen. Om bizarre redenen is er geen echte schurk, maar is de tegenstander God, maar dan wel God zoals de mensheid die zich in zijn hoofd heeft geschapen en niet een echte God, zover ik het begrijp. Een bizar concept, maar het komt niet uit de verf en dit is nou net een film waar ik liever gewoon een schurk had gezien. Dat had ons eindeloze dialogen bespaart. 009 Re: Cyborg is duidelijk een film die het best is als hij in actie is. Overigens nog nooit van de serie gehoord.
3*

12 Years a Slave is met gemak de beste film die ik gezien heb over de slavernij in de Verenigde Staten. Geen van zijn voorgangers voelt zo echt aan, alsof je de pijn en het zweet kunt voelen en ruiken. En dan heb ik het nog alleen over het fysieke element, terwijl ook de psychologische marteling hier enorm inhakt. 12 Years a Slave is een waargebeurd verhaal, maar net zoveel een horrorfilm.

Knap is vooral de balans die McQueen hier vindt tussen een artistieke en een realistische stijl. Aan de ene kant heb je de gestileerde, perfecte cameravoering met vaak poëtische beelden, die erg plat ogen door het gebruik van een lange lens. Tevens zijn de dialogen erg literair en ook het acteerwerk is wat gestileerd. Aan de andere kant ogen de omgevingen authentieker dan in veel historische films (voor zover ik dat kan vertellen) en kwamen de omgangsvormen, het verhaalverloop en het fysieke en psychologische geweld enorm geloofwaardig op me over. Deze twee verschillende kanten komen perfect samen en doen denken aan een soms hallucinant, maar tegelijkertijd levensecht schilderij.

Interessant vond ik ook de ironie in het verhaal. Aan de ene kant gaat het over een man die omdat hij uit New York komt onterecht een slaaf is en we zijn blij als hij bevrijdt wordt, maar het ontgaat de film niet (hoewel Solomon wellicht wel) dat het bizar is dat hij specifiek om die reden geen slaaf is, terwijl de andere mensen die met gevangen zaten kennelijk wel een slaaf behoren te zijn. Het thema wordt er niet dik bovenop gelegd, waarschijnlijk ook omdat het boek enorm op de voet gevolgd wordt, maar 12 Years a Slave heeft zo wel een extra boeiende invalshoek die de ironie van problemen rond rassenverschillen nog eens blootlegt. Hetzelfde geldt voor de behandeling van die ene blanke slaaf.

Complimenten ook voor de casting hier, met name Ejiofor, die zowel waardigheid en wanhoop in zijn rol legt, Fassbender die bijzonder gevaarlijk is, de breekbare Nyong'o en wederom Cumberbatch die ook hier weer heel veel haalt uit een minimale rol. Één van de beste casts van het jaar.

12 Years a Slave is inmiddels frontrunner voor de Oscars, samen met Gravity. Als hij wint is hij de beste winnaar sinds No Country for Old Men.
4,5*

Van te voren vroeg ik em af hoe Boyle's stijl zou passen bij 127 Hours. Biyle's vlugge monatge, kleurrijke beelden en zwevende camera lijken op het eerste gezicht niet de meest voor de hand liggende technieken om te gebruiken bij zo'n claustrofobisch verhaal. Toch werkt het op de een of andere manier wel. Boyle maakt er een meeslepende film van die geen seconde verveelt. Niet dat alles briljant is, want met name de flashbacks hebben een ersntig gebrek aan originaliteit, maar dit wordt gecompenseerd door mooie momenten zoals wanneer de camera door het landschapt raast op uit te komen bij een flesje drank dat Ralston in zijn auto heeft liggen. Hoe dan ook, het was ook leuk om een film te zien die constant reacties losmaakte bij het publiek in de bioscoopzaal. Dan heb ik het niet alleen om de 'beruchte scène', maar kennelijk spreekt de film openlijk tot iedereens verbeelding. Dit verhaal is voor veel mensen een nachtmerrie en ik ben geen uitzondering. Dat Franco bijzonder geloofwaardig zijn emoties over brengt helpt ook mee.

Het is alleen wel echt zo'n film voor maar één kijkbeurt. Ik ben blij hem gezien te hebben en denk dat ie ook wel zal blijven hangen, maar nadat ik met Ralston de ellende doorstaan had ging ik toch, in tegenstelling tot Ralston, met een gevoel naar huis dat het vooral een interessante ervaring voor tussendoor was.
3,5*

Erg sterke, romantische film die de kleine hype die hij veroorzaakte op het Nederlands Film Festival meer dan waard is. Persoonlijk moest ik denken aan Sunrise, wat voor de hand ligt doordat er weinig in gesproken wordt, maar ook omdat de 170 Hz vooral communiceert door sterk gestileerde beelden; het is niet ver verwijdert van expressionistische films. Ik hou hier heel erg van en zulk overdadig gebruik van kleur, geluid en afwijkende shots ben ik Nederlandse films nog niet eerder tegen gekomen. De meeste shots zijn parels op zichzelf en ook de art-direction is bijoznder sterk. Het bevalt me vooral dat Van Ginkel nergens voor realisme gaat. Grote emoties (op een onsentimentele manier) in een wereld die bijna fantasy lijkt, zonder ooit naar magisch-realisme te grijpen. Dit is een film waarin het plausibel is dat twee personages in een onderzeeër gaan wonen. Sterker nog, het is het soort film waarin het plausibel is dat er überhaupt zo makkelijk een verlaten onderzeeër te vinden is.

Wat de film verder nog zo sterk maakt is vooral de emotionele lading. Zoals gezegd steunt het erg op sterke gevoelens en niet over de meer subtiele emoties. Grootse romantiek en tragiek zijn hier orde van de dag. Opvallend veel seksscènes ook, maar dat past hier uitstekend en ze zijn bijzonder intiem gefilmd en het erotische verfgevecht die tot de poster leidde is een hoogtepunt. De film is emotioneel ook heel zwaar. Een gevoel van doem wordt nergens onderdrukt en dat het slecht afloopt voel je al snel aankomen. Het is een soort variatie op een gotische romance: de personages zullen door elkaar kapotmaken (of in ieder geval een van hen), ondanks dat het duidelijk is dat ze van elkaar blijven houden. Het wordt ontroerend gebracht en het grijpt naar de keel.

De enige kritiek die ik heb zit hem in het geluid, opmerkelijk bij een film over doven. Ten eerste vond ik het ergens jammer dat er toch gekozen is voor een paar stukjes dialoog van bijrollen. Bijna de hele film vertelt zijn verhaal aan de hand van gebaren of beelden en het voelt ergens als een zwaktebod om dan toch een paar pestkoppen wat te laten zeggen, vooral om dan ook nog eens hun dialoog te onderbeken met subjectieve stiltes van de hoofdpersoon. Ik had het liever stil gezien. Daarbij vond ik ook het veel nadrukkelijke geluidseffecten stiekem wat jammer. In zekere zin zijn het vaak zelfs die geluidseffecten die de aandacht meer trekken dan de beelden, omdat ze zo luidt zijn. Het past misschien bij de overgestileerde aanpak van de film, maar het past weer niet bij de belevingswereld van de doven. De film wisselt ook vrijelijk tussen momenten waarop we de wereld waarnemen zoals de hoofdpersonen, geluidsloos, en momenten waarop ieder geluid sterk benadrukt wordt. De momenten waarop het geluid zacht of afwezig vond ik sterker en toepasselijker. Het was misschien zelfs stiekem het beste geweest als de hele film geen geluid had, maar dat is ook wel weer veel gevraagd en dan zou de film wellicht nooit gefinancieerd zijn. Zoals het is had ik op zijn minst het liefst een wat stijlvastere soundtrack ehad: de hele tijd nadrukkelijk of juist gedempt geluid.

Dat houdt me toch wat af van een meesterscore van 4,5*, die ik direct na de aftiteling overwoog. Nu kon het net iets beter, maar niettemin is 170 Hz nog steeds een prestatie van formaat.
4*

Het is me al vaker opgevallen, maar 2 Days in Paris bevestigd weer eens voor mij dat verhalen over een koppel dat uit elkaar dreigt te vallen, maar waarvan we nooit te weten komen waarom ze überhaupt bij elkaar waren niet echt boeiend zijn. Je zit hier gewoon te kijken naar twee personages zonder chemie die elkaar niet mogen of vertrouwen. Hoe ze al twee jaar bij elkaar zijn is een raadsel, want ze lijken niets van de ander te waarderen. Als de personages niets om de relatie geven, waarom ik dan wel? Je hoopt gewoon dat ze zo snel mogelijk met elkaar breken.

Het helpt ook niet dat de personages praktisch geen goede eigenschappen meegegeven worden. Ik hou van dit soort relatiefilms en zeker als er rekening gehouden wordt met de negatieve kanten van de karakters. Deze slaat daar iets te veel in door. Het gaat over twee vreselijk onsympathieke personages die niets bij elkaar te zoeken hebben en toch een relatie hebben die nu op de klippen lijkt te lopen. Dat is allemaal wat subjectief misschien, maar ondanks dat Delpy en Goldberg wel degelijk goed acteren (en dat Goldberg zeer goed is met komische one-liners; de enige reden waardoor ik hier nog doorheen kwam) wilde ik liever niet naar deze twee mensen kijken.

Overigens zijn niet alleen de personages onuitstaanbaar, Parijs zelf wordt ook afgebeeld als een bijzonder vervelende plaats waar je beter niet naar toe kan gaan. Ik ben geen groot liefhebber van de stad, maar zelfs dan snap ik niet echt waar de afkeer hier vandaan komt. Zelden heb ik iemand zo'n haatgedicht aan zijn of haar geboortestad zien leveren als Delpy hier doet.

Het is moeilijk te zeggen wat Delpy hier probeerde te bereiken. Ik verwachtte een soort Before Sunrise/ Sunset, maar daar lijkt het alleen in meest oppervlakkige zin op. Het doet nog het meest aan Woody Allen denken dankzij de neurotische, hoogopgeleide typetjes en de focus op relatieperikelen. De humor is echter lang niet zo sterk (enkele kennelijk geïmproviseerde one-liners van Goldberg daargelaten) en Delpy graaft niet bepaald diep in wat mensen in elkaar aantrekt en uit elkaar drijft, wat een obsessie is van niet alleen Allen, maar van bijna iedereen die zo'n soort film tracht te maken. Het ergst is nog wel de finale, misschien wel de slechtste van zijn soort. Daarin vindt een lang gesprek plaats waarin het koppel aanvoelt dat het einde van de relatie daar is en ze overspoelt worden door een mix van sterk uiteenlopende emoties. Gek genoeg krijgen we niets van dit gesprek te horen en zien we de twee acteurs slechts druk gebaren terwijl Delpy in voice-over kort samenvat wat er gezegd wordt. Dit is verdomme een praatfilm en juist het belangrijkste gesprek wordt overgeslagen? Het is nota bene het enige moment waarop we de complexe gevoelens die de personages voor elkaar hebben zouden kunnen zien en in plaats daarvan krijgen we verdomme een voice-over.

Oh ja, er zitten ook nog schattige indie-dingen in, zoals de beschrijving van Delpy's oogproblemen en een maf rolletje voor Daniel Brühl. Dit werkt voor geen meter allemaal en lijkt uit een andere film te komen, maar ik denk dat Delpy nooit echt een duidelijke visie had voor 2 Days in Paris.
Ik gaf oorspronkelijk 2 sterren, maar maak er toch maar 1,5* van.

Best een leuk filmpje. Ik had er weinig van verwacht. Het leek me een standaardfilm, zo eentje die sterren als Washington en Wahlberg als tussendoortje doen. Origineel is dit niet, maar het is in ieder geval een film die de funfactor hoog houdt en Kormákur geeft zijn twee sterren tussen alle actie door goed de ruimte om verbaal met elkaar te sparren, waar de meeste lol vandaan komt. Het mist wat echt geïnspireerde grappen of werkelijk knappe actiescènes (hoewel ze allemaal vaardig zijn uitgevoerd), maar het blijft onderhoudend. Misschien had het verhaal ook wat simpeler kunnen zijn. We hebben hier maar liefst drie hoofdschurken, nota bene. Een wat simpelere aanpak werkt vaak wat effectiever bij een film als deze. Maar ach, ik heb me best vermaakt.

3*

Ah, het begin van de essay-film voor Godard. Ik wist niet dat dit al in de jaren '60 gebeurde. Gelukkig is dit wel iets speelser dan zijn essay-werk van de jaren '80 en later. De term "overgangsfilm" past prima.

Ik vond de film een beetje wisselend van kwaliteit, ook wel deels omdat ik niet zo veel kan met Godards gebruikelijke maatschappijkritiek, die ondanks vele filosofische verwijzingen en moeilijke woorden toch simplistisch aanvoelt. Hij is erg goed in het weergeven van een verwarde maatschappij via beeld en geluid, maar helaas kan hij net zo goed lang een saai shot aanhouden en vervolgens er een vervelende voice-over die een politiek pamflet opdreunt erachter zetten.

Typisch is eveneens het gebruik van een prostituee in de "hoofdrol". Heeft Godard ooit een vrouw in zijn werk gehad die hij niet op de een of andere manier als een hoer of op z'n minst een slet zag? Volgens mij was er zelden een regisseur die zo gefascineerd was door het andere geslacht en er zo weinig van leek te begrijpen. 2 of 3 dingen is kennelijk werkelijk alles wat hij van hen weet.

Alle kanttekeningen even daargelaten kan ik ook niet ontkennen dat als Godard raak schiet hij ook meteen vol de roos raakt. Die koffiescène kan ik niet minder dan geniaal noemen. Misschien zelfs het beste dat hij ooit heeft gedaan. De dubbele introductie van de hoofdfiguur is ook zoiets waar alleen Godard mee kan aankomen. Gek is dat hij eveneens een veel simpelere scène effectief kan maken. Zo zit er een lang shot in van een jonge vrouw in een cafetaria die spreekt met een man die off-screen zit, terwijl ze praten over haar vermeende schaamte voor seks. De actrice speelt het erg goed en de dialoog is scherp en zit vol karakter, waardoor het extra jammer is dat dit een weg is die Godard zelden bewandelde.

Dus ja, het is een goede en zelfs bijzondere film, maar ook een frustrerende. Het hoort er een beetje bij als je een Godard kijkt denk ik.

3,5*

Het wezen van Harryhausen is de reden om deze film te gaan zien. Erg knap gemaakt. Vooral het gevecht tegen de olifant was top. Ik kan wel van zo'n vakwerk genieten.

Verder komt het vermaak vooral uit de knulligheid van sommige scènes. Het belachelijke gegil van de vrouwen bijvoobeeld, vaak juist op momenten dat er niet gegild hoeft te worden. Ook de voorspelbare dialogen en sommige belachelijke acteurs zorgden voor wat gelach. Maar jammer dat er niet meer was om te lachen. Ik hoopte dat het wezen Rome eens flink zou verbouwen, maar meer dan een brug en 4 pilaren vernielen doet hij niet. Het aantal doden is ook zeer laag. Jammer.

De film heeft ook wat King Kong-pretenties. Ook hier is het beest eigenlijk het slachtoffer van zijn eigen instincten in plaats van een kwaadaardig wezen en ook hier wordt getracht een gelijkwaardige semi-diepzinnige eindquote te plaatsen. Maar King Kong is toch duidelijk superieur.

Het leukste vond ik zelf het moment waarop we mensen na het monster gezien te hebben in paniek zagen rennen. Maar in plaats van van het monster weg te rennen, rende ze er naar toe. Erg knullig gemaakt dus. Eens te meer omdat niemand naar het monster kijkt. Hierdoor merk je toch wel dat er in het echt niet zo'n wezen stond tijdens de opnames.

Ik had hem al met al toch wat vermakelijker verwacht. Nu is het niets meer dan een film die leuk is voor af en toe een glimlach.

2,5*

De Kubrick-herzieningen #7: 2001: A Space Odyssey.

En zo gaat dit project om alle Kubricks gezien te hebben voort op een tempo dat ergens in het verlengde ligt van 2001: A Space Odyssey. Kubrick heeft natuurlijk veel klassiekers, maar dit is gewoonlijk de grootste. Daarom is er al veel over geschreven, ook door mij, een daarom zal dit in deze reeks herzieningen een minder lange recensie krijgen dan gewoonlijk. Niettemin, zijn er nieuwe dingen aan het licht gekomen?

Verrassend genoeg wel, al ligt dat in het verlengde van wat me al duidelijk werd in de eerdere herzieningen van deze film: Kubricks kijk op technologie en de mensheid is niet zo eenzijdig als hij lijkt. Heel vaak wordt dit gezien als een anti-technologische film, terwijl tegelijkertijd beweerd wordt dat de mensen hier kil zouden zijn. Dat is allebei niet echt waar.

Bij dat eerste punt kun je natuurlijk al zeggen dat de astronauten hun technologie nodig hebben om alleen al deze odyssee af te leggen. De mensen zouden zonder hun nieuwe stap richting evolutie niet kunnen zetten. Daarbij zou iemand die een hekel heeft aan technologie denk ik nooit rondzwevende ruimteschepen niet ondersteunen van elegante muziek van Strauss. Kubrick was in feite diep onder de indruk van de ruimtevaart en de mogelijkheden die het bood en hij was bijzonder optimistisch op de richting die de wetenschap volgens hem in ging. Zie bijvoorbeeld dit interview. Dat zie je gewoon terug.

Natuurlijk is dat idee dat 2001 een technofobische film is gebaseerd op Hal 9000, maar die begin ik met iedere kijkbeurt minder een schurk te vinden. Het is dat hij mensen vermoord, maar dat dit juist zijn menselijke aard toont maakt hem al complexer en Kubrick gebruikt hem vooral in vergelijking met de mensen. Zijn sterfscène is de meest ontroerende in heel Kubricks oeuvre. Hal 9000 moet je denk ik niet zozeer zien als een reactionaire visie op intelligentie computers, maar meer in de lijn van evolutie waar deze film om draait. De mens heeft nu zijn eigen vorm van leven gecreëerd, in symbolische zin, en is daardoor klaar voor het laatste stadium van zijn reis. Al moet daar wel de nieuwe concurrent voor uitgeschakeld worden. Wellicht is dat de reden waarom de film verweten wordt onmenselijk te zijn, omdat de kille mensen de begrijpelijke Hal uitschakelen, maar in feite is Dave duidelijk aangeslagen als hij Hal uitschakelt en zie de spanning in zijn gezicht als hij probeert uit zijn Pod en in de Discovery te komen. Deze relatie tussen Hal en Dave benadrukt de verbondenheid en tegenstelling tussen twee verschillende intelligente wezens en visualiseert denk ik op duidelijke wijze de verhouding tussen de mensheid en de wezens die de monolieten achterlaten.

Het blijft een prachtige film die bij iedere herziening weet te verbazen en niets van zij mysterie lijkt te verliezen, ondanks dat ik hem steeds beter begrijp. Dit komt denk ik omdat geen andere film de grootte van het universum weet te vangen (dat ruimteschip met zijn trage tempo blijft ontzettend nietig in de eindeloze ruimte), daarbij zo'n desolaat gevoel weet te geven en toch de indruk wekt dat er nog meer in het heelal is. Het is niet zozeer dat ik geloof dat er andere wezens zijn die ons in de gaten houden en zelfs onze evolutie beïnvloeden; het is meer dat deze film mij daar enorm goed in weet te laten geloven voor bijna twee-en-een-half uur. Dat maakt het zo'n uniek stukje cinema en dat verklaard zijn kracht om te blijven fascineren.
5* blijven staan.

Nu wordt het overigens echt interessant: A Clockwork Orange en Barry Lyndon heb ik als enige Kubricks, buiten eerder Killer's Kiss om, nooit herzien, dus dit wordt hun eerste kijkbeurt sinds 2005. Benieuwd wat daar uit komt.

Dat 2046 een stilistisch succes is, daar lijken veel mensen het wel mee eens te zijn. Ik ben geen uitzondering. Kadrering, kleurgebruik, muziek en vooral de lyrische montage zorgen voor een bijzondere ervaring, waarbij we als bonus krijgen dat Kar-Wai misschien nergens zo sensueel te werk is gegaan als hier en dat hij er ook nog een zeer bijzondere en aantrekkelijke futuristische wereld als bonus aan toevoegt. We worden verwend.

Maar ik lees hier ook veel dat de film koud en afstandelijk zou zijn en dat voor velen een emotionele connectie ontbreekt. Vreemd, want ik vond dit na Happy Together waarschijnlijk Kar-Wai's meest ontroerende film. Dat is extra opmerkelijk omdat ieders favoriet In the Mood for Love mij dan weer wat koud liet en ik die juist vooral waardeerde als stilistisch, maar afstandelijk experiment. Misschien spreekt de meer melancholische, bittere toon mij hier wat meer aan en heb ik wat meer met de personages die totaal verdwaald lijken te zijn op emotioneel gebied en niet weten waar ze de liefde moeten zoeken. Daarbij vind ik de stijl enorm bijdragen aan het gevoel. Dat is wat moeilijk uit te leggen, maar de onderliggende emoties lijken van het scherm te druipen. Het duurde even voor ik in de film zat, want het begint allemaal erg rommelig en pas als Ziyi Zhang verschijnt lijkt er een focus gevonden te worden, maar daarna was het goed raak.

Uiteraard verder ook niets dan lof voor de cast. Tony Leung Chiu Wai is natuurlijk altijd fantastisch, maar Ziyi Zhang was de werkelijke verrassing. Ze was echt geweldig hier. Ook leuk om Faye Wong van Chungking Express weer te zien. Die acteerd helaas niet veel (kennelijk ook meer een zangeres). Misschien door haar kapsel, maar ze deed me hier sterk aan Audrey Tautou denken.

Een van Wong Kar-Wai's beste films wat mij betreft.

4*

Opvallend verschillende reacties rond het einde. Persoonlijk vond ik het laatste half uur van de film het sterkste, vanaf het moment dat de hoofdpersonen in het stadje aankomen. Moraliserend? Valt wel mee. Ik vond het allemaal wel geloofwaardig gebracht eigenlijk en had al langer door dat de film die kant in ging. Ik zie eigenlijk ook geen beter alternatief. Had Dan Ben moeten doden? Had Ben Dan moeten doden? Had Dan met geweld Ben de trein in moeten slepen? Had de Dan naar huis moeten gaan en Ben vrij laten gaan? Ik vind het allemaal niet beter dan het einde dat we nu hebben en daarnaast klinkt het meeste ook erg cliché. Juist de laatste scènes gaven mij het gevoel dat 4* in de film zat.

Wat eraan vooraf gaat is een vrij standaard western. Vaardig gemaakt, maar nooit echt bijzonder. We hebben het allemaal al eens gezien en begon me zelfs af te vragen waarom zoveel mensen juist deze western zo goed vonden. Wat mij het meest positief opviel was het acteerwerk. Christian Bale is een acteur die vooral goed is in het spelen van natuurlijke rollen en dat paste bij dit personage. Crowe zet zijn rol een tikkeltje aan om zijn schurkachtige personage wat krachtiger te maken, maar weet altijd prima balans te houden. Ik blijf het een sterke acteur vinden en hier is hij op zijn best.

Ik kom uit op 3,5*. Ik had misschien op iets meer gehoopt, maar om de een of andere reden lijk ik altijd meer te verwachten van westerns dan van andere films. Ik weet niet precies waarom. Ik noem het niet mijn favoriete genre, maar ik heb er wel een zwak voor. 3:10 to Yuma kan zich zeker niet meten met de beste westerns (en zeker niet met Unforgiven, waar de dvd-hoes het mee vergelijkt), maar is toch wel een aardige toevoeging aan het genre. Overigens ben ik zeer benieuwd naar het origineel.

Dit vervolg op 300 komt relatief laat. Waarom weet ik niet, maar het zal niet zo zijn omdat er flink nagedacht moest worden in hoe het vervolg zich zou kunnen onderscheiden van het eerste deel. Noam Murro neemt volledig de stijl over van Zack Snyder. Aangezien het origineel vooral herinnerd wordt door de stijl lijkt dat geen slechte keuze, maar Murro komt op mij over als iemand die geen idee heeft wat hij er mee moet aanvangen. Ja, het is een goede kopie, maar Murro weet niet hoe hij er mee moet variëren. Daardoor vervalt 300: Rise of an Empire binnen tien minuten al in herhaling.

Ik kan me zo geen film herinneren waarin zo vaak hetzelfde gebeurt. Het is steeds die slow-motion - versnelling - bloed op het scherm - weer opnieuw. Aanvankelijk is het leuk dat de eerste actiescènes zich vooral op boten afspelen. Dat is wel echt iets anders dan de eerste 300. Maar vervolgens wordt daar zo stoïcijns aan vastgehouden dat ook dat element al binnen no-time repetitief wordt. Ook de omgevingen ogen continu hetzelfde en totaal niet overtuigend (ook een euvel van het origineel overigens), waardoor dit deel voor mij al snel een soort nachtmerrie van verveling werd. Nog nooit zag ik een film met zoveel bloedspetters en brute moorden die zo oersaai was. Murro en zijn team hadden idee voor misschien net een film van een half uur. Als opvulling voor de rest van de speelduur herhalen ze Snyders meest effectieve actiescène tot in het schijnbaar oneindige.

Om het geheel nog erger te maken is het ook een totaal humorloze aangelegenheid geworden. Murro en consorten nemen dit materiaal extreem serieus en brengen het nogal pompeus. Het eerste deel was voor een groot deel vermakelijk door de glorieus over-the-top macho-uitspraken van Leonidas, die een oorlog tegen een massale overmacht behandelt alsof hij op kroegentocht gaat. Voor mij was 300 deels komedie, deels actie, ondanks dat Snyder en stripschrijver Frank Miller leken te denken dat ze serieuze geschiedenis schrijven. Hoe dan ook, het plezier van een Leonidas wordt hier zwaar gemist. Themistocles is zo'n suffe hoofdfiguur dat Superman ernaast nog charismatisch lijkt. Iedere keer als iemand zijn mond open doet wordt de film nog saaier dan hij in zijn eindeloze actiescènes al is. Elke dialoog bestaat uit cliché-opmerkingen uit epossen. Er zit geen greintje plezier of humor in.

Althans, buiten Eva Green om. Zij is de enige reden dat de film nog net bekijkbaar is, in ieder geval zo lang ze in beeld is. Ze geeft zich totaal over aan de camp, zoals Gerard Butler dat in deel 1 deed, en lijkt zich er van bewust te zijn dat ze in glorieuze nonsens speelt. Het is een van de beste performances in een rotslechte film ooit. Het is ook één van de zeldzame keren dat ik echt hoopte dat de schurk zou winnen. De helden zijn hier gewoon complete non-entiteiten, dus de waardering gaat al snel uit naar iets dat lijkt op een levend wezen.

Overigens, net als bij het eerste deel zal ik maar niet in gaan over de boodschap die de film lijkt uit te dragen. Elke keer als ik eraan denk wordt ik een beetje bang. Laat ik hierover alleen maar zeggen dat het gebruik van War Pigs van Black Sabbath tijdens de aftiteling waarschijnlijk het meest ironische gebruik van een liedje is sinds Always Look on the Bright Side of Life klonk in Life of Brian, al zou het me niet verbazen als het team achter deze film dat compleet ontgaan is.

Enorm slechte blockbuster dit. Ik heb me voornamelijk kapot verveeld. Toch een prestatie met dit materiaal.

1,5*, waarschijnlijk 0,5* zonder Eva Green.

Ik zag deze afgelopen zaterdagavond toen hij vrij laat werd uitgezonden op tv. Ik was vrij moe en had het wellicht beter even kunnen laten. Ik heb hem uitgezeten en ben ook niet in slaapgevallen, maar de concentratie was niet ideaal voor een wat afstandelijk familiedrama met een minimaal plot die soms wat hermetisch afgesloten was.

Zover ik het goed kan beoordelen vond ik het een wat aandoenlijk en mooi klein filmpje, maar ook wat al te vrijblijvend misschien. Het is slice-of-life in een extreme vorm en dat werkt in de ene scène beter dan de andere. Eerlijk is eerlijk, zodra er iets lijkt te broeien, zoals in die barscène is het toch wel al snel boeiender. Maar ik denk dat ik het nog eens moet zien om er een goed oordeel over te kunnen vellen. De drie sterren die ik nu geen staan dan ook wellicht niet vast.

Het onderwerp van een dodelijke bomaanslag op een zwarte kerk vanwege racistische motieven gebracht door Spike Lee als regisseur deed me vermoeden dat dit vooral een kwade documentaire zou worden, maar uiteindelijk komt er op zijn best een kalme woede naar voren. Het is een bijzonder ingetogen docu, die vooral draait om verdriet, zonder daarbij in gemakkelijk sentiment te vervallen. Lee schetst hier het totaalplaatje bijzonder goed. De familie van de gedode meisjes zijn de focus, maar tevens komt de geschiedenis van Birmingham en de opkomst van de 'civil rights movement' hier sterk aan de orde. Objectief is de documentaire niet, maar waar mij dat gewoonlijk stoort is dat hier gewoon onvermijdelijk, deze moord valt op geen enkele manier goed te praten. Enigzins jammer is het wel dat geen van de racisten aan het woord komt, maar ik had ook niet verwacht dat die met Spike Lee zouden willen praten in een film als deze. Bijzonder interessant is het bizarre interview met George Wallace, ooit de gouverneur die het meest voor een afscheiding van de blanke en zwarte leefwereld was, maar die nu kennelijk helemaal omgedraaid is op dat gebied. Hij lijkt tevens seniel aan het worden te zijn (hij overleed in 1998). Wat echter het meeste indruk maakt zijn toch de familiemomenten, hoe zij de bomaanslag verwerkt hebben. Vooral opvallend was het moment waarop een moeder het brokstuk te voorschijn haalde dat in het hoofd van haar dochter zat toen ze stierf. Waarom je zoiets zou willen bewaren gaat langs me heen, maar iedereen heeft zo zijn eigen manier om met rouwgevoelens om te gaan.

Dat openingsnummer van Joan Baez, Birmingham Sunday, is ook bijzonder mooi.
3,5*

Opvallend laag gemiddelde. Wat vond iedereen hier zo slecht aan?

Een van de beste kanten aan deze film is dat hij twee zware maatschappelijke onderwerpen (abortus en het leven in een dictatuur) nooit laat overheersen over de personages. Deze twee elementen dienen meer om de ontwikkelingen van de karakters te catalyseren, dan ze simpelweg te gebruiken als boos vingertje. En juist daardoor komt de wrede blik op dictaturen (ik geloof overigens niet dat de dictator ooit genoemd wordt) sterker over. Over abortus wordt overigens geen echte stelling ingenomen.

De film gaat dus vooral over mensen. De kracht van de film zit hem naast het sterke statische cameragebruik vooral in de geweldige hoofdrol van Anamaria Marinca, die overigens verrassend genoeg niet de vrouw is die zwanger is (hoewel de gedachte dat ze zwanger kon worden door de seks die ze had met de dokter mij beangstigend vaak door de kop schoot). Ik vond het een bijzonder sympathiek personage. Zo'n type dat zichzelf aan de kant zet voor anderen. Helaas wordt ze vooral omringd door personages die haar absoluut niet waardig zijn in mijn ogen. De zwangere Gabita vond ik zelfs tegen het onuitstaanbare aannijgen, wat overigens wel weer een compliment is richting actrice Laura Vasiliu. Als ze daar op het einde rustig zit te eten terwijl Otilia net die haar 'kind' in de stortkoker heeft gegooit hoop je dat Otilia snel de band met Gabita verbreekt.

Het eerste kwartier vond ik niet eens zo heel boeiend, maar achteraf gezien gaf het wel een slim voorproefje van wat we later konden verwachten. Het uur dat dan volgt is het sterkste van de film. Dan komt de scène met etentje bij de moeder van Otilia's vriend, wat ik erg bijzonder vond. De gesprekken aan tafel boeide me niet zo, maar dat was denk ik ook het punt. Alsof je naar zoiets wilt luisteren na wat er vooraf gegaan is in de film. Erg knap. Alleen de scène waarin Otilia op straat gaat met de foetus om die weg te gooien maakte niet zo'n indruk als bedoelt, wat wellicht komt omdat ik op een bepaalde manier wat daarvoor gebeurde psychologisch indringender vond. Maar slecht werd het hier natuurlijk niet. De eindscène is dan weer perfect. Ik ben blij dat de film een zekere anti-climax heeft. Ik was bang voor een scène waarin de personages nog gearresteerd zouden worden of iets anders gruwelijks zou gebeuren en dat had ik misplaatst gevonden. Dit einde past beter bij de film.

Het is overigens ook zo'n film die bij mij nog wat vragen opriep over waarom sommige kleine elementen in de film zaten. Dit bewaar ik echter tot een herziening, die zeker een keer komt.
4* voor nu, maar ik zie hier nog wel een kans op verhoging in.

Oké, ik weet het: de Tweede Wereldoorlog stond in het westen voor de deur. Het fascistische Japan viel al China binnen. Dus een westerse documentaire had er baat bij om de strijd zo eenzijdig mogelijk af te beelden. Enige weerzin voor de Chinezen of sympathie voor de Japanners was logisch ongewenst. Helaas hebben documentaires als dat tegenwoordig niet veel interessants meer te bieden behalve als documenten voor geschiedkundigen die onderzoek doen naar propaganda van die tijd. Ik twijfel niet aan de nobele bedoelingen van Joris Ivens toen hij The 400 Million maakte, maar wat moeten we nu nog met de film? Daarbij stel ik me sterk de vraag of de film veel anders was geweest als het niet als propaganda bedoelt was, want Ivens films zijn altijd enorm simplistisch en gebaseerd op sterke goed-en-kwaad-tegenstellingen. The 400 Million past perfect zijn andere werk.

Soms is het gewoon volslagen lachwekkend. Die openingstekst bijvoorbeeld, waarin gesteld wordt dat China een vierduizend jaar oud land is met rijke traditie en een grote geschiedenis van kunst en wijsheid, waarna Japan samengevat wordt als een kwaadaardige natie die de wereld wil overnemen. Dat soort tegenstellingen zie je de hele film door. Ik schoot in de lach toen Fredric March' voice-over het verhaal vertelde over een Chinees die gestorven was in de strijd tegen de Japanners: "Hij kon niet meer geïdentificeerd worden, maar zijn naam was Vrijheid, Moed". Of iets in die trant. Ook belachelijk zijn zogenaamde Japanse radioberichten aan China en de Verenigde Staten. We krijgen niet werkelijk Japanse berichten te horen, maar Amerikaanse stemacteurs (waaronder Sydney Lumet!) die als Japanners vreselijke dreigementen uitspreken. Ik betwijfel of dat werkelijke vertalingen waren van Japanse uitzendingen. Naast dit alles is Ivens ook nog eens verschrikkelijk op dramatisch gebied, zoals in al zijn werk overigens. De documentaire wordt al snel saai en van de tweede helft heb ik weinig bewust meegekregen. Ik staarde naar het scherm, maar dacht ergens anders aan.

Het afgaan van de Joris Ivensbox wordt steeds moeilijker. Ik kan me bijna niet meer motiveren voor de saaiheid, eenkennigheid en soms gewoonweg onzinnigheid in zijn werk. Goed, hij schiet vaak schitterende beelden, maar het wereldbeeld dat eruit voort komt is zo simplistisch dat het nu gewoon echt niet meer kan. Na The 400 Million heb ik wat filmpjes van de Looney Tunes aangezet. Ik had behoefte aan wat meer realiteitszin.

1*

Goed komisch drama die vooral overtuigd doordat het niet te ver gaat in zowel de komedie als in het drama. Beide elementen worden oprecht gebracht en niet overdreven. De film is dan ook niet wild-komisch, maar meer gewoon grappig en dat past hier perfect. Het is een film over kanker die humor gebruikt om niet te somber te worden en eigenlijk gebeurt dat in het echte leven ook al snel, al verschilt dat ook wel per persoon en veel mensen hebben geen Seth Rogen die voor comic relief zorgt tijdens hun ziekteperiode. De film focust ook meer op de karakterontwikkelingen en het dramagedeelte dan op de humor. Doordat de hele tijd de personages en hun gevoelens in het oog gehouden worden is het ook niet het type film dat eerst grappig probeert te zijn, om vervolgens ineens serieus te worden. Ook wordt het niet melodramatisch. Zeker de momenten vlak voor de beslissende operatie zijn denk ik maar al te herkenbaar voor iemand die een bekende heeft gehad die ook aan een dergelijke allesbeslissende operatie ging beginnen. Die laatste wanhopige uitbarsting van Gordon-Levitt is maar al te geloofwaardig. Ondanks de realiteit van het kankerprobleem in deze film wordt het nooit te zwaarmoedig. 50/50 is, nogmaals, een perfecte balansoefening tussen komedie en drama. Geen geringe prestatie heb ik gemerkt, want het is afgelopen twee dagen bijna onmogelijk geweest om deze film mond-op-mond-reclame te geven. Als ik begin over een film over kanker haken al veel mensen af en als het dan ook nog eens een komedie is zijn de rapen gaar. Heel jammer.

Perfect is het nog niet. Daarvoor werkt het subplot met Bryce Dallas Howard te slecht. Dat is extra jammer, omdat het een van de meest intrigerende aspecten van het verhaal is. Mensen die iemand met kanker laten vallen omdat ze er gewoon niet mee om kunnen gaan zijn maar al te werkelijk en ik heb zo iemand nog niet in een film gezien. Dat maakt het des te jammer dat Howard de rol zo slecht speelt. De scènes werkte niet goed, omdat Howard kennelijk de indruk had dat ze haar personage als een schurk moest spelen. Verder dan een nepglimlach in alle scènes behalve haar laatste komt ze niet.

Een kleine smet op verder veel glorie. Oké, misschien is het niet de meest diepgaande film over kanker, verre van waarschijnlijk. Maar het is gewoon ontzettend goed gedaan en vooral geacteerd, door iedereen behalve Bryce Dallas Howard. Gordon-Levitt is met name wederom ijzersterk en Rogen is zelden zo op zijn plaats geweest. Ook fijn is dat die typische indietruukjes die de laatste tijd in veel van dit soort karakterkomedies opduiken hier voornamelijk achterwege blijven. Jonathan Levine lijkt in de gaten te hebben dat hij ze niet nodig heeft.
4*

Dat is ook het grootste compliment dat ik deze film kan geven: hij praktisch foutloos. Toegegeven, ik had liever iemand anders dan de uitstralingloze Randolph Scott in de hoofdrol gezien, maar zelfs hij stoort niet echt. Verder maakt de film geen serieuze misstap. Het verhaal is fris genoeg om te boeien en bovenal goed verteld en de landschappen zijn erg mooi en sfeervol gefilmd. Er zitten een paar elementen in die zelfs opvallend goed zijn, zoals de geweldige Lee Marvin en de sène waarin Randolph Scott onder de huifkar ligt, terwijl mevrouw Greer boven hem in de kar ligt. Erg leuk gedaan. Toch is de algehele indruk niet heel erg groot. Het is denk ik toch meer vakmanschap dan meesterschap allemaal. Niet dat daar iets mis mee is, maar aanezien Boetticher toch bekend staat als een van de grote, klassieke westernmeesters, in het rijtje van John Ford en Anthony Mann, verwacht ik net iets meer. Dit hangt ergens tussen de 3* en de 3,5* in.

Waarschuwing: de meest romantische film aller tijden! Bekijken op eigen risico!

Ik overdrijf niet: dit is de meest romantische film aller tijden. Natuurlijk heb ik niet alle films gezien, maar je kunt denk ik geen stap verder zetten dan 7th Heaven. Alles zit erin: een meet-cute, twee mensen die nergens anders voor leven dan voor elkaar, grootste liefdesverklaringen ("Chico. Diane. Heaven!": je moet de gebaren zien om te begrijpen waarom dit zo groots is), een lange tragische scheiding die de trouw aan elkaar alleen maar versterkt, de blinde liefde (Chico wordt blind, maar kan zonder hulp door een drukke straat zijn huis met daarin Diane vinden) en natuurlijk Parijs, voornamelijk bij nacht. Deze elementen vind je hier allemaal in het kwadraat terug. Als er in het Romantische tijdperk films gemaakt hadden kunnen worden hadden ze er zo uitgezien.

Ik kan me voorstellen dat het vorige sommige mensen teveel van goede zal zijn. Het is mierzoet allemaal, zwaar melodramatisch en er is ook nog eens een religieuze boodschap die er dik bovenop wordt gelegd. Voor mij zelf werd het zo rond de helft ook wat langdradig, maar gelukkig wordt dan de oorlog geïntroduceerd die wat welkome afwisseling biedt. Een echte concurrent voor Sunrise wordt dit dan ook niet, maar toch is het een bijzonder effectieve film. Het had me kunnen tegen gaan staan dat deze film geen grenzen kent op het gebied van romantiek (nou ja, er zit uiteraard geen seks in), maar op wat al te veel tranen na werkt het wonderwel. Dit komt voor een deel omdat het een stomme film is. Die hebben al wat abstracts en daardoor worden het onrealistische melodrama, de dik aangezette performances en over-the-top tussentitels ineens heel toepasselijk. Tevens is de sfeer gewoon heel goed getroffen en ziet de film er fantastisch uit. Vooral de sets van Parijs zijn geweldig en zorgen meteen voor een onweerstaanbaar romantische setting. Het moet ook gezegd worden dat hoofdrolspelers Janet Gaynor en Charles Farrell veel chemie hebben en eindeloos veel charme uitstralen. Ik wilde al dat ze elkaar kregen voordat ze elkaar ontmoet hadden.

7th Heaven is als film eigenlijk als een grootse romance: tegen beter weten en alle tegenslag in overwint de liefde alles. Ondanks een traag stuk hier en daar werkt het bijna compleet en is het een onmisbaar liefdesverhaal geworden. Mijn interesse in Frank Borzage is gewekt. Ik lees nu dat hij de reputatie heeft een van de meeste romantische regisseurs ooit te zijn. Ze menen het: in vergelijking met 7th Heaven is Amélie een kille, cynische film zonder hoop.
4*

Hier is mijn ideale versie van deze film. Het eerste half uur wordt behouden tot wat het is, tot en met de scène waarin de vrouwelijke schurk voor het raam staat. Dan komt de politie, net als in de film. De vrouw wordt gearresteerd en vervolgens in een gesticht gestopt. Einde! Dat wordt niet echt een bijster boeiende film verder, maar het is goed genoeg als parodie op slashers en de vreselijke nonsens die na de raamscène volgde zou me bespaart blijven.

Wat volgt is namelijk de ene vreselijke kezue na de andere. Kwam de film aanvankelijk zeer realistisch op de over, besluiten de regisseurs vervolgens maar los te gaan met standaard slasherwerk, opgeleukt met zogenaamd stijlvolle keuzes die de boel extra om zeep helpen. Dat ik niet bepaald gecharmeerd ben van het slashergenre is bekend en ik denk dat ik de aantrekkingskracht er nooit van zal begrijpen. Wat is er boeiend aan gore? Deze film heeft er geen gebrek aan en ik moet toegeven dat tijdens de scène waarin de buik van de hoofdpersoon open gesneden werd ik het best moeilijk had, maar dat vind ik geen prestatie, maar goedkope horror. De nare, bruinrode kleuren zorgen voor de juiste sfeer, maar zijn zo onorigineel als de pest. En het moge duidelijk zijn dat er bijzonder weinig manieren zijn om mensen neer te steken, waardoor deze film voor de gebruikelijke steken in het oog, in het voorhoofd, in de nek en uiteraard de edele delen gaat. Hoe vaak is het leuk om zoiets te zien? Ik zag slechts een handvol slashers en had het gevoel het allemaal al oneindig vaak gezien te hebben. Origineler dan een schaar en galsscherven worden de wapens ook niet, dus daar moet À l'Interieur het ook al niet van hebben.

De hele lading afrekeningen vond ik vooral vervelend om te kijken. Ook doordat er gebruik gemaakt wordt van een van de elementen waar ik het meest een hekel aan heb in dit type films: het introduceren van personages alleen maar om ze af te maken. Ik wordt er soms een beetje cynisch van. Uiteraard is iedereen oliedom in deze film. Horrorfans geven de personages uit het genre graag een vrijbrief waarin ze zich onlogisch en stompzinnig mogen gedragen, maar waarom? Is het niet interessanter om een film te hebben waarbij de hoofdpersonen meer een waardige tegenstander zijn van de schurk? Waarin logische keuzes tot hun ondergang leiden? Kortom: waarin het niet overduidelijk is dat we naar een geschreven film kijken? Dat luie scenariowerk staat me tegen. Die politieagenten hier zijn te stompzinnig voor woorden.

Het ergste aan deze film is echter nog wel de stijl- en toonwisseling. Dat is echt rampzalig. Leuk om te spelen met filmconventies, maar je moet het wel kunnen natuurlijk. De film begint realistisch en het had zo uit kunnen lopen in een Frans arthousedrama (zei het een vrij suf drama). Dan volgt het suspensegedeelte, verreweg het beste aan de film (het moment waarin we slechts vaag de vrouw in een deurpost zien is een mooi staaltje paranoiacinema). Vervolgens gaat het mis doordat de regisseurs niet kunnen kiezen tussen pure, brute slashermomenten, wat avantgarde-geïnspireerde stukken (de beeldtruukjes om het psychopatische van de schurk weer te geven), meer poëtische momenten (de crimineel met het schaar in zijn hoofd), flitsende actie (de manier waarop bijvoorbeeld met een schaar gegooid wordt), avonturenfilms (de muziek en houding als de hoofdpersoon met een staaf met daaraan vast een glasscherf besluit de confrontatie met de schurk aan te gaan) en, geloof het of niet, slapstick. Dit heeft extra uitleg nodig, want ik vond de zombie-agent overkomen als slapstick, al is het duidelijk niet zo bedoelt. Het beetje goodwill dat ik nog over had voor de film verloor ik hier compleet. Ik moest hard nadenken of ik überhaupt wel ooit eens een meer misplaatste, idiote en gewoonweg slechte scène heb gezien als toen die zombie-agent aanviel. Het is onbedoelt grappig, compleet verkeerd getimed (serieus, er was echt geen reden waarom de hoofdpersoon nog niet de schurk gedood zou hebben op dat moment) en gewoon triest om naar te kijken. Ook wil ik een vermelding maken van het afzichtelijke gebruik van het CGI (die foetus is te triest voor woorden).

Ik ben dus geen liefhebber van slashers, met uitzondering van een paar bijzonder sfeervolle werkjes als Suspiria of The Texas Chainsaw Massacre (het origineel). À l'Interieur vind ik een van de zwakste films uit het genre. Het is misschien een van de ziekste films in zijn soort, maar wat koop je voor ziekheid als het zo erbarmelijk uitgewerkt wordt? Mijn score van 1,5* is mild, omdat het eerste half uur wel werkte, al kreeg ik tijdens het schrijven toch het gevoel om naar lager te gaan.

In zijn tijd was René Clair een van de meest gewaardeerde regisseurs ter wereld, maar na een tijdje begon zijn oeuvre steeds minder aandacht te krijgen. Tegenwoordig zal zijn naam wellicht alleen nog een belletje doen rinkelen bij de grootste liefhebbers van klassieke cinema. Ikzelf was al een aantal jaren actief bezig met het kijken van klassiekers voordat ik voor het eerst echt goed hoorde van Clair en begreep dat hij wellicht interessante films heeft achtergelaten. Het duurde tot nu voordat ik voor het eerst iets van hem zag. Op basis van À Nous la Liberté ben ik sterk geneigd om te zeggen dat Clair weer een nieuw plaatsje in de spotlights verdient.

Toegegeven, À Nous la Liberté is zeker inhoudelijk enorm een film van zijn tijd. Er is geen kans dat iemand het nu maar in zijn hoofd zal halen om er een remake van te maken, het zou nu niet meer werken. Dat wil echter niet zeggen dat de film voor moderne kijkers niets meer te bieden heeft. Ik vind het niet eens zo heel ver verwijdert van een echt meesterwerk. De eerste drie kwartier of zo verdienen die status denk ik wel. Het meest opvallende is dat de inhoud misschien wat ouderwets is, maar dat technisch gezien het nog altijd om een grote prestatie gaat.

Vooral het samenspel tussen muziek, geluid en beeld is uitzonderlijk voor een film van die tijd. Rond 1931 werd er veel geëxperimenteerd met geluid, omdat het nog nieuw was. Clair lijkt echter ontzettend goed ingezien te hebben wat er gedaan kon worden als actie met muziek ondersteund werd. Meer dan enige andere film uit de jaren '30 (en '40 en misschien zelfs '50, de musicals met Gene Kelly ten spijt) wordt hier het maximale uit gehaald. À Nous la Liberté lijkt door zijn nadruk op mimiek en spaarzame dialoog soms op een stomme film, ware het niet dat de muziek zo nadrukkelijk aanwezig is, op een goede manier. Een musical pur sang is het niet, maar de personages lijken toch te bewegen op de muziek, alsof de soundtrack aan de kijker weergeeft wat voor een innerlijk ritme de karakters beweegt. Dat dit tijdens achtervolgingen en slapstickscènes gebeurt verrast niemand, maar ook tijdens kleinere momenten, bijvoorbeeld een liefdesscène, wordt er geacteerd alsof er ergens een muzikaal ritme achter de handelingen schuilt. Het is dan ook een plezier om naar de film te luisteren en te kijken.

Ook op andere gebieden zijn er grote prestaties geleverd. Door de nadruk op muzikale ondersteuning is er ook veel oog voor choreografie en het is geweldig om te zien hoe alles beweegt, van de grote rijen werkers die naar de fabriek lopen tot de onvermijdelijke chaos die gaat ontstaan bij de lopende band (de enige scène die trouwens echt overeenkomt met Chaplins Modern Times; buiten dat zijn de beruchte plagiaatbeschuldigingen zwaar overtrokken). De film houdt er sowieso van om eerst orde te scheppen en die vervolgens bruut te verstoren. De humor is erg slapstickgericht en maakt ook veel gebruikt van karikaturen van nare rijke mannen. In contrast worden de hoofdrollen gespeeld door het type goedzakken dat je veel vond in films van die tijd. Simpele zielen dus, die gelukkiger zijn met het plukken van bloemen dan het verdienen van geld en die tevens voor het ongeluk geboren zijn. Het moet gezegd worden dat Henri Marchand een van de charmantere van deze karakters speelt. Waar René Clair overigens uitzonderlijk in slaagt is om deze personages als vissen uit het water te portretteren door het gebruik van grootse decors. Dit was de eerste niet-Engelstalige film die ooit voor een Oscar genomineerd werd en de nominatie ging zeer terecht naar de decors. Ook de cinematografie was schitterend en het geheel zag er veel gestileerder uit dan gewoon was voor die tijd. Het enige wat ik vreemd vond was dat soms de bovenkant van de hoofden bij wijdere shots uit het beeld vielen, soms inclusief de ogen. Misschien lag dat aan een verknipte dvd-uitgave.

Het enige wat nu niet helemaal meer werkt is de boodschap. Chaplins films worden wel eens van naïviteit beschouwd, maar dit is nog een tandje erger. Chaplin begreep tenminste nog dat geld nodig is om te overleven, of hij het nou leuk vond of niet. Emile in À Nous la Liberté daarentegen weigert constant geld aan te nemen, zelfs als iemand het om eerbiedwaardige motieven aan hem wil geven. Dit wordt als een heldhaftige eigenschap gezien en daar kan ik enigzins in meegaan, maar hoe wil Emile zichzelf onderhouden. Ook het einde heeft daar een probleem mee. Uiteindelijk vervangt de machine het lopende bandwerk. Nou is dat nogal geestdodende arbeid die je niet wilt doen, maar aan de andere kant lijkt het me duidelijk dat die uitvinding ineens voor een massale werkeloosheid gezorgd moest hebben. De film gaat dit probleem uit de weg door te laten zien dat iedereen nu tijd heeft om rustig te vissen en te dansen. Wellicht was dat hoe Clair hoopte dat de wereld eruit zou gaan zien na de crisis die toen heerste, een wereld waarin mensen niet meer hoefde te werken omdat machines dat zouden doen en waarin economie een minder belangrijke rol zou gaan spelen. Maar zag zo'n wereldbeeld er in 1931 al niet wat al te naïef uit.

Maar eerlijk gezegd reken ik dit de film niet zo hard aan, vooral niet omdat het allemaal aanvoelt als een lichtsatirisch sprookje en niet als een sociaal document. Het helpt dat de film het hart duidelijk op de juiste plaats heeft en geeft om zijn twee hoofdpersonages. Aanvankelijk wou ik de film 'slechts' vier sterren geven, omdat ik het laatste half uur misschien iets teveel een herhaling van achtervolgingen en chaos vond ten opzichte van de verrassende en verfrissende eerste drie kwartier, maar aan de andere kant bleef het toen nog steeds aanstekelijk. Ik merk ook dat het zo'n zeldzame film is waaraan ik meteen met een glimlach terugdenk. Een heerlijke kijkervaring die ik van harte aanbeveel.
4,5*

Noot: op de dvd stond ook de korte, experimentele film Entr'acte, waarmee Clair in 1924 voor het eerst naam maakte. Deze film begint niet bijzonder overtuigend, maar na een tijdje wordt het een komisch en uiterst creatief werkje dat het bekijken meer dan de moeite waard is. Wat me nog het meest opviel is hoeveel het gemeen had met de latere Buñuelfilms Un Chien Andalou en L'Age d'Or. Hij doet er niet of nauwelijks voor onder en ik vraag me af waarom hij niet zo bekend is als die films. Ik zou er vier sterren voor geven.

Benoît Jacquot was een compleet onbekende naam bij mij, maar kennelijk heeft hij al een lange staat van dienst en zelfs enkele films gemaakt waarvan ik de titel ken. Dat wist ik echter niet voordat ik À Tout de Suite zag en hier dacht ik de hele tijd dat dit het werk was van een zeer jonge regisseur. Het leek me echt zo'n project voor een beginner. Goedkoop, in zwart-wit, met een losse, ruwe stijl die heel erg sterk refereert naar de Nouvelle Vague, zoals filmstudenten graag verwijzen naar hun voorbeelden. Ik lees nergens echt vergelijkingen met de Franse cinema van de jaren '60, maar dit leek mij sterk een verloren film van Godard of Truffaut, wellicht een hybride tussen beiden.

Maar het is geen film van een nieuwkomer. Wat precies Jacquots motivatie was om dit te maken en hoe het zich verhoudt tot zijn andere werk durf ik niet te zeggen, maar dat hij op 57-jarige leeftijd met zoiets jeugdigs aan komt zetten spreekt enigszins voor hem, zelfs al lijkt het op een veel oudere film. Het heeft een lichte energie en een spontaan gevoel, wat duidelijk het sterke punt hier is. Veel avonturen, veel afwisseling en een goedkoop sfeertje passen goed bij dit verhaal.

Het enige wat echt ontbreekt is een sterke toon. Voor een thriller is het niet spannend genoeg. Humor had wellicht goed kunnen werken; een jaren '60 Godard zou dat hebben toegevoegd vermoed ik. Er wordt op de eerste plaats gegaan voor drama lijkt het, maar Isild Le Besco lijkt vooral gecast te zijn om haar lichaam, die flink tentoongesteld wordt, maar haar acteerwerk is tamelijk expressieloos en ze praat toch al niet al te veel.

Gelukkig heeft het een lekker sfeertje en zijn de ontwikkelingen boeiend.

3,5*

Erg veel negatieve berichten hier. Ook opvallend vaak met de argumentatie dat de film onduidelijk zou zijn. Tja, wat verwacht je dan van de grootste klassieker van oude surrealistische films? Er valt weinig te begrijpen. Buñuel had niets anders voor ogen dan het doorbreken van het gewone in film. Metaforen of symbolen zoeken heeft hier weinig zin, ze zijn er niet of nauwelijks. Satirische momenten rond de rijke klassen en rond het katholieke geloof zijn er wel, maar dat lijkt meer in het kader van schoppen tegen het systeem te passen. L'Âge d'Or betekend dan uiteindelijk ook niet echt iets. Het is meer een ervaring die je over je heen moet laten komen, genietend van de maffe ideeën en beelden.

Wat dat betreft is dit eigenlijk nog beter te doen dan Un Chien Andalou. Die film had echt helemaal geen rode draad, maar uit L'Âge d'Or valt zowaar een verhaallijn op te maken. Min of meer. Het gaat ergens naartoe. Misschien is het daardoor dat ik de film net iets minder magisch vond dan Un Chien Andalou (die ik erg hoog in achting heb staan)? Geen idee. Er is echter nog genoeg leuks te zien. De eerste 20 minuten op dat eiland zijn met name fantastisch, met die priesters op die rotsen en die, wat zijn het?, gewonde guerillastrijders die op hun afkomen. En natuurlijk de man en de vrouw die constant proberen met elkaar te vrijen. Gaston Modot is een bizarre verschijning in deze film. Erg beestachtig en bruut. Lijkt alles en iedereen het liefst aan de kant te willen meppen zodat hij maar bij zijn vrouwtje kan komen voor seks. Het middenstuk zakt misschien een beetje in, maar er zit nog genoeg leuks in, zoals de koe in het bed, het kind dat neergeschoten wordt (en even nageschoten) en dat gedoe met dat standbeeld. Bijna, constant prikkelende en schokkende beelden, zonder overigens ooit echt aan mooifilmerij te doen. Buñuel volgde namelijk een bepaald surrealistisch principe dat alles wat gek was zo normaal mogelijk in beeld gebracht moest worden.

Kennelijk wordt zoiets als dit onder het genre 'drama' geschaart omdat men er niets anders van kan maken, maar wat dacht men van komedie. Er zit overigens ook nog een documentaire over schorpioenen in. Waarom niet?
4*

DIt is een van die zeldzame films waarvan ik echt niet weet wat ik erover moest schrijven, buiten voorspelbare one-liners als 'aardig acteerwerk' en 'typische Almodovarfilm' om. Ik vond het geen onaangename film, het keek lekker weg en dat is het. Het maakte geen enkele emotie bij me los op geen enkele seconde, maar ik heb op het ongeloofwaardige einde na (ik geef deze relatie nog geen maand) er ook niets op aan te merken.

Hoe iemand hier een 'drama' in kan herkennen is me overigens een raadsel. Ik dacht dat het vooral grappig bedoelt was.

3*

Je zou Æon Flux bijna veel vergeven simpelweg omdat het een film is die probeert anders te zijn. Vooral qua production design is dit vaak meer dan bijzonder. Er zitten echt gave sets en kostuums in. Wel lijken ze niet altijd even doordacht. Het voelt nooit aan als een consistente wereld, maar meer een verzameling ontwerpideeën die bij elkaar gekegeld zijn. Ook zitten er op dit gebied wat gekke missers in. Waarom dragen de leden van de regering wat lijkt op doodnormale, hedendaagse winterjassen? Ook vreemd dat de terroristische rebellen zich enorm anders kleden dan de rest van de bevolking en alsnog ongemerkt in vol daglicht door de massa's kunnen lopen. Er zit duidelijk niet veel gedachte in alles.

Niettemin vond ik het altijd amusant om naar te kijken, ondanks dat ontzettend veel niet werkt. Het camerawerk is niet van het niveau als de aankleding, de montage nog minder. De inbraak door de tuin is een gave actiescène, maar de climax is suf. Het acteerwerk is houterig en extreem over-the-top. De film neemt zich enorm serieus en alles wordt zeer dramatisch gebracht. Het verhaal heeft interessante ideeën, maar is ook niet uitgedacht en bevat dingen die niet kloppen (de zus van Æon Flux wordt bijvoorbeeld vermoord en de kloon is één of twee dagen geleden al geboren). Het is frustrerend en verre van goed, maar de opvallende look hielt mijn aandacht er toch bij.
2,5*

Hélène Cattet en Bruno Forzani maken met L'Étrange Couleur des Larmes de Ton Corps een ode aan giallo, terwijl ze het gelijk updaten naar een nieuwe tijd. Door de man achter de programmering van Imagine vooraf getipt als het hoogtepunt van het festival. Een gewaagde uitspraak, omdat ik me moeilijk kan voorstellen dat hij dacht dat dit een groot publiek zo aanspreken. Toegankelijk of conventioneel is dit niet, zelfs niet met giallo in het achterhoofd. Maar ik ben het ermee eens dat dit het hoogtepunt van Imagine was; een werkelijk vooruitstrevende horrofilm.

De giallo-verwijzingen terzijde deed dit me nog het meest denken aan het waanzin-half-uurtje in de tweede helft van Perfect Blue, maar dan met nog minder narratieve duidelijkheid en gewoon de volle speelduur lang. De hele tijd weet je nauwelijks wat onder of boven is, laat staan wat er precies gebeurt. Veel scènes zijn op zichzelf nog te volgen, maar niet echt in relatie tot elkaar. Toch voelt het als één geheel, voor zover een heftige koortsdroom je ooit het gevoel van een gehele ervaring kan geven. Ik durf niet zeker te zeggen dat deze film een visualisering is van de gedachtes van iemand die zijn verstand verloren is, maar het voelt wel zo.

Het was een akelige film die snel onder mijn huid kroop en daar niet vandaan kwam, extra naar omdat we hier nogal wat beelden zien van dingen die onder de huid kruipen. Ik ben niet de grootste horrorfan ter wereld, vooral omdat ik ze zelden ook maar een beetje eng vind. Dit soort mindfucks werken al snel beter en dit is één van de weinige echt nare films die ik zag.

Hoe dat precies werkt is wat moeilijk te zeggen, omdat de film vrij abstract is. Iedere scène creëert zijn eigen realiteit. De montage is furieus, het kleurgebruik vaak extreem gestileerd en de cameraperspectieven geven vaak een vervorm beeld van ruimte. Het is zelden moeilijk om te begrijpen wat er precies gebeurt, maar het gebeurt op zo'n vervreemdende manier dat het je hoofd op hol krijgt. Het grote scala aan filmische middelen dat hier ingezet wordt is extreem, alsof ieder trucje mag. Knapper is dat ook ieder trucje werkt. Extra vermelding moet gaan naar de soundtrack, één van de beste die ik ooit gehoord heb. Alles suggereert een gevoel van paranoia, van gevaarlijke dingen achter lagen en van personages die mentaal ieder moment kunnen instorten.

Een enorme trip is het al met al, totaal uniek en gewoon een enorme prestatie. Als je niet in de bizarre gedachtestroom van de twee regisseurs kunt komen is het onvermijdelijk een wat saaie ervaring (al kunnen de smerige geluidseffecten mensen toch nauwelijks koud laten zou ik zeggen), maar voor mij was het een van de meest effectieve filmische nachtmerries die ik al gezien heb. Zeer benieuwd naar Amer nu.

4,5*