Opinions

Onconventioneel verteld, filmisch spannend en Shame snijdt ook nog eens een belangrijk thema aan. Toch wringt er iets. Want voor een film die deze titel draagt zag ik wel erg weinig 'shame' terug; het is wachten tot de voorlaatste scène en die hangt een beetje in het luchtledige. Tot die tijd is er wel een soort neerwaartse spiraal te zien maar geen noemenswaardige karakterontwikkeling bij Brandon. Zoals anderen ook al hebben geschreven is het jammer dat McQueen een weinig subtiel plotelement nodig heeft om de crisis bij zijn protagonist te doen plaatsvinden, en is inderdaad de gehele rol van Mulligan vrij zwak geschreven (maar wel fantastisch geacteerd in de "New York"-scene!). Je zou kunnen verdedigen dat het afstandelijke van Brandon een wezenlijk onderdeel is van zijn seksverslaving, en dat de film dit benadrukt door ook de kijker geen blik te gunnen in het innerlijk van de hoofdpersoon. Dat neemt echter niet weg dat Shame op een gegeven moment teveel blijft hangen in het tonen van scènes die slechts laten zien wat de kijker al weet. Terwijl de film voor mijn gevoel maar een klein beetje meer intiem, menselijk had hoeven zijn om compleet te overtuigen. Ondanks de gebreken is Shame overigens nog steeds een goeie film, dat zegt dan ook wel weer wat.

Nog niks gelezen hier, direct maar mijn mening in het kort: het fraaie production design kan niet maskeren dat de verhaalontwikkeling op z'n best standaard te noemen is en daarbij (of daardoor) komen de personages niet tot leven. Verder had ik de indruk dat Del Toro in het begin een beetje probeerde Amelie te kopiëren. Dat dit een Oscar oplevert voor beste muziek begrijp ik niet.

De film laat zien hoe executies een samenleving moreel uithollen. Geweldig gedaan. Alle verhalen brengen weer een nieuwe kant van de zaak, zonder dat het ooit prekerig wordt. Het laatste deel is het meest contemplatieve. Het tweede het spannendste, vol actie en dynamisch camerawerk. Het derde verhaal biedt het beste psychologische drama. En het eerste, tsja, dat spreekt voor zich. Topfilm.

Zit nog maar op vier films van Ki-duk Kim, maar vind dit ook de minste. Of dat echt aan de dialogen ligt weet ik niet, in ieder geval mis ik een beetje de rust en het mystieke. In dat opzicht vind ik de film vergelijkbaar met Bin-jip. Verder springt de thematiek die Ki-duk Kim hier presenteert in het oog. Best boeiend en relevant, met een duidelijke stellingname van de regisseur, zo lijkt het. Daarnaast duiken er ook in deze film weer de gebruikelijke relationele strubbelingen op. Het camerawerk en de muziek tenslotte zijn niet niet meer dan degelijk. Past wel bij de rest dus eigenlijk. Drie sterren.

Fantastische film, wat een epos! Kurosawa is voor Shichinin no Samurai geinspireerd door de westerns van John Ford, maar wat mij betreft is deze film vergelijkbaar met C'era una Volta il West. Vooral door de rust, het wijds uitgesponnen verhaal. Dat resulteert in drieenhalf uur puur genieten van een combinatie tussen kwaliteit en topvermaak. 4,5*

Geslaagd! Kiarostami weet het op zich tamelijk simpele concept zodanig in te vullen dat het een goede film oplevert (en dus niet alleen maar een aardig experiment). Shirin biedt een tamelijk vervreemdende ervaring die op drie niveaus werkt. Allereerst kijk je als het ware door de actrices heen naar een film die niet bestaat. Tegelijk bespiedt je als toeschouwer je mede-toeschouwers. En tenslotte zit je naar een soort van spiegel te kijken waarin je je bewust wordt van je eigen rol als kijker. Dat het anderhalf uur interessant blijft komt door de composities, mooie belichtingseffecten en natuurlijk de geluidsband, waarop het verhaal van Shirin wordt verteld. Dit verhaal zou normaal gesproken veel te sentimenteel zijn, en ik vond het ook nogal gefragmenteerd, maar door de verteltechniek werkt het alsnog. (Shirin is trouwens een van de weinige films die denk ik beter zou werken als je dit opnieuw inspreekt (in het Engels bijvoorbeeld) omdat je dan van de storende ondertitels af bent.). Zeer interessant dus, vond het zelfs een van de beste films van Kiarostami die ik heb gezien.

PS. Het verhaal van Shirin speelt ook een belangrijke rol in Ik heet Karmozijn, de meesterlijke roman van Orhan Pamuk die voor de geïnteresseerden tegelijk een soort spoedcursus cultuur van het Perzische rijk vormt.

Een veel rooskleuriger beeld van de kinder- en jeugdzorg valt denk ik bijna niet te bedenken. Vooral de pure goedheid van de hoofdpersonen en de manier waarop ze als individu het verschil kunnen maken in het leven van anderen, dat is romantisering op grove schaal. Net als JJ_D heb ik er moeite mee dat zowel Grace als Mason zelf eveneens een voorgeschiedenis hebben in die wereld. Dit dient uiteraard als illustratie van het idee dat de ene goede daad leidt tot de volgende. Tenslotte valt op dat, ondanks alle trauma's en soms uitbarstingen, de kinderen allemaal van het type "ruwe bolster, blanke pit" zijn, die zich uiteindelijk helpen laten. Persoonlijkheidsstoornissen of echte psychiatrie worden gewoon buiten beschouwing gelaten.

Nu ja, één grote litanie lijkt het zo (en dan heb ik het Baywatch-achtige eindshot nog niet eens vermeld!), maar het is wat mij betreft wel doeltreffende feel-good. Je kan eenvoudig achterover leunen en je laten meevoeren in deze illusionaire wereld vol goede zielen, ook wel eens fijn.

Deze film heb ik gezien terwijl het Noord Nederlands Orkest (onder leiding van Timothy Brock) live de muziek ten uitvoer bracht die Charlie Chaplin er in 1957 bij componeerde. Een bijzondere ervaring.

De film over WO I werd twee maanden voor de wapenstilstand in 1918 opgenomen. Op een hilarisch-bittere wijze wordt de dodelijke atmosfeer in de loopgraven getoond. De humor is, hoewel vrij makkelijk en voorspelbaar, geweldig omdat het Chaplin is. Hij weet juist op deze manier de verschrikkingen van de oorlog te tonen. De scene waarin hij gaat slapen in een ondergelopen barak is wat dat betreft een goed voorbeeld.

Ik vind het erg lastig om een film van meer dan 85 jaar oud, geregisseerd door een grootheid als Chaplin, te beoordelen. Het is onmogelijk je te verplaatsen in die tijd, de film te beoordelen in zijn context en volledig recht te doen. Desondanks: 4*

This place makes me wonder; is it better to live as a monster or to die as a hero?

Zeer spannende film wat mij betreft. Prima sfeertje, dreigende muziek, goed acteerwerk (alleen Ruffalo trekt weer teveel z'n scheve mondje). Verhaal vond ik ook best fijn en ik zag de wending niet direct aankomen. Overigens blijf ik van mening dat de film de optie openlaat dat DiCaprio wel echt een agent is die gek wordt gemaakt. Met name dankzij de scene in de grot met de ontsnapte psychiater Rachel, die hem zegt wat 'ze' allemaal kunnen doen met hun medicijnen, voedsel en sigaretten. Sowieso is de laatste scene en het laatste shot erg sterk, het opent eigenlijk een derde interpretatiemogelijkheid, die hier al eerder is besproken: de hoofdpersoon kiest er in dat geval bewust voor te doen alsof hij gek is om zo geopereerd te worden en van zijn herinneringen af te komen.
Goeie film. Inderdaad een van de betere van Scorsese.

De beste film van Villeneuve tot nu toe. Sterker nog, ik was bepaald geen fan van Incendies en Prisoners maar dit is echt goed zeg.

De vormgeving is tamelijk herkenbaar (misschien nog wel het meest vergelijkbaar met Enemy) en wordt onder meer gekenmerkt door flets kleurgebruik en de opvallende tussenbeelden van de omgeving, in dit geval voornamelijk shots van boven. Daarnaast worden er vloeiend veel point-of-view shots in gemonteerd. Villeneuve houdt z'n scènes vrij lang aan. Dit geeft, samen met de muziek en de uitmuntende cameravoering, een groot deel van de spanning in de twee beste gedeelten van de film: de trip in Mexico en de tunnelscènes.

Het verhaal is relevant, hoewel misschien met iets teveel krachtpatserij en nadrukkelijke gruwelijkheid getoond. Dat mensen zo lyrisch zijn over het personage van Del Toro begrijp ik niet goed, dit soort coole en zwijgzame types krijgen we maar al te vaak voorgeschoteld. Zijn personage heeft ook alleen maar bestaansrecht naast de figuur van Kate, die de acties van het team in perspectief plaatst. Natuurlijk, origineel is dit niet maar in deze specifieke setting werkt het wel weer. (Nota bene: het gevaar voor een filmkijker is dat je zo’n scène bij de grensovergang eigenlijk een soort van ‘normaal’ vind, maar hier worden gewoon midden op de weg buiten de eigen landsgrenzen negen mensen doodgeschoten zonder meer bewijs dan het vasthouden van één wapen en een hals vol tattoos.) Ik vond het acteerwerk van Blunt ook overtuigend. Jammer is wel dat haar personage aan het einde eigenlijk een beetje geofferd wordt aan dat van Del Toro, maar voor de achterliggende vragen naar goed en kwaad in de drugsoorlog is deze keuze te billijken.

Goede film dus, die inhoudelijk nog iets meer vragen had mogen opwerpen maar die vooral in z’n vormgeving en spanningsopbouw goed in elkaar steekt en zelfs bij vlagen memorabel is. Richting de vier sterren.

De dappere poging van JJ_D in bovenstaande recensie ten spijt, valt de titel Sieranevada toch maar moeilijk te plaatsen bij deze Roemeense film. Ik zou het misschien nog eerder zoeken als metafoor voor een vergezicht, omdat de beslotenheid stilistisch het meeste opvalt bij de nieuwste Puiu. Een groot deel van de film wordt geschoten vanuit de hal van een vrij klein appartement; de vele personages trekken voorbij, van de ene kamer naar de andere, met constant het open en dichtgaan van deuren. Regelmatig wordt zo'n kamer binnengegaan door de camera. De keuken waar gekookt, gerookt en geruzied wordt, de eetkamer waar gediscussieerd wordt over aanslagen en over het huwelijkse leven van een oom, de slaapkamer waar een junk haar roes uitslaapt. Zowel aan het begin als aan het einde van de film is er een buitenscene; ook hier echter geen vergezichten maar slechts een beperkte blik, deels van binnen in een auto.

Naast deze gedurfde opzet onderscheidt Sieranevada zich met z'n dialogen, die volledig ongescript aanvoelen. De situatie is die van een herdenking vanwege het overlijden van het hoofd van de familie. De belangrijkste elementen van de bijeenkomst zijn de maaltijd en de orthodoxe rituelen die door een pastoor, die lang op zich laat wachten, worden uitgevoerd. Genoeg stof om te praten dus, en dat gebeurt dan ook volop. Mensen praten door elkaar heen, vallen in herhaling of zwetsen maar wat raak. De vrouwen kijven maar sussen ook, de mannen doen gewichtig maar hebben geen enkele controle. Hoofdpersonage Lary is degene die het meeste de absurditeit van de situatie inziet.

Ondanks het gepraat wordt het nooit saai, en al zeker niet zwaar. Sieranevada wordt met veel humor gebracht. Schoonheid is er ook, bijvoorbeeld in de traditionele zang halverwege, of in een gesprek. Maar vooral gewoon in het samenkomen van een familie, een bonte verzameling van levens en achtergronden, waar niemand zich werkelijk op z'n gemak voelt maar waar iedereen toch onderdeel van is. Puiu verbeeldt dit op een ongekende manier. Als kijker waan je je erbij. En door deze ene familie heen werp je een blik op Roemenië en op de wereld.

Voor het eerst een film van de Dardennes gezien, een duo dat me met hun personagegerichtheid wel aanspreekt. Vond Le Silence de Lorna daarin ook goed. Verder interessante thematiek en een aantal verrassende wendingen, vooral aan het eind. Toch zie ik ook wel graag wat bijzonders terwijl de regisseurs vooral nuchter blijven in hun weergave. In ieder geval genoeg redenen om meer van ze te gaan zien.

Zeer indrukwekkend, deze geschiedenis die nog steeds voortduurt. Vooral die oude dame die op haar 88e nota bene naar Argentinië moet afreizen om een rechterlijk bevel rond te krijgen om de overblijfselen van haar vader uit een massagraf op te laten graven. De hele Spaanse burgeroorlog is sowieso onbevattelijk en hoe men er in Spanje tot op de dag van vandaag mee omgaat, niet te begrijpen. Qua docu gewoon goed, ook de muziek is fraai en de beelden van het monument met de vier mensenfiguren op de heuveltop worden effectief ingezet. Geproduceerd door Almodóvar.

Veel meer dan ik verwachtte een echte formulefilm. Silver Linings Playbook onderscheidt zich alleen van de gemiddelde Amerikaanse rom-com in z'n iets serieuzere presentatie, maar de verhaalontwikkeling is zo belegen als het maar zijn kan en vooral het vrouwelijke personage mist elk grammetje geloofwaardigheid. Natuurlijk werkt het tot op zekere hoogte, anders zou deze formule ook niet zo vaak worden toegepast, en Silver Linings Playbook kijkt in meerdere opzichten lekker weg maar ik vond het kwalitatief behoorlijk teleurstellend.

Simon is overwegend een mooi integer drama, hoewel het inderdaad ook een film is met twee gezichten. De eerste helft vond ik weliswaar redelijk vermakelijk maar met het laatste gedeelte scoort de film echt punten. Het proces van voorbereiding op de dood wordt zeer goed weergegeven, continu met humor maar (hier) ook met stijl. "Deze dag hing al lang als een zwaard van Damascus boven mijn hoofd." Het moment waarop dit gezegd wordt typeert de film volledig. Leuk ook de rol van allerlei bijpersonages in dezen (de verpleegkundige, de huisarts, de tandartsassistente). Fijne film dus. Qua integriteit in het behandelen van een zwaar onderwerp is het tweede gedeelte van Simon een baken in het Nederlandse filmlandschap.

Geen typisch drama inderdaad, wat mij betreft echter ook geen komedie. Genreloos eigenlijk.

De setting is erg leuk, een heilige op een pilaar, maar door de simpelheid tegelijk ook een zwakte. Ondanks de korte duur kon de film daardoor niet altijd evenveel boeien. Aan de andere kant zat er een aantal fantastische momenten in, met als hoogtepunt de plottwist. Zo moet het dus! Helaas was de beeldkwaliteit niet om over naar huis te schrijven zodat sommige prachtige shots niet zo goed uit de verf kwamen.

Uiteindelijk een fraai filmpje. Mijn eerste Bunuel en zowel de thematiek als de stijl, met veel gebruik van surrealistische elementen, spreekt me wel aan. Mijn dank gaat derhalve uit naar moviefreak#1.

3,5*

Truffaut lijkt haast een vergeten regisseur. Voor een van de grote filmmakers van de nouvelle vague is het toch schamel om met geen enkele film over de honderd stemmen te komen. La Sirene du Mississippi heeft daarnaast ook nog eens een topcast, met Jean-Paul Belmondo en Catherine Deneuve in de hoofdrollen.

Officieel was de nouvelle vague alweer uitgedoofd in 1969. Toch heeft deze film alle kenmerken. La Sirene du Mississipi is zo ongedwongen, luchtig, fris. Gewoon anders eigenlijk, anders en heerlijk. Dat werkt in alles door, in het losse script, in de alledaagse dialogen over niks, in de verrassende cinematografie. Ook heel bijzonder is de soundtrack, met soms discrepanties tussen beeld en geluid, muziek die plotseling afbreekt en op de meest onlogische momenten afwezig is en de overbombastische filmmuziek. Werkelijk geweldig.

Er zitten vele vleugjes genialiteit in de film. Deneuve die zich midden op straat omkleedt, het warm-koud spelletje en als hoogtepunt de tirade van Belmondo in de hotelkamer. Het einde is daarentegen enigszins teleurstellend. Geen idee overigens hoe het anders had moeten aflopen.

Mede daardoor net geen 4*, maar wel 3,5 dikke sterren en een aanrader.

Wat een leuke film zeg.

Na The Favourite nog maar een kostuumdrama op gezet: Sissi!

Nou, ik vond het alleraardigst. Het is zo zoet als een bonbon in een pot jam, maar niet alles hoeft even deprimerend als Irreversible te zijn moet je maar denken. De drie delen lijken erg op elkaar in kwaliteit en ze kennen allemaal een gelijkaardige uitsmijter aan het eind in de vorm van een bombastische religieuze samenkomst. Het productie-design is over de gehele linie zeer verzorgd. Van het camerawerk moet je weinig bijzonders verwachten, maar men probeert toch wel wat beauty-shots te maken en neemt ook de tijd voor bepaalde scenes.

Het grootste nadeel aan deel 1 vond ik de pogingen tot humor (in de navolgende films is dit beter) en ook het verhaaltje is daar wel erg cliché. Anderzijds hoort dit ook gewoon een fairy tale te zijn, het is eigenlijk Disney, inclusief onwaarschijnlijke liefde en boze schoonmoeder. De problemen van Sissi in alle drie de delen mogen nauwelijks een naam hebben, het zijn slechts rimpelingen in een gelukkig bestaan, maar ze worden gepresenteerd als wereldschokkende trauma's. De verering van Sissi door zowat alles en iedereen draagt bij aan een soort engel-status. Zelfs haar ouders en echtgenoot vallen bijkans in katzwijm als ze verschijnt ("Sissi!", "die Sissi", "unsere Sissi" enz. enz.). Wanneer ze rondrent in haar ponnetje met een weelderige haarbos tot over de billen dan is dat ook wel voor te stellen natuurlijk, Romy Schneider had nu eenmaal een magnetische uitstraling.

In deel 2 en 3 komt het politiek manoeuvreren wat meer naar voren, wat ik wel aardig vond. Ondertussen blijft men tijd nemen om de gewone kant van Sissi in scenes te vatten. Slim gedaan. Met haar enthousiasme voor elk dier dat in beeld verschijnt wordt ze bijvoorbeeld neergezet als de Karsten Kroon van haar tijd.

Het is veelzeggend dat dit in de jaren '50 werd gemaakt en dat men een wereld oproept waar geen noemenswaardige ellende voorkomt. Het nazi-verleden is ineens weggetoverd, behalve dan in de persoon van Magda Schneider die haar dochter gebruikt om haar eigen blazoen op te poetsen. Overigens vond ik een scene in deel 1 in dit opzicht opmerkelijk, waarin de donkerharige Nene wordt gepasseerd en Jozef over Sissi zegt: "die kleur haar moet het zijn, die kleur ogen moeten het zijn". Jawel. (Dit alles zes jaar nadat Heinrich Bolls debuutroman afgewezen werd omdat het publiek niet meer over de oorlog wilde lezen). Ook het Duitse volkslied klinkt geregeld (hoewel het dat pas werd in 1922).

Ach ja, had ik dit in mij jonge jaren moeten zien dan zou ik er mogelijk een hartgrondige afkeer van hebben gekregen. Nu heb ik er best van genoten. Niveautje Jos van Maanen-Pieters. Is dat erg? Welnee.

2,5* - 3* - 3*

Ongelofelijk. Wat een film.

De opening knalt er meteen in met de arend uit Openbaring 8:13 en het Dies Irae. Vanaf dan ontrolt zich een tragikomische parabel die zijn weerga niet kent. De combinatie tussen humor en diepgang, die ook aan te treffen is bij Bergmans Fanny och Alexander, is voor mij uniek. De processie behoort tot de indrukwekkendste scenes die ik ooit zag. Het contrast met het kunstenaarsoptreden en het gelijktijdige avontuurtje van de derde kunstenaar met smidsvrouw Lisa geeft de scene nog extra diepgang.

De gehele film bestaat eigenlijk uit contrasten, zwart tegen wit, prachtig geaccentueerd door de low-key belichting. Maar ook de personages steken schril tegen elkaar af: Anthonius Block als ridder die in niets op een ridder lijkt in tegenstelling tot zijn wapenbroeder, die iedereen probeert te helpen maar nergens in gelooft.

Verder wemelt het van de verwijzingen naar dood en apokalyps: het zwarte paard, de doodskop (dankzij de magnifieke kadrering continu in beeld tijdens een idyllische conversatie tussen Block en de kunstenaars), Michael (de naam van het kind, tevens de engel die de hemelse machten aanvoert), de bijl.

Het laatste gedeelte bonsde mijn hart in mijn keel. De ongrijpbare spanning in dialogen en close-ups verraadt de meesterhand van Bergman.

De film krijgt nog extra lading in de context van de koude oorlog. Niet voor niets heeft Det Sjunde Inseglet een enorme invloed gehad op de 'art cinema' en baande het de weg voor Fellini, Antonioni en de nouvelle vague.

Het derde meesterwerk dat ik van Bergman heb gezien. Nu zeker de volle score: 5* en nr. 3 in mijn top tien.

Vreemde film van Bergman. Vooral de oorlogssetting ken ik niet echt van hem (hoewel het shot van de voorbijrijdende tanks een beetje doet denken aan Tystnaden). Ik vond deze gedeelten wel horen tot het beste van de film trouwens, zowel visueel als dramatisch. Op het gebied van de karakters en het verhaal is Skammen namelijk niet zo heel geinspireerd, naar het mij voorkomt. De personages zijn moeilijk te plaatsen en wisselvallig uitgewerkt. Ook het spel van Ullmann vond ik niet zo stabiel; de huilscenes waren ronduit matig maar vooral in de vrolijkere passages was ze weer ijzersterk. Op narratief gebied valt op dat er enkele sprongen voorkomen die de film een wat rommelig verloop geven. Nykvist is bij vlagen weer lekker bezig achter de camera, en het beeld met de twee hoofden van ter zijde en de viool er tussenin moet hier toch even speciaal vermeld worden. Verder wat mij betreft dus niet de sterkste Bergman, maar goed, dan nog valt er genoeg te beleven.

Van aardig tot niet te pruimen, het niveau van Sleepless in Seatlle is nogal wisselend. Sommige dialogen zijn zowaar vermakelijk. Daar tegenover staan de zwijgende scenes met muziek, die eigenlijk niet te harden zijn, voornamelijk dankzij een soundtrack waar hoegenaamd geen fatsoenlijk nummer op te bekennen is. De filmverwijzingen verzachten de bewieroking van de romantische liefde gelukkig een beetje, hoewel de boodschap in de grond toch blijft dat je met niets minder genoegen moet nemen dan met iets wat 'magisch' voelt. Succes daarmee!

(Overigens stond Nykvist achter de camera, maar daar merk je niks van.)

Aangename verrassing. Sleepy Hollow is echt genieten: de sprookjesachtige sfeer en de bovenaardse gestileerdheid maken dit een heerlijke film. De horror-cliches vliegen je werkelijk om de oren, die overigens toch al zwaar belast worden door overbombastische strijkorkesten. Door gebruik te maken van contrasten gebeuren er regelmatig verrassende dingen. Dat alles baadt dan ook nog in een meeslepende beeldenpracht (bijvoorbeeld wanneer de headless horseman dat gezin uitmoord). Topamusement. 4*

Slumdog Millionaire is een bijzonder, kleurrijk en meeslepend spektakel. De energieke visuals vormen samen met de muziek, de Indiase sfeer maar ook het rommelige verhaal en de sentimenten een onweerstaanbare mix. Bovenal werkt de positiviteit van deze film aanstekelijk, zodat je na afloop enorm blij weer buiten staat. Feel-good uit de favela's dus en eigenlijk de Indiase tegenhanger van Cidade de Deus.

Maandagavond, Bergmanavond.

Deze keer dus Wild Strawberries gezien. Ik sluit me wel redelijk aan bij fractalis: een van de mindere meesterwerken van Bergman. Niettemin een meesterwerk. De film komt traag op gang (hoewel die eerste droomscene natuurlijk fantastisch is) en kent enkele minder interessante gedeelten. Toch werd ik langzamerhand steeds meer gegrepen door de vertrouwde spanning die Bergman films altijd weten op te roepen.

Centraal in de thematiek staat doctor Borg als een 'levende dode', in de relatie met zijn omgeving in heden en verleden. Dit komt meerdere keren expliciet terug, met name in wat ik de mooiste scene uit de film vond: de droom over zijn eredoctoraat die verandert in een aanklacht. Het leuke is dat de kille, koude harteloosheid van Borg slechts naar voren komt door de woorden van andere personages, terwijl je er als kijker eigenlijk niets van merkt. De ontwikkeling die het hoofdpersonage tijdens de film doormaakt is daardoor heel subtiel.

Prekerig is de film dus zeker niet. Het typische Bergman-thema van God en geloof komt slechts in de marges van de film ter sprake. Daar tegenover staat de man-vrouw relatie die hier de volle nadruk krijgt.

Het dialogen zijn prachtig, het acteerwerk is formidabel. En was het nu toeval of leek Victor Sjostrom echt een beetje op Hitler?

4*

Frisse en sympathieke film. Sterkste punt is het script maar I Soliti Ignoti bevat ook prima camerawerk. Het verhaal wordt zorgvuldig opgebouwd, met een aantal leuke zijweggetjes (Claudia Cardinale!) naast het grote hoofddoel: de kluis. Ondanks dat ik het plot al kende van een remake (ik meen dat dit Welcome to Collinwood (2002) is) blijft de film boeien. Een handvol losse scenes is daarnaast behoorlijk grappig en origineel. 3,5*

Met hoge verwachtingen begon ik gisteren aan Solyaris. Van alle science-fictions films die ik ken is dit degene die het minst aan veroudering onderhevig is. In plaats van allerlei technologische snufjes (zoals in 2001: A Space Oddyssey) zien we gewone mensen in gewone kleding, waarmee dit een film van alle tijden en van alle plaatsen is.

Het eerste deel is wel goed maar niet bepaald spectaculair. Wanneer uiteindelijk de vrouw, Hary, in beeld verschijnt wint de film beduidend aan kracht en wordt Solyaris naar een hoger niveau gestuwd. Niet alleen acteert Natalya Bondarchuk fantastisch en ziet ze er prachtig uit, het is vooral haar personage dat indruk maakt. Ze is zo sensitief, breekbaar en toch krachtig. Door haar aanwezigheid maakt Chris een enorme verandering door. De ene prachtige scene volgt dan op de andere, bijvoorbeeld de verjaardagsviering in de bibliotheek. Het korte en tegelijk eindeloze moment dat Chris en Hary in elkaars armen door de ruimte zweven, omdat ze in de gehele kosmos niets anders hebben dan elkaar, is het absolute hoogtepunt. Kippenvel.

Ook inhoudelijk is Solyaris in het tweede gedeelte ontzettend sterk. Terwijl wordt voorgelezen uit Don Quichot (Cervantes) en zowel Dostojweski als Tolstoi worden aangehaald blijft Bach maar dapper doorploeteren op zijn orgeltje. De referentie naar Tolstoi meende ik te herkennen. Het verwijst dan naar een roman waarin een scene voorkomt met een arts in een noodhospitaal. Deze figuur heeft een enorme liefde voor de mensheid, maar hoe hoger hij de mensheid in het algemeen acht des te meer afschuw hij voelt voor de concrete mens waarmee hij wordt geconfronteerd. Dit heeft natuurlijk een parallel met de wetenschappers in het ruimtestation.

Uiteindelijk is Solyaris helemaal geen sci-fi film, maar een liefdesdrama van ongekend niveau. Fantastisch dat de wetenschapper Chris op zoek moet gaan naar onbekend leven in het heelal om te ontdekken dat het liefhebben van mensen het meest waardevolle facet van het leven is. Hary wijst hem de weg, Hary die twee keer zelfmoord pleegt: de ene keer omdat Chris niet van haar houdt, de tweede keer omdat hij wel van haar houdt. Dankzij haar liefde kan Chris aan het einde echt contact zoeken met zijn vader, waarmee hij zo slecht kon praten.

De film bevat veel te veel om alles te benoemen. Prachtige shots natuurlijk, vloeiende overgangen tussen kleur en zwart-wit beelden en op vele momenten een snijdende spanning. Het wat taaie begin is nodig om het verbluffende tweede deel de enorme impact te geven die het nu heeft. Zelden werd ik zo geraakt door een film. Daarom de maximumscore en automatisch een hoge top10 notering voor dit meesterwerk van Tarkovsky.

5*

Aardige poging wel van een film die zich op één locatie afspeelt en waar slechts twee personages in voorkomen, die continu met elkaar in interactie zijn. Maar, ten eerste is het einde teleurstellend en ten tweede drijft de film erg op de erotische spanning die Alice Eve opwekt in haar rode jurkje. Vond ook niet alle dialogen even geloofwaardig, maar goed, dat kan je dan achteraf wel weer verklaren. Slecht is het zeker niet; gisteravond viel ik in het begin van de film en was toch voldoende geïntrigeerd om hem vandaag helemaal te zien.

Snap niet dat velen dit zo luchtig vinden, dan moet je de scherpe dialogen wel volledig buiten beschouwing laten. En ondanks dat alle geliefden elkaar aan het einde krijgen is dit toch geenszins te vergelijken met de gemiddelde Hollywood-komedie uit die tijd, daarvoor is Bergman veel te pessimistisch over de liefde en over zijn personages. Prima film verder, Glimlach van een zomernacht bewijst maar weer eens dat ook de vroege Bergmans het aanzien nog steeds waard zijn.

Eens met Mug.

De sterke punten van de film liggen voor de hand en zijn ook al meermaals opgesomd. Een scene die dit alles fraai illustreert is die in het kerkje: allereerst een prachtige vondst om dat deurgat zo te laten oplichten en dan dat beeld van die stervende koe in het altaar, ijzingwekkend sterk.

En zo is er meer. Toch hapert de film voor mij ten dele en kunnen de vergelijkingen met Bergman en Tarkovsky niet worden waargemaakt. Het eerste manco is een gebrek aan thematiek. Veel verder dan droom versus werkelijkheid, iets wat toch veel meer als uitgangspunt zou mogen dienen dan als eindstation, gaat Somnambuul niet. Daarbij, en dat is misschien wel belangrijker, is het personage Eetla te sterk aangezet in haar waanzin en zijn er te veel scenes die daarin over-the-top gaan. Meestal vind ik dat regisseurs wel wat meer lef mogen hebben in het pogen om van een goede film een meesterwerk te maken, Keedus schiet juist naar de andere kant door en maakt zijn film op deze manier grotesk. Overdramatisme raakt namelijk niet en als je maar blijft shockeren is het niet meer schokkend.

Somnambuul is uiteindelijk een boeiende film van een filmmaker met potentie. Als geheel werkt het niet helemaal maar bij momenten valt er veel te genieten. Het pijnlijk mooie laatste shot onderstreept dat nog eens.

Het verhaal mag dan niet opzienbarend zijn, Son of a gun compenseert dat door het zeer puik uit te voeren. Goed tempo, genoeg aandacht voor de personages, nauwelijks loze one-liners of te lompe momenten die de geloofwaardigheid ondergraven, prima variatie. Al met al wist het me vanaf het begin geboeid te houden en soms te enerveren, wat in dit genre niet direct een vanzelfsprekendheid is.

Edit: wat Onderhond zegt dus.