Opinions

Aardige premisse rond de steeds verder escalerende ruzie tussen twee mannen uit gemarginaliseerde groepen in Libanon. De Palestijnse vluchteling Yasser Salameh (Kamel El Basha) wist ondanks zijn wankele maatschappelijke positie een gewaardeerde ploegleider te worden voor een klusbedrijf. Het brengt hem voor gemeentewerkzaamheden in een volksbuurt waar de christelijke garagehouder Tony Hanna (Adel Karam) de eindjes aan elkaar knoopt voor zijn hoogzwangere vrouw. Beide mannen komen met elkaar in een juridisch conflict wanneer een beledigende uitspraak uitmondt in een daad van geweld. Nationalisme versus marginalisering. Hun rechtszaak wordt in kruitvat Libanon opgeblazen tot een breed maatschappelijk debat over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Weegt de ernst van de belediging op tegen de daad van agressie die erop volgde? En welke persoon uit welke minderheidsgroep verdient genoegdoening voor ervaren leed?

'L'insulte' (2017) is de soort maatschappijkritische film die zowel belangrijk en urgent wil zijn als ook toegankelijk voor een breder publiek. Resulterend in opgeklopte pathos en een formulematige opzet. Ieder personage speelt zijn of haar rol in het overbrengen van een boodschap en lijkt weinig meer karakter te hebben dan strikt noodzakelijk. Of het de twee kemphanen in de hoofdrol zijn, die zichzelf én elkaar leren kennen door die ene beslissende rechtszaak. Of hoe hun echtgenotes theatraal en melodramatisch worden gespeeld door jongere actrices die ogen dan hun mannelijke wederhelften. Het probleem is dat diezelfde gladde Hollywoodclichés weinig ruimte laten voor een geloofwaardige of authentieke film. Zo kon ik weinig met het zijplot waarin een archetypische underdog-advocate het opneemt tegen een gerenommeerde en gehaaide strafrechtadvocaat. Ook steeds die clichématige snelle montages van boze mensenmassa's en nieuwsfragmenten om te accentueren dat 'de stand van het land' wordt weerspiegeld in deze ene specifieke zaak. Of de gloedvolle betogen om een jury te overtuigen middels heftige, traumatische episodes uit de recente Palestijnse of Libanese geschiedenis.

'L'Insulte' (2017) heeft het hart op de goede plaats en het is zonder meer een film waar ik iets van heb opgestoken. Maar als filmliefhebber blijf ik op mijn honger zitten omdat het rauwe realisme te vaak verdrongen wordt door filmische gemaaktheid. Zo opzichtig als regisseur Ziad Doueiri hengelt naar makkelijke emotie en daarmee weinig ruimte laat om onderhuidse spanningen en breuklijnen werkelijk invoelbaar te maken. Geen moment geloof ik dat het hier om echte mensen in een echt conflict gaat.

Een best aardig uitgangspunt wordt om zeep geholpen door onbenullige piemelgrapjes en een erg voorspelbaar plot. Van een zogenaamde chemie tussen Seth Rogen en James Franco is in ieder geval geen sprake. Of je moet gelukkig worden van heteroseksuele mannen die doen alsof ze een gay crush op elkaar hebben, want verder is het nogal een blamage van overacting en gemakzuchtige oneliners. Eigenlijk laat de animatie tijdens de aftiteling meer creativiteit zien dan de volledige speelduur van deze platte ellende. Gemiste kans, met veel meer media-aandacht dan verdiend.

Indrukwekkende toevoeging aan het debat over de doodstraf . Wat het zo interessant maakt is dat er een soort poëtische gelijkheid wordt gecreëerd tussen de pijn van nabestaanden van zowel daders als slachtoffers. Het is bijna ontroerend om te zien hoe de twee kanten bestaan uit mensen met een eigen visie op de werkelijkheid en die zich allebei staande proberen te houden met geloof en doorzettingsvermogen. Ze zijn meer dan alleen dader of slachtoffer maar in de allereerste plaats ook mens. Hoewel Werner Herzog zich duidelijk uitspreekt tegen het systeem achter de doodstraf, laat hij ook zien dat de discussie niet gevoerd moet worden met sentiment en clichés. Hij schroomt dus ook niet om dingen in beeld te brengen die niet bepaald voordelig zouden zijn als hij alleen een statement tegen de doodstraf zou willen brengen.

Degelijke HBO-biopic, die vooral wordt gedragen door Brendan Gleeson als een humeurige, oerconservatieve en romantische Winston Churchill. Verder kleurt de film veilig binnen de genre-lijntjes: de iconische figuur was ook maar een man van zijn tijd, terwijl zijn publieke persona niet altijd recht deed aan de onhebbelijkheden die hem in de weg zaten in zijn naoorlogse carrière. Op zich geeft de huwelijksspanning met Clementine (Janet McTeer) een extra dimensie aan het geheel, waarin Churchill noodgedwongen terugvalt op zijn eega omdat zij als enige de man ziet achter zijn mooie speeches en kordate geopolitieke optreden.

Haalt het niet helemaal bij bijvoorbeeld Deadwood, maar het is een leuke serie in hoe het de ´vergeten´ aspecten van het wilde westen tot leven brengt. Ze hadden het wel beter bij een paar geschiedenissen gehouden, want nu worden er wel erg veel karakters geintroduceerd en er weer uitgeschreven.

Precies wat ik ervan had verwacht: lekkere luchtige film die met zijn uitstekende acteurs naar een hoger niveau wordt getild, maar die eigenlijk van zichzelf niet zo bijzonder is. Voor mij kon het niet op tegen het meesterwerk 'Le scaphandre et le papillon', die soortgelijke materie behandelde op een visueel en narratief interessante manier. Toch snap ik de populariteit van 'intouchables' wel. Het sluit aan op breed gedragen sentimenten over het verkleinen van de kloof tussen rijk en arm en verschillende culturen binnen de eigen samenleving. Daarnaast is het ook gewoon een hilarische film, waarbij François Cluzet en Omar Sy ontzettend veel chemie met elkaar delen.

Broeierige film over een autoritaire zwarte landeigenaar die in een paradoxale situatie belandt als hij wordt gearresteerd voor een moord. Hij weigert de werkelijke dader te verraden omdat hij meent dat hij niet het recht heeft om iemand valselijk te beschuldigen, en dat terwijl er juist een lynch-ploeg voor de poorten van de gevangenis staat om hem te bestraffen. Zijn enige redding is een engelachtige jongeman, die als enige onbevooroordeeld is ten aanzien van zijn huidskleur. De film is sober van opzet en bevat dus weinig muzikale scores en geen pathetische dramatiek. Gewoon een verhaal dat straight vertelt over een justitiële dwaling en bevooroordeelde bewindspersonen. Het sterkst is de nuance die in de karakters wordt aangebracht, er is geen goed of slecht maar alleen slachtoffers van een systeem waarin racisme kan ontstaan. Zelfs de principiële advocaat in een van de bijrollen blijkt racistische denkbeelden te hebben en misschien is zijn standpunt nog wel gevaarlijker dan dat van de gestoorde hillbillies. Het is juist die nuance die de film zo apart maakt, want het vraagstuk rond racialiteit was bij het moment van verschijnen nog een heet hangijzer. Daar komt ook nog eens bij dat acteur Juano Hernandez een zwarte man speelt die alle cliches en vooroordelen tackelt omdat hij neergezet wordt als een krachtige persoonlijkheid die nou eenmaal op de verkeerde plaats is. Juist deze rol is zo bijzonder in een tijdperk waarin zwarte acteurs (nog!) niet zo te zien waren in serieuze rollen.

Sfeervolle dramafilm over twee broers die drie zussen van een rijke familie daten. Het is allemaal verschrikkelijk traag. Maar het is wel leuk om allerlei sterren als Joaquin Phoenix en Jennifer Connely aan het begin van hun loopbaan te zien.

De laatste jaren heeft Clint Eastwood zich van de iconische cowboy opgewerkt tot een van de meest gezaghebbende cineasten van Hollywood. Films als Mystic River, Million Dollar Baby, Changeling en Gran Torino zijn stuk voor stuk heerlijk degelijke titels die terecht in de prijzen zijn gevallen bij de oscars. Met Invictus reiken zijn ambities nog een stukje verder: hij wil hiermee een ode brengen aan niemand minder dan Nelson Mandela. In acteur Morgan Freeman heeft hij in ieder geval een fijne vertolker gevonden, omdat die dezelfde aaibaarheidsfactor uitstraalt als het politieke grootgewicht dat hij vertolkt. Hoe jammer is het dat de film als geheel in een vorm is gegoten die weinig recht doet aan de welhaast mythische status van Mandela.

Het verhaal speelt zich af na de apartheid. wanneer Zuid-Afrika in een vacuüm terecht is gekomen. Nog steeds worden de economie en de publieke sector beheerst door de blanke minderheid, maar het is de zwarte meerderheid die nu eindelijk zeggenschap en een eigen identiteit opeist. Een van de slachtoffers in het verhaal is het nationale rugby team, ooit het symbool voor de apartheid, omdat het voornamelijk de aandacht van de blanke bewoners trok. Tegen deze achtergrond zet Mandela zijn eigen populariteit op het spel door toch partij te kiezen voor dit team, want juist door de historische achtergrond ziet hij het als een middel om verbroedering en gelijkwaardigheid tussen de rassen te bewerkstelligen.

Clint Eastwood kruist twee van de meest voorspelbare genres (zowel de biografie van een geprezen staatsman als de sportfilm) en maakt daar een irritant simpele feelgood-film omheen. Er is geen greintje maatschappijkritiek of een duister randje te vinden, alleen maar bewondering voor Mandela en een weinig verheffend sportverhaaltje. En dat kakt maar door en door. Op een gegeven moment komt het de strot uit als Mandela weer eens oreert over een vrij Zuid-Afrika of als er weer gezeken wordt over het belang van deze wedstrijd. Eigenlijk zie je alleen de meesterhand van de regisseur terug in de energieke weergave van de rugby-wedstrijden, die qua intensiteit zeker niet onderdoen voor de bokswedstrijden uit Million Dollar Baby, maar omdat de uitkomst zo voorspelbaar is gaan ook die verloren. De film is niet zozeer slecht als wel veel te degelijk voor een regisseur van dit statuur en dit soort pretentieuze onderwerpkeuze verdient veel meer.

Regisseuse Karyn Kusama maakt genrefilms met een feministische inslag, maar weet om de één of andere reden nooit écht beklijvende films te maken. Zo heeft 'The Invitation' (2015) een interessante premisse: het jaloersmakend perfecte societyechtpaar Will en Eden werd uit elkaar gereten door een traumatische gebeurtenis en moet op een reüniefeest de confrontatie weer aangaan. Zij (Tammy Blanchard) verdween twee jaar van de kaart en hij (Logan Marshall-Green) probeerde de draad weer op te pakken, maar worstelt nog immer met het pijnlijke verleden. Op het feestje ontdekt Will dat zijn plek als vroegere echtgenoot is ingenomen door ex-verslaafde David (Michiel Huisman), die bevlogen is door een hippe rijkeluissekte á la scientology. Hoe verder de avond vordert, hoe meer Will het beklemmende idee krijgt dat er iets niet helemaal in de haak is. Of ziet hij spoken vanuit zijn eigen herinneringen aan zowel voorbij huwelijksgeluk als zijn immense trauma?

Het probleem met 'The Invitation' (2015) is dat het voor de geroutineerde filmkijker vrij snel duidelijk wordt welke kant het opgaat. De plotkeuzes waar Kusama op afstuurt zijn (hoewel feministisch gemotiveerd) ook weer niet zo radicaal dat ze het clichématige overstijgen. Daarbij speelt ze wel met concepten als giftige mannelijkheid/vrouwelijkheid en patriarchale machtsstructuren, maar vervolgens blijven juist weer de vrouwenrollen flets en oningevuld. De broeierige spanning tussen Will en David blijft het focuspunt, terwijl de voornaamste vrouwenrollen passieve souffleurs zijn. Zo zou een in potentie interessant personage als Kira (Emayatzy Corinealdi) veel meer onderhuidse spanning met zich mee kunnen brengen als Will's nieuwe vriendin, maar blijft ze er een beetje bijhangen. Op dezelfde manier voelen de twee andere koppels meer als 'comic relief' dan dat ze iets wezenlijks bijdragen aan het centrale conflict. En het ergste is hoe 'The Invitation' (2015) uiteindelijk elk psychologisch raffinement overboord gooit voor een onsubtiele slotakte.

Klassiek verhaal van de sportende underdog (doofstom, autoritaire vader die zijn liefde voor de sport tegenhoudt en ook nog eens corruptie binnen het cricketteam) die zijn passie na blijft leven. Het einde laat zich gemakkelijk raden, maar de weg ernaartoe is toch interessant genoeg om te blijven boeien, mede door de fantastische casting. De chemie tussen Iqbal, zijn zusje en de bezopen coach is ontroerend en vormt het eigenlijke hart van deze film. Heerlijk ook hoe het Indiase platteland in beeld wordt gebracht, als een plek waar men hard moet werken om uit de schulden te komen, maar waar mensen ook dromen hebben en vechten voor een beter bestaan. Het staat zo haaks op alle andere Bollywood-films die ik heb gezien, waarin we alleen maar de happy few te zien krijgen.

In 'The Irishman' (2019) komen invloedrijke mannen met klinkers aan het einde van hun naam bij elkaar voor een nostalgisch slotakkoord. Het is in alles een cinema-epos uit vervlogen tijden. De lange speelduur en het uitgesponnen narratief doorheen verschillende tijdlijnen. De grandeur van historische sets waar het wemelt van de figuranten en de tijdsgebonden set pieces. De homosociale spanning tussen verschillende rouwdouwers op leeftijd terwijl er nauwelijks een vrouwelijk perspectief aan te pas komt. En natuurlijk de maffiaverheerlijking als iets waarvan rond de ondoordringbare spelregels - zoals de omertà en de hiërarchische cultuur- een zekere mystiek hangt. Die schurkenromantiek waar korte (doch intens geleefde) mannenlevens in het teken staan van de absurditeit der gekrenkte ego's en zinloos geweld. Maar triester dan zij die eertijds het leven lieten, zijn zij die het maffiageweld overleefden en een nóg onvoorspelbaarder tegenstander tegenkomen in hun kwakkelende gezondheid. Hun roemruchte verleden als een spottende herinnering aan die tijd waarin er in ieder geval nog enige controle was over de loop van een levenslot, terwijl de strijd nu onherroepelijk zal eindigen in obscuriteit.

Het vreemde aan 'The Irishman' (2019) is dat het eerst laaiende recensies kreeg en naderhand meende ik een backlash te bespeuren van mensen die het allemaal wel erg gezapig vonden. De digitale verjonging van steracteurs op leeftijd en hun houterige motoriek. De genadeloos lange speelduur. Een maffiavertelling die in wezen niks toevoegt aan eerdere thema's uit het oeuvre van Scorsese, zoals de inmenging van onder- en bovenwereld en de rol van de maffia in de totstandkoming van het 20e-eeuwse Amerika. Wat 'The Irishman' (2019) voor mij echter innemend maakt, is de manier waarop de heilige drie-eenheid Pacino, Pesci en de Niro gestalte geven aan de schaduwkant van Amerikaanse mythes als Jimmy Hoffa en de Kennedy's. De breedsprakige, hyperactieve Jimmy Hoffa (Pacino) als de populistische vakbondsleider die het publiek keurig weg manoeuvreert bij het corrupte systeem waar hij zelf onderdeel van is. Het machtige maffiakopstuk Russell Bufalino (Pesci) als iemand die de regels van het spel doorheeft en precies weet wanneer hij moet ingrijpen bij explosieve situaties. En Frank Sheeran (de Niro) als de uitvoerder die overal achter de schermen een aandeel heeft, maar nooit onderdeel mocht zijn van de grote jongens.

Martin Scorsese is met 'The Irishman' (2019) als Russell Bufalino in hoe hij drie van de grootste nog levende karakteracteurs nog eenmaal likkebaardend goede acteerscènes heeft gegund. Het is fijn om Sheeran samen met Hoffa of Bufalino op het scherm te zien, zelfs als er niet meer gebeurt dan dat ze in dezelfde kamer liggen of in een auto rijden. Als het noodlottige maffiageweld op het scherm misschien niet bepaald menselijke warmte uitstraalt, dan toch wel de genegenheid waarmee drie oudere acteurs elkaar de bal toespelen als ze de verhoudingen vormgeven tussen deze antihelden. Er zijn slechtere films om Hollywoodcarrières mee te eindigen.

Ondergewaardeerd. Het probleem aan The Iron Lady is dat het veel meer het verhaal is van de bejaarde, bijna-demente Margaret Thatcher die haar herinneringen reconstrueert dan dat het een politieke film is. Het gaat er helemaal niet om of er een politiek sterke film neer wordt gezet die het bewind van Thatcher sociaal en maatschappelijk kan duiden, integendeel, de focus ligt puur op de menselijke kant achter de politieke figuur. Daarom moeten bepaalde fragmenten uit haar beruchte verleden dan ook bekeken worden vanuit de subjectieve inkleuring van Margaret Thatcher zelf. Wie een neutrale biopic verwacht komt bedrogen uit, want zo is het ook helemaal niet bedoeld.

Wat zo goed is aan The Iron Lady is dat het de desillusie van een oudere vrouw toont die terugkijkt op een roemrucht verleden dat er niet meer is. Haar herinneringen ''liegen''. Ze geven een overgeromantiseerd en simplistisch beeld van de werkelijkheid. Dat wordt nog eens onderstreept door die betreffende herinneringen te tonen met een zekere theatraliteit. De herinneringen zijn groots en bombastisch, bijna Shakespeariaans. Des te schrijnender dat we het bekijken vanuit de ogen van een demente Margarat Thatcher die het decorum om nog diezelfde kracht uit te kunnen stralen bijna niet meer kan opbrengen. Uiteindelijk gaat het in de eerste plaats over een dementerende vrouw die grip probeert te krijgen op haar eigen aftakeling.

Hoe houd je een franchise levend die al uitgemolken is met twee eerdere delen en waarvan het karakter ook in een grootse crossover als The Avengers heeft gespeeld? Het antwoord is simpeler gezegd dan gedaan: plezier uitstralen. Robert Downey Jr zit nog even schmierend en charismatisch in zijn rol als in alle eerdere delen waarin hij Tony Stark speelde. De speciale effecten lijken te zijn gebouwd om het eindeloze charisma van de acteur nog iets dikker aan te zetten. Humor en actie zijn goed in balans en het levert een film op die plezier uitstraalt. Neem daar nog de onverwachte twists en turns en de paar steengoede actiescènes, en je hebt een van de betere blockbusters van dit moment.

Het is zeker bewonderenswaardig wat de jonge regisseur hier heeft klaargespeeld met imposante speciale effecten, maar helaas is de film zelf eigenlijk niet zo onderhoudend. Met een iets subtielere aanpak zou die knotsgekke wereld misschien geloofwaardiger over zijn gekomen. Nu was ik me er teveel van bewust dat ik een wel erg melige satire zat te kijken.

Mijn honger naar meer afleveringen van het droogkomische 'Missie Aarde' is nog altijd niet gestild, maar inmiddels is er dan deze telefilm van hetzelfde team. 'Het Irritante Eiland' (2019) is een heerlijke familiekomedie waarin een tienerjongen een gevoel van vervreemding ervaart naar zijn andere eilandgenoten. Reden: hij is als enige op het eiland niet irritant. Ooit sprak toverkol Amaranta een vloek uit over de nakomelingen van deze eilandbewoners: ze zullen tot in den eeuwigheid het bloed onder elkaars nagels vandaan halen. Al is de grote grap dat de vloek weinig effectief uitpakt en de bonte verzameling typetjes lijkt vooral te genieten van hun irritante inborst. Het grappigst is wanneer de hoofdpersoontjes, met de slimmigheid van stripfiguren als Broer Konijn of Tom Poes, irritante eilandbewoners tegen elkaar uitspelen omdat ze met hun onhebbelijkheden in elkaars vaarwater komen. De film heeft door het verwrongen fisheye-perspectief en de kekke kleurtjes een eigenzinnig visueel stijltje. Het is ook zo'n klassieke komedie waarin lang niet alle grappen hun doel raken, maar door de hoge grapdichtheid wordt elk missertje rap opgevangen door iets hilarisch. Van begin tot eind de slappe lach.

Zowel de mooie vrouw (Halina Reijn) als de lelijke vrouw (Tineke Caels) blijven ordinaire typetjes die je niet serieus kan en wil nemen. Het leidt ertoe dat je het venijnige psychologische steekspel tussen de twee ook niet meer serieus gaat nemen. Daarbij ligt dat onderscheid tussen mooi en lelijk en de reacties die mannen erop geve er zo dik bovenop dat het de strot uit gaat hangen. Dit soort simplistisch feminisme past niet meer in deze tijd en had best uit de verfilming gefilterd mogen worden.

Op een vrolijke wijze wordt het einde van de tweede wereldoorlog gekoppeld aan een jongeman die er alles aan doet om wereldbekend acteur te kunnen worden. Had wel vaak het idee dat ik niet alles kon volgen door gebrek aan kennis over de specifieke historische context. Hoofdrolspeler Farid Shawki is zeer aanstekelijk als de charismatische mooiboy, die tegen de verwachtingen ingaat om zijn carrière als acteur door te zetten. Wat mij nog wel het meest bij zal blijven zijn de speelse manier waarop dit verhaal verteld wordt met soms absurde theatrale intermezzo's die genieten zijn. Wel jammer dat het allemaal wat slordig afgerond wordt en dat andere verhaallijntjes zo niet helemaal uit de verf komen. Toch een fijne optimistische film over de wederopbouw van een natie en de persoonlijke triomfen van een jong mens.

En mijn trauma voor clowns was geboren. Als jong knulletje heb ik hier dagen, zo niet weken, om wakker gelegen. Laatst nog eens voorbij zien komen en wat is het eigenlijk een knullige film. Teveel bloederige momenten zodat het op een gegeven moment eerder lachwekkend dan eng wordt. Maar leg dat maar even aan een 12-jarige uit...:P

Ik was zeventien en wilde dat gevoel van toen herbeleven. De miniserie van 'It' (1990) kwam op televisie voorbij en ik dacht terug aan hoe ik ooit een slaapfeestje hield met een groep andere twaalfjarigen en we een nacht lang horrorfilms en een softpornofilm keken. Je even volwassen wanen. Dingen zien die niet mogen. Van 'Invasion of the Body Snatchers' (1978) herinner ik me niet veel meer, maar 'It' (1990) ging toen al onder mijn huid zitten. Die vreemde mengeling van hilariteit en horror, met zware thema's als kindermishandeling, kindermisbruik en psychiatrische problematiek. Maar jongens op die leeftijd mogen niet aangeslagen zijn en we verzekerden elkaar dat de kinderlokkende clown toch heus alleen hysterisch grappig is!? Ben jij bang? Echt niet, hoor. Ik voelde me ongemakkelijk en merkte dat deze horrorfilm wel érg dicht bij mijn eigen belevingswereld bleef. Het feestje eindigde toen iemand een seksfilm uit de collectie van zijn vader had opgezet en ik besloot dat het nu welletjes was geweest. Het werd me allemaal iets té volwassen. ('Nééhéé', ik heb écht niet mijn moeder naar beneden gehaald!')

Dat ongemakkelijke en nare gevoel ging niet weg. Vooral die specifieke douchescéne bleef als een langspeelplaat door mijn gedachten suizen. Tergend. Een van de personages doucht in een gemeenschappelijke ruimte en de pijpleidingen komen opeens tot leven. Dan komt het clownshandje van It langzaam uit het afvoerputje gekropen en gaat hij geamuseerd naar de tienerjongen kijken. Ik vond die combinatie van naakt en weerloos zijn tegenover een clownsfiguur dood- en doodeng. Alleen al het idee dat er iets uit de leidingen kan kruipen wat jou kwaad wil doen. Tot grote ergernis van mijn moeder, maar het heeft me zeker een week nachtrust gekost voordat dit beeld uit mijn systeem verdween. Op mijn Zwolse studentenkamer zag mijn zeventienjarige zelf opnieuw de filmervaring die eerder zoveel teweeg bracht. Ik weet nog dat ik twijfelde (wakker liggen om een film is ook weer zoiets) maar mijn nieuwsgierigheid won het van mijn huiver. En gelukkig ook maar, want er bleef weinig engs over. De middelmatige speciale effecten en een overdaad aan emmers bloed; de pogingen om suspense te suggereren met dat stomme rode ballonnetje; en natuurlijk vooral Tim Curry als grappentappende monsterclown. Het voelde als een deceptie.

'It' (2017) is dat zeldzame geval wanneer een remake een iconische voorganger overtreft. De makers hebben er goed aan gedaan de kluchtigheid te temperen en op een meer realistische manier bij de ervaringswereld van de kinderen te blijven. Het gaat nu echt om de Losers' Club en hoe ze als groepje verschoppelingen een bond sluiten tegen de horror van die tussenfase van kind naar volwassene. Daar hoort ook een ander soort It bij, meer gegrond in de realiteit. De Skarsgård-It heeft iets minder een eigen persoonlijkheid dan de Curry-It, maar het werkt omdat hij meer een soort virus of schimmel is dan de enge man in de bosjes. Het zal niet zonder reden zijn dat één van de personages een verwijzing maakt naar de aidsepidemie in de jaren tachtig. Waar 'It' (2017) voor mij wat steekjes laat vallen is dat de horror zelf (zoals bij zoveel moderne horrorfilms) voelt als een voorspelbare spookhuisrit. Het clownsthema is met veel fantasie en zorg ontworpen, maar voelt tegelijkertijd ook een tikkeltje overgestileerd of zelfs afstandelijk. Maar dit is muggenziften van een zure dertiger, want twaalfjarige Kaj had ongetwijfeld hetzelfde nostalgische jeugdtrauma opgelopen. En voor de zeventienjarige Kaj zou het vertrouwen hersteld zijn dat It niet alleen kolderieke pulp hoeft te zijn.

Voorstudie voor 'All Watched Over By Machines of Loving Grace' (2011) en 'Bitter Lake (2015) in hoe het speelt met intellectuele montage en bijpassende muziek. Vreemde connecties en onverwachte parallellen schetsen een totaalbeeld van hoe westerse individualisering en een hardnekkige neoliberale ideologie tot een collectieve staat van verwarring heeft geleid. Zijn argumentatie is nog niet helemaal zo scherp uitgewerkt als bij die twee latere producties, maar Adam Curtis weet postmodern vorm en inhoud met elkaar in discussie gaan, in plaats van dat hij als een mak schaap de platgetreden paden volgt van meer traditionele journalistiek.

Zichzelf veel te serieus nemend voor een horror-film over een SOA-spook. Of nou ja, als je het natuurlijk horror mag noemen, want met metaforen en originele camera-standpunten wordt een heleboel diepgang gesuggereerd. Visueel geniale vondsten worden te vaak afgewisseld met goedkope jump scares of trage momenten die nergens toe leiden. Flinterdunne personages komen nauwelijks uit de verf in een plot dat weinig aandacht heeft voor logische karakterontwikkeling. Eigenlijk is de entiteit waar het om draait eng noch interessant, maar vooral een geforceerd middel om een andere draai aan geijkte genreconventies te kunnen geven. Allemaal minpunten waar humoristische zelfrelativering van het gekke uitgangspunt in ieder geval tot een meer plezierige kijkervaring zou leiden.

Een sympathieke mix van een grappige metamorfose en highschooldrama. Het blinkt nergens in uit, maar het kijkt desalniettemin zeer behoorlijk weg.

Sterk concept, maar de uitwerking laat te wensen over. Visueel zet Greg Jardin met 'It's What's Inside' (2024) nog best een aardige prent neer die de snelle, associatieve internetlogica weerspiegelt met inventief kleurgebruik en snelle montages. Past ook wel bij de thematiek over influencers/internetbekendheden die voor het eerst erover moeten nadenken wat het écht betekent om een ander te zijn. Het probleem is echter dat het overgecompliceerde en onlogische plot weinig ruimte laat voor enige binding met hun zelfonderzoek. Met ankerpunten als polaroidfoto's en verklarende tussenshots kun je wel verklaren wie er in welk lichaam zou kunnen zitten. Maar als je deze mensen verder niet kent, dan levert het puzzelen zelf weinig plezier op. Zeker als niet alle stukjes lijken te passen. 'It's What's Inside' (2024) weet het existentiële horrorscenario nooit helemaal invoelbaar te maken.

Mijn eerste film van Andrey Tarkovskiy smaakt zeker naar meer. Met de kale doch schitterende vorm wordt de droefheid en het uitzichtloze van de oorlog mooi verbeeld. Mooi ook hoe herinneringen en droombeelden zo zijn gebed in de centrale verhaallijn dat het niet altijd even duidelijk is waar je naar zit te kijken. De gehele film is als een mysterie die zich langzaam aan de kijker aan het ontrafelen is.