Opinions

Een bijzonder saaie film die veel en veel te lang duurt (het ene hangt met het andere samen). Het enige goede is het einde dat eindelijk wat spanning bracht, het liedje Starman van David Bowie dat in het midden van de film helemaal werd gedraaid (maar die muzikale kwaliteit is puur de verdienste van Bowie) en het optimisme van de film zoals die uiteraard sowieso ten grondslag ligt aan de ruimtevaart zelf ('overleven is een kwestie van hard aan het werk gaan om de problemen één voor één op te lossen') als je tenminste optimisme een morele plicht en/of esthetische kwaliteit acht.

Fijne film (verfilming van een boek) over een man uit de lage klasse die verliefd wordt op een meisje uit de hogere klasse hetgeen problemen geeft maar eigenlijk lijkt te gaan over een man die zichzelf tot intellectueel maakt door middel van de boeken van Spencer en daarom een aan anarchisme grenzend individualisme aanhangt waardoor hij zich van zowel het socialisme als het liberalisme en uiteindelijk het leven zelf vervreemdt. De film werkt wellicht beter op het romantische vlak dan op het intellectuele vlak want de film maakt niet echt duidelijk waarom het nu mis gaat en is wat warrig, mede doordat het verschillende tijdvakken bijeen neemt om het verhaal niet aan één periode in de 20ste eeuw vast te pinnen.

De film vertelt het verhaal van de bijzondere penvriendschap tussen een jong, lelijk en gepest meisje in Australië en een oudere, dikke en autistische man in Amerika. Ze vinden een klik vanwege een wederzijdse liefde voor chocola en de TV-serie Noblets maar in wezen omdat ze beiden eenzaam en onzeker over zichzelf zijn. De moraal is misschien wat cheesy – “love yourself first” dus accepteer je onvolmaakte zelf en probeer niet iemand anders te zijn (zodat je ook niet jezelf of de ander probeert te ‘genezen’) – maar de uitvoering is elk opzicht zo sterk met zo veel finesse in de details, zowel qua klei-animatie als qua grapjes, dat de film grote indruk maakt met aldoor een lach en een traan.

Ik zag de film nadat ik de nieuwste van Elliot, Memoir of a Snail (2024), had gezien en veel verschil tussen beide films is er niet (beide zijn ook semi-autobiografisch): dat is misschien negatief ten opzichte van Memoir of a Snail (2024) dat daardoor een beetje als een herhalingsoefening voelt maar tegelijk ook weer niet omdat ook de kwaliteit vergelijkbaar is en ook Memoir of a Snail (2024) daarmee niet te versmaden is.

De film is een vrolijke en lieve ode aan de kinderfantasie en - waarschijnlijk kenmerkend voor Disney-films – suikerzoet (de originele Mary Poppins (1964) - MovieMeter.nl ken ik overigens niet). Het ziet er allemaal fantastisch uit en is zonder meer zeer professioneel gemaakt maar heeft verder weinig inhoud, zodat ik me kan voorstellen dat voor kinderen deze film een adembenemende belevenis is maar op mij als volwassene maakt de film een stuk minder indruk. Met z’n 130 minuten is de film niet alleen voor mij maar ik denk ook voor kinderen wel een lange zit.

De ouders van een vermoorde jongen gaan (op initiatief van hun therapeute) een praatsessie aan met de ouders van de dader in de hoop antwoorden maar vooral ook ‘healing’ te verkrijgen. Het is het soort confrontatie en gesprek dat je ook tegenkomt in programma’s van Oprah Winfrey en Dr. Phil en ik weet niet of deze film daar zoveel aan toevoegt. Het script is weliswaar uitgekiend uitgeschreven met louter personen die zowel heel emotioneel zijn als zich heel eloquent kunnen uitdrukken, maar dat geeft het onechte van deze film- of toneeldramatisering ook wat weg. De film lijkt meer geschreven voor de acteurs om hun kunsten te vertonen dan voor het publiek. En je ziet al vanaf het begin aankomen dat in de eerste helft er vooral confrontatie, verwijten en haat is maar dat er breekpunten komen waardoor de uitkomst er een van vergeving en liefde is. Het voelt allemaal ook erg christelijk – niet voor niets vindt het gesprek plaats in een kerk – en daarmee opnieuw erg Amerikaans. Gezien de positieve kritieken had ik er meer van verwacht.

De film gaat over een klungelige kunstroof en een even klungelige vlucht voor de politie van de ‘mastermind’ achter de roof (dat ironisch zal zijn bedoeld), maar het gebrek aan humor diskwalificeert de film als komedie en het gebrek aan spanning of überhaupt enige vaart diskwalificeert de film als thriller. De film is weer zo’n postmodernistische deconstructie van de heist movie en het resultaat is het grote niets: de film is in feite net zo zinloos als het leven van de loser in de film en ik ben bang dat dat de clue van de film is maar aan mij is dergelijke ‘moderne’ kunst niet besteed. Of misschien is de clue dat de dief in de film zich niet bezig houdt met de politiek en daardoor het grotere plaatje mist maar dat verband is zo ver gezocht dat het de film niet begrijpelijker maakt. De jazz-score is een stuk leuker dan de film zelf.

Wat een saaie film is dit! De beelden zijn schilderachtig dus hebben wel wat, maar er gebeurt helemaal niets in de film. Liefhebbers zien er veel symboliek en romantiek in, maar het kon mijn aandacht niet vasthouden.

Nog steeds een geweldige film en aldus een echte filmklassieker. De film is gelaagd op meer manieren dan die wereld van de blauwe pil (de geest) en de wereld van de rode pil (het lichaam) en alles is briljant uitgewerkt: voor de oppervlakkige kijker is het een spannende sciencefictionfilm met actuele kwesties zoals virtual reality en robotisering erin verweven en vol spectaculaire actie maar de film is ook het verhaal van Jezus die de wereld c.q. de mensheid uit zijn slavernij redt door het systeem te ondermijnen (inclusief profetieën, geloof, wilskracht, herrijzenis uit de dood en een Judas) en zit vol filosofische aspecten en raadsels (zoals wat werkelijkheid is, brain-in-a-vat, determinatie vs. de vrije wel en de aard van de mens). De film weet zo de kijker in al zijn aspecten – lichaam en ziel – te bevredigen.

Een lieve, ietwat aangrijpende film over een fragiele, gehandicapte vrouw die (begin 20ste eeuw) dreigt te worden weggestopt maar die op grond van haar levenslust en schildertalent er in slaagt een succesvol leven te verwerven. De relatie tussen haar en de botte hork Everett in wiens leven zij zich ‘inwurmt’ (zoals hij dat zelf noemt) staat centraal en de kracht van de film is dat je vanaf het eerste begin hoopt dat het goed met haar komt, dat Everett eens lief tegen haar doet en dat zij samen gelukkig zullen worden. Het verhaal zakt halverwege wat in maar de film blijft overeind, al was het maar omdat hun leven zo invoelbaar en indrukwekkend is: de film slaagt erin je als in een soort tijdmachine te verplaatsen in hun armoedige c.q. sobere leven van begin 20ste eeuw alwaar je met weinig genoegen nam en geluk niet meer dan een beetje liefde vereist. De schilderkunst van Maud is amateuristisch, zelfs kinderlijk, en past in die zin volmaakt bij haar simpele, van elk franje of pretentie ontdane, leven.

Dit (vooralsnog) laatste deel van de X-reeks heeft (uiteraard) dezelfde stijl als de vorige delen: het is een pastiche van elementen uit klassieke horrorfilms, is kleurrijk en zit vol opvallende karakters, gesprekjes en actie met sterke vrouwen waarmee het eigentijds is gemaakt. Elementen uit de vorige delen komen terug en zoals in de vorige delen geldt dat ook op een metaniveau binnen het deel zelf waarin de horrorfilm waarin onze heldin gaat spelen het grotere verhaal weerspiegelt. Toch is het niet saai want ‘meer van hetzelfde’ want de setting is telkens anders en ditmaal zitten we in de jaren ’80: nadat Maxine is ontsnapt aan de Texas Porno Star Massacre in de voorganger X heeft Maxine in deze film zes jaar later het gemaakt als pornoster waarbij ze de kans krijgt de overstap te maken van porno naar horror hetgeen een belangrijke stap naar een echte sterstatus kan zijn, maar ze wordt achterna gezeten door haar verleden in de vorm van een criminele detective terwijl een satanische seriemoordenaar de stad onveilig maakt en conservatieve christenen protesteren tegen de ‘satanische’ film- en muziekindustrie. In de ontknoping komen alle draadjes bijeen. Dit deel heeft denk ik geen duidelijke boodschap zoals de twee vorige films – of het moet zijn dat in de VS men het beste voor zichzelf wil hetgeen voor een christen en een hedonist een tegengesteld resultaat oplevert – maar ook dit deel is weer erg vermakelijk.

De hooggeprezen Carol (Film, 2015) vond ik al niets maar toen was ik nog jong en onervaren en deze nieuwe film van Todd Haynes krijgt ook weer goede kritieken, zodat ik ‘m een kans wilde geven. Maar helaas: ook met deze film kan ik weinig. Ik denk dat je geïnteresseerd moet zijn in psychologie om de film te kunnen waarderen en daar ligt nu eenmaal niet mijn interesse: de film gaat over een gezin dat ogenschijnlijk normaal is maar gaandeweg zien we dat de leden getraumatiseerd zijn en er onder de schone schijn veel mis is onder de hersenpan. Dat een actrice een tijdje bij het gezin verblijft om zich goed in te kunnen leven om de vrouw, die in de gevangenis heeft gezeten omdat ze een relatie kreeg met een brugklasser met wie ze nu overigens is getrouwd, te spelen in een film, geeft de film de kans het verhaal van de zedendelinquente te vertellen, nu de actrice met alle betrokkenen gesprekken voert, maar zij schudt het verleden natuurlijk ook op waarbij ze de man verleidt en het huwelijk onder druk komt te staan. Dat lijkt de film even interessant te maken, want nu de man beseft dat hij slachtoffer en de vrouw het roofdier was, verlaat hij haar misschien en gaat de vrouw – die immers van jagen houdt – hem misschien doodschieten. Maar er gebeurt niets. Dat past wel bij wat denk ik de boodschap van de film is – de werkelijkheid is nooit eenduidig of simpel en niemand is alleen maar goed of fout – maar het gebrek van een conclusie maakt zowel het verblijf van de actrice bij het gezin als het kijken van de film nogal nutteloos.

PS. Jammer dat ze Haynes’ vorige film, The Velvet Underground (Film, 2021) niet hebben uitgebracht in Nederland want deze documentaire over mijn favoriete band had ik misschien wel interessanter gevonden.

Charmant filmpje met leuke scenes en dialogen maar dat uiteindelijk nergens heen gaat en als een nachtkaars uitgaat; een soort Love Actually (2003) - MovieMeter.nl maar waar die laatste film naar climaxen toewerkt is deze film juist bewust ondramatisch. Het laat zien hoe mensen – jij en ik – stuntelig zoeken naar wat liefde en betekenis in hun leven en daarin soms nabij lijken te komen om dan toch mis te grijpen. Het onbevredigende van de film is het onbevredigende van het leven zelf en ik weet niet of dat de film goed of slecht maakt.

Rare en wat tegenvallende documentaire: eigenlijk gaat het niet over Hitler – over wie we weinig meer leren dan dat hij een mislukkeling was die absolute macht wilde – maar over de stroom van films en nazi-beelden die nazisme en Hitler als een fascinerende geschiedenis portretteren en daarmee het nazisme en Hitler groot maken want aantrekkingskracht geven. De boodschap van de film is dat Hitler niet bijzonder of interessant is en dat zijn betekenis erin ligt dat hij appelleert aan de moordlustige kant die eigen is aan de mens. De documentaire is aldus een documentaire over hoe andere documentaires over Hitler fout zijn. Het resultaat is wat warrig met allerlei curieuze details, zoals een technisch verhaal over de microfoon die Hitler gebruikte, en nogal wilde associaties met latere personen zoals The Beatles en Trump.

De Fransen lijken het patent te hebben om films te maken die een maatschappelijk probleem op de kaart zetten – hier het huisartsentekort op het platteland – door middel van uit het leven gegrepen verhalen met een lach en een traan. Dit is ook weer zo’n film waarbij het levensechte ook wel een beetje alle drama eruit haalt: met enige spanning volgen we Nathalie om te zien of ze wel zal worden geaccepteerd door Jean-Pierre en de dorpsgemeenschap maar dat lukt haar eigenlijk zonder veel moeite. Het zijn ook alle twee heel vakkundige artsen en alle dorpsbewoners zijn ook erg fijne mensen… toch kijkt de film lekker weg.

Aanvankelijk lijkt de film een documentaire die het leven rondom een Turkse bijenhoudster (Hatidze) en haar zieke moeder op het platteland in Macedonië laat zien en die imponeert door prachtige beelden en een Capharnaüm (2018)-achtige afdaling in een even armoedige als sprookjesachtige wereld zonder elektriciteit e.d. zoals die sinds de middeleeuwen niet noemenswaardig zal zijn veranderd. Dan komt er een andere Turkse familie naast haar wonen en wordt er opeens een verhaal verteld en krijg je steeds meer de indruk dat alles in scene is gezet (al worden dieren noch mensen gespaard hetgeen dan weer ethisch niet kan als het in scene zou zijn gezet): net als Capharnaüm hangt deze film ergens tussen documentaire en fictie en is niet altijd duidelijk wat echt en wat geregisseerd is. Het maakt de film overigens niet minder interessant.

Het verhaal blijkt een boodschap te hebben: Hatidze leeft in quasi-middeleeuwse harmonie met de natuur terwijl met de Turkse familie een modern element van hebzucht en exploitatie wordt binnengebracht die de harmonie verstoort met desastreuze gevolgen voor alles en iedereen. Dat is natuurlijk een bijzonder actueel thema omdat steeds duidelijker is geworden hoe desastreus onze moderne omgang met de natuur is geworden.

Al met een bijzondere en fraaie film; alleen omdat de film de indrukwekkende apotheose van Capharnaüm mist hou ik het bij vier sterren.

PS. De film deed me sterk denken aan het eveneens prachtige Le Meraviglie (2014), niet alleen vanwege de bijen maar ook omdat de boodschap dezelfde is.

De film is of lijkt in één take te zijn opgenomen waarmee de film ‘vaart’ en een jachtig gevoel heeft maar alle zo opgewekte drukte en spanning heeft helaas maar weinig inhoud: het is vooral een aaneenschakeling van geroddel en gekissebis die maar niet interessant wil worden. Ook het moordmysterie komt maar niet van de grond: je hebt als kijker geen idee of interesse wie de moordenaar is en de film biedt ook geen verrassing of climax in dat opzicht. Kortom, de film heeft een aantrekkelijke vorm maar praktisch geen inhoud.

Bij mijn eerste kennismakingen met Von Triers films was ik diep onder de indruk, maar ik heb het steeds meer helemaal gehad met zijn films. In ieder geval kon 'Melancholia' mij niet bekoren: de film begon redelijk interessant en veelbelovend maar naarmate het eind naderde begon ik me meer en meer te vervelen en me af te vragen wat in godsnaam de boodschap van de film is. Waar gaat dit in hemelsnaam over? Zoals een criticus schreef gaan in feite alle films van Von Trier over hetzelfde: een vrouw overkomt de meeste gruwelijke zaken maar houdt vol door haar geloof in het transcendente c.q. vindt verlossing in het transcendente. In elke film wordt dat dan wel geheel anders uitgewerkt. In 'Melancholia' gaat het om Justine, een psychiatrisch geval dat tijdens haar bruiloft, dat haar gelukkig zou moeten maken, vervalt in defragmentatie en depressie. Haar zus is juist heel rationeel, pragmatisch en dus ogenschijnlijk stabiel. Maar in haar gevoeligheid 'weet' Justine dat de wereld over een paar dagen vergaat omdat een andere planeet tegen de Aarde knalt: in het tweede deel van de film zien we juist de sterke, rationele zus instorten onder de wetenschap dat de Aarde vergaat terwijl over Justine juist een serene rust neerdaalt: anders dan de zus accepteert Justine moeiteloos het einde c.q. de dood (waarschijnlijk staan de twee botsende planeten zelf voor de twee zussen c.q. voor het rationele vs irrationele dat in elk mens zit). De boodschap is dus waarschijnlijk zoiets als dat het rationele ons slechts zo ver brengt, maar dat we uiteindelijk de waanzin nodig hebben om het leven te accepteren of volwaardig mens te zijn. De verlossing wordt gebracht met surrealistische beelden en Wagners romantische muziek: een teken dat we het rationele moeten loslaten om verder te komen.

Ook na herziening (op TV) na lange tijd een geniale film en een van de beste want origineelste – en tevens verwarrendste/moeilijkste – films aller tijden. De film gaat over een man met een kortetermijngeheugenverlies en direct vanaf het begin beleven we als kijker die aandoening mee doordat het achterstevoren wordt verteld waardoor we net als Leonard elke scene beleven zonder kennis van wat vooraf ging. Tegelijkertijd doet de film voortdurend een beroep op ons geheugen om wat in de film vooraf ging – dus wat in het verhaal volgt – te begrijpen. We zijn daarmee noodgedwongen zelf een detective, op zoek naar hoe het nu zit en wie de moordenaar is, net als Leonard zelf. Leonard kan niets onthouden wat er gebeurt na de aanval op zijn vrouw waardoor die aanval het laatste is wat hij zich herinnert zodat hij voortdurend op zoek blijft naar de aanvaller, zelfs als hij die al heeft vermoord: dat maakt hem de perfecte moordenaar voor zowel politie als criminelen. Hij wordt namelijk gebruikt door politieagent Teddy om criminelen te vermoorden - en Leonard accepteert de misleiding in de zin dat hij beseft zo een doel te kunnen blijven hebben - maar de vriendin van één zo’n crimineel gebruikt ten slotte Leonard om Teddy te vermoorden.

Het verhaal is een klassiek coming-of-age-drama waarin een bang meisje dat geborgenheid verlangt maar gescheiden van haar tweelingbroer een gevangenis voor zichzelf schept (ze trekt zich als een slak terug in haar huisje) en wijze lessen krijgt van haar enige, oude maar levenslustige vriendin. Het is wat dat betreft enigszins formulewerk maar het verhaal is in elk detail heel sterk uitgewerkt: het zit vol humor en tegelijk zo vol nuance dat het nooit een karikatuur wordt en het de kijker direct kan raken. Het is allemaal zo intelligent realistisch dat het ook sterk autobiografisch voelt; het laat het echte leven – z’n absurditeit, de pijn en de hoop – zien op een hartverwarmende wijze. En de klei-animatie is al net zo prachtig. Het maakt de film tot een van de mooiste ervaringen in de bioscoop van de afgelopen tijd.

Ik verheug me al op Mary and Max (2009) van dezelfde regisseur/animator die op 22 mei 2025 alsnog in de bioscopen komt.

PS. "Life can only be understood backwards, but we have to live it forwards." dat de film gebruikt en als motto verschijnt is van de Deense filosoof Søren Kierkegaard (1813-1855).

M’n eerste kennismaking met Weerasethakul was de film Rak Ti Khon Kaen (2015) die grote indruk op me maakte: het langzame tempo en een zekere mystieke geladenheid bracht me in een soort meditatieve toestand waarbij net als bij de mensen in de film dromen en waken door elkaar gingen lopen. Ook deze film is extreem langzaam – wellicht nog langzamer – en opnieuw zijn de thema’s die van slapen en dromen, dood en leven, ziekte/waanzin en verleden/herinnering dus van het overschrijden van de natuurlijke grenzen tussen deze en gene zijde (en in deze film wordt ook de grens tussen individuen opgeheven), maar ik kwam nauwelijks in een meditatieve stemming: de film ervoer ik vooral als langzaam en saai waarbij ik probeerde de verschillende getoonde situaties met elkaar te verbinden tot een coherent verhaal. De film voelde voor mij meer als een experimentele dan als meditatieve film, welk experiment voor mij niet werkte. Uiteindelijk was het voor me weinig meer dan een aparte film over een apart soort tinnitus welk mysterie de film voortdreef maar geen bevredigende oplossing kreeg: de UFO vond ik zelfs wat belachelijk.

De trailer vond ik al hinten naar een gezapig liefdesverhaaltje maar de recensies zijn goed, zodat ik er met matige verwachtingen in ging: helaas bleek de film ver onder mijn verwachtingen uit te komen. Ik kan er weinig meer in zien dan een goedkoop ‘doktersromannetje’ (zoals ik me dat voorstel: ik heb er nooit een gelezen) met welk genre het ook de ontucht (seks met een onbekwame of ondergeschikte zoals bij de relatie arts-verpleger of arts-patiënt) gemeen heeft welk strafrechtelijk aspect volledig wordt genegeerd ten gunste van de romantiek: in dit geval worden een hulpbehoevende en diens oppas op elkaar verliefd (hooguit is de omkering van de genderrol bijzonder in vergelijking met de doktersroman). De hulpbehoevende is immers dementerend zodat zijn kortermijngeheugen zou haperen, al merk je daar niets van qua de relatie want hij onthoudt elk detail met betrekking tot zijn nieuwe relatie. De complexiteit is dat de vrouw (zijn oppas) ook ‘gehandicapt’ is in de zin dat ze seksueel misbruikt is, waardoor de families van beide personen menen dat sprake is van seksueel misbruik en ervoor gaan liggen (waardoor er drama in het liefdesverhaal komt).

De morele boodschap van de film is dat fysieke vergeetachtigheid niet zo erg is als morele vergeetachtigheid omdat men bij dat laatste tegen beter weten in de waarheid niet onder ogen durft te komen zoals in het geval van seksueel misbruik in het gezin als de moeder ontkent wat er is gebeurd. Ik weet niet of dokterromannetjes die diepgang ook kunnen hebben, maar heel veel beter wordt de film er niet van: het blijft een moraliserend, gezapig stuk over seksueel misbruik zonder interessant plot of inhoud.

PS. Volgens Ab Zagt die elke donderdag een film bespreekt op NPO4 is het de beste film van de zomer hetgeen nog maar eens bevestigt dat onze filmsmaak praktisch tegengesteld is.

Fijne, intelligente horror, een beetje in de stijl of van het kaliber Hereditary of Midsommer, waarbij in dit geval een vrouw een paar weken een huis op het platteland huurt om te herstellen van een gewelddadige, traumatische relatie. Wat de film sowieso goed doet is de spanning er snel in brengen en die vast te houden. Daarbij maakt het gebruik van de bekende horrorclichés maar op een intelligente manier, zowel in uitwerking als in betekenis. Die betekenis wordt niet echt duidelijk uitgelegd en het einde is wellicht wat onbevredigend maar me dunkt dat de horror staat voor misogynie volgens de klassieke gedachte dat de vrouw de oorsprong van het leven is (door het te baren) en de man seksueel betovert waardoor de man op zijn beurt controle over de vrouw wil door middel van geweld of simpelweg overweldiging. Op z’n minst slaagt de film erin je mee te laten voelen in de positie van de vrouw waar de hele wereld, althans elke man, een bedreiging lijkt (met de verschillende mannen als een veelkoppig monster) waarbij de strijd van de vrouw tegen haar belager net zo goed een strijd is tegen haar eigen angst en trauma.

Net als Boiling Point (Film, 2021), die zich ook in een restaurant afspeelt en nog in de bioscopen draait, is dit bovenal een vermakelijke film waarbij het restaurant of het eten primair slechts decor is omdat de spanning of drive van deze film berust op het bekende plot dat een aantal mensen die elkaar niet kennen bijeen zijn gebracht door een evil genius die boosaardige plannen met ze heeft. Dat is een uitgemolken thema maar de film weet het leuk te brengen, inclusief wat humor, ook al is het niet echt geloofwaardig, waarbij goed gebruik wordt gemaakt van de buitenstaander die als enige door krijgt dat je het spel juist volgens de regels moet meespelen om te kunnen ontsnappen. Het menu is een soort algoritme (omgekeerd wordt een algoritme aan leken vaak uitgelegd analoog aan het recept) die aldus moet worden gehackt.

Tegelijk linkt de film het plot wel aan voedsel: ogenschijnlijk wordt haute cuisine belachelijk gemaakt maar ik denk dat het meer gaat om de takers vs. de providers. Vooraf zegt de chef dat men vooral niet moet eten maar proeven en dat lijkt me een metafoor voor ons consumentisme überhaupt waarbij we alles kopen en opslokken, immer op zoek naar een nieuwe ervaring, zonder werkelijk te genieten. En zo heeft een weinig originele maar vermakelijke film ook nog iets van diepgang.

Weer een gelaagde en complexe film van Godard. De film gaat over een film (de film is dus meta) over de reis van Odysseus zoals beschreven in de Odyssee. De hoofdpersonages in de film, het echtpaar Paul en Camille, blijken de hedendaagse versie van Odysseus en Penelope en worden zelf slachtoffer van een heuse Griekse tragedie door middel van een misverstand waardoor zij elkaar gaan wantrouwen (en het feit dat verschillende personages een verschillende taal spreken draagt bij aan de sfeer van (spraak)verwarring). Ze houden van elkaar maar het lot – de omstandigheden – drijft hen uit elkaar, wat zij ook nog proberen om het lot af te wenden. Eenzaam keert Paul terug van zijn Odyssee.

Qua verhaal neigt de film naar een saai romantisch drama – je zit het grootste deel naar een kibbelend stel te kijken – maar de film zit zo bomvol thema’s dat de film toch boeiend is en waarschijnlijk minimaal twee kijkbeurten nodig heeft om alles te kunnen bevatten. Een thema dat sterk naar voren komt is die van authenticiteit: kan een film op authentieke wijze een verhaal verfilmen? Wordt film of kunst gecorrumpeerd door de commercie? Is een hedendaagse versie van de Odyssee met een modern-neurotische Odysseus – zoals Paul die op metaniveau ook is – authentiek? Is de oorspronkelijke Odyssee authentiek? Is de liefde die Paul en Camille voor elkaar voelen authentiek (of doen ze alsof en zit er egoïsme achter)? Tegelijk geldt de Odyssee als het voorbeeld van Kunst, precies omdat het ‘echt’ is en Godard brengt de huwelijkscrisis van Paul en Camille ook als bijna genant realistisch in beeld. En op metaniveau is de film realistisch in bv. het feit dat de film tot stand kwam door een Amerikaanse geldschieter, die een naakte Bardot wilde, en die z’n evenbeeld heeft in de film als de Amerikaanse producent die zowel de film als de relatie tussen Paul en Camille corrumpeert (en de kijker krijgt een naakte Bardot – twee maal zelfs). En zoals we van Godard gewend zijn zitten er ook allerlei bijzondere filmkunstjes in zoals bv. het mondeling voordragen van wat normaliter de geschreven openingscredits zijn.

Al met al levert Godard met Le Mépris weer een filmisch huzarenstukje en echte Kunst.

Een mooie film. Het is zo’n typische filmhuisfilm waarin eigenlijk niks gebeurt en als de magie, die als fijnstof over de film is gestrooid, niet werkt zul je je stierlijk vervelen, maar voor mij werkte de magie wel en ik bleef geboeid kijken. Dat heeft er ook mee te maken dat er aldoor van alles kan gebeuren – van of de bijen gaan steken tot wat de ‘gevaarlijke’ jongen met de meisjes gaat doen en de te verwachten woede van de vader over de verspilde honing – waardoor de film spannend blijft maar het sterke van de film is dat het telkens precies de andere kant op gaat dan je zou verwachten. De hoofdpersonage is het pubermeisje Gelsomina dat niet alleen staat voor de transitie van meisje naar vrouw maar ook voor de transitie van het traditionele, geïsoleerde platteland (haar vader) en het moderne leven (de TV-show die langs komt) en wat er echt gebeurt is dat die traditie (middels Gelsomina) het aflegt tegen de moderniteit: de vader raakt gaandeweg alles – van zijn bedrijf tot zijn dochter en jongenshulp – kwijt.

De documentaire is weinig bijzonder maar het verhaal van Sasha is dat wel: zij is een van de eerste critici van Poetins oorlog in Oekraïne die is opgepakt en – zonder deugdelijke wettelijke basis – veroordeeld waarmee Rusland een totalitaire staat is geworden en duidelijk maakt dat elke criticus er voor gevangenisstraf of erger moet vrezen. In de gevangenis wordt ze bovendien gemarteld: haar verhaal maakt duidelijk dat Stalin en de staatsterreur weer terug is in Rusland. Omdat zij een van de eersten was werd zij erdoor verrast hetgeen haar verhaal zo schrijnend maakt.

Haar verhaal laat zo zien dat de ‘rechtsstaat’ in Rusland in z’n tegendeel en in een nachtmerrie is veranderd. Tegelijk bekroop me het gevoel dat dit het nieuwe normaal zal worden in zelfs het ‘vrije’ Westen waar de massa op sociale media zoveel haat en bloeddorst spuit dat het oppakken, veroordelen zonder deugdelijk proces en martelen van mensen die jij stom vindt voor velen niet als een nachtmerrie maar als een droom die uitkomt zal worden beschouwd en die met het zien van een documentaire als deze nog gretiger zullen stemmen op figuren als Trump die het beleid van Poetin dolgraag zouden willen imiteren.

Het is een redelijk goede film maar ik had er toch meer van verwacht. Positief is dat de vaart er aldoor goed in zit en de film dus nergens saai wordt. De boodschap is misschien ook positief: de oorlog tegen drugs in zinloos en de Staat of politie die er tegen strijdt is – zeker in Iran – minstens zo misdadig als de drugscriminelen. Het nadeel is dat er niet echt een boeiende wending of plottwist in zit: misschien is dat ook positief omdat zo’n wending alleen maar een filmcliché zou zijn (zoals dat Samad zelf de grote drugsdealer zou blijken) maar daardoor ontbeert de film wel elke diepere laag. Hooguit heeft de film een moralistische wending: Samad, die aldoor iedereen zwaar onder druk zette om de grootste drugsdealer te vinden en zichzelf te redden, is er klaar mee, net als de grote drugsdealer. Een 7,5 (dus iets hoger dan de film zichzelf beoordeelt ).

Metropolis is een soort van ‘prehistorische’ Blade Runner (1982) - MovieMeter.nl: de film schetst een dystopisch toekomstbeeld met typische noir-elementen rondom mensen vs. robotten. Metropolis verbeeldt de toekomstige stad der steden die is verworden tot de Bijbelse Toren van Babel en aldus het toneel van tweedracht is, meer specifiek tussen ‘handen en hersenen’ ofwel arbeid en kapitaal. Daarmee heeft de film een sterk politieke inhoud: ongetwijfeld geïnspireerd door de marxistische voorspelling van klassenstrijd zien we in de film deze klassenstrijd in extremo uitgebeeld. Maar het script is van de vrouw van Fritz Lang, Thea van Arbou, die lid van de NSDAP was en de film roept op tot zeg maar de fascistische oplossing: het hart moet de bemiddelaar zijn tussen handen (arbeid) en hersenen (kapitaal). De film plaatst dit echter in een religieus perspectief: ene Maria treedt op als een profeet die de bemiddelaar (dat blijkt - de zoon van de heerser die een soort Jezus/Boeddha wordt als hij de ellende in de wereld heeft gezien) aankondigt die vrede en eenheid zal brengen, maar zij wordt door een duivelse uitvinder vervangen door een robot die als de ‘Babylonische hoer’ juist tot strijd en vernietiging oproept – en tot alle zeven hoofdzondes verleidt – waarna de stad à la de Bijbelse Apocalyps ten onder dreigt te gaan.

Interessanter wellicht is hoe de film de essentie van de moderniteit verbeeldt zoals uiteengezet in De film als modern fenomeen - MovieMeter.nl: de stad van de toekomst van het jaar 2000 is één grote machine geworden – de kindverslindende Moloch uit de Bijbel – met de arbeiders gereduceerd tot slaven van de machines en daarmee tot gedeïndividualiseerde en ontzielde robotten. Tegelijkertijd worden de arbeiders verleid door een robot – “de mens van de toekomst” – die zich juist als mens (als Maria) voordoet, waarmee wordt verwezen naar onze actuele toekomst waarin de grenzen tussen mens en robot vervagen. Het is met name met betrekking tot deze moderne bureaucratie en robotisering dat de film zijn aansprekende boodschap behoudt: vergeet het hart niet in de machinatie en samenspel van arbeid en intellect.

Zo’n stomme film is wennen – het is moeilijk om aldoor je aandacht erbij te houden omdat je alleen maar aldoor de filmmuziek hoort en die muziek me ook een beetje op mijn zenuwen werkte (waarbij die muziek opvallenderwijs niet modernistisch maar 19de eeuws is maar wel erg aanwezig) – maar de film boeit omdat het rijk is aan interessante en actuele thema’s en omdat het er (nog steeds) fascinerend uitziet. Dat laatste zowel qua futurisme (dat aan Blade Runner doet denken) als qua expressionisme (de expressieve, grote gebaren en opvallende make-up dat de figuren in de film karikaturaal maakt welke stijl doet denken aan de kubistische en expressionistische kunst van die tijd). Het is moeilijk zo’n oude film een cijfer te geven maar het is zonder meer een – invloedrijk – kunstwerk en eenvoudig te begrijpen dat deze film een cultfilm en klassieker is geworden.

De film is opgezet als een typische satire op science films met de bekende thema’s als kolonisatie van een nieuwe planeet, gestimuleerd door het onleefbaar worden van de Aarde, welke vlucht letterlijk vluchtelingen die gezocht worden op Aarde aantrekt en waar het concept van klonen is toegevoegd. In dit geval heeft Bong Joon Ho er ook uitdrukkelijk een satire op de huidige en zelfs oude maatschappij van gemaakt: het toont hoe kolonisme in een combinatie van kapitalisme en racisme uit hebzucht en gelegenheid alle ethiek overboord gooit waar de inboorlingen maar ook de eigen werknemers slachtoffer van zijn. Dit extreme ongebonden kapitalisme – de leider van de expeditie heeft wat weg van Trump in z’n mediageilheid, gebrek aan moraal en combinatie van religie en kapitalisme – geeft Mickey levensgevaarlijk werk waardoor hij telkens sterft maar ook telkens een nieuw leven krijgt zodat hij letterlijk z’n leven verkoopt om te blijven leven. Het is mogelijk iemand te klonen voordat hij dood gaat zodat er dan twee exemplaren zijn: omdat dit risico’s geeft worden die dan beiden vernietigd, zodat als dat gebeurt met Mickey de flauwe grapjes min of meer verdwijnen en de film meer een thriller wordt waarin Mickey zichzelf, de bemanning (de mensheid) en de inheemse wezens op de planeet moet redden nu de leider van de expeditie de confrontatie zoekt.

De film probeert misschien wat filosofisch te zeggen over het klonen maar de implicaties ervan kennen we natuurlijk al van het fenomeen van de tweeling, inclusief dat ze ondanks dezelfde genen en herinnering een verschillend karakter kunnen hebben (die in de film allebei – de softe, empathische en de harde, moedige – nodig zijn om iedereen te redden). Ook de filosofische implicaties van het telkens opnieuw sterven en een nieuw leven krijgen komen niet echt van de grond: de les is vooral dat sterven altijd ellendig blijft (een soort running gag in de film is dat iedereen aan hem vraagt hoe het nu voelt om te sterven), ook al accepteer je het makkelijker als je in zekere zin onsterfelijk bent, en dat je je niet moet bekommeren om je vorige levens (ik merk op dat volgens sommige filosofieën je elk moment opnieuw geschapen/geboren wordt) waarbij het geheugen de continuïteit en daarmee de verbinding geeft.

Al met al is de satire op science fiction wat flauw en die op de maatschappij beter geslaagd, zijn de filosofische implicaties nauwelijks uitgewerkt en blijven de gebeurtenissen ook als thriller weinig geloofwaardig maar de film vermaakt wel en kijkt door z’n luchtige aanpak ook lekker weg.

Deze film viel me vies tegen. Ik heb namelijk wel iets met de jaren ’90 en haar skatecultuur: ik was puber in de jaren ’80 maar ik verafschuwde de zielloze synthesizerpop van die tijd en luisterde veel liever naar de gitaarrock van de jaren ’60 en ’70. De jaren ’90 gaf me de mogelijkheid om weer even aansluiting te vinden met mijn eigen generatie omdat dat decennium een soort retro-rock-tijdperk was (bv. Lenny Kravitz, Nirvana). In de VS kwamen punk en metal samen in veel leuke bandjes die soms iets met de skatecultuur te maken hadden zoals Suicidal Tendencies.

Deze film zou aldus een beetje over mijn tweede jeugd in de jaren ’90 moeten gaan, maar ik herkende me er niet in. Iedereen in de film lijkt wel een hersenbeschadiging te hebben want zegt en doet alleen maar debiele en bovenal oninteressante dingen. Iets zinnigs of inhoudelijks is niet te bespeuren, noch in de film noch in de skatecultuur van de jaren ’90 zoals door de film geportretteerd. De film deed me een beetje denken aan American Honey die ik ook een leeg portret vond van een als leeg geportretteerde generatie van nu, welke generatie niets beters kan verzinnen dan een beetje gek doen uit een soort verveling. Als de jeugd in de jaren ’90 inderdaad al net zo leeghoofdig was en net zo genant puberaal gedrag vertoonde als die van nu dan is dat niet best. De muziek van de jaren ’90 blijft gelukkig wel leuk (maar helaas gaat de film niet over die muziek).

De film suggereert ook dat het een film is van één van de skaters die ook in de film iedereen al filmde. De film lijkt inderdaad ook op al die youtube-filmpjes van kinderen die over hun leven vertellen – een soort video-selfie – die ik nooit interessant vind maar die wel populair zijn onder de kids zelf. Ook deze film heeft mij niets interessants te vertellen: hij gaat over een 13-jarige jongen die dolgraag bij de skaters c.q. oudere jongens wil horen en daar slaagt hij eigenlijk direct heel goed in. Veel meer heb ik er niet in kunnen ontdekken.