Opinions

De film is duidelijk een aanklacht tegen het slopen van oude huizen waarmee de bewoners gedwongen worden uitgezet en ontworteld, maar qua verhaal lijkt de film wat stuurloos omdat het lange tijd wat onduidelijk is waar de film heen wil met de jonge bewoner Youri die is vernoemd naar de kosmonaut Gagarin die de flat in 1963 zijn naam gaf en die ook zelf gefascineerd is door de ruimtevaart en ervan droomt astronaut te zijn. Hij probeert samen met z’n eveneens technisch zeer handige Roma-vriendin tevergeefs de flat te renoveren en zo van de sloop te redden en na de ontruiming blijft hij achter en maakt hij de flat tot zijn ruimteschip. De film gaat aldus naar een magisch realistisch einde en lijkt de oorspronkelijke communistische gedachte van de flat uit te dragen dat de vooruitgang niet ten koste moet gaan van de gemeenschap.

De film is een heel simpel heist- en wraakfilmpje – de gehele plot kun je op een bierviltje kwijt – en is ook weinig origineel waarbij de vertelling enorm wordt uitgerekt waardoor je aldoor zit te kijken naar scenes waarin niets belangrijks gebeurt terwijl elk detail dat de film zou kunnen verrrijken, verdiepen of zelfs maar begrijpelijker zou hebben gemaakt (zoals wie de personages zijn of hoe men op het spoor is gekomen van de daders) juist is weggelaten. Het maakt de film tot een test van het uithoudingsvermogen van de kijker en tot een van de meest teleurstellende films van het jaar.

Origineel, intelligent en geestig maar de film wist me niet echt te raken. Maar dat lijkt ook precies het thema van de film te zijn: het beschrijft de huidige generatie die in een soort bubble leeft, beschermd tegen alle mogelijke pijn en tegenslag in het leven, maar daardoor ook cynisch, afgestomd en ongelukkig is. We laten ons niet meer raken door in een nepwerkelijkheid te leven waarin we niet eens meer huilen om de dood van onze moeder. Maar uiteraard kan liefde ons weer in contact brengen met het echte leven, zodat de film een oplossing en een happy end geeft.

Deze documentaire over walvissen heeft een originele insteek – het is gebaseerd op een gedicht over walvissen en probeert dat gedicht denk ik uit te beelden – maar ik vind het geen geslaagd experiment. Het begint er al mee dat de vertelstem namens de walvissen spreekt (“wij walvissen…”) wat een wat kinderlijk effect heeft en de inhoud – het verhaal over walvissen van dat ze zo’n 50 miljoen jaar geleden evolueerde van land- naar zeedieren tot hoe de mens het leven op Aarde vernietigt en ook de walvissen niet spaarde terwijl de walvissen belangrijk zijn voor het leven waaronder de mens – komt nauwelijks voorbij wat je al weet als leek en heeft zeker niet zeker de wetenschappelijk finesse of inzichten van een Attenborough (want de basis is een gedicht en niet de wetenschap). Waarschijnlijk omdat er zo weinig inhoud is, heeft men de helft van de tijd ogenschijnlijk willekeurige popliedjes onder de beelden gezet in plaats van de vertelstem. Die beelden zijn fraai – en soms ook wat vaag of artistiek – maar ze kunnen de documentaire nauwelijks redden.

De ondertitel is ‘De laatste boer’ en dat vat de documentaire samen: het portretteert de oude, door reuma gekromde Gerlach als ‘laatste boer’ in de zin dat hij mogelijk de laatste, traditionele ‘echte’ boer in Nederland is die nog letterlijk met z’n klauwen in de aarde wroet en de vruchten van z’n land direct in z’n winkeltje verkoopt waarbij ook zijn leven de laatste fase is ingegaan en z’n beste vriend hem al voorgaat in de dood. Zijn strijd tegen het einde van zijn beroep en zijn leven is hopeloos – als nietig individu staat hij weerloos tegen de machten van zowel het grootkapitaal (distributiecentra) als de natuur (klimaatverandering) – maar hij accepteert zijn lot goedmoedig en reflecteert met filosofische distantie.

De documentaire fascineert, al is moeilijk te zeggen waarom: waarschijnlijk roept het gevoelens van nostalgie op naar een tijd toen mensen en werk nog ‘eerlijk’ waren (waar bv. ook het programma Boerderij van Dorst op inhaakt) en heeft het ook te maken met de tragiek van een hopeloze strijd van een eenzame man tegen het systeem en tegen krachten die veel groter dan hem zijn (en dat in die zin ook iets religieus heeft). Al met al is het een innemende documentaire over een innemende man.

Korte maar prima documentaire die het leven en werk van de componist George Gerschwin schetst. Hij was een bijzondere componist omdat hij een autodidact en een natuurtalent was die vanuit het liedschrijven met z’n broer Ira voor onder meer musicals steeds meer ambitie kreeg om die moderne, eigentijdse muziek in een klassieke vorm te gieten hetgeen hem op geniale wijze is gelukt: zijn muziek is waarschijnlijk meer dan die van welke andere componist ook de uitdrukking van de cultuur van Amerika en het moderne geïndustrialiseerde leven met onder meer z’n jazz-ritmes en spreekt zowel het brede publiek als de ‘elitaire’ liefhebbers van klassieke muziek aan. Met name z’n Rhapsody in Blue is een klassieker en de grote componisten uit die tijd, van Ravel tot Stravinsky, respecteerden hem en meenden dat ze hem niets meer konden leren. “Waarom zou je een tweederangs Ravel willen worden als je al een eersterangs Gerschwin bent” antwoordde Ravel hem op fameuze wijze. Want juist als autodidact had Gerschwin een uniek muzikaal idioom geschapen waarin hij zijn tijd maar ook zichzelf kon uitdrukken waar hij dat als verlegen persoon niet kon.

Ik vond 'm minder bijzonder dan ik had verwacht (of gehoopt), want uiteindelijk is het nogal een standaardthriller met horrorelementen - inclusief alle clichés van het genre -, maar de film is wel van begin tot eind vermakelijk en het racisme-thema is wel origineel.

De derde film van Hongs drieluik over overspel (de twee andere zijn Bamui Haebyun-eoseo Honja (2017) - MovieMeter.nl en La Caméra de Claire (2017) - MovieMeter.nl) met opnieuw een oude dronkaard die vreemdgaat met een jonge medewerkster. Deze film is denk ik de minst vage van de drie (of raak ik aan Hongs stijl gewend en begrijp ik ‘m steeds beter?). Het is in ieder geval (weer) een aangename film om te zien vol even ongemakkelijke als realistische gesprekjes. Het thema is geloofwaardigheid, of onze woorden overeenkomen met de werkelijkheid, zowel in filosofische als in relationele zin. Maar ook over de moed om te geloven in religieuze zin in contrast met laf egoïsme. Een mooie film.

Regelmatig verschijnen Iraanse films in onze bioscopen, meestal gaan deze films over het op de sharia gebaseerde rechtssysteem in Iran en/of de benarde positie van vrouwen in het islamistische land en ze zijn eigenlijk altijd heel goed. Dat alles geldt ook weer voor deze film. Er wordt weer uitstekend geacteerd, zodat je direct met iedereen meeleeft en ondanks de heftige dramatiek valt het rustige karakter op van de film met veel gestileerde beelden en het kalme, zachte spreken van de mannen. Ook is er het boeiende contrast dat Iran heel modern oogt en een kopie van het Westen lijkt (in deze film leren we dat ze zelfs allemaal Valentine’s Day vieren) waarbij ook het rechtssysteem een kopie lijkt van ons rechtssysteem maar dat inhoudelijk toch net even anders is vanwege de sharia die een conservatieve, religieuze draad door het moderne weefsel weeft.

In dit geval is er de onomkeerbare doodstraf op grond van de sharia die zeker ook de weduwe die achter blijft een zwaar leven geeft omdat een vrouw zonder man er bijna een paria is, maar die ook een boeiend verhaal oplevert als de rechter uit schuldgevoel zijn gemaakte fout probeert goed te maken. De doodstraf en de sharia worden door de film impliciet bekritiseerd (je kunt altijd merken dat filmmakers in Iran tot de gestudeerde elite dus Westers denkende mensen zijn), maar tegelijk blijft de vraag over het hele gebeuren hangen wat Gods wil is en of God toch uiteindelijk niet voor rechtvaardigheid zorgt (de titel wijst naar een Koran-vers dat naar mijn idee alle mensen oproept God blind te gehoorzamen, ook al begrijpen wij zijn opdracht niet), waardoor de film geen pamflet is maar genuanceerd of dubbelzinnig blijft. De kritiek richt zich niet op de islam of de Profeet maar op de feilbare en veelal ook corrupte menselijke praktijk, maar tegelijk zien we iedereen proberen het goede te doen maar lijkt het systeem te falen zodat toch de vraag rijst of de sharia niet echte rechtvaardigheid in de weg staat.

De Filmkrant noemt de film een gangsterparodie, maar ik heb de film meer beleefd als een soort Pulp Fiction (Film, 1994): een postmoderne pastiche met veel verwijzingen naar eerdere films en andere culturele elementen waarbij wordt gespeeld met de conventies van de genres en de clichés op de kop worden gezet (zoals het duel tussen de good guy en de bad guy op het eind). En met veel bloed en geweld. De film neemt in die zin niet zozeer het verhaal maar wel het gegeven dat het een verhaal is serieus waarbij de verwijzingen naar cartoons en de boeken die men in de film van elkaar leent ook de film zelf beogen een cartoon of boek – letterlijk ‘pulp fiction’ – te maken. En net als in Pulp Fiction is het effect niet alleen soms wat verwarrend of grappig, maar worden de gangsters juist ook menselijker door ze oud, gebrekkig, intellectueel of cartoonliefhebbers te maken.

Inhoudelijk lijkt de film ook wat op Pulp Fiction doordat de protagonist van het verhaal, die zich Ghost Dog noemt, vernoedelijk omdat hij de volmaakte huurmoordenaar is die ‘onzichtbaar’ beweegt en z’n moorden pleegt (en als eenzame strijder staat hij in een lange filmgeschiedenis van Clint Eastwoods ‘man with no name’, gebaseerd op een personage van Kurosawa (die de film Rashômon (Film, 1950) maakte), tot Taxi Driver (Film, 1976)), in de problemen komt doordat de dochter van de maffiabaas onbedoeld op zijn pad komt; die dochter leest op dat moment het boekje Rashomon en verwijst daarmee denk ik ook naar het dilemma uit dat verhaal uit 1915 of je moet kiezen voor je zelfbehoud of voor je eer als het erop aan komt. Ghost Dog leeft volgens de oorlogs- en erecode van de samoerai volgens het boekje Hagakure, dat een begin 18de eeuwse gids is voor de samoerai, dat bovenal leert dat de samoerai elke dag de dood moet verwachten (en accepteren), waarmee het antwoord al is gegeven. Dat boekje was in zijn eigen tijd – begin 18de eeuw – overigens al achterhaald want Japan kende toen geen oorlogen en de krijgersklasse van de samoerai bestond al niet meer. Het boekje is daarmee ook een uitdrukking van nostalgie naar oude tijden. Naast de eindigheid van alle dingen – de dood die in wezen al aanwezig is terwijl de samoerai vecht – is dit anachronisme ook een thema van de film: Ghost Dog is een laatste representant van een oude cultuur van eer en opoffering (die ook qua communicatie teruggrijpt naar de oude postduif) die eveneens ten einde is want ingeruild voor een cultuur van egoïsme (maar zij kan weer herleven in een tijd van oorlog zoals in Japan tijdens WO II).

Zoals Hagakure de gids is voor Ghost Dog, gidsen citaten uit het boekje ons door het plot van de film (die tegelijk een spiegelbeeld krijgt in de gewelddadige cartoons waar de maffiabaas en z’n dochter aldoor naar kijken) die bovenal een hommage aan de Japanse samoeirai-films lijkt te zijn (critici hebben overigens vooral overeenkomsten gezien met de Franse film Le Samouraï (Film, 1967)) maar die ook transponeren naar de VS zodat een amalgaam van elementen en stijlen ontstaat (waaronder het bijeen komen van verschillende culturen zoals hiphop, middeleeuwse samoerai-cultuur en een vriendschap die een taalbarrière overwint). Het resultaat is een fascinerende en bovenal heerlijke film die zeker een van de origineelste en beste gangsterfilms is sinds Pulp Fiction.

Nu wel in z’n geheel gezien. De film is bovenal een lust voor het oog – ik hou in ieder geval wel van de regenachtige steden vol virtual reality die we kennen van cyberpunkfilms als Blade Runner – en de film bevat een paar interessante filosofische ideeën zoals Descartes’ concept van de mens als ‘ghost in the machine’, dat we in het digitale tijdperk waarbij mens en machine één worden gehackt kunnen worden, dat corporate capitalisme moreel corrumpeert, dat isolement ons willoze werktuigen van de macht maakt terwijl gemeenschap (in het digitale tjdperk: netwerk) verzet mogelijk maakt en de vraag of herinneringen of wat we doen maken wie we zijn. Origineel is het allemaal niet en het verhaal wordt erg clichématig uitgewerkt maar die herinneringen geven nog wel een wending in het verhaal dat het goed kon gebruiken, omdat we anders helemaal zouden kijken naar de zoveelste superman-verhaal (in dit verhaal: superwoman) waarbij de held met superkrachten het succesvol opneemt tegen de schurken en daarvoor natuurlijk vele malen door het oog van de naald kruipt.

Een filmhuisfilm par excellence: godskolere vaag en godskolere traag. Het trage is soms functioneel, zoals het minutenlang moeten kijken hoe man en vrouw knus tegen elkaar aan liggen in bed zodat als de man dan plotseling dood is we onmiddellijk het verdriet en de leegte van de vrouw voelen, soms oké als contemplatief rustpunt en soms overschrijdt het ruimschoots de grens van het vervelende zodat ik bv. maar het aantal motieven in de jurk van de vrouw ben gaan tellen toen we bijna 10 minuten moesten kijken hoe de vrouw een taart eet. Ook wordt gaandeweg wel duidelijk wat de film bedoelt met al z’n vage scenes met het spook de hele tijd op de achtergrond: van wat aanvankelijk nog een vage poltergeistfilm leek te zijn blijkt de film een metafysisch spookverhaal te zijn – zelfs een soort mini-The Tree of Life – dat erover gaat dat alles en iedereen vergaat maar dat we (daarom) toch iets blijvends van onszelf willen achterlaten c.q. dat iets van onszelf blijft bestaan zolang we bv. niet worden vergeten. Het spook belichaamt als het ware de bezieling – de geschiedenis, het bestendige leven – van het huis waarin mensen hun leven leiden, weer weg gaan maar iets van zichzelf in het huis achterlaten. Het idee is niet zo origineel maar het is wel origineel uitgewerkt hetgeen de film uiteindelijk toch van bovengemiddelde kwaliteit maakt.

PS. Ik begrijp niet goed waarom de Spaanse conversaties niet werden vertaald.

Gedurende de hele film had ik gemengde gevoelens die ik hierna zal uitleggen.

Wat betreft de horror moet de film het in hoge mate hebben van jump scares, een goedkoop (maar effectief) trucje, en van de suggestie van grof geweld die echter niet in beeld komt en daarin aldus ook wat teleurstelt als je je op horror hebt ingesteld (bij elke geweldsdaad begint de camera zo hard te schudden dat je geen idee hebt wat je ziet). Aan de andere kant: niet elke horrorfilm hoeft subtiel of psychologisch te zijn want ook een ‘lompe’ horrorfilm waarin een mismaakte psychopaat met een bijl of cirkelzaag achter kleine meisjes aan gaat kan effectief en eng zijn (The Texas Chain Saw Massacre (1974) - MovieMeter.nl). Deze film valt (ogenschijnlijk) precies in die laatste categorie en is qua dat lompe genre wel heel goedgemaakt en ziet er ook erg mooi uit.

Wat betreft de mind fuck, die het hart van de film vormt, suggereert de film drie mogelijke werkelijkheden c.q. lagen:
a) Het hele ‘incident’ is verzonnen door Beth die immers een horrorschrijfster wil worden waarbij dit verhaal door haar is bedacht naar aanleiding van een krantenartikel (met eventueel Vera als het labiele meisje dat om een of andere reden echt in een psychose raakt);
b) Het incident is wel echt gebeurd, maar men heeft kunnen ontsnappen waarbij zus Vera in een psychose is beland en het incident aldoor herbeleeft en Beth een succesvol horrorschrijfster wordt en uiteindelijk ook het incident tot boek verwerkt maar teruggekeerd in het huis door Vera in de herbeleving/psychose wordt getrokken;
c) Het incident is echt gebeurd en Beth en Vera zitten nog steeds gevangen waarbij juist Beth in een psychose zit waarin ze zich inbeeldt dat ze is ontsnapt en een succesvol schrijfster wordt.
Aan de ene kant geeft de film direct de clou weg door eerst lichtjes met suggestie a) maar daarna in hoge mate met suggestie b) te beginnen, waardoor aan de kijker in feite al wordt weggegeven dat alle horror maar inbeelding is hetgeen alle spanning wegneemt (bij alle andere horrorfilms wordt die ‘realistische’ optie juist daarom pas aan het eind gegeven). Ook zijn de gebeurtenissen zo ‘over the top’ en ongeloofwaardig dat je niet echt kunt denken dat het echt is gebeurd. Daarmee lijkt de film als horror mislukt. Maar daarna gaat de film c) suggereren met daarbij uiteraard alle ingrediënten erbij die ook die versie geloofwaardig kunnen maken (en Beth was sowieso het gevoelige meisje met een grote fantasie zodat het ook logisch lijkt dat zij in een psychose komt). Het sterke van de film is nu dat ook al weet je dat versie c) niet waar zal zijn, je er toch in kunt gaat geloven waardoor de film ook nog spannend wordt. Bewust of onbewust bedoeld door de filmmaker maakt dat voor de kijker juist de psychose van Vera invoelbaar: als zelfs jij als kijker kunt gaan geloven dat ze gevangen zitten, dan is voor Beth en Vera zeker de scheidslijn tussen gezondheid en waanzin dun. En terugkerend naar a) maakt de geloofwaardigheid van c) en het bewust spelen met de mogelijkheden a) t/m c) de film tot een geslaagde ode aan de fantasie en het goed verhalen kunnen vertellen. Al met al geeft de film zo een geslaagde omgekeerde mind fuck.

En uiteindelijk wonnen zo de positieve gevoelens het over de negatieve en is de film een bevredigende ervaring geworden. De film begint c.q. oogt als een lompe en goedkope horrorfilm maar ontpopt zich als een subtiele en psychologische horrorfilm en in feite bevat de film beide genres. De film verdient zeker vier sterren en vanwege de originele omkering van de mind fuck misschien wel vier-en-een-halve ster.

De film is beter dan hij aanvankelijk lijkt. Het begint ermee dat we een gezin zien dat worstelt met het verlies van hun zoon waarbij de dochter haar pijn openlijk uit in agressie en de vader zijn verdriet niet uit anders dan in woedeaanvallen en energie voor een rechtszaak die het gezin heeft aangespannen in relatie met de dood van hun zoon. Hij raakt verzeild in een amateur-toneelcub waar hij op een ongeloofwaardige manier aan meedoet, knuffels en liefde van z’n mede-spelers ontvangt en emotioneel uitgedaagd wordt zodat de film vooral zoetsappig is en het idee is dat de toneelvereniging de juiste therapie is voor hem die niets van therapie moest hebben. Maar de film wordt beter omdat er een dubbele of diepere laag blijkt: ze oefenen Shakespeare’s Romeo and Juliet en het verhaal van hun zoon blijkt nu precies het Romeo and Juliet-verhaal te zijn waarbij de zoon zelfmoord pleegde omdat de families van de geliefden hen uit elkaar haalde. Het heropvoeren van het huiselijk drama in de vorm van Shakespeare’s toneelstuk geeft precies de katharsis voor de gesloten man – het geeft hem letterlijk de woorden om zijn verdriet uit te drukken terwijl hij anderszins niet over zijn emoties kon praten – waardoor verzoening mogelijk is: het laat rouw toe en lost het conflict met de andere familie op zodat het parallelle juridisch toneelstuk geen doorgang hoeft te vinden.

De kracht van de film is dat het niet alleen de helende, katharsische kracht van theater laat zien (waarbij de film zelf natuurlijk ook theater is) maar omgekeerd ook Shakespeare’s oude stuk een nieuw leven geeft doordat het de ziel van een hedendaags drama ontvangt. Als kijker van deze film is het moeilijk de ogen droog te houden bij Shakespeare’s woorden hetgeen ‘serieuze’ uitvoeringen wellicht minder makkelijk zal lukken: nu de film de kijker ook zelf een katharsis geeft bevestigt de film de waarde van theater en zou Shakespeare niet ontevreden met de film kunnen zijn.

Leuke film die duidelijk zwakke en sterke kanten heeft. Het zwakke van de film is dat je vanaf de eerste minuut begrijpt waar het heen gaat maar dat het zich vervolgens tergend langzaam ontwikkelt waardoor de film regelmatig naar het saaie neigt. Je denkt daarom de hele tijd ‘schiet nou toch eens op’, hetgeen direct naar het sterke van de film wijst: de film is spannend, d.w.z. je zit de hele tijd in spanning wanneer de oude bekende nu eens gaat toeslaan. Hoe zich dat dan uiteindelijk ontwikkelt is verrassend en leuk bedacht maar tegelijkertijd niet helemaal bevredigend of geloofwaardig dus in die zin ook weer sterk en zwak tegelijk.

Een degelijke docu, nog opgeleukt met oude filmfragmenten, waarmee ik me prima amuseerde maar dat komt denk ik bovenal omdat ik van de muziek hou en niet omdat het nu zo'n briljante film is geworden. Dat ik vaak iets had van 'ik vind dat er nu wel genoeg geouwehoerd is, ik wil nu de muziek horen' lijkt me in dat verband veelzeggend.

Het grootste deel van de documentaire is niet heel interessant: veel gaat over de logistiek-juridische problemen om zo’n festival te organiseren en we zien de Rolling Stones op hun tour een paar van hun grootste hits spelen waarbij de cameraman denkt dat de Rolling Stones synoniem is met Mick Jagger zodat zelfs als Mick Taylor een solo speelt de camera strak op Jagger gericht blijft die dan juist niets te doen heeft en dus maar wat gaat ‘dansen’ (in zijn geval is dat een soort schokkende bewegingen maken waarmee hij een kip lijkt te imiteren). Pas als we uiteindelijk bij de noodlottige dag van het gratis festival als afsluiting van de tour aangekomen zijn, wordt de documentaire interessant en zelfs ietwat hallucinant: het zou de Westcoast-versie van Woodstock moeten worden maar de sfeer wil er maar niet inkomen. De organisatoren maken ruzie met elkaar, het publiek blijft maar op het podium rondhangen, mensen flippen op (slechte) LSD en de Hells Angels, ingehuurd om de orde te bewaken, slaan willekeurig mensen waaronder de leadzanger van Jefferson Airplane op het podium. Bijna tegen beter weten in stapt dan Mick Jagger optimistisch het podium op om alsnog een feestje te bouwen maar de sfeer blijft grimmig en er blijven vechtpartijen uitbreken waarbij uiteindelijk een dode valt. Wat volledig ontbreekt is de context van wat we zien: bv. wat was de Hells Angels voor club en waarom werden die ingehuurd als ordebewaking? Wat we eigenlijk zien is de clash van twee onmaatschappelijke subculturen: aan de ene kant de naïeve hippies, die in Woodstock het bewijs zagen dat hun idealistische samenleving van liefde en muziek mogelijk was, en aan de andere kant de gewelddadige Hells Angels die de nihilistische punkbeweging lijken te anticiperen. Hoe dan ook, de hippies leden hun nederlaag en Altamont kan – samen met de moorden van de Manson-familie een paar maanden eerder – staan voor het einde van de ‘love and peace’-beweging in het Westen.

Ik heb de film twee keer kort na elkaar gekeken. De eerste keer vond ik er weinig aan: het is weer zo’n typisch oude film, dus tergend langzaam en saai met slecht acteerwerk en oninteressant gekeuvel. Maar de tweede keer ging opeens alles – elke uitgesproken zin, elk beeld – glanzen en een diepere betekenis onthullen. De film blijkt op een subtiele manier heel effectief en mooi de psychologie van twee mensen te onthullen en hoe het leven in het Fascistisch Rijk was. Bijvoorbeeld als Antonietta hoort dat Gabriele vrijgezel is: “Dan moet je extra belasting betalen!”. Hij: “Ja, alsof eenzaamheid een rijkdom is”. De eerste keer vond ik zijn reactie wel gevat/interessant, maar de tweede keer maakte juist haar opmerking meer indruk. Immers, eerder had ze ook al gezegd “Ik heb zes kinderen. Bij de zevende krijgen we een belastingvoordeel.”. De film laat zo zien dat voor zo’n doorsnee-huisvrouw het fascisme weinig meer was dan het effect ervan op het huishouden in de vorm van belasting en dus te besteden geld. Sowieso laat de film zien hoe het fascisme zich presenteerde als schone schijn: haar gruweldaden blijven verhuld. Maar in een ogenschijnlijk onbenullig contact met de overbuurman ontdekt ze de waarheid in alle facetten van haar leven.

De film verhaalt een ‘bijzondere dag’: de dag is historisch voor haar gezinsleden die de parade zagen waarmee de alliantie tussen Italië en Duitsland werd bezegeld (en terwijl ze denken dat dit het begin is van glorie weten wij natuurlijk dat dit de aanzet vormde tot oorlog en ondergang), de dag is rampzalig voor Gabriele die wordt opgepakt (waarbij hij die dag tegelijkertijd werd gered en zich verraadt door Antonietta) en bovenal is de dag cruciaal voor Antonietta die – terwijl ze volgens haar man altijd zou slapen en niets zou weten – op deze dag ontwaakt en ziet dat haar hele leven één grote vergissing en zelfs leugen is. Haar huwelijk blijkt een vergissing, het fascisme en haar geloof daarin blijkt een vergissing en zelfs haar gevoelens blijken een vergissing. Haar hele wereld wordt op de kop gezet. Juist de vrouw die door niemand serieus wordt genomen en van alles en iedereen is afgesloten, blijkt de enige die ziet wat er gaande is.

Alles in de film klopt met elkaar; elk detail is meesterlijk gecomponeerd. En zoals gezegd: alles is subtiel en onbenullig en tegelijk betekenisvol en effectief, zoals de kritiek die Gabriele geeft op het fascisme: “Je kunt er niet op dansen” (over de fascistische marsmuziek) en “Het is niet zo dat ik niet van het fascisme houdt; het fascisme houdt niet van mij”. Juist door zijn boodschap niet in je gezicht te slaan, is deze film misschien wel de beste antifascistische film die ik ken

Ik vind niet dat de film de hype (helemaal) waarmaakt.

Ik vond de film voor het grootste deel nogal saai. De film lijkt dan over twee zaken te gaan: Lara’s strijd om (met een enorme achterstand als oudere jongen) ballerina te worden en haar strijd om een meisje te worden zoals begeleid door een psycholoog en arts. Het ballerinadeel boeide me niet zo omdat het de clichés volgt van bijna elke Amerikaanse film: als je je maar genoeg inzet zul je slagen (The American Dream). Zoals in zo’n stereotype boksfilm de protagonist keer op keer tot pulp wordt geslagen maar niet opgeeft en uiteindelijk de top haalt, zo danst Lara haar lichaam tot pulp en tot bloedens toe, zo groot is haar doorzettingsvermogen waarmee ze ons respect moet afdwingen. Alsof je naar een sportfilm zit te kijken (niet mijn genre). Het transgenderdeel boeide me niet zo omdat het niets toevoegt aan wat elke documentaire over transgenders laat zien. Er wordt een soort ‘worden wie je bent’-filosofie gevolgd, zoals reeds Aristoteles leerde. Zo ook is Lara’s essentie (of 'identiteit') vrouw maar moet ze die essentie nog realiseren. Maar die filosofie moet je er zelf bij denken want de film gaat daar niet op in. Je verwacht drama doordat ze wordt gepest op school of zo, maar opvallend genoeg is haar hele omgeving extreem begripvol en ondersteunend. Dat is heel fijn (en waarschijnlijk ook realistisch want wij zijn allemaal heel tolerant en begripvol geworden) maar brengt ook bijzonder weinig drama in de film. Kortom, best wel een saaie film waarin eigenlijk niks opzienbarends gebeurt en je alleen maar de hele tijd naar een dansende transgender en bebloede voeten zit te kijken.

Maar de film doet ook iets goeds. Ondanks alle begrip en hulp blijft Lara fysiek een jongen en zeker als puber frustreert dat haar enorm. Sowieso is haar onzekerheid als puber heel herkenbaar voor iedereen die zelf puber is geweest: in wezen is haar leven niet anders dan die van elke andere puber. En is haar relatie met haar vader, die het goed bedoelt maar geen contact met Lara kan krijgen, ook heel herkenbaar want universeel (welke vader krijgt wel contact met zijn puberkind?). Voortbouwend op die puberemoties weet de film toch nog dramatisch (en positief) te eindigen waarbij het moeilijk is de ogen droog te houden. Juist het gewone van een bijzonder kind maakt de film de moeite waard.

Ik heb eerlijk gezegd niet kunnen ontdekken waarom deze film de beste van 2019 zou zijn. Het verhaal is vrij plat (en ongeloofwaardig) en zowel het verhaal als de groteske stijl en absurdistische humor deden me aan de films van Lanthimos denken. De eerste helft van de film is bovendien heel voorspelbaar en daarna lijk je telkens het einde van de film te hebben bereikt waarna er toch nog een vervolg komt waardoor de film gaat slepen.

De film lijkt iets over het grote verschil tussen rijk en arm in Zuid-Korea te willen zeggen maar ik heb er niet veel meer uit kunnen halen dan dat de rijke klasse het zich kan veroorloven om aardig te zijn omdat ze geen moeite hoeven doen en daarom goed in vertrouwen zijn terwijl de arme klasse of de status quo dus onderdanige positie c.q. haar lot kan accepteren (zoals de oude huishoudster en haar echtgenoot doen) of plannen, meer in het bijzonder misdadige plannen, moet maken om door middel van leugen en bedrog het eigendom van de rijken te stelen. Maar plannen gaan natuurlijk altijd fout… Op een iets dieper niveau stelt de film misschien de vraag of de mensen uit de lagere klasse en hogere klasse in één wereld als gelijken kunnen leven, ook al doen ze hun best net te doen alsof dat wel zo is zodat er alleen maar ogenschijnlijk geen klassenstrijd is. Andere thema’s zijn denk ik communicatiemiddelen (smartphone vs. morse) en de filosofensteen die welvaart zou brengen en misschien voor de hoop staat.

Al met al was de film vermakelijk maar ik vond het verhaal wat tegenvallen en ik heb weinig diepgang kunnen ontdekken. Beoning (2018) - MovieMeter.nl vind ik onvergelijkbaar genialer, verfijnder en diepzinniger. PS. De beschrijving van de film op MM kan ik niet goed plaatsen of ben ik daarin de enige?

Het is een mooie en bijzondere film van een Russische immigrant in de VS hetgeen relevant is in zoverre dat het hem de natuurlijke positie geeft om met de film zowel een ode als een kritiek op de VS te geven: in de VS is iedereen vrij maar tegelijkertijd lijkt niemand er gelukkig, hetgeen zich uit in protesten en geweld maar ook in een enorme druk en gejaagdheid waarbij iedereen klaagt dat hij te laat is waar hij wezen moet. De film is daarom ook bewust zeer hectisch zodat de kijker het gevoel van gejaagdheid niet kan missen tot op de grens van duizeligheid en uitputting aan toe. Sowieso verveelt de film geen moment.

Maar de film is ook een vrolijke chaos en bovenal een ode aan het leven: het leven is de moeite waard en als we ons best doen komt het goed. Wat je ook hebt meegemaakt en ook al heb je lichamelijke en geestelijke handicaps, als we naar elkaar omkijken kunnen we onze zorgen en frustraties overwinnen. De film volgt een dag uit het leven van een jongen die gehandicapten rondrijdt en in zijn busje komt dit alles op natuurlijke wijze samen: de stress en gejaagdheid om iedereen op tijd te krijgen waar ze willen zijn maar ook komen de mensen er samen en ontstaan er de menselijke verbanden die het leven mooi maken.

Ik ben geen grote fan van Agnès Varda maar deze film is best interessant. Het gaat over ‘arenlezers’ (naar de armen in de 16de eeuw die na de oogst op de akkers zochten naar achtergebleven graanaren e.d.) ofwel rest- of afvalrapers die voedsel of spullen rapen (met het bukken als symbool voor de vernederende positie) die zijn achtergebleven na de oogst of als vuilnis zijn weggegooid: we zien hedendaagse armen (zwervers) die hun kostje bij elkaar scharrelen op akkers en uit vuilnisbakken maar ook mensen die uit protest tegen de massaconsumptie en de enorme verspilling van voedsel de restjes rapen, mensen die tweedehandsspullen verzamelen en doorverkopen of er kunstwerken van maken. Maar het gaat ook over Agnès Varda die zichzelf ook ziet als een ‘arenlezer’ maar dan één die met haar camera indrukken, beelden en herinneringen raapt om ze in haar films te gebruiken, zodat de film ook een zelfportret is.

De documentaire is bovenal een voorbeeld van postmodernisme: waar de moderne mens zich een god waande en meende ‘originele’ dingen te scheppen, laat het postmodernisme zien dat het moderne idee van beschaving een illusie is en dat de mens wezenlijk een verzamelaar en knutselaar is die slechts (her)gebruikt en (her)ordent wat hij aantreft (kunst gemaakt van afvalproducten is dan ook typisch postnoderne kunst). Wat dat betreft is haar klok zonder wijzers ook een interessant aspect van het postmodernisme dat de causale opeenvolging in de tijd (het een leidt tot het andere) verruilt voor een ‘digitale’ dus willekeurig opeenvolging van beelden (gelijk een collage uiteenlopende zaken bijenvoegt in de ruimte). Daarbij benadrukt Varda het spelelement van haar postmoderne kunst: het heeft niet de pretentie de waarheid te openbaren maar slechts te spelen met wat voorhanden is om er zo anders naar te kunnen kijken. Tot slot is er de metastapeling die postmoderne kunst kenmerkt zoals dat de documentaire ook een zelfportret is waarbij ze ook zichzelf – haar rapende handen – filmt op de voor het postmodernisme kenmerkende narcistische en hyperrealistische wijze.

Ik vond het een goede en mooie film. De thematiek is niet erg origineel – een kind heeft een moeilijke jeugd vanwege haar alcoholistische, rebellerende en tirannieke vader die echter ook een hele leuke en liefdevolle vader is met wijze levenslessen (dus gemengde gevoelens) zodat zij na een eerste zelfstandige levensfase waarin zij afscheid neemt van haar vader en diens levensstijl uiteindelijk zich toch met hem verzoent – maar wordt goed uitgewerkt. De thematiek deed me denken aan Toni Erdmann (2016) - MovieMeter.nl die over een vergelijkbare dochter-vaderrelatie gaat. De film is geloofwaardig (de film is ook gebaseerd op een waar verhaal) en vrij constant boeiend met alleen een dip halverwege waar een paar ietwat ridicule scenes na elkaar (van het afkicken van de vader tot het gevecht met oma) de film even leek te doen afglijden richting nonsense maar gelukkig herpakt de film erna snel. Het einde is – uiteraard – sentimenteel (en toonde wat mij betreft een matig acteerspel van Woody die verder meestal wel overtuigend acteerde).

De titel verwijst overigens misschien wel naar het interessantste thema/boodschap van de film: de vader was een mooiprater die zijn woorden echter niet in daden omzette. Op die wijze bedroog hij zijn kinderen maar tegelijkertijd gaf hij daarmee zijn kinderen dromen die de moeilijke tijd draaglijk en het leven uberhaupt zinvol maakt. Het is zo een originele invulling - een bijna letterlijke interpretatie - van The American Dream zoals de vader die ook zelf leefde: zelfs als je in de goot leeft kun je een leven leiden dat de moeite waard is geweest (in de goot kun je een rijker leven hebben dan die van een miljonair die niet zichzelf kan zijn en een nep-leven leidt).

Niet mijn soort film. De film is eigenlijk precies hetzelfde als Jeune Femme (2017) - MovieMeter.nl maar dan met een oudere vrouw in hoofdrol (al begrijp ik dat deze film een remake is van de film Gloria van dezelfde regisseur uit 2013 zodat deze film ouder is dan Jeune Femme), inclusief de kat en de plotontwikkeling. Beide films gaan over het gewone leven van een gewone vrouw, maar dat kon me in Jeune Femme ook al niet boeien. Misschien herkennen vrouwen zich er wel heel erg in, zodat vrouwen deze films meer kunnen waarderen?

Hoe dan ook, in Gloria Bell volgen we de wat oudere vrouw Gloria wiens leven heel gewoon is zonder diepte- of hoogtepunten (ze doet daarbij ook de gewone dingen die oudere vrouwen doen zoals yogalessen volgen) maar zij voelt zich blijkbaar wel wat eenzaam (ze is gescheiden) zodat ze een man oppikt in een discobar. Die relatie verloopt echter moeizaam, mede omdat ze als ouderen nu eenmaal nogal wat bagage (kinderen en ex-mannen en zo) meebrengen in de relatie. Uiteindelijk besluit Gloria maar even zonder man verder te gaan (wat misschien moet doorgaan voor een feministisch statement?). Interessante levenslessen of thematiek heb ik niet kunnen ontdekken of het moet de levensles zijn dat het leven niet makkelijk is, zelfs als je geen grote problemen tegenkomt in je leven. De film is net niet slaapverwekkend (al zit het er dicht tegen aan) maar boeien kon hij me nergens.

Wauw, prachtige film! Ik heb lang geaarzeld of ik de film zou bekijken omdat de film zo lang duurt (156 minuten) en ik me dus heel lang zou kunnen gaan vervelen. Maar die angst bleek totaal onnodig: meteen vanaf de eerste minuut is de film boeiend (en bloederig) en hij blijft boeiend (en bloederig) tot de laatste minuut. De film bevat vele elementen uit de horrortraditie maar ook andere genres, maar wat zowel de hoofdpersonen als de kijker zich aldoor afvraagt is: waar komt toch het kwaad vandaan? Is het die mysterieuze vreemdeling? Wie kun je geloven, wie kun je vertrouwen? Welke geruchten zijn waar en welke niet? Welke keuzes moet je maken bij zo veel onzekerheid? Het zijn klassieke vragen, maar in deze film tot een nieuwe urgentie gebracht. Door deze vragen, samen met de mooie beelden, de drama en de horror, heb ik 156 minuten aan het doek gekluisterd gezeten en had het voor mij nog wel een uur langer mogen doorgaan.

Dit is denk ik de film van Chaplin waarvan we hem het meest herinneren: hij speelt er het bekende zwerverstype, we zien individuen in groteske ontberingen strijden om hun bestaan en waardigheid, er is romance waarbij het meisje uiteindelijk valt voor de arme, onaantrekkelijke sloeber en de film zit vol met Chaplins typische grappen en slapstick. De film is goed en is aldoor grappig – soms neigend naar het flauwe maar even vaak hilarisch – maar heeft voor mij niet de echte genialiteit van Chaplin: de film ontbeert wat dat betreft de originaliteit en overweldigende charme van The Kid en de diepgang van z’n beste films.

Ik heb overigens de 1942-versie gezien die wat is ingekort maar bovenal is voorzien door muziek en ingesproken tekst (uiteraard weer door Chaplin zelf gecomponeerd en ingesproken).

Een verfilming van het gelijknamige boek over de Duitse seriemooordenaar Fritz Honka die begin jaren ’70 in Hamburg een paar prostituees vermoordde. Wat opvalt is dat Honka, zoals afgebeeld in de film, geen psychopaat is zoals we die uit de Amerikaanse geschiedenis en films kennen: Honka is geen gladde versierder die erop kickt mensen te vermoorden en daartoe geraffineerde plannetjes maakt. Honka is simpelweg een loser die er niet eens in slaagt in de buurt van vrouwen te komen – hij is zo ranzig dat zelfs prostituees hem afwijzen (al geeft Wikipedia een andere verklaring waarom hij alleen de oudste en lelijkste prostituees naar huis nam: hij zou geen fellatio durven ontvangen van een vrouw die haar eigen tanden nog heeft…) – en die zwaar verslaafd is aan de alcohol welke alcohol hem (nog meer) ontremt en gewelddadig tegen prostituees maakt.

Het verhaal is niet zo bijzonder – het vertelt simpelweg het verhaal van deze dronkaard – en de film grossiert bovenal in ranzigheid want Honka was bepaald geen nette man (waarvan bv. zweetplekken nog het minste is). Hetgene wat erbij is verzonnen (zijn obsessie voor het jonge meisje Petra, vermoed ik) geeft wel wat variatie in de anders wat eentonige film maar een echte climax komt er niet. Evengoed is de film wel aldoor onderhoudend en de film slaagt vooral in het geven van een tijdsbeeld van de jaren ’70 en het ruige milieu in de rosse buurt van Hamburg in 1970 met z’n asociale zelfkant en de commerciële uitbuiting van de seksuele revolutie met Playboy-foto’s aan de muur, peepshows en verlepte prostituees in matrozencafés waar iedereen op schlagers danst en zich in coma zuipt.

Met een interessant einde dat de film of spannend of betekenisvol had kunnen maken had ik de film vier sterren gegund maar dat zat er niet in.

Ik ben niet van de Bond-films maar Goldfinger geldt als de beste van ze allemaal – of in ieder geval degene die alle klassieke elementen van een Bond-film bevat zodat deze ene alle andere overbodig maakt – zodat ik deze eens heb gekeken. Ik begrijp waarom de film een klassieker is: er wordt opvallend slecht geacteerd maar de film is van begin tot het eind vermakelijk en bijzonder. Bond is zelf een vermakelijk figuur als vleesgeworden charme en coolness die overal mooie vrouwen tegenkomt die en bloc voor hem vallen en die zelfs in de meest penibele situaties een gentleman blijft, gevatte grapjes maakt en alles onder controle lijkt te hebben (ook leuk is het weerwoord van z’n tegenstander: “Choose your next witticism carefully, Mr Bond — it may be your last.”). Bond wordt uitgerust met leuke technische snufjes en is ook in het man-tot-man-gevecht altijd net iets vindingrijker dan z’n tegenstander: de Britse cool van Bond is een frisse wind temidden van de stoere Amerikaanse spierkracht (of superkracht). De kers op de taart is dat z’n tegenstander niet zomaar een gevaarlijk individu is maar een superboef die de wereld (althans de Amerikaanse economie) wil vernietigen ten gunste van eigen gewin: er staat nogal wat op het spel. Het leuke is dat Bond het uiteindelijk ook slechts voor zichzelf doet: het enige wat hem lijkt te interesseren is elke vrouw het bed in krijgen als zijn beloning. Wat dat betreft is Bond ook een frisse tegenwind tegen de hedendaagse politiek-correcte films.

Prima misdaadfilm in neonoir-stijl die de clichés van het genre, zoals de aanwezigheid van een femme fatale en een ingewikkeld dan wel ondoorgrondelijk plot, bewust nog wat aanzet maar die ook originele, eigen thema’s heeft zoals de fluittaal als een versleutelde berichtenverkeer van voor de computer om onder de radar te blijven in een surveillancemaatschappij en de in het communistische verleden gewortelde corruptie van de Roemeense, quasi-religieuze maatschappij.

De film scoort hoog bij critici en publiek, maar net als de andere - eveneens hooggeprezen - films van Fincher (bv. Fight Club, Se7en, The Curious Case of Benjamin Button) kon deze film mij niet boeien: een matig verhaal, geen interessante dialogen, nergens wordt het spannend, veel clichés. Kortom: saaie film waarbij ik de hele tijd op mijn horloge zat te kijken hoeveel minuten ik nog moest zien te blijven zitten (de 149 minuten speeltijd zijn sowieso veeeeeeeeel te lang!).

Dit is mijn recensie en daar zult u het mee moeten doen!