Garden State (2004)

Een ogenschijnlijk feelgood niemendalletje slaagt erin iets te doen dat zeer weinig films in de filmgeschiedenis zó raak is gelukt; spreken namens een generatie. The Graduate sprak namens onze ouders. Garden State doet dit voor opgroeiende twintigers. Homecoming is het thema van Garden State. Verbinden met oude vrienden. Ontdekken van de geneugten des levens. De liefde van je leven tegen komen. Aan de rand van een schijnbaar eindeloze afgrond schreeuwen de drie hoofdpersonages op de toppen van hun longen in een kloof. Het is een moment dat definieert, hoe het voelt om in de late tienerjaren, uit te kijken over het leven. Tegelijkertijd staan ze aan de rand van ‘het grote mensen leven’ met verantwoordelijkheden en verwachtingen. Het is Natalie Portman, die de show steelt als ‘Sam’. Met haar betoverende lach. Sam is in wezen de volwassen versie van haar personage uit Beautiful Girls. Ze is twintiger, maar een ‘jong volwassen’ vrouw. Hoe zij een film veel interessanter kan maken bewees ze al in Léon, Beautiful Girls, Closer en Black Swan. Ze heeft ‘hart & soul’. Ze brengt een intimiteit in scenes die kijkervaringen naar haar films tot zeldzaam mooie maakt. Bravo Natalie. Daarnaast is Peter Sarsgaard een prettige vondst die de film soms een aangenaam randje geeft. De muziek. Ja, die mag bij deze film niet onvermeld blijven. De keuzes voor muziek bij sommige scènes passen naadloos en brengen die ‘extra beleving’. Muzikale uitschieters toch wel: Zero 7 en The Shins. Een aantal scenes verdienen het predikaat meesterwerk. Garden State doet precies wat van films verwacht wordt; neem een aantal kunstvormen en creëer er één. Het is een gepassioneerde mix van visuele flair, mooie dialogen, hippe muziek en hartverwarmende pathos.

Wat een aangename verrassing deze film! Schitterend gespeeld door Nathalie Portman en Zach Braff. Het oog voor details, hele mooie dialogen, de keuze van muziek op de juiste momenten en van tijd tot tijd super grappig (moest soms hardop lachen en dat gebeurt niet bij veel films). Voor degenen die dit ook een zo'n geweldige film vinden raad ik aan om ook de film 'Safety not garanteed' te kijken. Ook een drama / komedie die mij tevens aangenaam heeft verrast! Echt een hele dikke 4 Sterren voor dit meesterwerkje!

Debuterende schrijvers willen vaak ‘hun verhaal’ kwijt: debuterend regisseur Braff lijkt met Garden State ook een persoonlijk verhaal van zich af te willen schrijven. Knap is echter dat hij het anekdotische ontstijgt door de rode draad er een te laten zijn die universele zeggingskracht heeft voor vele opgroeiende adolescenten. Je eigen stem durven vertrouwen. Jezelf openstellen voor de wereld om je heen. Je eigen verleden en demonen onder ogen komen en je ertegen afzetten vanaf een grens die je zelf mag en moet bepalen. Film Pegasus en de grunt noemen hierboven al wat elementen die ik kan onderstrepen; het fijne is dat Braff een manier heeft gevonden om zich op een liefdevolle manier te onttrekken aan zijn invloeden en beperkingen om zichzelf klaar te stomen voor het leven. Dat immers al volop aan het voortschrijden is. Wat me altijd sterk bijgebleven is: als Braff aan Portman uitlegt dat nostalgie vaak heimwee is naar een plek die niet meer bestaat. Hoe veelzeggend is later de scene in de badkuip als Braff verklaart zich veilig te voelen, precies datgene waar je bij je eerste stappen richting volwassendom even geen aanspraak op kunt maken. Prachtig. Braff kijkt zijn demonen in de ogen, komt opnieuw in contact met zijn gevoel en doet dat alles in een al even persoonlijke audiovisuele invulling, met quirky humor ter relativering. Soms wat diffuus en als geheel misschien een ratjetoe van vondsten, maar altijd even charmant. Zijn andere films nooit gezien, maar deze pakt niemand meer van hem af. Net als Nathalie Portman trouwens, in een rol waar ik (na Léon) zomaar even voor de tweede keer verliefd op haar werd. Misschien eerder een 4*- film maar Braff heeft de gunfactor met volle wind mee: 4,5*