Opinions

De film is vaak slaapverwekkend saai hetgeen echter een scherp contrast geeft met de vaak heftige gebeurtenissen in de film; op dezelfde manier speelt de film met het contrast tussen stilte en lawaai. Inhoudelijk is er eenzelfde dubbelzinnigheid van vroomheid en zonde (zoals de verkrachte vrouw als het ware vroom in zonde is). De film laat het – ook statelijke – geweld tegen een christelijke minderheid zien dat in de film met name de vorm van vrouwenhaat als intimidatiemiddel lijkt te krijgen, waarbij de film voortbouwt op het christelijke thema van opnieuw beginnen, zoals gesymboliseerd door de doop, en uitdrukking vindt in het opnieuw opbouwen van de afgebrande kerk en het opnieuw beginnen van de relatie tussen Yana en David. Maar om opnieuw te kunnen beginnen in de relatie met God – en de hemel te verwerven – geeft het Bijbelverhaal van Abraham de doorslag. Al met al een ietwat experimentele film die op z’n minst interessant is.

Heerlijke, absurde en geniale film die enigszins geïnspireerd lijkt door Alice in Wonderland (maar dan voor volwassenen) en Rosemary’s Baby maar die vooral typisch Charlie Kaufman (de tekstschrijver) is vanwege diens fascinatie voor identiteit en rollenspel. In het licht van een artikel van mij over het antisemitisme (http://gebandvanjoop.blogspot.nl/2015/12/tegen-de-linkse-geschiedvervalsing-met.html) zou men die fascinatie typisch Amerikaans/modern/Joods kunnen noemen (waarmee ook de Amerikaanse fascinatie voor de speelfilm überhaupt kan worden verklaard – die anders is dan bv. die in India waar de film puur een vlucht uit de miserabele realiteit is).

De film gaat erover dat vele Ieren uit Belfast zijn vertrokken vanwege de ‘troubles’waarbij wordt ingezoomd op een gezin in een gemengde straat in 1969 – de film is opgedragen aan degenen die bleven, degenen die vertrokken en degenen die stierven – en de film is zelf een nostalgische en autobiografische reis terug naar die tijd. We kijken dan ook mee met het perspectief van de kleine Kenneth Branagh (die in de film overigens Buddy wordt genoemd) die reeds als kind veel van films hield. Het nostalgische en autobiografische is naar mijn idee de grote zwakte van de film: we zien in wezen slechts een – ondanks alles – normale kinderjeugd met spelen op straat, de eerste verliefdheid, schoolprojecten, etc zonder veel boeiende plotontwikkeling of zonder dat het op een boeiende, scherpe manier wordt verteld. Het is vooral met suiker overladen nostalgie naar een onschuldige kindertijd vol liefde, gezelligheid, humor en ‘hugging’ (blijkbaar zijn niet alleen de Amerikanen daar liehebbers van) waarbij de problemen bij de volwassenen toch wat op de achtergrond blijven. Zijn ouders zijn dan ook volmaakte ouders die ook politiek aan de goede kant stonden, dat wil zeggen zij kozen bewust geen kant en vinden mensen met een andere religie geen enkel probleem.

Ik kon er allemaal niet zo veel mee en de sentimentaliteit vond ik zelfs wat moeilijk te verdragen, al waren sommige grapjes wel leuk en werd ik door het superzoete einde toch ook wel een beetje geraakt.

De film lijkt me een kritiek op de burgerlijke maatschappij die liefde en seksualiteit verbindt terwijl in ieder geval voor de vrouw in de film dat twee verschillende dingen zijn vanwege haar masochisme (de film hint op seksueel misbruik in haar kindertijd): haar echtgenoot en zij houden zielsveel van elkaar maar ze is niet in staat tot seks met hem terwijl ze fantaseert over vernedering en verkrachting. Als ze hoort van prostitutie kan ze de verleiding niet weerstaan en werkt ze ’s middags stiekem als prostituee (als toespeling op belle de nuit – een benaming voor prostituee – geeft de gastvrouw haar de naam ‘belle de jour’). We zien een paar bizarre vormen van seksualiteit die klanten vragen en uiteindelijk vindt ze haar eigen smaak of zelfs echte liefde bij een jonge, agressieve crimineel als klant die haar vernedert en afranselt maar haar ook opeist zodat haar echtgenoot ‘een obstakel’ wordt. De film heeft haar kracht in het psychologisch spel tussen de personen en in de seksuele verlangens die in haar geval sterk zijn onderdrukt waardoor niet meteen duidelijk is wat haar fantasie is en wat echt gebeurt. Ik weet niet of feministen blij zijn met deze film waarin de vrouw slechts seksuele bevrediging vindt in totale onderwerping aan de man.

Deze eerste film voor mij in 2020 is een verrassend goede: Franse films vind ik vaak tegenvallen, zeker ook de komische, maar dit is gewoon een heel mooie en intelligente film waarbij de humor niet zozeer grappig of hilarisch is zoals in Amerikaanse komedies maar geestig als in geestrijk zodat de film wel aldoor een blijde glimlach naar boven haalt.

De film is druk en wat verwarrend – zodat je je kop erbij moet houden – maar aldoor interessant waarbij de film commentaar geeft op zowel het eeuwige thema van de liefde als het vluchtige van de hedendaagse maatschappij met zijn gadgets en ‘belevenis’-cultuur. Het drukke en verwarrende is ook functioneel: we leiden ook een druk, jachtig leven waarin we aldoor nieuwe ervaringen of vooruitgang najagen (het leven mag vooral niet saai zijn) en de film blijkt helemaal niet een nostalgische trip zoals Midnight in Paris (2011) te zijn zoals je misschien zou verwachten (hooguit wordt Woody Allens film geparodieerd), maar meer als ‘postmoderne’ films zoals The Truman Show (1998) waarbij men verstrikt raakt in wat echt en wat niet echt is, wat spontaan en wat geregisseerd is.

De boodschap van de film is volgens mij zoiets als dat we alsmaar vernieuwing of vooruitgang willen maar in de liefde moeten koesteren wat we hebben waarbij tegelijkertijd de liefde vaak berust op nostalgie en we het geluk tevergeefs najagen in wat niet echt is. Dat is misschien een beetje cliché voor een romantische film maar zoals we leren heeft de liefde ook geen nieuwigheid nodig. Deze film is een juweel en zal hoog gaan eindigen in mijn eindlijst van 2020. 

De film is qua scenes en beelden best interessant en aangenaam om naar te kijken, maar ik heb echt geen idee waar het verhaal heen ging en wat de regisseur met de film wil zeggen. Qua thema lijkt de film erg veel op het door mij zeer geprezen Simindis Kundzuli (http://www.moviemeter.nl/film/100843/info/0#4411407), namelijk de registratie van (zelfs letterlijk) een eiland dat nog niet door de moderniteit is veroverd, maar de stijl – we filmen gewoon zonder een verhaal te bedenken – lijkt op die van Mike Leigh (http://www.moviemeter.nl/film/99628/info/30#4261569) en verpest het voor mij.

Leuk en warm drama over een typisch modern dus druk maar liefdevol en hecht gezin dat hard werkt voor een mooie toekomst maar beseft dat hard werken niet altijd wordt beloond. Alhoewel de hele familie z’n bijdrage levert en er tal van subplotjes zijn, vormen de moeder Irene en zoon Fernando het middelpunt van de film waarbij Fernando naar Duitsland vertrekt voor een sportcarrière en Irene het daar als moeder moeilijk mee heeft. De film kent geen daverende climax of ander spektakel maar biedt wel een leuk inkijkje in het moderne, gestresste leven.

Sympathieke Koreaanse coming-of-age-film die het leven laat zien van een pubermeisje in een ietwat disfunctioneel gezin dat op zoek is naar echte vriendschap en haar weg in het leven. De film is niet spannend maar ook niet saai; de film maakt nergens diepe indruk maar verveelt ondanks z’n lengte niet. Dat de film naar het einde toe iets meer drama heeft tilt de film wat op en maakt dat je met een goed gevoel naar huis gaat.

In de film zelf wordt al verwezen naar The Great Gatsby (door velen beschouwd als de beste roman van de 20ste eeuw) en de film c.q. het korte verhaal waarop de film is gebaseerd is inderdaad een soort The Great Gatsby maar dan gesitueerd in hedendaags Zuid-Korea in plaats van de VS ten tijde van de drooglegging (sowieso is deze mysteriefilm bepaald niet mysterieus over zijn bedoelingen; zelfs bij een metafoor wordt erbij gezegd dat het een metafoor is…). Net als bij die roman uit 1925 gaat het over een driehoeksverhouding en een contrast (en conflict) tussen eerlijke arbeid en decadente rijkdom (dat in de film ook de politieke lading krijgt van het hypersocialisme ven Noord-Korea vs. het hyperkapitalisme van Zuid-Korea). En net als bij die roman heb ik ook bij deze film een beetje gemengde gevoelens, al domineren de positieve gevoelens.

De film is zonder meer een kunstwerk. Elk beeld lijkt wel een schilderij en dan niet op een gekunstelde, goedkope manier met bv. kleurfilters maar op een natuurlijke, authentieke manier waarbij de grauwe werkelijkheid wordt verheven tot schoonheid. En het verhaal wordt op een intrigerende wijze verteld: elke scene is fascinerend, elke dialoog is intelligent en boeiend, het verhaal wordt ook door middel van interessante metaforen verteld, het mysterie is prikkelend, etc. In dit opzicht gaat de film richting de vijf sterren.

Toch liet de film me achter met een wat onbevredigend gevoel. De film kent eigenlijk dramatisch weinig ontwikkeling of plotwending: de hele film is in wezen de uitwerking van een heel simpel – letterlijk kort – verhaaltje van Murakami en dat is dan ook nog een verhaaltje waarin volgens de regisseur Lee zelf "niets gebeurt". Dat verhaaltje suggereert dat Ben een vrouwenhandelaar is en Haemi zijn zoveelste slachtoffer dat hij spoorloos laat verdwijnen (in de prostitutie) en waarbij Jongsu haar moet redden omdat alleen hij van haar houdt. Die suggestie wordt snel gegeven en eigenlijk gebeurt er verder niets: wat er aan de hand is – het mysterie waar Ben zijn geld mee verdient en wat hij met Haemi heeft gedaan – wordt niet expliciet gemaakt (de moderne wereld blijft voor Jongsu en daarmee voor ons een raadsel) maar er volgt ook geen interessante plotwending. Er lopen ook niet meerdere verhaallijnen door elkaar. Misschien moeten we ook wel af van de huidige tendens in films van duizend plotwendingen per minuut of hele ingewikkelde verhalen die wellicht alleen maar moeten verhullen dat men eigenlijk niets te vertellen heeft. Deze film heeft dan zoveel vertrouwen in het verhaaltje dat het zich daar helemaal op concentreert en geen plotwendingen of subplotten nodig heeft (de film heeft overigens een heel klein subplot in de vader van Jongsu die naar de gevangenis moet omdat hij een beambte heeft mishandeld en die contrasteert met Ben doordat de vader geheel eerlijk is over wat hij heeft gedaan terwijl Ben een en al leugen en bedrog is en niet naar de gevangenis gaat). In feite focust de film zich geheel op de driehoeksrelatie die voor Jongsu en via hem voor ons diep mysterieus is omdat hij niet kan achterhalen wat echt en wat niet echt is bij Haemi en Ben. Zoals al gezegd wordt het verhaal ook in schitterende beeldpoëzie maar ook literaire poëzie verteld waardoor de film toch erg rijk is (zowel Ben als Haemi praten bijna alleen maar in beeldtaal zoals dat Ben vertelt dat hij zijn eten klaarmaakt om het aan zichzelf te offeren en dat hij eens in de zoveel tijd een kas laat verdwijnen in een brand en dat Haemi vertelt dat ze als kind in een put is gevallen).

Kortom, door die beeldpoëzie en intrigerende metaforen en scenes verveelt de zeer lange film geen minuut maar het gebrek aan verrassingen in het plot liet de film me ook met een leeg gevoel achter waardoor Haemi’s metafoor van de kunst van pantomime – bewust? – ook lijkt te gelden voor de film in plottechnische zin: je moet niet proberen te denken dat er iets is maar je moet vergeten dat er niets is. Sowieso zou je kunnen zeggen dat de film over eenzaamheid gaat; een eenzaamheid en leegte in het bestaan die zo pijnlijk is dat - in de woorden van Haemi - je zou willen verdwijnen. En voor elkaar zijn we al verdwenen: we weten niet wie de ander is (zoals bij Ben) of waar de ander is (zoals bij Haemi). Ook het opvallende gebruik van de metaforen heeft hiermee te maken doordat de metaforen het echte leven lijken te vervangen waardoor ze Jongsu verwarren zoals hij ook niet kan achterhalen of er nu wel of niet een kat is in Haemi's woning: wat is beeld/schijn en wat is werkelijkheid? Een en ander maakt de film zo bijzonder en monumentaal dat het evengoed een van de beste van 2018 moet worden geacht te zijn.

Bijzonder leuke en interessante film! Het verhaal is interessant, de sfeer beklemmend (ik begrijp dat de meesten een horrorfilm verwachtten en teleurgesteld zijn omdat het geen horrorfilm is maar er is wel aldoor een onderhuidse spanning en oncomfortabel gevoel) en de hoofdrol is niet alleen voor de geluidsman in de film maar ook voor het geluid zelf van de film. Ik ben dol op dit soort modernistische geluiden, dus alleen al voor het geluid vond ik de film een feest!

Net als de eerdere film Hjartasteinn (Film, 2016) van deze regisseur is ook deze film een indrukwekkende en hele fijne coming-of-age-film. Het (puberale) gedrag van de 14-jarige jongens die we volgen is de hele tijd heel realistisch dus herkenbaar en ofschoon het rotjochies kunnen zijn zit er weinig kwaad in hen – zeker niet in Addi die het verhaal vertelt – maar laat de film zien dat je het leven, inclusief je ouders maar ook je vrienden, niet zelf kunt kiezen en dat je omgeving deels je gedrag en/of je lot bepaalt. De jongens zijn zo invoelbaar zowel dader als slachtoffer; ze zijn wreed maar ook kwetsbaar. Daarbij komt dat er aldoor nieuwe dingen gebeuren zodat de film een fijn tempo heeft en van begin tot eind boeiend blijft; er zitten ook dromen en – onder invloed van drugs – hallucinaties in die de film een extra magisch realistische laag vol symboliek of onheilspellende voorgevoelens geven. Maar bovenal worden de thema’s van geweld door jongeren (dat de pers verslaat), huiselijk geweld (dat achter de voordeur gebeurt) en vriendschap (dat voor jongens van deze leeftijd zo belangrijk is en zowel positieve als negatieve effecten heeft) op integere en gevoelige wijze voor het voetlicht gebracht.

Hier kon ik helemaal niets mee. Iedereen die wel eens voor een berg heeft gestaan kent het sublieme gevoel dat bergen geven omdat ze zo overweldigen en het idee van deze film zal zijn geweest om iets van dat sublieme en zelfs mystieke gevoel – de mens is volstrekt nietig tegenover een berg zodat in de film soms heel klein een mens is te zien op de berg en het enige wat in kleur is geschoten het opgraven van ee lijk is – te geven, maar dat werkt niet op een scherm. De film bevat nauwelijks tekst of kleur en is enorm saai. Wellicht is de film ook als meditatie bedoeld maar voor mij is hij slechts slaapverwekkend.

De film bestaat uit 56 scenes die geen verband met elkaar houden behalve dat ze elk iets laten zien van het leven in IJsland in de laatste dagen van het jaar. In tegenstelling tot de enigszins vergelijkbare tableaux-films van Andersson vond ik bij deze film echter de beelden niet esthetisch prikkelend, geen enkele scene lijkt iets te willen zeggen en er zit ook geen absurdistische humor in. Soms laat een film simpelweg het leven zien dat zich dan opeens bij wijze van een mystieke ervaring aan je openbaart omdat de film je dwingt voor het eerst echt te kijken, maar ook dat is hier niet het geval. Of: een film als Donbass (2018) - MovieMeter.nl laat ook slechts scenes uit het leven van gewone mensen zien maar dat leven in Oekraïne is bizar wegens de oorlog en de film heeft gelaagdheid en een boodschap. Deze film heeft dat alles niet: de film laat gewoon het leven van gewone mensen in het gewone IJsland zien hetgeen interessant zal zijn voor hartstochtelijke fans van IJsland maar verder voor niemand. Zelfs een film van slechts 79 minuten duurt dan heel lang. Ik heb niet kunnen ontdekken wat de film wil zeggen: ondanks dat het thema Kerst en Oud/Nieuw is heeft de film geen kerstboodschap, zelfs geen antikerstboodschap.

Tijdens de film zat ik op 2 sterren maar omdat een enkele scene wel amusant is, gewoon omdat het leven soms amusant is, omdat er enorm veel acteurs aan het werk zijn geholpen met deze film (elk van de 56 scenes vergde nieuwe acteurs) en omdat ik in een goede bui ben doe ik er een halfje bij.

De film switcht aldoor tussen met name drie verschillende tijdvakken (begin 20ste eeuw, 2014 en 2044) waarin telkens dezelfde jongedame en jongeman een diepe aantrekkingskracht tot elkaar voelen. In die zin deed het me even denken aan de film Past Lives maar hier gaat het niet om reïncarnatie maar om een (virtueel) tijdreizen vanuit 2044 waar de jongedame (en de jongeman) worden ‘gezuiverd’ van al te heftige emoties om een baan te kunnen krijgen in concurrentie met AI. Door het aldoor heen en weer gaan tussen de verschillende maar parallelle levens waarbij eveneens aldoor dezelfde raadselachtige elementen terugkeren is de film erg verwarrend – je weet niet goed waar je naar zit te kijken – maar ook intrigerend: de film doet in dat opzicht aan die van Lynch denken, al vallen de puzzelstukjes uiteindelijk toch enigszins in elkaar.

Helemaal duidelijk werd het me overigens niet: de sessies in 2044 waarin de jongedame toch emoties blijft ervaren als ze haar eigen dood ziet lijkt een verwerking van echt beleefde levens (zodat ze zelf toch een soort onsterfelijke pop/robot is geworden die ze in de film verwijt niet eens te kunnen sterven) maar dat is zo incoherent dat haar voorgaande levens virtueel zullen zijn – door AI gegenereerd – om als een videogame te kunnen oefenen in stoïcisme. Dat verklaart ook dat ze een groot onheil voorvoelt want in elk leven zal ze sterven en haar geliefde verliezen: de film wijst naar de klimaatverandering als rampen die op ons af komen maar het gaat hier om een fundamenteler levensgevoel. Ik denk dat het zelfs de oudste angst is die ook aan de basis ligt aan de tragedie waar ik onlangs een stuk over heb geschreven (alles wat leeft zal gestraft worden met de dood) en waarvan Nietzsche meende dat de dood van de held wel een individuele tragedie is maar dat het leven altijd triomfeert – het verspilt haar beste exemplaren uit overvloed – met een eeuwige terugkeer van het leven (dat in de film uitdrukking lijkt te vinden in de telkens herleefde jongedame). Over de oerangst van het leven las ik toevallig vandaag nog in Spenglers ‘De Ondergang van het Avondland’:

Het leven geeft angst voor de dood en omgekeerd geeft angst je pas echt het gevoel te leven. De film lijkt ook naar Baudrillard te verwijzen: de apocalyps (het einde van de geschiedenis) is al geweest, zodat we ons nu alleen maar kunnen vervelen en een nieuw, onsterfelijk leven in virtual reality kunnen scheppen. Hoe dan ook, de jongedame ontdekt dat heftige emoties – angst, liefde – het leven pas de moeite waard maken. We schrijden voort naar een onsterfelijk maar levenloos leven – we veranderen zelfs onze lichamen al in poppen door middel van cosmetische chirurgie – en verliezen daarmee juist het meest waardevolle: onze menselijkheid. De film verwijst onder meer naar Puccini’s Madame Butterfly hetgeen een opera is over een geisha die verliefd wordt om dan te ontdekken dat haar minnaar met een andere vrouw is getrouwd waarna ze zelfmoord pleegt. Het leven is een tranendal – zelfs als je geluk vindt voel je angst om het te verliezen – maar deze heftige emoties maken ons voelend, menselijk en levend. Niet voor niets is de vroeg 20ste eeuwse jongedame een musicus: muziek is de uitdrukking van dat innerlijke gevoelsleven in ons (en heeft ze moeite met Schönbergs sterk cerebrale ‘nieuwe’ muziek).

Uiteindelijk is de boodschap van de film aldus apocalyptisch zodat we allemaal het gevoel zouden moeten hebben dat een vreselijke ramp op ons afkomt: dat is niet (alleen) klimaatverandering of andere uitwendige rampen zoals oorlogen maar bovenal dat we onze menselijkheid aan het verliezen zijn. In de oudheid had je de epicureërs die hedonisten waren maar tot de conclusie kwamen dat je het best totaal kunt matigen in alles om pijn te vermijden – zoals de toekomstige mensen in deze film – maar de cyrenaïci, een andere hedonistische school, repliceerden al dat dat niet de bedoeling kan zijn omdat zo’n prikkelloos, gevoelsarm leven in feite het leven van een dode is.

De film is aldus rijk aan ideeën, is bewust verwarrend verteld en biedt science fiction, romantiek en thriller-elementen met scherpe maatschappijkritiek maar is ook repetitief waarbij de lange duur voelt alsof een compleet boek is verfilmd – de film gaat maar door en door – terwijl het verhaal en boodschap van de film uiteindelijk heel eenvoudig is.

Enkele van Koreeda’s oudere films vind ik goed maar wat hij de laatste jaren maakt kan me niet bekoren: de thematiek is altijd hetzelfde – ook deze film gaat weer over de vraag of een kind beter af is bij z’n onvolmaakte natuurlijke ouder of bij ‘volmaakte’ adoptie-ouders – en in de uitwerking ervan is de magie er voor mij af: het verhaal is nergens spannnend, de humor is aldoor flauw en de film boeit nergens zodat ‘saai’ het juiste woord is om de filmervaring te beschrijven.

Best interessante documentaire die een kijkje geeft in het normaliter – niet alleen letterlijk – zo gesloten gevangeniswezen en vooral laat zien dat de bewaarders ook een soort bewoners van het complex worden want zij worden door de gedetineerden geobeserveerd zoals zij hen observeren, zij worden evengoed in de gaten gehouden door de alom aanwezige camera’s, zij moeten een band ontwikkkelen met de gedetineerden om de vrede zien te bewaren en zo zelf veilig te kunnen werken terwijl zij worden uitgescholden en bedreigd en zo zelf onderdrukt worden.

Verhalen uit Noord-Korea zijn altijd zowel schrijnend – omdat de staatsterreur er vergelijkbaar is met met nazi-Duitsland – als intrigerend omdat het volk er niet in opstand komt doordat het regime erin slaagt de bevolking geheel te isoleren en wijs te maken dat het buiten Noord-Korea nog erger is: buiten Noord-Korea zou er een soort Hobbesiaanse natuurtoestand heersen waar iedereen elkaar hersenen inslaat met de Amerikanen als een soort moordlustige zombies zodat het regime – hoe wreed ook – te verkiezen is boven geen regime en het levensdoel van de Noord-Koreaan niets anders is dan de verering van de heerser Kim-Jong-Un omdat wat ze aan beschaving of leven hebben aan hem te danken zouden hebben. In feite plagieert het regime de Bijbel door de heerser als een soort Jezus – de Messias – voor te stellen zodat de Bijbel bij uitstek het verboden boek is in Noord-Korea. De documentaire gaat over een Zuid-Koreaanse dominee die overlopers helpt te vluchten waarbij zowel een mislukte als geslaagde poging wordt gevolgd. Wat opvalt is dat de lokale tussenpersonen die nodig zijn om de mensen te redden louter gedreven worden door geld en dat communistische landen als China, Vietnam en Laos gevluchte Noord-Koreanen meedogenloos uitleveren aan Noord-Korea waar ze een gewisse marteldood sterven: het zijn louter christenen die iets om de Noord-Koreanen geven.

Heerlijke film. Een volmaakte ode aan de vertelkunst met een die ode rechtvaardigende boodschap die zeker ook in deze tijden van ‘fake news’ relevant is: wij mensen hebben verhalen in plaats van feiten nodig. Verhalen geven ons een metafysica en maken ons onsterfelijk. En de film is ook nog eens hartstikke ontroerend.

Ik vond het een bijzonder leuke, lieve en ontroerende film over de onmogelijkheid voor de twee geliefden Kumail en Emily om zich aan elkaar te verbinden (aanvankelijk psychologisch maar uiteindelijk ook cultureel) en tegelijkertijd over de onmogelijkheid voor familieleden om van elkaar te scheiden.

Het eerste uur gaat over de prille liefde tussen Kumail en Emily en ervoer ik als een geslaagde romantische komedie: ik leefde mee met hun verliefdheid en de wellicht wat flauwe grapjes paste uitstekend bij het realisme van echte liefde tussen twee echte mensen.

Het tweede uur is het dramadeel van de film en op dat punt zakte de film wel wat in voor me: nu ging het opeens over de relatie tussen Kumail en Emily’s ouders, welke relatie zich wat clichématig en voorspelbaar ontwikkelde van wantrouwen/vijandschap naar vertrouwen/vriendschap. De film ging hier wat slepen en ik verloor enigszins mijn interesse maar die werd weer gewekt in het laatste deel waarin we terugkeren bij de relatie tussen Kumail en Emily waarin opeens de afwijzing wordt omgedraaid vanwege Emily’s coma: waar eerst Kumail Emily had afgewezen omdat hij zijn familie moest verkiezen boven Emily, heeft hij door Emily’s coma evengoed met zijn familie moeten breken terwijl Emily juist de waarde van familie had geleerd. Uiteindelijk lijkt Kumail zo door zowel Emily als zijn familie verlaten maar tegelijkertijd is de liefde, inclusief de familieband, zo sterk dat er van echte scheiding geen sprake is en een hereniging – een happy end – altijd nog mogelijk lijkt.

The Big Sick kan zo behalve naar de coma van Emily ook naar de onmogelijke liefde (en de culturele gespletenheid) van Kumail verwijzen. De film is bewust realistisch – hij is ook gebaseerd op een waargebeurd verhaal, begrijp ik, zoals Kumail ook als komiek in de film over zijn echte leven vertelt – en de tevens realistische uitwerking maakt de film bijzonder geloofwaardig in zijn romantiek, in zijn drama, in zijn humor en in zijn verbindende boodschap. Kortom, een geheel geslaagde film.

A Bigger Splash (2015)

Het grootste deel van de film is vreselijk saai en traag: er gebeurt niets interessants en je zit de hele tijd te kijken naar een man die te veel praat en een vrouw die niet praat op een vakantie-eiland die elkaars partner uitwisselen met uitstapjes naar de lokale folklore. Het is aldus een soort Emanuelle-film zonder de erotiek. Of nog erger: met mislukte erotiek. De hoofdrolpersonen worden er zelf ook alleen maar chagrijnig van. Als er dan eindelijk iets gebeurt begint de film eindelijk een beetje te leven, maar het einde beviel me dan weer niet.

Pas achteraf leer ik dat de regisseur ook Call Me By Your Name heeft gemaakt dat inderdaad eenzelfde film is: romantiek op een vakantie-eiland met één sterke scene (in Call Me By Your Name natuurlijk de monoloog van de vader aan het eind en in A Bigger Splash de fatale scene aan/in het zwembad) maar de rest van de film heeft niets te bieden.

De film is een lesje over ecologie en duurzaam boeren dat leuk wordt verteld en mooi is gefilmd.

De film lijkt aanvankelijk vooral een romantisch ‘terug naar de natuur’-ideaal à la Rousseau te ademen, waarbij – zoals altijd bij romantiek – een idyllisch verleden (in dit geval ‘traditionele landbouw’) wordt nagestreefd die in werkelijkheid nooit bestaan heeft: een boerderij heeft nooit een ‘harmonie met de natuur’ als oogmerk gehad maar vanaf het begin exploitatie van de natuur waarbij de mens aldoor heeft ingegrepen in natuurlijke processen. Ook deze nieuwe ‘traditionele’ boeren zien we voortdurend bezig met het ingrijpen in de natuur: irrigeren als het droog is, roofdieren op afstand houden, plagen bestrijden, zieke dieren genezen, etc. Dat levert een tegenstrijdigheid op die men zich wel bewust is en waarbij men zoekt naar een evenwicht: men wil een stukje ‘authentieke’ natuur terugbrengen met maximale biodiversiteit (al schuilt daarin al de paradox à la de Oostvaarderse plassen want ook een aangelegde jungle is in wezen een tuin) maar tegelijkertijd wil men controle houden om de opbrengsten van de boerderij niet in gevaar te brengen.

Het leuke van het project is dat men gaandeweg leert die controle los te laten om de natuur z’n gang te laten gaan omdat de oplossingen van de natuur altijd duurzamer blijken dan de oplossingen van de mens; uiteindelijk geeft dit – in de woorden van de goeroe Alan – een vorm van boeren bij wijze van surfen omdat men zich nog slechts op de golf (de natuur) hoeft mee te laten voeren zonder in te grijpen. Uiteraard is dat surfen op zo'n grote golf wel gevaarlijk want het kan altijd zomaar misgaan maar ook dat is de natuur: de natuur is niet alleen maar harmonie maar ook strijd waarbij je soms verliest. Maar uit elke mislukking komt een nieuwe kans voort zoals uit elke dood nieuw leven komt. Hoe meer men de ecologie – hoe alles met alles samenhangt – begrijpt hoe succesvoller deze nieuwe vorm van ‘traditioneel’ boeren wordt en wat nog belangrijker blijkt: hoe dichter het romantisch ideaal van een mystieke eenheid met de natuur wordt benaderd en dus hoe minder de mens raakt vervreemd van het geheel waarin ook hij een onderdeel is.

Een geweldig familiedrama dat het allemaal heeft: het is vanaf het begin emorioneel aangrijpend zonder sentimenteel te zijn, het bekritiseert de religieuze wetten en opkomst van het moslimfundamentalisme zonder belerend te zijn en het plot is aldoor spannend doordat er telkens een nieuwe weg wordt ingeslagen waarvan je wilt weten hoe het afloopt.

Er worden naar mijn idee nogal wat films uit moslimlanden in Nederland uitgebracht die de corruptie en onderdrukkende religie in die landen bekritiseren (waarschijnlijk vormen de meeste filmmakers sowieso een progressief volkje), maar in het algemeen slagen ze er in om niet slechts kritiek te leveren maar om – zoals een kunstwerk betaamt – ambigu te zijn door bv. beide kanten van het verhaal te geven. Deze film doet dat door aldoor ethische dilemma’s op te werpen die aanzetten tot denken in plaats van simpelweg veroordelen.

Al sinds en vanwege de kolonisatie van Amerika door Europeanen is Amerika het land van de vrijheid en onbegrensde mogelijkheden waarbij vanwege het protestantisme van de pioniers het individualisme vanzelfsprekend is met een afkeer van autoriteit omdat iedereen het recht heeft zijn eigen levensstijl te kiezen, resulterend in onder meer een wildgroei van ‘cults’ (iedereen z’n eigen kerk) en het recht om wapens te dragen want de Amerikaan mag zichzelf en z’n gezin zelfs tegen een tirannieke overheid beschermen. Tegelijk wisten de oude Grieken al dat oorlogshelden niet geschikt zijn voor het leven in de maatschappij – oorlogsveteranen kunnen vaak hun draai in de burgerlijke samenleving niet meer vinden – en ook jongeren zijn vaak opstandig en antimaatschappelijk waarbij de Amerikanen regelmatig elders oorlog voeren voor hun mondiale Pax Americana en de Amerikaanse cultuur die van de jeugd is waarvan ook hun pop- en filmcultuur getuigt. Antimaatschappelijke bewegingen van jongeren die de vrijheid zoeken door er op motoren op uit te trekken – van de beatniks tot de motorcycle gangs – lijken me daarom een typisch en belangrijk Amerikaans fenomeen.

Een film over de oudste outlaw motorcycle gang van Amerika en hun cultuur – de film is gebaseerd op het tussen 1967 en 1973 door fotojournalist Lyon gedocumenteerde verhaal van de Outlaw Motorcycle Gang waarvan de voorloper al in 1935 werd opgericht – is dan ook historisch interessant, al begrijp ik nooit zo goed waarom je niet een documentaire op grond van authentiek materiaal en betrokken personen maakt: ook bij deze film wekt het neppe van alles – de acteurs die zich weinig geloofwaardig stoer gedragen, de vrouw die niet heel geloofwaardig een accent gebruikt, etc – wat bevreemdend en afleidend (meteen toen de film was begonnen verwachtte ik bijna dat de bikers zouden gaan zingen en dansen zoals in West Side Story), maar het biedt natuurlijk wel de mogelijkheid wat extra drama toe te voegen waartoe vooral de relatie tussen Benny en Kathy wordt gebruikt. Veel informatie of achtergronden van de club geeft de film niet: het belangrijkste lijkt de opmerking te zijn dat de leden van zo’n club mannen zijn die nergens bij horen en ze in de club in ieder geval samen nergens bij horen en natuurlijk zelf een gemeenschap vormen waar ze bij horen. Kathy merkt op dat het vreemd is dat het mannen zijn die niet van regels houden maar dat ze in de club juist heel veel regels opstellen: een socioloog zou kunnen zeggen dat het ‘kwetsbare’ jongens zijn met een risico tot criminaliteit die juist discipline nodig hebben en het is zeker zo dat zo’n club een soort alternatief vormt voor het leger (veel bikers hebben eerder gediend in het leger) en ook min of meer is opgezet als een leger met strikte hiërarchie en gehoorzaamheid maar met ook dezelfde kameraadschap die dieper gaat dan menig huwelijk (dat het thema van de film is). Een existentialist zou kunnen zeggen dat het grote kinderen zijn die geen verantwoordelijkheid willen nemen voor hun vrijheid en daarom een autoriteit willen gehoorzamen of zijn; een Nietzscheaan zou kunnen zeggen dat ze als Übermenschen de regels van de maatschappij breken om volgens hun eigen regels te leven.

Maar uiteindelijk is het gewoon schorem – of ‘rebels without a cause’ – dat van knokken en bier drinken houdt met een primitief apencultuur waar het recht van de sterkste geldt en iedereen die zich sterk genoeg voelt deze alfaman als leider kan uitdagen in een duel. Volgens sommige biologen heeft de mens zichzelf gedomesticeerd doordat zwakke mannen samenspanden tegen de alfaman en deze vermoordden maar de motorcycle gang doet het omgekeerde: het ontdekt dat één lid vogelvrij is maar dat ze samen een formidabel vreeswekkende macht vormen tegen de beschaving. De film lijkt dit oorspronkelijke concept van de motorcycle gang – de opwinding van het ruige en het onverschrokkene, kortom het gevaarlijke leven in contrast met het burgerlijke leven, waarvan ook het motorrijden zelf een voorbeeld is – wat te willen verheerlijken of te romantiseren en bovenal nostalgisch te benaderen: de film stopt bewust op het moment dat de ‘jongeren’ – veelal potrokende Vietnamveteranen – de club overnemen en zich gaan bezig houden met georganiseerde misdaad. De lol is eraf als de nobele wilde een doorgewinterde crimineel is geworden. Voor de kijker geeft de film ook aldoor vermaak: het verhaal van de bikers met volop avonturen van de jongens en het relatiedrama tussen de onverschrokken held Benny en burgermeisje Kathy tot gevolg blijft boeien (uiiteindelijk is het wat dat betreft echt een soort West Side Story), al miste ik wat diepgang.

De documentaire gaat natuurlijk allereerst over de jazz-legende Billie Holiday aka Lady Day. We leren dat ze al snel een van de succesvolste en populairste zwarte artiesten uit de geschiedenis werd maar ook dat ze dol was op seks (ook met meisjes) en drugs: ze was impulsief en zelfdestructief waarbij ze onweerstaanbaar werd aangetrokken tot foute, gewelddadige mannen, met name tot pooiers, doordat ze aan de ene kant het grote geld en glamour van die wereld zocht en aan de andere kant het ook heerlijk vond om vanuit een soort zelfbestraffing elke dag in elkaar geslagen te worden door zo’n foute man. Ik heb haar stem nooit mooi gevonden maar het is die pijn waar haar leven vol mee zat maar die ze ook zocht, waarschijnlijk vanuit een jeugdtrauma van verkrachting en prostitutie, die in haar stem en teksten weerklinkt en die haar tot een jazz-icoon heeft gemaakt: haar rauwheid, zoals qua karakter als haar leven, geeft haar ‘authenticiteit’.

De documentaire gaat ook enigszins over Linda Kuehl die van 1971 tot 1978 mensen rondom Billie Holiday interviewde om een boek over Lady te schrijven en van welke geluidsfragmenten de documentaire gebruik maakt om alsnog het verhaal over Billie Holiday te vertellen, want Linda werd in 1978 vermoord voordat haar boek af was. Linda was blank (joods) en uit de middenklasse maar herkende zich wel in Billie’s karakter en de suggestie is dat ze te diep in Billie’s wereld vol foute, gewelddadige mannen geraakte met onder meer een relatie met Count Basie die overigens zelf niet zo’n foute was maar dat mannen rondom Basie haar hebben vermoord.

Het heeft verder niets met de documentaire te maken maar het roept bij mij wel Amy Winehouse in herinnering: een joodse vrouw uit de middenklasse zoals Linda Kuehl die jazz-zangeres werd en enigszins de Billie Holiday van de vroege 21ste eeuw werd.

Net als bv. Fish Tank toont de film het leven in een Engelse achterbuurt vol seks, drugs, geweld en bijpassende, eigentijdse muziek waar het opgroeien in een gebroken gezin en op straat niet makkelijk is. Ditmaal volgen we vier subverhalen rond de 12-jarige Bailey – die overigens haar mannetje staat – en doordat er aldoor drama en actie (of dreiging) is en de verhaallijnen telkens net iets anders verlopen dat je zou verwachten, blijft het verhaal boeiend. Het verhaal loopt zelfs enigszins onverwacht positief af hetgeen ermee te maken heeft dat het een come-of-age-film is zodat de droom van Bailey om net zo vrij als de vogels te zijn min of meer werkelijk wordt doordat ze een transformatie tot vrouw en een zekere verzoening doormaakt, daarbij geholpen door een mysterieuze en sprookjesachtige man, Bird geheten, die metaforisch voor de transformatie lijkt te staan. De grote kracht van de film zit echter in de beelden en de muziek (waaronder van Fontaines D.C.) die de film optillen naar een hoger artistiek niveau en ‘m echt laten vliegen.

Wauw, wat een film! De thematiek van de film is hedendaags, zowel qua inhoud (bv. ons verlangen naar bewondering en aandacht – om iemand te zijn, om geen mislukkeling te zijn -, hetgeen we verwarren met liefde) als qua vorm: ik zou zeggen typisch postmodern met een bewuste vervaging van wat echt is en wat schijn is, maar op een volslagen unieke manier (de film is zonder twijfel een van de meest originele films die je ooit zult hebben gezien) en op een ijzersterke manier. De film is een twee uur aanhoudende hallucinerende ervaring en een woeste achtbaan van spektakel en tegelijkertijd verontrustend realistisch en ‘echt’. Alles is op een briljante manier tegelijkertijd echt en niet echt. Bv. de hoofdpersoon – gespeeld door Michael Keaton – speelt in feite zichzelf (namelijk als de acteur die beroemd is geworden als Batman in de succesvolle Batmanfilms uit de jaren '90 en nu poogt om zijn carriere nieuw leven in te blazen) en de film lijkt in slechts één take te zijn opgenomen (de camera draait als het ware voortdurend rond en brengt zo vloeiend de ene scene na de andere zonder een ‘cut’, hetgeen een hallucinerend effect geeft) waardoor de film geen gemonteerde film maar ‘live’ zoals een toneelstuk lijkt te zijn uitgevoerd en de film gaat dan ook niet toevallig over een toneelstuk.

Maar de film is niet alleen technisch en intellectueel een hoogstandje, maar met het ‘live’-gevoel komt een rauwe energie mee dat samen met de deprimerende toestand van de hoofdpersoon een bijzonder tragisch effect geeft: je voelt dat de achtbaan gaat ontsporen, dat je als het ware in een auto zit die op een muur afraast. En tegelijkertijd is de film lichtvoetig en komisch, alsof je voortdurend wakker wordt uit een nachtmerrie en je opgelucht realiseert dat het slechts spel is. Of is juist het gespeelde echt (zijn we niets meer dan onze maskers, zoals Nietzsche al betoogde?) en zijn we hoe de anderen ons zien (en bestaan we uberhaupt pas als anderen ons zien, als we een publiek hebben?), zoals de hoofdpersoon niet kan ontsnappen aan zijn imago als Batman en zijn tegenspeler alleen op het toneel een erectie kan krijgen omdat hij alleen als acteur zichzelf kan zijn? ‘Truth or dare?’ roept de dochter van de hoofdpersoon telkens uitnodigend en ze haat het als de ander dan voor ‘truth’ kiest (omdat de waarheid 'saai' is): doet misschien de waarheid, wie we werkelijk zijn of wat een recensent over een film zegt er niet toe, maar gaat het erom te worden wie we willen zijn (waarbij we risico moeten nemen en letterlijk iets 'op het spel' moeten zetten) en om te ontsnappen aan de grauwe realiteit in een fantasie waarin we werkelijk iemand zijn en waarin we dus echt bestaan? De film bevat magisch-realistische elementen (het meest in het oog springende dat de hoofdpersoon als Batman kan vliegen) en werkt als een goocheltruc, maar gaat tegelijkertijd over het harde werk - wat zich achter de coulissen afspeelt - om het magische effect te bereiken. De tragedie ontspint zich als een val (de film begint en eindigt ook – heel metaforisch – met het beeld van een vallende ster), maar uiteindelijk krijgt de hoofdpersoon vleugels en vliegt hij omhoog. De hoofdpersoon lijdt in de film aan wanen, maar omgekeerd wordt de waan van de film werkelijkheid want de uitgerangeerde acteur Keaton heeft met deze film – net als de acteur die hij in de film speelt – een grote comeback gemaakt en gaat in de echte wereld mogelijk een oscar winnen met deze film! Moet ik nog doorgaan? Deze film is een uniek meesterwerk!

Opvallend is wel dat de film van het ‘gewone’ publiek vooral slechte kritieken krijgt (op moviemeter en op Imdb), dat de film maar pretentieuze bullshit vindt, en dat de film dus weer typisch zo’n lieveling van de critici c.q. de snobs is. Dat is wel ironisch: zoals ik al heb aangeduid is de film volgens mij sterk ‘existentialistisch’ in de zin dat het ‘waarheid’ afwijst ten gunste van actie en het nemen van risico’s (al onze kennis bestaat uit het plakken van ‘labels’ op dingen die die dingen echter misrepresenteren, zoals ook de hoofdpersoon laat weten). De film bekritiseert haar eigen publiek: als een acteur een preview verpest, sneert die acteur tegen het geschokte publiek dat ze ook stom zijn om naar een voorstelling te komen kijken in plaats van dingen zelf te beleven. Het gewone publiek ziet de gelaagdheid van de film echter niet en zelfs de critici hebben moeite om de subtitel (‘Birdman or The Unexpected Virtue of Ignorance’) te begrijpen terwijl die daarnaar verwijst. Die subtitel heeft te maken met het contrast tussen popcultuur (‘cartoons en porno’) en echte kunst die eveneens wordt vervaagd in de film: de film bekritiseert de observator die dingen weet (zoals Schopenhauer zijn taak als filosoof zag: de filosoof is de 'objectieve' observator die niet leeft maar slechts het leven observeert), maar met die afstandelijkheid zelf geen risico’s neemt zodat diens kennis ‘lui’ en ‘laf’ is (zoals Kierkegaard al betoogde: waarheid is geen waarheid als je er niet in kunt leven en dat leven erdoor kunt verliezen). Net als het existentialisme prijst de film leven in plaats van weten: dat is die onverwachte deugd van het niet weten. En daarmee prijst de film in wezen een actiefilm als Batman (en ook de personages in de film zijn eigenlijk cartoonachtige karikaturen) boven dat ‘filosofisch geouwehoer in kunstfilms’ (en recensies als de mijne). De hoofdpersoon wil een kunstvoorstelling maken, maar zo’n kunstvoorstelling verliest daarmee de representatie van het echte leven dat Batman wel heeft, ook al is Batman puur fantasie maar daarmee weer echte kunst. En omgekeerd is het echte leven misschien ook wel magisch-realistisch. Maar misschien moet je filosoof zijn om te begrijpen dat filosofie onzin is? In ieder geval is het ironisch dat de mensen die het hardst worden bekritiseerd door de film – de professionele filmcritici – de grootste fans zijn van de film.

Het bijzondere - en angstaanjagende – van deze film zou het feit zijn dat de aanvallen van de vogels geen enkele verklaring of logica hebben: het komt en het gaat zonder dat we het kunnen begrijpen. Maar het probleem is dat die aanvallen duidelijk totaal fake en niet eng zijn: de film zit goed in elkaar, maar hij is een beetje saai en naarmate de aanvallen van de vogels agressiever worden blijft de film in feite net zo saai…

Vanwege Birdman heb ik Biutiful gekeken. Ook Biutiful blijkt een indrukwekkende en bijzondere film te zijn: enerzijds fel realistisch zoals het het leven aan de onderkant van de hedendaagse stad toont en tegelijkertijd heeft het een hallucinatoire, surrealistische glans en zelfs magische elementen. Maar in deze film wordt niet zozeer het onderscheid tussen echt en niet echt opgeheven als wel het verschil tussen goed en kwaad (zoals dat onderscheid aan de onderkant ook niet duidelijk bestaat, aangezien men er vooral moet zien te overleven) met een verhaal over een louche ritselaar die weet dat hij binnen enkele maanden zal sterven aan kanker en dan nog probeert dingen goed te maken, vooral als vader. De cameravoering is opnieuw schokkerig en de beelden intens, maar anders dan in Birdman zit je niet de hele film in een achtbaan, maar is de film meer sfeervol, melancholisch en traag: mede omdat de film 148 minuten duurt is hij zelfs wat saaiig. Toch laat de film niet na impact te maken, zodat je toch beduusd naar de aftiteling zit te kijken.

Volgens Nietzsche toont de latere Griekse tragedie uit de 5de en 4de eeuw voor Christus, zoals die van Euripides en de Nieuwe Attische Komedie, de degeneratie van de Griekse cultuur: de ernst en het tragische zijn ingeruild voor lichtzinnigheid en slimheid (door het verlies van de gezonde instincten klampt men zich vast aan het verstand zoals ook Socrates deed). Het resultaat is een schaakspelachtig toneel met een voortdurend triomf van sluwheid en geniepigheid.

Ik moest daaraan denken bij deze film (en in het verlengde aan de gemiddelde Hollywood-film van de huidige tijd): het is precies dat schaakspelachtig toneel met een voortdurend triomf van sluwheid en geniepigheid zonder enige diepgang. Het gaat over spionnen die vanwege hun werk in het geheim dingen doen, welk geheim leven ruimte laat om in het privéleven vreemd te gaan en om elkaar in het werk te belazeren maar ook voor contraspionage om dat dan weer te doorzien en degene die belazert zelf te belazeren. Aanvankelijk lijkt het een wat gekke spionnenfilm omdat het alleen maar over vreemdgaan lijkt te gaan (waardoor ze meer op detectives dan op spionnen lijken) maar uiteindelijk wordt het een vrij standaard-spionnenfilm waarin de privé-intriges - op een ingewikkelde, gekunstelde manier - het instrument vormen voor geopolitiek acties en de slimste toch weer slimmer blijkt dan de anderen en de verrader wordt ontmaskerd. De kijker weet minder dan de personen zelf zodat die z’n hoofd pijnigt om de zetten van de personen in het schaakspel te kunnen volgen en er zo wat achter aan hobbelt om de puzzel achteraf alsnog te leggen. Het is allemaal heel ‘clever’ en het vraagt ook intelligentie van de kijker maar tegelijk gaat het allemaal nergens over, anders dan dat de les in dit spionnenverhaal op het wereldgebeuren met grote geopolitieke gevolgen luidt: “bemoei je niet met ons huwelijk”. Ook dat is kenmerkend voor de latere, decadente tragedie zoals Nietzsche het zag: omdat hier het publiek op het podium wordt gezet wordt het grote (geopolitiek) klein gemaakt (huwelijk) en daarmee ook het kleine groot.

Kortom, de film is slim maar ook leeg. En daarmee een symptoom van een cultuur in verval.

De trailer deed me vrezen dat de film karikaturaal zou zijn met een vergoelijking van het omgekeerde racisme van Black Power. Mijn vrees kwam enigszins uit maar het stoorde niet: de film focust weliswaar op het racisme van de Ku Klux Klan maar liet de Black Power-beweging toch ook wel zien als slechts het spiegelbeeld (zoals wanneer de film afwisselend ‘White Power!’ en ‘Black Power!’ laat scanderen) maar bovenal stoorde het niet vanwege de humor zoals ook de trailer al laat zien. De film is een komedie en dan moet je niet te kritisch zijn op de inhoud.

Evengoed heeft de film een serieuze inhoud – de ‘oorlog’ tussen zwart en blank in de VS – en het stoorde me niet dat Lee uitdrukkelijk in de film naar de huidige tijd verwijst, want in wezen is er ook niets veranderd in de VS qua racistische ‘hate groups’ en gaat de oorlog tussen zwart en blank nog altijd door (met nu een verkapte white supremacist in het Witte Huis). Wat me wel zou storen is als er parallellen met Nederland of Europa zouden worden gemaakt door ‘antiracisten’ alhier: natuurlijk kent Europa ook racisme maar gelukkig geen oorlog tussen zwart en blank hetgeen toch echt Amerikaanse geschiedenis is. Sommige ‘antiracisten’ zouden die oorlog weliswaar graag naar Europa willen importen, maar ik geloof meer in het vredelievende en op integratie i.p.v. segregatie gerichte pad van Martin Luther King.

Het verhaal is wat gekunsteld met heel veel benodigde toevalligheden, maar ook dat stoorde niet. Wel ontging mij bij bepaalde cruciale zaken in de film volstrekt de logica, zoals dat Ron de telefoongesprekken bleef voeren (waarom werd dat niet ook overgenomen door Flip, hetgeen veel veiliger zou zijn geweest maar ook een simpelere en minder vermakelijke film zou hebben opgeleverd).

Al met al vind ik de film geen hoogvlieger maar ik heb me er prima mee vermaakt. En de film laat je nadenken over de huidige tijd in de VS waarin er nood is aan een nieuwe Martin Luther King die de rassenoorlog zou kunnen stoppen (in feite was Obama die nieuwe Martin Luther King die uitdrukkelijk de verzoening en eenheid zocht, maar zelfs als president heeft hij helaas weinig kunnen uitrichten: zo diep is blijkbaar het rassenconflict in de VS).