Opinions

De western is hét genre bij uitstek om nationalisme en mannelijk heroïsme te bezingen, met de frontier als het romantische grensgebied waar de beschaving ophoudt en de wildernis begint. Waar men terrein op elkaar probeert te winnen met wapengekletter en vuistgevechten, terwijl de weidse vergezichten een ongenaakbare puurheid beloven die nog onaangetast is door beschavingsidealen. En altijd is er een 'wij' tegenover een 'zij' - zoals de cowboys tegenover de indianen - waar mensen uit verschillende groepen elkaar bevechten of samen moeten werken om een nieuwe beschaving op te bouwen. 'Western' (2017) is een subtiele, broeierige film waarin dit soort gemeenplaatsen uit het westerngenre liefdevol worden vertaald naar een sociaal realistisch drama over een Europees grensgebied: Duitse contractarbeiders in Bulgarije. Anders dan in een pure genrefilm steken er dan wel veel conflicten de kop op, maar is er nergens sprake van overwinnaars of verliezers. Zelfs als personages lijnrecht tegenover elkaar komen te staan, loopt het zelden uit in een 'bevredigende' uitkomst als wraak, bloeddorst of intrige. Valeska Grisebach schetst, met deze gedegen karakterstudie van een buitenstaander, namelijk taal- en cultuurbreuken in processen als assimilatie, integratie, discriminatie en stigmatisering. Al moet ik eerlijk zeggen dat ook míjn honger naar vernieling en geweld onbevredigd bleef. Ik ben toch net iets teveel fan van de klassieke western om een empathische variatie op het genre helemaal te accepteren.

Echt een film uit the good ol' days, met een ontzettend gaaf uitgangspunt en een geslaagde uitwerking. Yul Brynner is doodeng als de cyborg die de macht overneemt.

Geen idee of David Lynch het erom heeft gedaan, maar 'WHAT DID JACK DO?' (2017) heeft precies de juiste willekeur voor internethumor. Voor een extra surrealistische laag was het filmpje namelijk één grote aha-erlebnis omdat ik vrijwel alles al eens eerder ben tegengekomen in oneliners, memes en gifjes. Bevreemdend is het allemaal wel: met dat beeld van een aapje met een mensenmondje in een archaïsche film noir-setting, alwaar het beestje door de regisseur zelf ondervraagd wordt zonder er ooit achter te komen wat het misdaan heeft. Je zult er vast iets uit kunnen halen over auteurscinema (een regisseur in een kritisch gesprek met zichzelf) of een psychoanalytische lezing over schuldbesef in het onderbewustzijn. Maar eerlijk gezegd nodigt 'WHAT DID JACK DO?' (2017) niet uit om het te willen doorgronden, want de vreemdheid is zo duidelijk geconstrueerd als een doel op zichzelf. Het filmpje is pedant en afstotend op een manier dat 't betekenisvol lijkt en dan toch steeds net geen sleutel biedt om het te doorgronden. Zou net zo goed gebakken lucht kunnen zijn van een regisseur die er toch wel mee wegkomt.

Het wordt vrij snel duidelijk wat Jennifer heeft gedaan, maar dan blijft de wat sensationalistische gimmick over dat ze toegang hebben tot verhoormateriaal. Het sterkt me in de gedachte dat het true crime-genre er goed garen bij spint dat sommige landen zoveel moeten openbaren van strafzaken. Maar leer je nu écht wat over de verstoorde familieverhoudingen in dit gezin of hoe een tienermeisje tot zoiets gruwelijks kan komen? Niet echt eigenlijk. De meest interessante vragen blijven onbeantwoord.

Uitstekend acteerwerk van de volwassen acteurs kan niet verhullen dat het ongeloofwaardige plot meer op de emotie speelt dan op logische wendingen. Het slechte ouderschap wordt dermate dik aangezet dat het een onwaarschijnlijke karikatuur wordt van de emotionele verwaarlozing van een kind. Jammer óók dat Maisie zelf nauwelijks psychologische ontwikkelingen door lijkt te maken. Zij hobbelt maar van de ene ouder naar de andere ouder, terwijl zij als een knuffelbaar engeltje de vreemde nieuwe situaties waar zij in terechtkomt gelaten over zich heen laat komen.

'What We Did on Our Holiday' (2014) neemt de voorbereidingen van het verjaardag- of afscheidsfeest van opa als opmaat voor dolkomische verwikkelingen over files, scheidingsruzies, oude familiespanningen en ander klein leed. Rosamund Pike en David Tennant zijn leuk als het koppel dat voor even veinst dat hun huwelijk nog bestaat, omdat ze vrezen dat de doodzieke grootvader (Billy Connely) niet kan dealen met nog meer leed. Of de kinderen, die zelf hun twijfels en vragen hebben bij de nieuwe situatie, mee willen doen. Vooral de kindacteurtjes komen goed uit de verf met hun scherpe dialogenvuurwerk, waarmee ze met vroegwijze naïviteit de absurditeit van het volwassenenbestaan bevragen. Even lijkt de film in het middensegment boven zichzelf uit te steken, als opa het kleine grut op sleeptouw neemt in een hoogst onverantwoord stranduitje, maar de film weet zich na een lekker macabere wending niet helemaal meer te herpakken. Het laat uiteindelijk niet veel meer te raden welke lesjes er door wie zijn geleerd en welke boodschap de kijker meekrijgt.

Typisch zo'n geval waarbij een in potentie leuke sketch van hooguit een kwartier wordt uitgesmeerd over een volledige speelduur van anderhalf uur. Dit heeft tot gevolg dat het aanvoelt alsof de plotlijnen als los zand aan elkaar hangen en meer bedoeld zijn ter ondersteuning van de grappen dan voor intrigerende karakterontwikkeling of voor een verrassend plot. Op zich hebben de oubollige vampiers in de hoofdrol samen de chemie om dat gebrek mee te compenseren, maar met een scherper script had er waarschijnlijk veel meer uit het hilarische materiaal gehaald kunnen worden.

Aardig sfeerportret van de aanloop naar een gearrangeerd huwelijk in Noord-India. Alles is al in kannen en kruiken en taxichauffeur Hari kent zijn toekomstige bruid alleen maar via telefoongesprekken. Zij is te verlegen om haar aanstaande bruidegom in levende lijve te ontmoeten. Hari is een goeiige jongeman die met de opvoeding van zijn toekomstige kind heus verandering wil brengen in het kastenstelsel, maar tegelijkertijd heeft hij toch liever een zoon dan een dochter. Een mannelijke opvolger zal immers aan je zijde blijven en hoeft niet uitgehuwelijkt te worden. 'When Hari Got Married' (2013) werkt goed omdat het geen negatief oordeel vormt over de eeuwenoude tradities waartegen deze mensen zich verhouden, maar het laat ook de consequenties ervan zien op de levens van de geportretteerden. Zoals geldzorgen en de ongelijkwaardige man- en vrouwrelaties. Mijn hart brak een beetje toen de jonge (nog minderjarige?) Suman met veel tamtam werd weggerukt van haar ouderlijk huis en duidelijk weinig plezier had aan dit ongewisse huwelijksavontuur. Toch staat ze eenmaal als getrouwde vrouw stralend naast haar kersverse echtgenoot en de twee lijken zielsgelukkig met elkaar. En over dat nageslacht? Hari lijkt niet minder om zijn pasgeboren dochtertje te geven wanneer hij haar overstelpt met kusjes en koosnaampjes.

Typisch zo'n film die briljante momenten afwisselt met matigheid. Aan acteurs Colin Firth en Kevin Bacon ligt het in elk geval niet, zij spelen uitmuntend de twee getroebleerde komieken met een trauma. De scenes rond hun vriendschap is dan ook meteen het meest interessante van de gehele film. Maar zo goed als de twee heren zijn, zo slecht is de groenige Alison Lohman. Haar schitterende looks zijn die van een klassieke Hollywood-schoonheid, maar met haar acteren weet ze haar karakter nergens enige diepte te geven. Haar zoektocht naar ''where the truth lies'' wordt een storende factor die alleen maar afleidt van waar het verhaal eigenlijk om zou moeten gaan, namelijk de breuk tussen de twee komieken. Het verhaal wordt verteld in een mooie constructie waarin leugens en waarheden de kijker op het verkeerde been zetten. Maar deze vorm van vertellen werkt ook afstandelijk. De ontwikkeling van de karakters gaat verloren in de onverwachte zijsprongen die het verhaal steeds neemt. En ook dat is jammer. Er had veel meer uit deze film gehaald kunnen worden met iets andere keuzes in casting en script.

Een eeuwige bijrolacteur als J.K. Simmons krijgt zelden het podium om een volwaardig hoofdpersonage neer te zetten. 'Whiplash' (2014) is al de moeite waard omdat het de acteur eindelijk eens op de voorgrond plaatst, in een rol die bij de beroepschagrijn past: als een diabolische muziekleraar. Zo een die zijn studenten krenkt, vernedert, uitscheldt, maar die even makkelijk hun wankele ego's voedt met (valse?) beloftes en onverwachte momenten van tederheid. Maar is Terence Fletcher een psychopathische manipulator of een gepassioneerde duivelskunstenaar? In handen van een mindere regisseur zou het makkelijk verworden tot een inwisselbaar psychologisch thrillertje rond een gemene mentor-figuur.

Zoals de gekmakende muziekfanaat Fletcher zelf zegt: 'There are no two words in the English language more harmful than "Good job." ' Regisseur Damien Chazelle weet echter met een perfectionistisch samenspel van beeld, editing en geluid een zinnelijke ode te zijn aan de jazz-muziek. Elk gekozen shot is als een trefzekere pookslag. Elke editing is als het ritme waarmee het visuele muziekstuk met beelden aan elkaar wordt geregen. Elk muziekinstrument klinkt is als een smaakvolle toegift voor de muziekliefhebber. Elke zweetdruppel of bloedvlek bij de student Andrew is als een teken van zijn zelfdestructieve worsteling, terwijl de mimiek van Terence Fletcher de tiener geeft of ontneemt waar hij zo hard voor knokt: die zuurverdiende waardering voor zijn talent.

Verontrustend uitgangspunt van een hond die zo is getraind dat hij niet anders kan dan zwarte mensen aanvallen en een jonge actrice die juist in deze hond haar beschermer gaat zien. Het levert een interessante strijd op tussen nature/nurture waarbij parallelen getrokken worden met de rassenkwestie in de Verenigde Staten. Is het mogelijk om diepgewortelde haat en agressie af te leren? Of zit het zo diep geprogrammeerd in het wezen dat je het er nooit meer uit zult gaan krijgen?

Mede door de geniale soundtrack van Ennio Morricone wordt je meegezogen in de ongemakkelijke en pijnlijke sfeer. Wat zeker meehelpt is dat die zeer onangename hond in de hoofdrol toch iets menselijks krijgt waarbij ik zowel van hem walgde als hem ergens ook wel zijn vrijheid gunde. Die tweestrijd maakt van hem een bijzonder soort karakter en ik kan niet zeggen dat ik veel dieren in films ken die zulke gemengde gevoelens bij me op wisten te roepen. Toegegeven, het scenario laat wel wat steekjes vallen. Zo konden de moorden in kwestie net wat subtieler in beeld worden gebracht en gaan de karakters te snel over op soms onbegrijpelijke beslissingen.

De Britten hebben geen gebrek aan geruchtmakende moordzaken en mediaschandalen. 'White House Farm' (2020) is een gefictionaliseerde reconstructie van een viervoudige moord op het platteland, waar de politie al gauw over oordeelde dat er sprake was van een moord-zelfmoord. Of hoe het psychiatrische verleden van Sheila Caffel (Cressida Bonas) een welkome grond zou zijn om haar de schuld in de schoenen te schuiven. Ze zou in een vlaag van psychotische waanzin zowel haar ouders als haar minderjarige tweelingzoons hebben doodgeschoten met een jachtgeweer. Eenmaal bij zinnen zou het ondenkbare verlies en het schuldbesef ertoe hebben geleid dat ze de trekker overhaalde en zichzelf doodschoot. Voor carrièretijger DCI Thomas 'Taf' Jones (Stephen Graham) is het verhaal rond, maar ondergeschikte DS Stan Jones (Mark Addy) heeft z'n bedenkingen of Sheila überhaupt fysiek in staat is geweest om uit te voeren waar ze nu voor wordt verdacht. Daar komt bij dat nicht Ann Eaton (Gemma Whelan) haar bedenkingen heeft over de motieven van de voornaamste erfgenaam Jeremy Bamber (Freddie Fox). Bamber speelt de rol van nabestaande met verve, maar tegelijkertijd lijkt hij blijer met het geldelijke gewin dan passend bij iemand in rouw.

De mysterieuze opbouw in de eerste aflevering laat niet onverlet dat de uitkomst ervan zich makkelijk laat raden en op dat front zijn er geen grote verrassingen te verwachten. Meer een psychologisch portret van hoe verschillende personages omgaan met de heftige gebeurtenis dan dat het vol zit met plotwendingen. Wat de serie desalniettemin sterk maakt, is dat het zich hierdoor ten volste richt op de tragische gevolgschade van een falend opsporingssysteem en de tabloidcultuur. Op de onbevattelijke last die Colin Caffel (Mark Stanley) draagt omdat hij zijn twee zoons verloor en alleen nog in de meest duistere zin kan terugkijken op de liefde van z'n leven. En de judasrol die Jeremy Bamber daarin speelt, met een schouder voor Colin om op uit te huilen terwijl Bamber er tegelijkertijd alles aan gelegen is om bewijsmateriaal uit te wissen. Het maakt 'White House Farm' (2020) een aangrijpende vertelling over hoe verschillende betrokkenen rond deze moordzaak tot het sluimerende besef komen dat er geen gerechtigheid heeft geschied. Ook hoe het geen vanzelfsprekendheid is dat er zal worden rechtgesproken als men op plekken van macht niet bereid is eigen fouten te erkennen en vooroordelen opzij te schuiven.

Aparte hommage aan zowel cartoons als de film-noir. Het levert een onconventionele zwarte komedie op, zoals ze tegenwoordig niet meer gemaakt worden.

Zo goed als je kunt verwachten van 'de eerste actiefilm uit Oeganda'. Meer een hobbyproject vol filmclichés dan een eigenzinnig meesterwerk dat onbenut gebleven film- of acteertalenten blootlegt. Het is me na de volledige speelduur nog altijd niet duidelijk of 'Tiger Maffias' of 'Commandos' de helden of de schurken zijn, maar juist daarom is de film ergens enorm innemend: alsof het verhaal ondergeschikt was aan dat er hier zo veel mogelijk mensen een rol konden spelen. In mijn versie schreeuwde een komiek op de commentaartrack allemaal flauwe moppen en seksuele toespelingen, maar ik betwijfel of de originele versie werkelijk een toegevoegde waarde heeft. SUPAAAAA ACTION MOVIEEEEEE!

Beste scriptschrijver,

Waarom moest dit vervolg er komen? In The whole nine yards waren Bruce Willis en Matthew Perry goed op elkaar ingespeeld. U heeft vast gedacht: kat in het bakkie, gooi de twee in een inwisselbaar script en de chemie doet de rest. Maar nee, zo werkt dat niet. Hoewel ik best heb moeten lachen om de onhandige Oz en de gekke Jimmy was het toch niet helemaal wat ik ervan gehoopt had. Waarom is de zwarte humor van deel 1 verwisseld voor lijp gedoe rond boeven waar zelfs Bassie en Adriaan zich voor zouden schamen? En waar sloeg het script eigenlijk op? Is er ook maar iets dat u logisch of zelfs maar enigzins plausibel acht? Weet u, ik denk dat u zichzelf mag prijzen als de persoon wiens geschreven werk tot het meest nutteloze ooit behoort. U bent alles wat Hollywood een slechte naam geeft. Elk succesje dient uitgebuit te worden met matigheid en zielloze kopiedrift. Schaam u! Ik haat u! U heeft het gedrocht geschapen dat zo 90 minuten van mijn leven heeft gekost en die krijg ik nooit meer terug. Bah!

Een gefrustreerde filmliefhebber, die genoeg heeft van elk vervolg dat alleen maar gemaakt is om te verdienen, en niet omdat de film recht van 9ijn heeft.

Leuk filmpje over de scabreuze vete tussen nette christenvrouw Edith Swan (Olivia Coleman) en Ierse rouwdouwer Rose Gooding (Jessie Buckley). Heerlijk geschreven dialogen vol olijke scheldkanonnades en de overdreven reacties van brave lieden die erop reageren. De grote twist voel je al van mijlenver aankomen, maar gelukkig blijft 'Wicked Little Letters' (2023) het magere mysterie niet onnodig lang rekken. Eigenlijk gaat 't meer om de psychologische overeenkomsten tussen twee dames die allebei klein worden gehouden door anderen. Ook wel grappig dat er meer van het verhaal blijkt te kloppen dan je zou denken. Zo lijkt de wonderlijke ontmaskering van Edith compleet verzonnen, maar het blijkt in grote lijnen best overeen te komen met de werkelijkheid.

Het aloude verhaal van de jonge vrouw die met een oude man trouwt voor de poen en de familie die dan niet blij is. Slecht geacteerd. Nogal onlogische plotwendingen. Tikkeltje langdradig. En toch heb ik het uit kunnen kijken en soms zelfs gelachen om de wat corny grapjes.

Mooie menselijke film met een toefje sadistische humor erdoor. Ook zeer herkenbaar voor mensen die ooit een zelfmoord hebben overwogen, omdat het zo wegblijft bij alle vooroordelen, foute sentimenten en het overdreven romantiseren rond zelfmoord.

Jezelf na een traumatische episode hervinden in de wildernis. Erg origineel is het psychologische proces niet wat Cheryl Strayed (Reese Witherspoon) doormaakt in 'Wild' (2014), maar het levert een onderhoudende karaktertransformatie op. Of hoe Cheryl Strayed is nog herstellende van haar heroïneverslaving en de gruzelementen bij elkaar vegend van een tumultueus huwelijk. Ze vat het rigoureuze plan op om 1600 kilometer over de zogenaamde Pacific Crest Trail te lopen; zonder gedegen voorbereiding of inzicht in de mogelijke consequenties van deze wandeltocht. In eerste instantie voelde Reese Witherspoon ietwat als een miscast in deze rol, omdat ze een meisjesachtigheid uitstraalt als een onhandige girl next door op een queeste. Alleen al Cheryl's geklungel met die te grote rugzak als een terugkerende running gag.

Maar 'Wild' (2014) steekt psychologisch onderhoudend in elkaar omdat deze naïef ogende hoofdpersoon een stuk meer zelfkennis heeft dan aanvankelijk lijkt. In vluchtige flashbacks komt Cheryl's andere 'wildernis' naar voren - haar zelfbeschadigende verslavingscyclus - waarin ze probeerde te ontsnappen aan het pijnlijke verlies van haar moeder. Hier wandelt een vrouw die misschien de weg kwijt is, maar die tegelijkertijd ook weet dat ze een harde reset nodig heeft om haar eigen grenzen duidelijk te krijgen. Op een meer maatschappijkritisch niveau is het sterk hoe Cheryl als vrouw in een 'mannenwereld' reacties oproept bij de kleurrijke sujetten die zij tegenkomt. Van de boer bij wie zij in de auto stapt en die haar de belofte voorschotelt van huiselijke warmte, maar wiens intenties twijfelachtig worden als hij badinerende en seksistische opmerkingen begint te maken. Tot de mannelijke hiker die vooral niet wil dat zij in de weg komt van zijn persoonlijke record of de rustpost vol medehikers die haar binnenhalen als een soort smurfin.

Toch heeft 'Wild' (2014) soms ook iets belerends door de manier waarop Cheryl's zelfreflectie op het niveau blijft steken van inspirerende teksten en tegeltjeswijsheden. Haar persoonlijke groei moet vooral ook anderen bewegen om op een zelfhulpachtige manier naar zichzelf te kijken. Op eenzelfde manier word ik korzelig wanneer een werk literaire citaten van anderen gebruikt om zelf diepgang te suggereren. Zonder daar actief iets mee te doen, maar de pretentieuze verwijzing als een doel op zich. Zo horen we geregeld op de voice-over welke boekcitaten en dichtregels Cheryl achterlaat wanneer ze sporadisch een gastenboek tegenkomt. Ook weer als een motto hoe te leven en wat er werkelijk van belang is.

Cheryl's karaktertransformatie en haar toevallige ontmoetingen zijn op zichzelf onderhoudend, maar het gaat nergens écht de diepte in. Eerder een belerende en brave formulefilm dan iets wat je zou verwachten bij de regisseur van meer prikkelende titels als 'C.R.A.Z.Y.' (2005) en 'Dallas Buyers Club' (2013).

The Wild Hunt weet niet helemaal de juiste toon te vinden tussen de balorigheid van larpende nerds en het duistere wraakthema dat op de achtergrond speelt. Het ene moment is het schijtlollig, terwijl het een volgend moment bloedserieus wordt. Bij vlagen weet het wel een duistere sfeer van beklemming op te roepen met de schitterende, sfeervolle locaties.

Wild Romance gaat over Herman Brood als een iconische junk die zich laaft aan de verdovingsmiddelen, de groupies en de onbreekbare vriendschap met Koos van Dijk. Marcel Hensema is aardig op dreef als de Groningse droogkloot, die zich ongemakkelijk een weg probeert te vinden in de decadente ontsporingen van zijn muzikale vrind. Daniël Boissevain lijkt niet op de aimabele knuffeljunk, maar hij weet de vibe te pakken van een clichématige zelfvernietigende rock 'n roll ster. Visueel is het een chaotisch zooitje van scheve camerashots en felle kleurenfiltertjes. Enerverend ogende leegte. Een goede biopic laat een historische icoon net iets van een andere kant zien. Een middelmatige of slechte biografische film bevestigt alleen reeds bestaande clichés. Daar zit 'm hier het grootste manco van dit voorspelbare eerbetoon: Herman Brood blijft een karikaturaal Koefnoentypetje zonder psychologische gelaagdheid.

Niet zoveel meer dan enkele langgerekte afleveringen. Maakt het ene sikkepit uit? Ach, mij niet, ik kon er wel om lachen. De score is wel erg laag voor iets wat zo duidelijk gewoon een kinderproductie is.

Twee dingen had ik op voorhand niet verwacht. Dat ik sympathie kon opbrengen voor de progressieve idealen van de Bhagwanbeweging en hun pogingen om deze te vertalen naar een Amerikaanse gemeenschap. En dat Bhagwan Sri Rajneesh niet zelf de sturende kracht was achter de machtsmachinaties, maar zijn secretaresse Ma Anand Sheela. Een powerhouse van een vrouw voor wie ik het ene moment genegenheid voelde en het andere moment de koude rillingen kreeg om haar calculerende zakelijkheid. Het maakt 'Wild Wild Country' (2018) een fascinerend verhaal over de intersectie tussen neoliberalisme en de grondwettelijke vrijheden van religie/gemeenschapsvorming. In lijn met die gekoesterde Amerikaanse mythe: hoe een groep pioniers een stuk grond wist op te kopen en wilde vormgeven zonder inmenging van anderen. Onder het toeziende oog van de zevenenveertig inwoners van het nabije dorpje Antelope, die de komst van deze niet-christelijke nieuwkomers zagen als een inbreuk op hun eigen leefgemeenschap. Maar de Antelopians hadden het politieke tij en de instituties mee. Ik had graag meer meegekregen over de Bhagwanfilosofie en de realiteit van leven in deze cultgemeenschap. Ook omdat het juridische conflict soms iets te smeuïg wordt aangezet met suggestieve montage en bingevriendelijke cliffhangers.

Dikke fun door de chemie tussen Will Smith en Kevin Kline, en de duistere machines zijn heerlijk speels verbeeld. Natuurlijk is het slecht, maar wel leuk slecht.

Wilders zoals u hem eigenlijk al vaker hebt gezien. Hampson en Morse voegen weinig toe aan het bestaande beeld van Wilders en waar zijn passies/frustraties liggen, maar het heeft toch iets om de mediaschuwe politicus in een andere hoedanigheid te zien - hij is ontspannen, maakt grapjes, vertelt leuke anekdotes uit zijn verleden en hij maakt inzichtelijk in wat voor onmenselijke toestand hij verkeert. Misschien dat met het vermenselijken van de persoon ook zijn ideologie wat meer toegankelijk wordt gemaakt, maar om dat tegen te gaan zijn er tal van andere geluiden (o.a. van Rutger Bregman en Zihni Özdil) om ook het gedachtegoed van de peroxide blonde politicus mee te contextualiseren.

Lekkere romantische sportfilm met een heel aardig sfeertje van de aanloop naar Wimbledon. Niet helemaal geloofwaardig, maar zeker ook niet de extreem lage score waard.

Mooie gelaagde film over een jongeman die mee wordt gesleept in de bankwereld. In eerste instantie biedt het hem en zijn autistische karakter een manier om zich een identiteit aan te meten en zelfs indruk te maken op anderen, maar dan ontdekt hij de gruwelijke werkelijkheid dat het niet meer dan een onmenselijk spel is. Dezelfde winst wordt voor hem juist een Kafkaiaanse strop die hem dreigt te wurgen. In de tweede plaats is het natuurlijk een grote metafoor over de situatie toen de banken nog niet om waren gevallen en de sfeer die er in het bankwezen heerste. Maar dit ligt er niet expliciet bovenop en het maakt dat de film dus meer is dan een politiek-economische sneer.

Het is visueel sprankelend in beeld gebracht. Vooral door de manier waarop elk detail in de neuroses en tics van het hoofdpersonage worden getoond. Ik ben zelf een gediagnosticeerd asperger maar ik heb nog nooit een film gezien die mijn specifieke vorm van autisme (met zijn kwaliteiten) goed in beeld wist te brengen. Deze film doet dat wel. De reden daarvoor is dat het karakter in de hoofdrol boven alles menselijk is; pedant in zijn kennis en twijfelend als hij met sociale situaties wordt geconfronteerd, reteslim maar sociaal niet erg begaafd, en toch gaat er vanuit hem een charisma uit die innemend en ontwapenend werkt. Kritiekpuntje is dat de andere karakters wat vlak worden uitgewerkt, hier had nog een extra diepere laag ingebracht kunnen worden.

Het leven op een indianenreservaat is zo onverbiddelijk en mistroostig als de vrieskou. 'Wind River' (2017) is een neo-western met een sociaal-realistische insteek, waarin de problematiek wordt behandeld van seksueel geweld tegen jonge vrouwen. Het maakt goed gebruik van zowel de eindeloze sneeuwvelden als de authentiek lijkende milieuschets van deze gemarginaliseerde groep Amerikanen. Ook een fijne interactie tussen jeugdige FBI-agente Jane Banner (Elizabeth Olsen) en de geroutineerde tracker Cory Lambert (Jeremy Renner). Of hoe de kijker via het perspectief van een vrouwelijke buitenstaander zelf ook tot het ontredderende besef komt hoe uitzichtloos de systeemrot eigenlijk is. Al moet ik wel eerlijk zeggen dat 'Wind River' (2017) naar het einde toe ietwat ontspoort met gelikt hypergeweld. In die zin wel echt een genrefilm waarin de moeilijke dingen van het leven weggeschoten kunnen worden.

De zoveelste poging om een Coens-film te maken rond sympathieke underdogpersonages in een misdaadplot dat zich bijna per ongeluk ontvouwt. Zonder meer de sterkste troef van 'Windfall' (2022) is de manier waarop de spanning voelbaar wordt in een Californisch vakantiehuis als plek waar tegenstellingen gaan schuren. Tussen een indringer (Jason Siegel) die meent dat zijn armoede en ongeluk te wijten zijn aan de exorbitante rijkdom van anderen. Tot zijn ontzetting verandert een inbraak in een gijzeling als de CEO (Jesse Plemons) en diens vrouw (Lily Collins) onverhoopt op het terrein verschijnen. Hun retraite zo overduidelijk ingegeven omdat hun huwelijk op springen staat en ze tijd met elkaar nodig hebben om te kijken hoe de zaken ervoor staan. De onhandige gijzelingssituatie brengt de verhoudingen op scherp in een driehoeksrelatie waarin sympathieën verschuiven en er nieuwe bondjes worden gesmeed. Zoals het ene moment de mannelijke gijzelnemer en gegijzelde zich opwerpen als beschermeling van de enige vrouw in hun gezelschap, terwijl ze zich op het andere moment tegen haar keren wanneer ze niet krijgen wat ze willen. Toch zijn de verhoudingen in 'Windfall' (2022) wel erg gekunsteld en soms zelfs neigend naar cliché, met een hypergewelddadig einde dat werkelijk kant noch wal raakt. Het helpt ook niet dat Netflix zelf onlangs met 'The Trip' (2021) een leukere variant had op de echtelijke spanningen in een gijzelingssituatie.

'Wine Country' (2019) doet niet veel anders dan dat een keur aan comédiennes 'op leeftijd' met elkaar op meidenweekend gaan. Zoals dat soms gaat. Lekker keten en de paljas uithangen, zelfs dingen doen die volledig uit de comfortzone liggen als flirten met jongeren of een motivatiegoeroe aanspreken. Lullige tripjes die niemand écht leuk vindt, maar in elkaars gezelschap maakt dat helemaal niet uit. De telefoon en het wifi-netwerk uitzetten (het thuisfront is er even niet bij) of juist manisch in contact blijven met werkrelaties. Onderlinge spanningen en oud leed dat aan de oppervlakte komt. En elke vriendengroep heeft wel de regelneef, die iets te enthousiast een doelgericht plan uitstippelt terwijl de rest eigenlijk onbezorgde fun wenst. Wat de film goed vangt, is dat treurige gevoel bij een groepje 'oudere jongeren' dat je met elkaar iets aan het nabootsen bent wat er niet meer is: jong zijn. Dat bitterzoete besef dat lichamen zijn uitgedijd, je levenskeuzes zijn uitgekristalliseerd en jou inmiddels hebben gevormd, en de sterfelijkheid is weer een stapje dichterbij gekomen. In het verleden wat jij en je vrienden delen zit ook een toekomstig einde besloten, maar het is nog niet helemaal duidelijk hoe of wanneer. Zal het een vriendschapsbreuk of een ziekte zijn, of zelfs de dood? Niet alle komische situaties zijn even sterk uitgewerkt, maar 'Wine Country' (2019) weet alles uit haar ensemblecast te halen en zet een prima sfeerschets neer van de vrolijke tristesse op zo'n weekendje uit.