Opinions

Bij een herziening en een Q&A achteraf met o.a. Sylvana Simons, Sunny Bergman en Mounir Samuel, heb ik eens ervaren hoe het is om als 'witte man' op een plek te zijn met +/- 130 andere mensen en mezelf een minderheid te voelen. best onwennig eigenlijk. Mijn mening over de film heb ik al eens eerder uitgebreid verkondigd, dus dat ga ik niet weer doen. Maar ik ga wel een halve punt omhoog met mijn stem, omdat de documentaire voor mij verder is gaan leven in de vele gesprekken die ik had met niet-witte Nederlanders. Zoveel mensen die een andere levensloop hebben gehad dan ik, herkennen zichzelf hierin, die vinden dat het raakt aan ervaringen die hen gevormd - of soms getekend- hebben.

Terugkijkend doet Sunny Bergman niet meer of minder dan de vraag terugwerpen: als we het steeds over 'zwart' hebben alsof het iets is wat per se benoemd moet worden, waarom zouden we het niet eens over de rol van 'wit' kunnen hebben? Dat er andere ervaringen zijn over bijvoorbeeld de bewegingsruimte in publieke ruimtes of over onze eigen geschiedenis, is een feit dat je eigenlijk niet kunt ontkennen.Daarmee is de documentaire nog steeds geen genuanceerd meesterstuk, maar dat de premisse van Sunny Bergman - denk eens na over jouw eigen positie, behorende tot de witte meerderheid in Nederland- tot zoveel ophef zou zorgen is eigenlijk vooral gênant.

Nederlandse kopie van Blood Diamond en The Constant Gardener, maar nu met een zeer prominente rol van Marco Borsato. En daar zit hem dan ook precies het grootste probleem. De smartlappenzanger voelt als een vreemde eend in de bijt in een verhaal waar hij eigenlijk niet thuis hoort. Het eigenlijke verhaal van een jongetje dat zijn onschuld verliest als kindsoldaat wordt nu overschaduwd door een weinig geloofwaardige zoektocht naar hem. En de jongen die de zoon van Borsato speelt...mijn God, je zou zomaar willen dat sommige kinderen weggestopt werden in de jungle, want wat een irritant ventje was dat zeg! Maar de film als geheel viel mij eigenlijk best mee. Ze hebben tijdens de casting een flinke dosis charismatische Afrikaanse acteurs bij elkaar weten te sprokkelen en de fragmenten rond de gruwelijkheden die ze meemaken zijn huiveringwekkend. Het is alleen zo jammer dat die ijver nu verloren is gegaan in een krampachtige poging om Borsato tot filmster te bombarderen.

Anne Frank castreert mannen. Millie Perkins uit de meest iconische dagboekverfilming heeft haar weg gevonden naar deze groezelige exploitation. Ik ben er niet over uit of het een feministisch meesterwerk is, of dat het een ordinaire b-slasher is met een ietwat pretentieuze insteek. Veel oeverloze dialogen door overacterende b-acteurs, maar toch heeft het iets waardoor het mijn aandacht vasthoudt. Door die bizarre montage-overgangen waarbij seksuele fantasieën overgaan in incestangsten. Door de momenten dat Perkins ongeneerd haar hitsige blik werpt op gespierd mannenvlees. Maar het blijft een nare film die iets te makkelijk Freudiaanse symboliek gebruikt om bij de onderbuik te blijven.

Heerlijke cult-klassieker met een fantastische rol van Vincent Price als de bijbelteksten quotende griezel in de hoofdrol.

Schaap in wolfskleren

In Rabat (2011) vloog Jim Taihuttu uit de bocht met overdreven zijsprongetjes om de vriendschap tussen de Marokkaans-Nederlandse extra te kruiden. Elk Marokkanencliché van de laatste tien jaar kwam wel terug in de formulematige, politiek correcte road movie. In Wolf (2013) durft Taihuttu gelukkig scherper uit de hoek te komen.De combinatie stemmig zwart/wit met jengelende synthesiserdeuntjes maakt het stilistisch tot een aansprekende filmische ervaring. De racismeproblematiek is veel subtieler verwerkt in het verhaal van een straatvechter die geen gezag kan luchten of zien in zijn klim naar de top. Marwan Kenzari maakt van deze explosieve driftkikker een gelaagd en moreel ambigu personage; iemand die onverwacht ontroerend en gevoelig uit de hoek kan komen, terwijl er altijd de onderhuidse dreiging bestaat dat hij hyper gewelddadig uit zijn slof schiet. Puik acteerwerk waarmee de Marokkaans-Nederlandse cast op de kaart wordt gezet.

Toch is het allemaal nét niet bovengemiddeld goed. Taihuttu lijkt te willen gaan voor grootstedelijk sociaal realisme á la La Haine (1995), maar het verhaal zit vol met een overdaad aan hyper gewelddadige situaties. Mensen krijgen niet gewoon een stoot voor hun harses, nee: ze worden volledig tot pulp getimmerd. Smeuïg in beeld gebracht in elk mogelijk detail denkbaar. Het enige jonge vrouwelijke karakter wordt misbruikt, vernederd, mishandeld en uitgekotst. Waar La Haine unheimisch werkt omdat het de onderhuidse spanningen vanuit de banlieues kunstzinnig vormgeeft; daar gaat Wolf vol in met de hoogst voorspelbare (gewelddadige) genreconventies uit Hollywood. Daarmee doet het meer recht aan de geweldslust van GTA-minnende jongeren dan dat het serieus reflecteert op thema's als buitensluiting, vervreemden van ouders en maatschappij, geweld als enige uitlaatklep hebben, etc. Veel mogelijkheden blijven onnodig liggen.

Goed, het is een ordinaire misdaadfilm, dat op zich zou niet eens het ergste zijn; Wolf is helaas óók niet best geschreven. Het plot zwabbert van melodrama naar gangsterepos naar boksfilm naar actiefilm. Zonder dat die totaal verschillende smaken bij elkaar komen op een manier dat het voelt alsof er iets nieuws met die geijkte genreconventies gedaan wordt. Het is een probleem wat ik wel vaker terugzie in populaire Nederlandse cinema: terugverwijzen naar Hollywood-logica, maar om dan vervolgens een incoherent rommeltje ervan te maken. Door die gefragmenteerde opzet kon ik nauwelijks binding hebben met de queeste van het personage van Marwan Kenzari. Zijn band met vaderfiguren? Nauwelijks uitgewerkt. Zijn band met zijn moeder en zijn nymfomane vriendinnetje? Het kan me gestolen worden. Zijn positie als lid van de mocro maffia? Schijnbaar moeten we iets voelen bij het obligate loyaliteitsconflict, maar mij deed het bijzonder weinig.

Je voelt dat er zoveel meer uit het materiaal gehaald had kunnen worden, maar de jonge regisseur is als een olifant in een porseleinkast met filmisch geweld en voorspelbare genreconventies. Jim Taihuttu heeft potentie als regisseur: vooral zijn 'kleine' momentjes waarin mannelijke personages met elkaar sparren en (welhaast een homo-erotische) spanning uitstralen, zijn leuk om te zien. Die ene scene tussen Marwan Kenzari en Raymond Thiry is één van de meest indringende filmische hoogtepunten van de Nederlandse cinema. Maar het is zo jammer dat de regisseur verder te behaagziek zwicht voor excessief geweld en voorspelbaarheid: het maakt zijn materiaal onnodig tot wannabe Hollywood.

Voor een film met zoveel hoogtepunten (vlammend acteerwerk, ijzersterke sfeersetting) weet het opvallend weinig indruk te maken. Het lijdt aan wat veel boekverfilmingen tegenhoudt: te dicht bij het bronmateriaal blijven. Teveel intriges en zijlijnen die amper uitgewerkt worden. Teveel focus op het plot en te weinig op de psychologische ontwikkeling die sleutelpersonages doormaken. Daarmee voelt het statisch en samenvattend in plaats van als een overdonderend geheel dat van begin tot eind meesleept in zijn verhaallijnen.

Fargo met weerwolven. Jim Cummings regisseerde én speelde de hoofdrol in zijn eigen ego-project. Hij komt zelf niet helemaal uit de verf als overspannen deputy sheriff in een kleine gemeenschap, maar ik had toch een zwak voor Cummings' interacties met andere kleurrijke figuren. Zoals de venijnige een-tweetjes met zijn dementerende vader Maxwell (Robert Forster) die weigert om zijn functie als sheriff neer te leggen. Of collega Julia Robson (Riki Lindhome) als de onschuld zelve in een wereld vol bloedvergieten en perversie. Sowieso ben ik altijd te porren voor een whodunnit met een paranormaal tintje, zeker als gruwelijke moordpartijen worden afgewisseld met overweldigend natuurschoon. Echt goed wordt 'The Wolf of Snow Hollow' (2020) helemaal nergens, maar ik heb me er de volledige speelduur mee vermaakt.

Jordan Belfort is enger dan Gordon Gekko in Wall Street. Misschien niet eens omdat hij gewiekster of gewetenlozer is, maar juist omdat hij zo diep ingebed zit in een westerse cultuur waar mateloosheid, competitiedrang, recht van de sterkste en zelfzuchtigheid worden gepromoot. Als hebben, hebben, hebben in alles de norm wordt (mooiste vrouwen, duurste auto's, grootste vastgoed), dan is het niet meer dan logisch dat volksstammen opgezweept worden door goeroes die hun lege bullshit aan ons verkopen. Zoals generaties voor ons de belofte kregen van geestelijken dat een eerzaam, rustig bestaan in het hiernamaals zou volgen: zo worden kinderen van deze tijd verlekkerd met het idee dat geneugtes des levens altijd binnen handbereik zijn. Succes en falen zijn jouw keuze. Marketing als een welhaast religieuze ideologie die het idee bestendigt dat rijkdom een na te streven norm is. Het enige wat ervoor nodig is, is een goed plan om het systeem mee te fucken.

Ik heb het idee dat de oorspronkelijke roman meer gericht was op de psychologische terreur naar het hoofdpersonage en dat deze verfilming toch meer een achtbaanrit vol griezelige momenten is geworden. Maar werkt het? Nou, ik ben me een paar keer flink de pleuris geschrokken. Sowieso straalt de film uit elke porie sfeer uit. Ook een complimentje voor de serieuze stap die Daniel Radcliffe hiermee maakt om zich te ontdoen van zijn imago als Harry Potter; hij laat hier maar weer eens zien wat een talentvolle en veelzijdige acteur het eigenlijk is.

Oerdegelijk historisch drama annex rechtbankfilm over hoe de Oostenrijks-Amerikaanse jodin Maria Altmann (Helen Mirren) probeerde om via juridische weg een door de nazi's geroofd erfstuk, een schilderij van Gustav Klimt, terug te krijgen uit Oostenrijk. 'Woman in Gold' (2015) doet niet veel verkeerd - zeker de sfeervolle flashbacks naar het verleden ogen imposant - maar het is verder een film die keurig binnen de lijntjes kleurt en weinig verrassende wendingen kent. Zo voorspelbaar als Hollywood soms kan zijn: het conflict wordt keurig uitgekauwd voor de kijker en de sympathieke underdog-helden laten vooral hun in- en ingoede inborst klinken tegenover duidelijke antagonisten. Niet te ingewikkeld of te gelaagd, maar een bijzonder beladen stuk geschiedenis moet vooral bedekt worden met een suikerzoet vernislaagje van sentimentaliteit en voorspelbaarheid. Ik had ook vaak het idee dat ik naar een herhalingsoefening van 'Philomena' (2013) met Steve Coogan en Judi Dench zat te kijken, of een jongere man en een excentrieke vrouw op leeftijd die met elkaar speuren naar spoken uit het verre verleden. Maar de chemie die Coogan/Dench met elkaar hebben, hebben Helen Mirren en Ryan Reynolds ook niet echt. Waarom voelt de Duitse acteur Daniel Brühl eigenlijk altijd zo misplaatst in dit soort Amerikaanse films!?

Alleraardigst regiedebuut van Anna Kendrick. Ik vind 't een aardige invalshoek om via dat ene saillante detail (een seriemoordenaar in een datingshow) misogynie aan te kaarten. De oppervlakkige televisiewereld als uitvergroting voor het moeten onderdrukken van wie of wat je werkelijk bent. Voor de beginnende actrice Sheryl Bradshaw (Anna Kendrick) vormt de mediabekendheid een miskenning van haar talenten en individualiteit. Het spelletje brengt haar zelfs in levensgevaar. En dat terwijl dezelfde bekendheid voor seriemoordenaar Rodney Alcala (Daniel Zovatto) de zoveelste manier is om vrouwen aan zich te binden. Het is jammer dat 'Woman of the Hour' (2023) zowel te schatplichtig blijft aan de realiteit als dat het teveel ervan afwijkt. Zo voelt het onbevredigend dat de sluimerende spanningen tussen Bradshaw/Alcala zomaar eindigen en de confrontatie terechtkomt bij een heel ander personage.

Het wil heel graag het hippe en eigentijdse van Sex and the City evenaren maar het verzandt al gauw in oeverloos geleuter. De geforceerde komedie werkt niet en wordt op den duur tergend vervelend. Met zo´n sterrencast zou je er veel meer uit moeten kunnen halen.

Typische ''indie'' komedie uit Amerika. Leuke karakters, sterke grappen en een aardig sfeertje. Michael Douglas is nu eens niet de gelikte zakenman, maar een gemankeerd schrijver met issues. Tobey Maguire en Katie Holmes spelen best leuk tegen hem op.

De latere films van Woody Allen zijn een beetje als een uitgeblust huwelijk. Je weet exact wat je kunt verwachten. Je blijft hopen op wat er vroeger was. En toch verschijnen er bij vlagen sprankjes waarin die vroegere grootsheid pijnlijk zichtbaar wordt. Ik wil 'Wonder Wheel' (2017) liefhebben om de perfecte sfeersetting van Coney Island in de jaren vijftig en het cinematografische vernuft. Woody Allen heeft het nog niet verloren. Alleen al die subtiele touches als Ginny's (Kate Winslet) gecompliceerde relatie met de liefde visueel wordt verbeeld. Smullen! Maar het zijn kleine vuurpijlen in een film die voortsleept met ellenlange dialogen en slecht getimede grappen. Het helpt niet dat strandwacht Mickey Rubin (Justin Timberlake) geen greintje charisma heeft. Juist Mickey zou een ontwikkeling door moeten maken, of in elk geval een ander gezicht tonen als de vrouwen die hem beminnen gedesillusioneerd raken. Met een ondermaatse acteur als Timberlake kom je daar niet mee weg.

Iers-Britse mistroostigheid met een Latijns-Amerikaanse gevoeligheid voor kleur. Of zoals 'The Wonder' (2022) het beste van die twee uitersten bij elkaar brengt in een bijzonder fraaie prent vol kleurcontrasten, flikkerende kaarsen en omineuze schaduwen. Bij sommige shots heb je het gevoel dat je naar een schilderij zit te kijken van een Hollandse Meester uit de Gouden Eeuw. Zo gedetailleerd. Zo sfeervol. Ik heb met volle teugen genoten van Florence Pugh, die met haar blauwe jurk door de modder stapt om antwoorden te krijgen op het raadsel van het meisje dat niet hoeft te eten. Steeds viezer wordend wanneer ze met haar scepticisme deze geloofspraktijk kritisch tegen het licht houdt. Misschien zijn de antwoorden die ze over de mensen vindt wel enger en beklemmender dan het bovennatuurlijke mysterie wat ze probeert te ontrafelen. 'The Wonder' (2022) is een prima aanvulling op andere films over religieus extremisme als 'The VVitch: A New-England Folktale' (2015) en 'Midsommar' (2019).

Een jongetje uit een Zuid-Afrikaanse township in een liefdesgeschiedenis met een meisje uit de blanke upperclass. Hij heeft een talent voor het maken van mooie videofilms, terwijl zijn beste vriend afglijdt naar een gangsterbestaan van lijm snuiven en geld verwerven door kleine criminaliteit. Sympathieke kleine film die voor de doelgroep van tieners een aardig moreel dilemma neerzet: kies je voor het ontplooien van je eigen talenten, of voor de criminaliteit? Het probleem is dat voor iedereen die het superieure straatschoffiesdrama 'Cidade de Deus' (2002) zag, deze tamme Zuid-Afrikaanse variant als mosterd na de maaltijd voelt. Je kunt het voorspelbare niemendalletje gerust overslaan.

Schetst heel treffend de paradox van een pedofiele man die los wil komen van zijn eigen afwijkende geaardheid, maar die daarin tegengehouden wordt door een maatschappij die er extreem afwijzend op reageert. Nu hij het stempel van pedofiel op zich heeft gekregen, is rehabilitatie bijna niet meer mogelijk. Gelukkig komt er enige bijstand in de vorm van het karakter dat Kyra Sedgwick speelt. Gedurfde rol van Kevin Bacon, maar het pakt bijzonder goed uit. Pedofilie krijgt een menselijk gezicht, maar op een manier dat het respectvol blijft naar slachtoffers van kindermisbruik. Een knappe verdienste en dat in een debuutfilm.

Ik twijfel een beetje over mijn score. 'The Work' (2017) gaat absoluut onder de huid zitten in hoe het een therapie-uitwisseling toont tussen vrije burgers en gevangenen met agressie-problematiek. Of ze nu in de bajes zitten voor ernstige geweldsdelicten of een (relatief) zorgeloos bestaan achter de rug hebben, deze mannen worstelen allemaal met dezelfde eisen en verwachtingen over wat het betekent om een man te moeten zijn: niet huilen, de rug recht houden, vertrouw op niemand en draag elke last zelf. De documentairemakers wisten tijdens deze vierdaagse therapiesessies de homosociale spanning vast te leggen tussen mannen die het niet gewoon zijn om bij hun gevoelens te komen, maar die door deze fysieke uitwisselingen met andere mannen gedwongen zijn om hun schroom en hun decorum te laten varen. En dat is misschien waar ik zelf een beetje moeite mee had: die intense, nare sfeer waarin men schreeuwt, scheldt, huilt, elkaar bedreigt en soms een ander fysiek aanvalt. Ik heb hele stukken van de documentaire op mute gezet omdat het geluid te hard en te direct binnenkwam. Echt fijn is het namelijk allemaal niet.

Toch wel verreweg de minste uit de cornetto-trilogie. Misschien óók wel omdat Shaun of the Dead en Hot Fuzz op zichzelf hele originele komedies waren, terwijl deze titel veel meer overeenkomsten heeft met zijn voorgangers dan dat het werkelijk nieuwe dingen doet. Al is het uitgangspunt van een oude vriendengroep op apocalyptische kroegentocht aardig gevonden. Helaas dat de melancholische tragikomische opbouw iets te bruusk overgaat in ongrappig gedoe met robots/aliens.

Het wonderkind van de hedendaagse cinema- Darren Aranofsky - kiest na epische film als Pi en The Fountain juist voor een integer en simpel verhaal. Weg zijn de ingewikkelde filosofische mijmeringen, maar meer dan ooit ligt het menselijke verval en het leven zoals het is centraal. De diepgang zit hem hier dan ook vooral in het pijnlijk realistische beeld dat van het door Mickey Rourke gespeelde karakter wordt geschetst. De acteur legt echt al zijn ziel en zaligheid om het lijden van zijn karakter nog meer vorm te geven.

Best oké voor een lowbudget horror. Vooral de heks zelf is goed gedaan, met die rare stuiptrekkingen en niet-kloppende bewegingen. Ook zo fijn omdat het ouderwetse 'creature design' is en weinig CGI. Alleen jammer dat 't plot naar het einde toe serieuze steken laat vallen. Het is allemaal net te onlogisch voor een bevredigende climax.

De categorie van: niet mijn ding. Ik had helemaal niks met die overdreven kitscherige aankleding en die dik aangezette karakters. Het ging me meer op de zenuwen werken dan dat ik er in mee werd genomen.