Opinions

Sandra Bulock speelt een vrouw die gevangen zit in twee werkelijkheden, in de een is ze een weduwe, in de andere is ze nog getrouwd met haar man. Kan zij in de ene realiteit de zaken zo draaien dat ze haar man en huwelijk weet te redden? Het leuke principe wordt helaas wat karig afgehandeld met een plot dat alle kanten op zwengelt zonder antwoorden te geven. Sandra Bullock is trouwens wel erg sterk. Ze bewijst in ieder geval dat ze kan acteren.

Grensposten zijn de hel op aarde. De angst om niet doorgelaten te worden. De onvriendelijke bejegening van beambten. Het papierwerk moet in orde zijn, anders levert het weer gedoe op. Dat vind ik eigenlijk al als je van het ene land naar het andere vliegt, maar het moet dubbel zo vervelend zijn als je in Palestijns gebied woont en tegen Israëlische checkpoints aanloopt. 'The Present' (2020) is een sociaal-realistisch pareltje in de geest van hoe 'Ladri di biciclette' (1948) maatschappelijk onrecht aankaart door de ogen van een kind. Of zoals een Palestijnse pappa zijn dochtertje meeneemt om mamma's verjaardagscadeau te kopen, maar ze worden gedwarsboomd door checkpoints. Vader en dochter zijn goed op elkaar ingespeeld het levert een invoelende korte film op over apartheid, uitsluiting en een discriminerende bejegening. Simpel maar doeltreffend.

Als voorstander van de multiculterele samenleving moet het toch van mijn hart hoe belabberd het gerepresenteerd wordt in de vaderlandse cinema. Vrolijke marokkanen waren met Shouf Shouf Habibi nog enigszins verfrissend, maar nu is het een verschrikkelijk irritante gemeenplaats geworden. Zo ook bij de President, waarin politieke satire verward wordt met melige woordgrappen en ordinaire slapstick. Het zegt wel genoeg dat mijn enige lach ervanaf kon toen het hooofdpersonage in een plas water viel. Ongelofelijk ook dat een ooit veelbelovende regisseur als Erik de Bruyn zich geleend heeft voor deze kinderlijke rotzooi.

Het is jammer dat ik deze pas na The Dark Knight gezien heb, want hij is kwalitatief net een snufje minder imposant. Ook hier is de regie van Christopher Nolan echter uitmuntend. Zijn ''ouderwetse'' aanpak is een zegen tegenover de inspiratieloosheid van de overdadige CGI die Hollywood al een aantal jaar gijzelt. Cinema zoals het hoort te zijn. Dit is dan ook zoveel meer sfeervol dan bijvoorbeeld de matige The illusionist.

De veelvuldige plotwendingen blijven zo geschreven dat ze het verhaal ondersteunen en er geen afbreuk aan doen. ( M. Night Shymalan zou eens vaker Nolan's films moeten kijken...)

Mijn teleurstelling zit hem erin dat er simpelweg een Heath Ledger mist in het geheel. Hugh Jackman en Christian Bale spelen goed, maar hun karakters blijven een tikkeltje aan de afstandelijkheid grenzen. Ik had bijna geen moment het idee dat hun leed mij persoonlijk raakte. De vrouwelijke bijrollen - en dan met name Scarlet Johansson - komen er helemaal bekaaid van af. Zij maken ook behoorlijk wat mee, maar uiteindelijk ligt de focus er niet op. Waarschijnlijk had ik deze minpunten voor lief genomen als ik TDK nog niet gezien had, want Nolan toont hier al reeds zijn eigenzinnige aanpak als blauwdruk voor die latere topper.

Sociaal-realistische feelgoodfilm in de geest van 'The Full Monty' (1997) en 'Billy Elliot' (2000). Het blijkt een gouden greep om de mythologie rond mijnwerkersstakers te koppelen aan de opkomende homorechtenbeweging. Het 'masculiene' verzet van de homorechten-activisten is minstens zo stoer (en een stuk meer eigen!) als dat van de onbehouwen, volkse rouwdouwers. 'Pride' (2014) is niet op alle punten even geloofwaardig (de manier waarop een heleboel Welshe dorpelingen switchen van homofoob naar extreem geïnteresseerd, lijkt wishful thinking) maar het levert in ieder geval een heleboel hilarische scènes op. Misschien is het een tikkeltje tandeloos in dat het homoseksualiteit losweekt van het seksuele aspect ervan, maar de seksuele geaardheid zelf vooral presenteert als een politiek geladen lifestyle.

Een broer en een zus krijgen te maken krijgen met een stervende moeder en zien zich zo genoodzaakt om hun eigen jeugd weer her te beleven. In flashbacks zien wij die jeugd in de jaren zeventig en tachtig voorbij komen, waarin de twee opgroeiden met hun promiscue moeder en haar constante zucht naar mannelijke aandacht. Maar ondanks deze volstrekt disfunctionele jeugd krijgen we ook een beeld van de drie-eenheid die moeder, dochter en zoon vormden en hoe zij elkaar steun en zekerheid verschaften in hun beschadigde wereld. Daar zit hem de grote kracht van de film:. het laat zowel de zwarte kant van die jeugd zien als wel het leuke ervan. Ook zien wij het uiteindelijke proces van loslaten van de jeugdtrauma's en de eigen verantwoordelijkheid leren nemen als volwassene. Helaas neemt het naar het einde toe een paar zeer geforceerde wendingen om maar op een happy end af te stevenen. Dat was niet nodig geweest en doet afbreuk aan het realisme. Uiteindelijk is het een bijzonder geestige film met uitmuntend acteerwerk van de hoofdrolspelers, maar het weet net niet het niveau te bereiken van films met een soortgelijke thematiek.

Wel geinige dramady maar nergens echt interessant. Er zitten wel enkele hilarische momenten in.

Ik ben er nooit zo'n liefhebber van als een film zoveel moeite doet om onbegrijpelijk te zijn. Of het moet echt een hoger doel dienen en de magische sfeer bijstaan. Maar hier voelde het mij echt teveel als moeilijkdoenerij om niks. Het noopte mij in elk geval allerminst om hem nogmaals te bekijken.

John Carpenter geeft een masterclass in sfeerschepping. Zeker in het eerste uur maakt hij het unheimische gevoel tastbaar dat er 'iets' in de lucht hangt wat explosief naar de oppervlakte gaat komen. Veel gore heeft hij er eigenlijk niet voor nodig, want 'Prince of Darkness' (1987) bouwt zorgvuldig een zenuwslopende spanning op door de combinatie van indringende synthesizerdeuntjes met surreële indrukken. Ook door de fijne mix van religieus occultisme met een snufje sciencefiction en een heleboel eighties cheese. Naar het einde toe gooit Carpenter nog wat absurde demonische figuren in de mix om een definitieve aanslag te plegen op mijn zenuwen. Helaas wordt de spanning zo goed opgebouwd dat ik grote verwachtingen had over hoe het zou eindigen, maar het mysterie leidt uiteindelijk tot een flauwe anticlimax. Eerlijk gezegd had ik meer vuurwerk gewild bij het slotakkoord.

Deense anime is zo tegenstrijdig als een Duitse western of Franse kungfu, maar dit is dan toch een 80-minuten durende animatie in de stijl van Japanse grootheden. En net als bij de meeste westerse pogingen om het genre te beheersen, wil het maar niet vlotten. De animatie voelt namelijk vooral goedkoop en houterig aan en wordt nodeloos aangevuld met live-action sequenties die nog goedkoper aanvoelen. Het zijn de enkele meesterlijke sfeershots die de film desondanks de moeite waard maken voor liefhebbers van animatie. De drie-dimensionale stofdeeltjes en rookwolken die de twee-dimensionale wereld opvullen ogen erg fraai. Maar het is niet genoeg om het wat inwisselbare en flauwe verhaal te doen vergeten.

De Zwarte Disneyprinses. Met instant animatieklassiekers als 'Coco' (2017) en 'Spider-Man: Into the Spider-Verse' (2018) in het achterhoofd, valt op dat men met 'The Princess and the Frog' (2009) nog zoekende was naar een minder problematische vorm om een niet-witte ervaringen te representeren. Zo is prinses Tiana (Anika Noni Rose) een sterke, uitgesproken persoonlijkheid in hoe ze droomprins Naveen (Bruno Campos) dwingt om zijn verantwoordelijkheid te nemen. Ook schuwt de film niet om op een subtiele manier verschillen in privilege - op basis van afkomst, ras of geslacht - te verwerken in het narratief. Sowieso wordt het bijna in z'n geheel gedragen door een zwarte stemmencast en vormt het duidelijk een hommage op jazzmuziek en de plaatselijke folklore rond New Orleans. En toch is er ook een heleboel aan deze productie wat wringt. Want waarom een fantasierijke droomvertelling situeren tegen een specifieke setting met zo'n pijnlijk slavernijverleden? En is het daarmee ook niet een beetje het exotiseren van zwarte cultuur en het ondraaglijke dragelijk maken voor een groot publiek? De erfenis van Disney's 'Song of the South' (1946) hangt nog immer als een moreel geladen strop rond de hals van de altijd goedgemutste muis.

Los van discussies over representatie, moet ik zeggen dat het me treurig stemt dat de tijden van handgetekende animatie zijn vervlogen. (Behalve Japan en niche-producties) 'The Princess and the Frog' (2009) is niet het mooiste wat de iconische animatiestudio heeft voortgebracht en heeft een beetje de minimale stijl van hun laatste animatiefilms. Ook is het een productie waar CGI (Computer Generated Imagery) te opvallend aanwezig is. Het oogt hierdoor allemaal wat soberder en goedkoper dan producties uit hun hoogtijdagen. Desalniettemin blijft het visueel een feestje om de interactie te zien tussen de opzwepende jazzmuziek en het kleuren- en vormenspel dat zo eigen is aan deze vorm van animatie. Hallucinant en absurdistisch, maar op een bepaalde manier ook warm omdat handgetekende figuren zo losstaan van welke realiteit dan ook. Ze hebben een kinderlijke vrolijkheid met hun expressieve uitdrukkingen en uitgesproken contouren.

Niet alles was vroeger beter. Inmiddels vertellen grote animatiestudio's met respect en vanzelfsprekendheid de verhalen van niet-witte personages als Miles Morales en Miguel Rivera, terwijl het beladen verleden in 2009 nog als een onoverkoombare ballast voelde. Tegelijkertijd hoop ik in de hausse van zielloze Disneyremakes dat de goedgemutste muis ooit weer terugkeert naar hun magie van weleer. Dat de arbeidsintensieve grootsheid van handgetekende animatie ooit weer haar intrede doet.

'Prins' (2015) is een beetje als de videoclip 'Drank & Drugs' van Lil Kleine & Ronnie Flex: het lijkt harder van zich af te bijten dan het uiteindelijk doet, terwijl het willekeurige ervan kennelijk tot de verbeelding spreekt bij grote groepen jongelingen. Sam de Jong heeft de videoclipachtige stijl door van regisseurs als Nicolas Winding Refn en Harmony Korine, maar hij doet er vervolgens net iets te weinig mee om klappen uit te delen met het materiaal.Refn/Korine provoceren; ze porren waar het schuurt; ze dwingen de kijker om in ieder geval een positie in te nemen naar wat zij aan walgelijkheid op het scherm tonen. Als de Jong al buiten de veilige lijntjes kleurt, dan toch vooral omdat hij 'droge grappen' maakt over karakters die spugen, kotsen, heroinespuiten in hun aderen prikken en de hele tijd op een vieze manier op nootjes aan het kauwen zijn (?). Het meesterlijke uitgangspunt - een Marokkaans-Nederlandse jongen met een witte moeder/zus - verwordt tot een gekke gimmick. Het is niet iets wat tot nadenken stemt (of zelfs maar onder de huid wil gaan zitten.)

Surrealistische koortstrip waar je je geen moment verveelt, maar het is nu ook niet echt dat de halfbakken metaforen veel diepgaande dingen zeggen. Als allegorie voor Oost- en Westverhoudingen na de atoombom is het allemaal te stompzinnig en te willekeurig. Vooral veel Nicolas Cage die plezierloos voortborduurt op zijn eigen cultstatus.

Met de filmstijl van Orson Welles wordt de roman van Kafka levendig gemaakt. Het levert een hallucinante trip op door de krochten van de rechtsstaat en de nachtmerrie die een individu ondergaat als het systeem zich tegen hem keert. Soms slaat de absurditeit net iets te veel door, maar even zo vaak werd ik ondergedompeld in visueel een van de meest beklemmende films die ik ooit heb gezien.

Een film die een beetje bezwijkt onder zijn eigen pretenties en niet helemaal weet te voldoen aan de verwachtingen die ik ervan had. Na een zorgvuldig opgebouwd begin slaan de gebeurtenissen door en wordt het allemaal veel te expliciet. De suspense en de psychologische horror die Alien ooit tot een meesterwerk maakten is dan ook slechts bij vlagen terug te zien. Wel indrukwekkend zijn de special effects waarmee Ridley Scott helemaal los kon gaan.

Alleraardigste zwarte komedie met een glansrol voor Carey Mulligan als vleesgeworden MeToo-wraakengel. Achter Cassie's kleurrijke make-up en flamboyante haardos, steekt een Joker-figuur die haar toxische femininiteit inzet om dingen gedaan te krijgen bij gewillige mannen. Heerlijk om haar creatieve plannetjes te zien ontvouwen, terwijl in 't ongewisse blijft wie ze eigenlijk zelf nog is in dit duivelse rollenspel. Het is ook echt wel een sardonisch glimlachende Mulligan die 't ietwat voorspelbare materiaal naar grotere hoogten brengt. Ik heb trouwens ook meteen een conference opgezet van die immens sympathieke Bo Durham, dat viel geenszins tegen. 'Promising Young Woman' (2020) is echter bij lange na niet het feministische meesterwerk dat het pretendeert te zijn. Net als bij soortgelijke 'rape-revenge films' kun je toch ook 't argument opwerpen dat deze eigentijdse Cassandra vooral wordt gepresenteerd als een tragische antiheldin. Hoogst amusant, maar écht genredoorbrekend is 't allemaal niet.

Wat me bij 'Nederhorror' vaker opvalt is hoe weinig Nederlandse filmmakers spelen met de mogelijkheden van genrefilms. Wel veel boertige grappen en grollen, maar de horror zelf is volstrekt ironieloos met obligate POV-shots en omineuze schaduwen die weerspiegeld worden op muren. Of 'de moordenaar' flitst voorbij zodat de fantasie van de kijker net genoeg wordt geprikkeld. Ook 'Prooi' (2016) steekt bijzonder schril af tegenover de ironische (zelf-) relativering uit recente genrefilms als 'The Cabin in the Woods' (2012), 'It Follows' (2014) en 'Get Out' (2017). Dick Maas neemt het horrorgenre te serieus naar eigentijdse maatstaven en is in zijn invulling ervan conservatief en behoudend. Wellicht een raar argument bij een film waar een boerin in een schaduwspel meent te zien dat haar echtgenoot gepijpt wordt, terwijl hij eigenlijk op hoogte van de schaamstreek wordt verschalkt door een leeuw. Maar zelfs zo'n relativerend grapje blijft plat - letterlijk en figuurlijk - in hoe het veilig binnen een geijkte traditie blijft. Namelijk puberale gebbetjes met een seksuele ondertoon, die eerder norm dan uitzondering zijn in dit type cinema. Mocht Dick Maas opnieuw de Nederlandse markt willen veroveren, dan hoop ik dat hij de jaren tachtig achter zich laat en zich kritischer durft te verhouden tot sleetse genreconventies.

Een hele ster voor het sfeervolle synthesiser gejengel van Henny Vrienten. Een tweede ster voor de Nederlandse poging tot giallo/eurotrash. Punt aftrek voor het mompelende steenkolenengels zonder logische functie in het verhaal. Nog een punt eraf voor de extreem donkere shots (al zou dat aan de versie kunnen liggen die ik heb gezien). Een laatste punt minder voor het vreemde gegeven dat nederhorror om de één of andere reden zelden echt griezelen/suspense mag zijn. Vrijwel altijd vormt het pulp-motief de aanzet tot 'psychologisch drama' rond verborgen familiegeheimen.

Qua production value en aankleding mijlenver verwijderd van de soortgelijke serie over de vastgoedfraude, maar ik vind Rijkman Groenink zelf eigenlijk een volstrekt oninteressante figuur. Volgens mij heeft Pierre Bokma tonnen meer charisma en screen presence dan de Groenink die ik ken uit interviews en nieuwsfragmenten.

Het helpt niet mee dat ze de feiten dusdanig moeten versimpelen om het begrijpelijk te maken voor leken zoals ik. Het lijkt alsof de journalistieke laag plaats heeft moeten maken voor overdreven opgeklopt drama, waarbij er een shakespeareaans conflict uit de droge materie wordt gefilterd om het nog enigszins vermakelijk te houden. Dit heeft allemaal weinig meer te maken met de echte Rijkman Groenink en de feitelijkheden, maar het zegt alles over hoe de beeldvorming naar zijn persoon is. Geef mij maar gewoon fictie die inhaakt op maatschappelijke kwesties in plaats van fictie met journalistieke pretenties.

Echt schaterlachen. Ik zag eerder op de avond de recente remake van 'The Toxic Avenger' (2023), maar 'Psycho Goreman' (2020) verslaat die film op alle fronten. Het gitzwarte uitgangspunt van een twaalfjarig meisje dat per ongeluk de controle krijgt over een wandelend massavernietigingswapen. De flamboyante monsterkostuums en menselijke lichamen die bloederig uit elkaar spatten. De flauwe grappen en grollen rond gemene personages in een nog gemenere wereld. 'Psycho Goreman' (2023) is ook echt zo'n zwarte komedie die ongemeend cynisch uit de hoek durft te komen. Het deed me denken aan Rick & Morty toen het nog leuk was.

Het gebrek aan diepgang wordt feilloos goed gemaakt met een groots visueel spektakel. Een van de meest stijlvolle films van Michael Mann, met een enorm oog voor detail en een uitstekende casting. Een epos van niveau!

Ik heb het gevoel dat ze zich een slag meer op de jeugdige kijker hebben gericht dan bij de Shrek-reeks. Ach, het kijkt lekker weg, boven verwachting leuk. Puss in Boots was altijd al een van de leukere karakters uit de Shrek-reeks en hier bewijzen ze dat hij ook best zelf een film kan dragen.