Opinions

Deze veel bekritiseerde film was een van de favorieten van 2011 van Quentin Tarantino, waardoor ik eens een kijkje wilde wagen om te zien of hij gelijk had en de rest van de wereld er flink naast zat. Deze nieuwe musketiers leveren ongeveer wat ik ervan verwacht had al was het iets vermakelijk dan gedacht. Er is een flink gebrek aan originaliteit en geen enkele scène springt er op wat voor 'n manier ook maar uit, maar het kijkt lekker weg, mede door een zeer hoog tempo en een niet al te lange speelduur. Ook wordt er ook nauwelijks een poging gedaan om iets serieus in de film te stoppen of om ergens gewichtig over te doen, wat hier ook wel fijn is. Je kunt Paul W.S. Anderson veel verwijten, maar niet dat hij pretenties heeft. Jammer dat hij daarnaast ook geen ambities heeft.

Ik heb eigenlijk nog nooit een film gezien over de drie (of eigenlijk altijd gewoon vier) musketiers die echt gedenkwaardig en deze kan zich prima in dit rijtje aansluiten. Het enige wat hem onderscheidt is de CGI (vaak erg lelijk helaas, vooral tijdens het gevecht tussen de twee luchtschepen op het einde, die daardoor verpest wordt), zo'n scène waarin Milady in de stijl van Mission Impossible de juwelen van de koningin steelt (valt teveel uit de toon) en de camera die kennelijk niet kan stoppen met door omgevingen te vliegen, waaraan je kunt zien dat dit voor 3D gefilmd is zelfs als je hem in 2D kijkt zoals ik. De film heeft een aantal relatief bekende namen in de schurkenrollen gestopt: Milla Jovovich, Christoph Waltz, Orlando Bloom, Mads Mikkelsen, maar de musketiers zelf hebben minder grote namen aan zich verbonden gekregen. Sterker nog, de vierde musketier, D'Artagnan, wordt nog door een bekendere acteur gespeeld. Niet verrassend dat daardoor de drie grote musketiers hier als bijrollen aanvoelen en zo worden ze behandelt. Als laatste erger ik me al jaren kapot aan de cliffhangereindes zoals hier. Ik vond het al een onafgerond geheel. Aangezien deze film waarschijnlijk geen vervolg gaat krijgen zit je nu een beetje met een onaf verhaal. Niet de eerste keer dat zoiets gebeurt.
2,5*

Echt? De films verschillen bijna als dag en nacht.

Ik vond deze film vooral visueel overtuigend, wat vast geen verrassende opmerking is. De kille uitstraling en het lege design zijn sterk. Vooral die compleet lege gevangenis is sterk en daar is de film ook duidelijk op zijn hoogtepunt.

Verder is het eigenlijk niet eens zo heel bijzonder. Het verhaal is interessant genoeg, maar voegt niet veel toe aan iets als 1984. De acteerprestaties zijn wisselend, in zovere zelfs dat ik Pleasance soms goed en soms slecht vind. De avonturen van THX zijn leuk om te volgen, maar niet vreselijk spannend. Er mist intensiteit. De romantiek is oké, maar sleept niet mee. De film lijkt wel een slachtoffer van zijn eigen kille uitstraling, want het is moeilijk om er echt warm voor te lopen. Toch is het die uitstraling die het net boven de 3 sterren uittrekt.

3,5*

Wel ironisch is de satirische scène met die Jezus die als advies geeft dat je moet kopen, kopen en kopen. Lucas was in die tijd schijnbaar kritisch op het kapitalisme en de consumptiemaatschappij, maar zou zelf een aantal jaren later met Star Wars een van zijn grootste vertegenwoordigers worden. Gek hoe de dingen soms lopen.

Van Zhangke Jia had ik nog nooit eerder een film gezien, maar ik ben alvast blij om te lezen dat A Touch of Sin niet heel typisch voor hem is. Ik verwachtte van zijn vorige films altijd iets zwaars en subtiels. Dat laatste is zijn nieuwste in ieder geval niet.

Sterker nog, het gebrek aan subtiliteit hier is bijna ouderwets. Het deed me wat denken aan enkele politiek-revolutionaire, veelal Europese films uit de jaren '60, met vaak een extreem gevoel voor idealisme, maar met nogal een zwart-witte verdeling van politiek. Denk bijvoorbeeld aan de mindere films van Godard. Dat soort dingen. Na het instorten van dergelijk idealisme eind jaren '60 en na meer dan één gefaalde revolutie zijn politieke films nu wat genuanceerder geworden.

Behalve A Touch of Sin. Dit is beschamend eenduidig en enorm in-your-face. Dat eerste verhaal kan gewoon echt niet, zo dik ligt alles erboven op. Gewoon een puur pulp-wraakverhaaltje dat bijna angstaanjagend populistisch is. Vervolgens krijgen we een tweede verhaal van bijna onbeschrijfelijke saaiheid, waarvan het punt pas duidelijk wordt bij de laatste scène, wat een verademing zou zijn ware het niet dat de rest van dat verhaal bijna overbodig is. Deel drie is een absurditeit op zich. Niet alleen trakteert Zhangke ons op een scène waarin de vrouwelijke hoofdfiguur op straat in elkaar geslagen wordt terwijl onwetende toeschouwers nootjes eten, maar Zhangke volgt het ook nog eens op met een scène waarin die vrouw wordt aangezien als prostituee en geslagen wordt met... geld! Het vierde verhaal heeft wat meer potentie, maar voor het werkelijk naar iets interessants leidt pleegt de hoofdfiguur plotseling zelfmoord, iets waar naar mijn gevoel totaal niet goed naar toegewerkt werd. Om het af te sluiten bewaard Zhangke het dieptepunt tot het laatste, met een afsluitend shot waarvoor Michael Moore zich nog zou schamen.

Verder kreeg ik vooral de indruk dat Zhangke misschien een duidelijk punt voor ogen had (iets te duidelijk als je het mij vraagt), maar dat hij geen idee had hoe het te brengen. De toon en stijl zijn zeer inconsistent. Soms voelt het aan als neo-realisme, op andere momenten als platte pulp. Beelden van realistische omgevingen, gefilmd in een ruwe stijl, worden afgewisseld met shots die zo uit een gestileerde actiefilm konden komen (neem het slot van het verhaal rond de vrouw bijvoorbeeld). Er wordt ook geen fijn tempo opgebouwd. Het is een mix tussen adrenalineverhogende actie en geweld, bijna komische situaties en enorm trage, "realistische" momenten die nergens naar toe lijken te gaan. De acteurs leken het ook niet meer te weten, met zeer verschillende acteerstijl tot gevolg, van wederom breed-komisch tot soort-van realistisch. Wu Jiang, hoofdfiguur in verhaal 1, is een echte ramp.

Het is zo'n zeldzame film waarbij ik niet eens een vaag vermoeden heb waarom dit zo gewaardeerd wordt. Ik vond het oppervlakkige, slecht geregisseerde rommel. Bizar dat juist zo'n simplistisch script een prijs won op Cannes. Enkele mooie beelden hielden me op de been, maar verder zie ik hier echt niets in.
1,5*

Feit is wel dat Lang deze film al begin jaren twintig met Harbou geschreven had en had willen filmen, maar uiteindelijk deed iemand anders dat. Deze Tijger en het vervolg rond de Tombe is al weer de derde verfilming (geen van de eerdere delen staat nog op deze site) van dit verhaal, maar nu eindelijk verfilmt Fritz Lang het zelf. Wellicht was het gewoon iets wat hij al lang had willen doen.

Ik ben geen kenner van de stomme films van Fritz Lang - ik zag daarvan alleen Metropolis -, maar Der Tiger von Eschnapur en Das Indische Grabmal lijken me wel representatief voor de vroege Langfilms als ik snel zijn filmografie bekijk. Tegenwoordig is hij natuurlijk vooral bekend door (naast Metropolis) M en zijn Amerikaanse film-noirs, maar daarvoor maakte Lang best veel avonturenfilms. De twee Nibelungen, de twee Spinnen (die als één deel op de site staan, foei!), het lange Dr. Mabuse (ook vaak in tweeën gesplitst vertoond overigens) en ja, ook Metropolis, zijn allen meer fantasierijke avonturenfilms. Met Der Tiger von Eschnapur en Das Indische Grabmal lijkt Lang terug te keren naar zijn roots met wederom een tweeluik. Compleet met cliffhanger na deel een!

De twee films laten zich moeilijk vergelijken met Langs misdaadwerkjes. De paar overeenkomsten die ik kan vinden zijn niet gigantisch noemenswaardig. Maar deze twee films doen mij in meerdere opzichten sterk denken aan Metropolis. Vooral door de sterke verdeling van twee werelden. Een rijke en weelderige bovenwereld en een onderwereld die vooral uit ondergrondse gangen bestaat, waar in dit geval niet zozeer armen wonen, maar lepralijders. Wat voor twee van de beste scènes in het tweeluik zorgt.

Maar nu genoeg vergelijkingen met andere films. Zijn Der Tiger von Eschnapur en Das Indische Grabmal de moeite van het kijken waard? Tot mijn eigen verbazing: ja! Ik ging met niet al te hoge verwachtingen kijken, maar heb toch veel plezier beleefd aan beide films. Aan deel 1 overigens iets meer dan aan deel 2 al zou je ze eigenlijk als één film moeten beoordelen omdat de een niet zonder dan ander kan bestaan. Je moet wel ontvankelijk zijn voor ouderwetse avonturenfilms. Het plotje is natuurlijk doodeenvoudig, zelfs al loopt er toch een lading politieke intriges doorheen. Het is een film met grote gebaren en vooral een hoop esotica. Denk maar aan Indiana Jones meets Powell en Pressburger. Ik had al in geen tijden meer zo'n avonturenfilm meer gezien en had niet gedacht dat ik er nog een zwak voor had.

Nu ik toch Powell en Pressburger aanhaal, laat ik meteen een gewaagde uitspraak maken: zelfs Powell en Pressburger heb ik nog niet zo mooi Technicolor zien gebruiken als Fritz Lang in deze film. De gigantische set van het paleis van de Maharadja ziet er schitterend uit en is een van de beste filmdecors die ik nog gezien heb, al kan ik goed geloven dat er in een echt paleis gefilmd is. Dit moet immers wel bakken met geld gekocht hebben. Lang beperkt zich niet tot een paar kamers, maar laat een heel bouwwerk zien met lange gangen, luxe kamers, tuinen, een heus tijgerhol en ondergrondse krochten waar duistere praktijken plaatsvinden. De grote variatie zorgt ervoor dat Lang zijn paleis zelden hoeft te verlaten. Driekwart van het tweeluik speelt zich hier dan ook af. Maar de buitenlocaties worden ook prima gefilmd al verliest de film heel even zijn kleur als het een en ander zich naar een gewoon dorp verplaatst.

Het mooie is dat Lang zijn gigantische set niet alleen maar voor de pracht en praal gebruikt, maar dat er ook iets mee gedaan wordt. Iedere plaats in het paleis heeft een eigen feel en vervullen of symbolisch of plottechnisch een rol. Over de gehele film hangt een sterke sfeer. Het haalt gemak het gevoel van een oud sprookje. Met name het stanbeeld van een godin heeft een zekere presence in deze film. Of dit beeld krachten heeft laat Lang in het midden, maar hij doet ons vermoeden van wel.

De personages zijn zoals je bij een film als deze kan verwachten vrij simpel. De acteurs zijn niet bijzonder goed of zo, maar stiekem had ik het niet veel anders willen zien. Het past gewoon bij de feel van zo'n film. Alleen de maharadja is geen zwart-wit figuur. Lang heeft er in ieder geval geen stereotype schurk van gemaakt. Het is gewoon een romantische figuur die vanuit zijn liefde onrationele dingen doet en daardoor tevens vergeet dat hij een land hoort te besturen (ik vond het niet zo vreemd dat er plannen waren om hem van de troon te zetten). Hij is meer een naïef en simpel figuur dan een slechterik, al verdienen de plannen die hij bedenkt als hij erachter komt dat zijn geliefde vreemdgaat geen humanitaire prijs. Zelfs zo'n maharadja wordt in een film als deze echter geen mens van vlees en bloed. Maar wees eens eerlijk: echte mensen passen toch niet in een film als dit?

De film heeft een aangenaam tempo. Plotontwikkelingen worden mooi afgewisseld met avontuurlijke of exotische scènes. Hier mogen met name de sensuele dansen van Debra Paget, de sinististere scènes met de lepralijders die zombiefans zou moeten aanspreken, een goocheltruc met zwaarden, wat gevechten met tijgers en een scène met een spin (in Das Indische Grabmal) genoemd worden.

Wat een belachelijk lange tekst heb ik eigenlijk geschreven over twee toch vrij simpele films als deze. Dat komt wellicht omdat ik het gevoel heb iets te verdedigen te hebben. Ik hoop dat in ieder geval meer mensen dit tweeluik een kans zal geven. Liefhebbers van vooroorloogse Duitse cinema hebben hier in ieder geval een bijzonder laat exponent om van te genieten en liefhebbers van exotische avonturenfilms mogen hem al helemaal niet overslaan. Ik ben in ieder geval blij gisteren de twee films op ZDF te hebben gekeken.

4*

Je ziet niet elke dag een Hollywoodthriller waarin de hoofdpersoon een voorliefde heeft voor kinky seks en waarin hij zo een overeenkomst heeft met de schurk, die kennelijk een zelfs voorliefde heeft. Klinkt als een film voor Paul Verhoeven, maar het werd de onbekende Richard Tuggle. Of eigenlijk gewoon Clint Eastwood, die naar het schijnt werkelijk de regisseur was tijdens het grootste deel van de productie.

Het is best een interessante film geworden, die het vooral van het gegeven moet hebben dat Eastwood zich misschien iets teveel weet in te leven in de gedachten van de schurk (die wat dat betreft terecht bijna geheel gezichtloos blijft). Daarnaast is zijn relatie met Bujold ook wel overtuigend en zelfs zijn scènes met zijn dochters voelden nooit geforceerd aan. In feite werkt Tightrope misschien wel beter als een duister drama dan als thriller, want echt spannend wil het nooit echt worden. Zodra de psychopaat achter Eastwoods familie en vriendin aan gaat is het interessantste deel ook wel gedaan en volgt de rest een voorspelbare formule. Daarnaast was het raar dat de schurk zijn plan niet geheel voortzette. Van die "lesbische" vrouw bij wie Eastwood zijn stropdas achterliet werd als volgende slachtoffer aangekondigd, maar daar wordt niets mee gedaan. In plaats daarvan gaat de moordenaar maar meteen over op Eastwoods dochters.

Misschien is Tightrope meer interessant dan werkelijk goed, maar voor ruim twee derde van de speelduur vond ik het toch wel een apart filmpje dat de moeite waard is. Had beter gekund, maar toch leuk als een van de meer afwijkende projecten waar Eastwood zich aan verbonden heeft.
Kleine 3,5*.

Best een a-typische film over jihadisten. Nou ja, sympathie zul je hier niet voor ze krijgen, maar ik vond het al lang verfrissend dat het een vrij kalme film is. Het beeld dat je van deze wereld krijgt in andere films en in de media is veel luidruchtiger en ook wat meer direct bedreigend. Timbuktu vertrouwd erop dat een overname van een plaats door jihadisten ook spannend kan zijn met beperkte middelen.

Aanvankelijk is het een film over het dagelijks leven in Timboektoe, met wat mannen met machinegeweren die er tussendoor lopen. Zij lijken hier ook nog de boel af te tasten, alsof ze ook nog niet goed weten of ze hun wil wel kunnen doorvoeren. Dit gaat gepaard met een goed gevoel voor humor en respect voor de alledaagse bevolking. Langzaam maar zeker bouwt er toch wat meer spanning op. Uiteindelijk escaleert het geheel in toch een gruwelijke film, wanneer steeds meer geweldplegingen elkaar opvolgen en de jihadisten definitief grijpen naar de meest ernstige middelen. Eigenlijk is dat laatste deel het minst. Niet omdat het niet goed uitgevoerd is, maar omdat het aanvoelt als iedere andere film over het onderwerp.

Niettemin is dit een dappere film, dat net zo veel schoonheid (de film ziet er heel mooi uit) en humor lijkt te vinden in deze omgeving als gruwelijkheden. De horror van de jihadisten kan echter niet gestopt worden en wat je overhoudt zijn een aantal mensen die proberen hun dagelijks leven te lijden.
3,5*

Mooie documentaire die was zoals ik verwacht had. Een erg rustig beeld van voornamelijk oude, zwarte bluesmuzikanten. Het is al gewoon lekker om je over te geven aan het tempo, maar gelukkig zit er ook diepgang in. Er worden erg veel muzikanten geïnterviewd, waardoor de meesten niet meer dan vijf minuten te zien zijn, maar de filmmakers komen steeds met het juiste materiaal dat altijd interessante inzichten of ontroerende herrinneringen bevat. Het is een portret van mensen die altijd aan de onderkant van de samenleving hebben geleefd (met uitzondering van toen ze meevochten in de oorlog, toen waren ze gelijkwaardig met iedereen; een boeiend contrast) en slechts vaag kunnen hopen dat dit niet met toekomstige generaties gebeurt. Toch is het niet de politieke achtergrond die de aandacht trekt, maar draait het om de menselijke verhalen die deze manier van leven met zich meebrengt. Misschien niet verrassend voor mensen die al iets van dit milieu kennen, maar niettemin een mooi portret en een aanrader.

3,5*

Het is mij net allemaal iets teveel van het goede. Vreemd en dynamisch camerawerk kan ik wel waarderen, maar Parajanov voert het allemaal wel heel ver door. Ik werd er onrustig van. Origineel is het wel, maar mooi helaas maar sporadisch. Daarnaast leidt het alleen maar af van wat er in de film gebeurt.

Nog storender vond ik al die volksliederen. Nou hou ik best wel van wat folklore in een film, maar hier klinkt meer dan de helft van de speelduur een of ander volkslied en het wordt op een gegeven moment gewoon onaangenaam. Er wordt ook bijna meer gedanst dan in de gemiddelde musical. Het was eventueel nog interessant geweest als ik geweten had waarover gezongen werd, maar dit werd niet ondertiteld.

Dat is allemaal toch jammer, want in zijn kern is het eigenlijk best een goede film, met een paar sterke scènes. Neem bijvoorbeeld dat einde waarin Ivan in het water staart en daar ook het spiegelbeeld van Marisjka ziet die begint te zingen. Heel mooi. Zo ook de scène waarin de magiër geïntrodceert wordt. Hier kwam het beweeglijke camerawerk wel mooi naar voren. Ook de scène waarin de tweede vrouw van Ivan naakt een vloek over haar man uitspreekt heeft veel sfeer. Ten slotte zit er nog een sterke gebedsscène in waarin Ivan samen met zijn tweede vrouw bid voor zijn eerste, inmiddels overleden geliefde en je ziet dat de tweede vrouw hier niet blij mee is. Dit had dus een bloedmooie film kunnen zijn, maar naar mijn mening had Parajanov zich net iets meer moeten inhouden. Zijn gebruik van technieken is origineel, maar haalt de binding met de personages voor mij gewoon weg.
2,5*

Ik ben benieuwd hoe Tinker, Tailor, Soldier, Spy (op een bepaalde manier een erg mooie titel, wellicht door de alliteratie) op MovieMeter gaat uitvallen. Dit is misschien een spionnenfilm, maar ver verwijdert van James Bond of Jason Bourne. Trager, weinig actie, een complexer plot en vooral veel understatement. Het blijkt bijna wel een film te zijn over terughoudendheid. De personages zijn gedwongen zeer gesloten, omdat ze geheimen met zich meedragen, maar bij veel van hen zijn ook de emoties afgesloten geraakt door de jaren heen. De jongere personages dreigen dezelfde kant op te gaan, waardoor het geheel begrijpelijk is dat Tom Hardy's personage op een gegeven moment zegt dat hij niet zo wil worden als de andere spionnen. Overigens zou in een normale spionnenfilm Hardy's personage waarschijnlijk de hoofdrol hebben, aangezien hij het meest een actiepersonage is, met ook nog eens een romantisch karakter en een verhaallijn waarin hij erin geluisd wordt. Maar hier is dat slechts een pion in het spel. Voor het grootste deel kijken we dus naar emotioneel ingetoomde mannen, die ook nog eens allemaal vrij oud zijn.

Dit is misschien niet ieders kopje thee, maar ik hoop dat het een publiek vindt, want Tinker, Tailor, Soldier, Spy is een geniaal thrillerdrama dat nog het meest te vergelijken valt met enkele paranoiathrillers uit de jaren '70, zoals 3 Days of the Condor en eigenlijk ook wel All the President's Men. Alles wordt geloofwaardig gebracht. Het plot is complex en bevat vele personages. Ik moest toegeven dat ik na de schitterende, intense openingsscène wel even een tijdje nodig had om in het verhaal te komen. Het duurde even voordat ik wist wie nou welke positie had en wie met wie onder een hoedje speelde en waarom. Maar dan vindt de film ineens zijn focus en wordt het een klein meesterwerk in onderhuidse spanning en paranoia. Knap is hoe de personageverdieping hier in combinatie met het ontrafelen van het plot wordt gedaan. Smiley is de rode lijn, de detective die het verhaal leidt, maar via zijn onderzoek krijgt bijna ieder personage (inclusief Smiley) één eigen moment, in de vorm van een aantal scènes waarin hun verhaal vertelt wordt. Tegelijkertijd wordt hun rol in het grote geheel duidelijk, maar leren we ook iets meer persoonlijks van ze en komen er emoties uit. Deze aanpak werkt stukken beter en interessanter dan het hier misschien klinkt.

Natuurlijk helpt het hierbij dat de cast enorm sterk is, met voor sommigen de beste rol van hun carrière. Uitschieters zijn Tom Hardy als sympathieke pechvogel, Benedict Cumberbatch als een jong spionnentalent (het hele korte moment waarop hij het uitmaakt met zijn vriend is bijzonder aangrijpend op de een of andere manier, vooral omdat het zo uit het niets komt) en vooral Mark Strong, een acteur die ik vooral ken van weinig opvallende schurkenrollen in o.a. Kick-Ass, Sherlock Holmes en Robin Hood. Hier geeft hij een bijzonder pakkende performance die wel eens de beste van zijn totale werk kan worden. Maar boven alles is dit Oldmans film. Je zou het haast niet zeggen, omdat hij ondanks dat hij meer scènes heeft dan iemand anders hij vaak afwezig lijkt. Hij zegt weinig, heeft bijna de gehele tijd één gezichtsuitdrukking (ondanks zijn naam glimlacht hij slechts een keer, geen brede lach) en ik heb hem misschien één of twee keer kunnen betrappen op een stemverhoging. Voor het grootste deel lijkt hij er maar wat rond te lopen en te observeren met die grote bril van hem. Het personage fascineerde me, omdat hij zo gesloten is. Dat spionnen in films vaak niet enorm emotioneel zijn is gewoon, maar dit is het toppunt. Het knappe aan Oldman is dat hij toch de gevoelens bij Smiley vaak herkenbaar maakt, in ieder geval voor de actieve kijker. Hoe hij dat precies doet is me eigenlijk een raadsel, aangezien hij dus niet veel mimiek heeft, weinig beweegt en niet veel praat. Geen idee hoe Alec Guinness hem speelde (ik moet de mini-serie nog zien), maar waar Kos zich niet kan voorstellen dat Guinness overtroffen wordt, kan ik me niet voorstellen dat het beter kan dan Oldman hier. Ik ben nooit zo'n fan geweest van Oldman, juist omdat hij vaak nogal overacteerd, zeker in de jaren '90 nog. Maar zoals Prudh hier al schreef lijkt hij steeds kalmer te acteren, maar kalmer dan dit zal hij niet worden, tenzij hij een lijk speelt in zijn volgende film. Het understatement hier zou veel Aziatische acteurs afschrikken.

En dat is niet alles. Tomas Alfredson is ook nog eens een superieur regisseur, zoals we al wisten van Let the Right One In. Wat een sfeer schept hij hier. Erg somber en grauw, stoffig zelfs, maar ook weer erg mooi en prettig gestileerd. Uiteraard veel shots door ramen om het spionagegevoel te versterken. In combinatie met de prachtige art-direction is dit één van de mooiste films van het jaar. Het scenario is daarnaast erg knap en weet zover ik weet zonder plotgaten een bijzonder complex verhaal te vertellen (het boek is geloof ik erg dik) zonder dat er iets onafgewerkt over blijft (al viel het me op dat Ciaran Hinds personage geen uitdieping kreeg, dat lijkt me iets dat geschrapt is). Het is zo perfect als je mag verwachten. Geen adrenalineverhogende thriller, geen wervelend spektakel, maar een meesterwerk in onderhuidse spanning, paranoia en subtiele karakterschetsen. Oh, en een prachtig tijdsbeeld als bonus. Ik ging voor vier sterren, maar de film spookt nu al twee dagen flink in mijn hoofd rond, meer dan enige andere film in tijden, dus ik verhoog naar 4,5*

P.S.: Is deze poster niet mooier?

Aan het begin van de film betwijfelde ik of ik dit wel goed ging vinden. Je kijkt immers naar egocentrische personages met een eindeloze voorraad aan zelfmedelijden en problemen die voor minstens de helft niet bestaan en voor de andere helft waarschijnlijk gewoon op te lossen zijn als ze zich er maar eens voor zouden inzetten. Voor dergelijke karakters moet ik nogal in de stemming zijn en echt boeiende films levert het doorgaans niet op.

Maar na een tijdje kreeg ik de indruk dat Lena Dunham prima wist waar ze mee bezig was. Ze speelt zelf een op het eerste gezicht aandoenlijk meisje, met een uiterlijk en karakter dat je te weinig ziet in de films, maar al snel kom je er achter dat achter die zachte kant een hoop narcisme en weinig begrip voor anderen schuilgaat. Eerlijk gezegd betwijfelde ik of Dunham zelf die eigenschappen gemist had en gewoon zichzelf speelde (de film schijnt deels autobiografisch te zijn en dan krijg je al snel de indruk van een egocentrisch portret), maar de manier waarop het verhaal zich ontwikkeld maakte al vlug genoeg duidelijk dat ik het verkeerd had. Dunham zelf noemde haar personage in een interview met Sight & Sound een versie van haarzelf, minus haar zelfbewustzijn. Daardoor weet Dunham aan de ene kant affectie op te roepen voor het personage, maar zorgt ze er aan de andere kant ervoor dat ze er niet gemakkelijk vanaf komt.

De bijrollen komen er allemaal slechter vanaf. De moeder is nog menselijk, maar de rest won mijn sympathie niet, buiten dat oude studiegenootje met die grote bril, duidelijk het meest oprechte karakter, die door Aura ruw aan de kant gezet wordt. Dat Aura hierna door Dunhams scenario gestraft wordt met een van de meest trieste sekservaringen uit de filmgeschiedenis laat zien dat Dunham het met me eens is.

De film is subtiel grappig, niet hilarisch, net zoals hij subtiel kritisch is in plaats van meedogenloos. Het voelde fris aan, overigens ook doordat het allemaal zo natuurlijk overkomt. Voor een indiefilm is het niet bijzonder quirky (enkele dialogen daargelaten), maar toch enigszins excentriek. Voor mumblecore is het dan weer niet lelijk of inhoudelijk weinigzeggend, zoals Nights and Weekends. Er zit een goede balans in. Toegegeven, het onderwerp is zo klein als de meubelen uit de titel. Er bestaan weinig mensen met minder problemen dan Aura hier. Maar ik moet toegeven dat ik momenteel, als een vrij recent afgestudeerde student die weer bij zijn ouders ingetrokken is en op zoek is naar zijn plaats, me wel in die kleine problemen kan herkennen (zelfs al lijkt mijn omgeving, de mensen erin en mijn karakter niet op die van haar; gelukkig). Daardoor kon ik het wellicht wat meer waarderen, want ik kan me aan de andere kant voorstellen dat voor sommige mensen deze film en zijn personages compleet onuitstaanbaar zijn.

Ik merk trouwens ook nu pas echt hoe goed ik de film vind. Hij is erg blijven hangen door de dag heen, terwijl ik het tijdens de kijken vooral aardig vond (en op het begin dus vervelend). Ik ga nog voor de 3,5*, maar misschien zit er een kleine 4* in.

Truffaut op zijn Godards. Of niet, want als deze film een succes was geworden had Truffaut waarschijnlijk deze stijl doorgezet, maar omdat het een commerciële teleurstelling was besloot Truffaut zich verder toch op wat meer narratieve films te richten. Daardoor is Tirez sur le Pianiste de enige echt experimenteel aanvoelende film van Truffaut. Dat voelt als een gemis, want Truffaut blijkt dit minstens zo goed te kunnen als Godard. De enige reden om het geen gemis te noemen is doordat Truffauts andere werk ook gewoon uitstekend is.

Het is eigenlijk een beetje wat je verwacht als je de term "nouvelle vague" hoort. Erg los en goedkoop geschoten, vol filmverwijzingen, met een zelfbewuste stijl en een wat vaag verhaal dat er nauwelijks toe doet. Dit vind ik echter één van de meest frisse en ook meest vermakelijke films van de stroming. De speelduur is erg kort, maar Truffaut wilde dat iedere scènes iets te bieden had dat hem boeide, zodat er geen tussenscènes of zoiets waren. Dat werkt hier uitstekend. Als totaal is het misschien een wat wazig rommeltje, maar er is zoveel te genieten dat dit niet uitmaakt. Soms werkt een idee niet, maar meestal is het erg sterk.

Erg interessant ook om de invloed op latere films te zien. Tarantino zei ooit niet door Truffaut geïnspireerd te zijn, maar het zou me verbazen als hij deze niet gezien heeft. Toen ik jaren geleden Pulp Fiction voor het eerst zag had het een enorme impact op me om gangsters te zien die luchtige, onzinnige onderwerpen met elkaar bespreken. Sinds Pulp Fiction is het een cliché geworden, maar het bleek toch niet Tarantino's uitvinding te zijn, want hier zit het al in. Leukste opmerking is als een gangster opmerkt dat hij altijd de deur op slot doet en als er iemand aanklopt hij zich indenkt dat het een moordenaar is, want als het dan een dief blijkt te zijn is dat een meevaller. De film en zijn script zitten vol met dat soort ideeën.

Het meest bizarre hier wel de toon, wellicht dat de film daardoor hier niet zo gewaardeerd wordt. De wisseling van bloedserieus naar compleet absurd (en terug) is hier vaak enorm abrupt en het rijmt zelden met elkaar. Niettemin kwamen bij mij zowel de humor als de tragedie aan. Truffaut was kennelijk zo goed in vorm toen dat hij iedere scène z'n eigen kracht kon geven. Naast de vele grappen rond de gangsters, werkt ook gewoon zo'n hartverscheurende scène met Nicole Berger's monoloog voordat ze zelfmoord pleegt.

Knappe film dus. Ik zou het één van de beste van Truffaut noemen, maar bijna alles wat ik van hem zag valt onder die noemer.
4*

Kennelijk is het boek van Arnon Grunberg, dat ik niet gelezen heb, structureel compleet omgegooid voor de verfilming. Grappig om te lezen, omdat ik de film op een bepaalde manier erg literair vind overkomen. Gelukkig pakt dat niet slecht uit: Tirza is een erg goede film geworden.

Het is vooral een film die erin hakt. Ik had eigenlijk niet verwacht dat het allemaal zo duister zou worden, maar de grimmige ontknoping rond het mysterie van Tirza's verdwijning is vrij uniek voor iets dat bedoelt is voor een commerciële film. De hele tijd zit je naar een imperfecte, maar niet onsympathieke man te kijken, die uiteindelijk eindigt als een soort gestoorde sociophaat. Het is een twist die werkt, omdat het de eerdere gebeurtenissen in de film in een veel interessanter perspectief zet. Had ik vooraf het gevoel naar een niet onaardige, maar ook weinig bijzonder mysterie met wat verwijzingen naar actuele onderwerpen te kijken (een beetje als Mannen die Vrouwen Haten, alleen dan met een exotische locatie), blijkt het uiteindelijk meer om een karakterstudie te gaan van een zelfhatende, onzekere man. Het maakt de boel meteen een stuk intenser. Achteraf heb ik veel bewondering voor het scenario, dat precies op de juiste momenten de juiste informatie prijsgeeft. De regie zorgt voor enkele mooie beelden, maar is in vergelijking tot het scenariowerk wat onopvallend. Gijs Scholten van Aschat is perfect in de hoofdrol.

Er zijn wel wat kleine minpunten. Johanna ter Steege's personage is te onsympathiek gemaakt. Dat iedere zin van haar een rotopmerking was begon na een tijdje tegen te staan (en haar op het laatste moment bezorgd maken voelt teveel aan als een simpele truuk). Ook vond ik die scènes met de zeehond er wat te dik bovenop liggen. Iets te opvallend symbolisch zeg maar. Over het algemeen ben ik echter best onder de indruk. Eigenlijk ook wel benieuwd hoe het boek dit verhaal aangepakt heeft.
4*

Sinds de release had ik deze film niet meer gezien. Gisteren ben ik er toch maar weer eens voor gaan zitten. Helaas blijkt nogmaals dat dit mijn film niet is.

Eigenlijk zijn er maar twee dingen goed aan deze film: Kate Winslett en wat van de latere scènes als het schip zinkt. Voor de rest kon ik hier weinig plezier uithalen. Er is geen echt goede dialoog in te vinden (er worden vrijwel alleen standaardzinnetjes gebruikt), Leonardo DiCaprio's personage is oersaai, Billy Zane is volslagen belachelijk in deze rol en zijn handlanger hoort überhaupt niet in dit genre thuis. Het drama deed me niets. De film voelde voor mij volslagen leeg aan. Ook vreemd dat naast alle grote special effects de lijken die in het water drijven dan weer duidelijk poppen zijn. Dat kun je met zo'n budget nauwelijks maken, naar mijn mening.

Het zou allemaal niet zo heel erg zijn als de film niet zo ongeloofelijk lang duurde. Hoe ik er ook over na denk, ik kan niets vinden waardoor de 3 uur lengte verantwoord kan worden. Het slaat nergens op om zo'n klein verhaaltje zo lang uit te spinnen. Er lijkt soms geen einde aan te komen.

Ik blijf met het gevoel zitten dat Cameron's ambitie hem iets te ver heeft doorgedreven. Ja, het grote publiek smult ervan, maar ik denk dat het allemaal nog indrukwekkender had kunnen zijn. Voor mij is het niet meer dan een aardig wegkijkertje, maar dan wel een wegkijkertje dat 3 uur duurt.

2,5*

To Be or Not to Be is wel degelijk een opmerkelijk geval. Patriottistische, heldhaftige drama's werden er in 1942 inderdaad veel gemaakt, maar dat was dan ook de meest veilige manier om de oorlog te benaderen. Buiten de nazi's om zou niemand beledigt kunnen worden door Casablanca. To Be or Not to Be is een totaal ander geval. Ik vond de humor bij vlagen opvallend anarchistisch en zelfs zwartgallig. Chaplins The Great Dictator was natuurlijk eerder en misschien daarom nog gewaagder, maar persoonlijk vind ik To Be or Not to Be nog een stuk venijniger dan Chaplins film. Er is al eens hier gevraagd of je rekening moet houden met de tijd en de omstandigheden waarin deze komedie is gemaakt. Voor mij maakt het zeker verschil. Niet omdat ik nou zo'n geschiedenisfan ben, maar vooral omdat de ervaring van de film erdoor verandert. In plaats van een vermakelijke klucht komt er ook ineens een laag spanning om de hoek kijken bij de meer gewaagde grappen. Geen spanning als in een thriller, maar meer zo een die komt kijken bij het vertellen van een grap die je niet mag maken.

Het eerste kwartier behoren sowieso tot de meest grappige die ik ooit in een film gezien heb, eens te meer omdat ik iets veel bravers verwacht had. We zijn nog nauwelijks begonnen of Hitler marcheert al in zijn eentje door Warschau. Briljante opening. En dan die scène in het SS-kantoor, met die jongen van de Hitler-jügend, gevolgd door Hitlers binnenkomst met de opmerking "Heil myself" (op zich al een leuke grap, maar vooral de houding en stem van de acteur zijn hilarisch). En dan natuurlijk de onthulling dat het om een theatervoorstelling ging, met Carole Lombard die in een nette jurk een scène wil spelen in een concentratiekamp. Allemaal perfect gedaan en een geweldige manier om de film meteen op z'n kop te krijgen.

Helaas verliest de film daarna ietwat aan vaart. Het spionnenplot wordt opgezet en helaas koos men ervoor om dit zo droog mogelijk te brengen, met nauwelijks humor. Dus we zitten 20 minuten naar expositie te kijken, die ietwat tegenvalt na zo'n briljante opening. Zodra Lombard en Benny echter weer de hoofdrollen overnemen van die ietwat charismaloze piloot vind de film zijn humor terug en blijft het tot het einde briljant en grappig (met een speech uit The Merchant of Venice als een mooi serieus moment). Het is nogal een klucht, vol met vermommingen, maar ik heb het zelden zo leuk gedaan zien worden, vooral omdat de nazi's er wel erg lullig mee afgebeeld worden. Anderzijds is het opvallend hoe menselijk die dokter gebracht wordt. Eigenlijk is hij een van de grootste vijanden in de film, dus ik zou eerder zo'n smerige rat verwachten zoals gewoonlijk in oorlogsfilms uit de jaren '40. Dat Lubitsch er een vrij normale man van heeft gemaakt is net zo gewaagd als de grappen, al is het eerlijker, omdat Lubitsch zich lijkt te beseffen dat nazi's niet alleen in psychopaten schuilen.

Dit is dus een fantastische komedie. Benny en Lombard zijn perfect in de hoofdrollen. De dialogen zijn gedenkwaardig en de situaties worden goed uitgebuit. Eigenlijk heeft criticus David Thomson het 't beste gezegd: "In some total conflict, if one side is making To Be or Not to Be in the middle of a war and the other is not - you know which side to root for."
4,5*

Hitchcock gaat op vakantie aan de Rivièra en neemt mee... Grace Kelly en Cary Grant! Niet echt veel meer. Hitch laat de sterren en de locatie hun werk doen en doet het zelf rustig aan. Toegegeven, dat is niet helemaal eerlijk, want deze film kreeg niet voor niets een Oscar voor cinematografie, want het is vaak spectaculair gefilmd.

Het is ook echter wat moeilijk om echt iets om deze film te geven. Als lekker zomers filmpje is het allemaal best oké en het levert luchtig vermaak, maar het is duidelijk dat niemand enige moeite heeft gestoken in het verhaal, dat van onwaarschijnlijkheden aan elkaar hangt en wat potentie laat liggen (zo dacht ik heel lang dat de onthulling zou zijn dat Grace Kelly de dief zou blijken, een idee dat op een bepaalde manier past bij het geheel en het interessanter had gemaakt). Echt spannend wordt het nooit, maar ook niet echt grappig, waar Hitchcock hier toch voor lijkt te gaan.

Aan de andere kant gaat hij natuurlijk ook voor romantiek en moest dit vooral een sexy film worden. En toegegeven, als zodanig werkt het wel. Grant en Kelly zijn de perfecte acteurs hiervoor en zorgen er met gemak voor dat het nooit saai wordt. De beroemde "breast or leg"-scène viel wat tegen, de zin wordt er wat tussen gesmeten. Daar staat tegenover dat de eerste kus die Kelly Grant geeft wel echt geweldig is, nog beter dan de beroemdere kus van Kelly in Rear Window. Erg mooi naar opgebouwd en uitgevoerd. Ook de vuurwerkscène mag er zijn. Dat die eigenlijk over het randje van alle smaak gaat mag niet deren, want dit is er net de film naar.

Dus nee, dit is geen Hitchcockhoogstandje, maar voor onvervalste Hollywoodglamour, zei het aan de Rivièra kun je slechter terecht dan bij To Catch a Thief.
3*

De film heeft een groot deel van het verhaal van Casablanca, de chemie tussen Bacall en Bogart uit The Big Sleep en de typische Hawks-relaxdheid + Walter Brennan uit Rio Bravo. Alledrie films die bij mij op 5 sterren staan. Dat ik To Have and Have Not geweldig zou vinden stond dus eigenlijk bij voorbaat al vast en ik heb eigenlijk ook al meteen alle pluspunten gegeven. Het is gewoon een heerlijk filmpje geworden. Toch ontbrak er iets, maar ik kan mijn vinger er niet op leggen. Misschien is het wel zo dat To Have and Have Not iets teveel op een mix tussen voorgenoemde films lijkt (of ze eerder of later gemaakt zijn doet daar niets aan af) en dat die andere films allemaal duidelijk beter zijn. Of misschien komt het gewoon omdat de film het aan een of meerdere echt uitzonderlijke momenten ontbreekt. 5 sterren geef ik er in ieder geval nog niet aan, maar buiten dat om is het een uiterst vermakelijke film die ik met plezier heb bekeken.

4*

Eerder vandaag schreef ik bij L'Avventura dat de film ongeveer zo was als ik verwacht had, maar dat dit niet zo slecht uitpakte als ik vreesde. Bij To Kill a Mockingbird vond ik daarentegen een film die compleet anders was als verwacht en die ook nog eens beter was dan ik vermoedde. Dat zie ik nog liever eigenlijk.

Ik dacht dat dit een en al rechtzaak zou worden en daarnaast zo'n typisch maatschappelijk betrokken film waarvan je er eind jaren '50 en begin jaren '60 zoveel zag. Schijnbaar kwam men er in Hollywood rond die tijd achter dat er iets fundamenteels mis was met de verschillende maatschappelijke verhoudingen in Amerika. Zeker als het op de verhoudingen tussen zwart en blank aankomt. Gevolg was een lading films die dergelijke thema's aankaarte, vaak geregisseert of geproduceert door Stanley Kramer. Ik heb er niet veel van gezien, maar naar huidige maatstaven zijn dergelijke films, hoewel goedbedoeld, wat te simplistisch en hebben wat aan hun kracht verloren. Ik vreesde dus dat To Kill a Mockingbird in deze groep behoorde.

In zekere zin is dat ook wel het geval. Ja, er zit een verhaallijn in rond rassenverhoudingen en ja, dit wordt allemaal net wat simpeler neergezet als dat het is. De verrassing voor mij was echter het perspectief. Ik wist niet dat de film bekeken zou worden vanuit de ogen van kinderen. En dit maakt een wereld van verschil!

Er wordt hier in enkele berichten al naar gehint, onder andere door Mister Blonde en BASWAS, maar ik maak er maar even een statement van: To Kill a Mockingbird is een kinderfilm! Niet voor de allerkleinsten, maar voor kinderen die waarschijnlijk aan het einde van hun basisschoolperiode zitten. Ik kan me voorstellen dat dit voor hun een razendspannende en zelfs magische filmervaring kan zijn, mits ze bereid blijken voor zwart-wit-beelden.

Waarom noem ik dit een kinderfilm? Niet alleen omdat het vertelperspectief vanuit kinderen is, al speelt dat wel een rol. Belangrijk is de sfeer. Het deed me aan The Night of the Hunter denken, zelfs al valt die film in een heel ander genre en is daar de stijl nog enkele malen excentrieker. In zekere zin is To Kill a Mockingbird gefilmd als een sprookje. Recensies op het internet spreken gek genoeg van een realistisch uiterlijk. Natuurlijk bestaat de plaats waar het zich afspeelt echt en zitten er autobiografische elementen van de schrijfster van het boek in, maar de filmstijl is niet direct realistisch. Er zit zelfs een minimale vorm van expressionisme in. Twee scènes doen meer denken aan een horrorfilm dan aan de werkelijkheid, namelijk Boo's schaduw die vrij vroeg in de film boven Jem hangt en de 'schurk' die dronken op de auto afkomt waar Jem in zit. Doen deze aan de realiteit denken? Zeker niet. Neem daarnaast ook het moment dat Atticus voor de gevangenis moet wachten terwijl er een boze menigte op afkomt. Aan het begin zien we Atticus vanuit een afstand alleen zitten. De hele plaats is donker, maar waar Atticus zit is het licht fel, doordat hij een huiskamerlamp daar heeft neergezet. Het ziet er prachtig uit en het heeft een sprookjesachtige, heroïsche zeggingskracht. Maar is het realistisch, mwah, daarvoor is het teveel... anders. Dit gegeven wordt zelfs doorgedrongen tot in de rechtbank. Bijna alles hier is wit, waardoor de zwarte beschuldigde nog eens extra afgetekend wordt van de rest. Dat laatste kan ook persoonlijke verbeeldingen zijn, maar er zit zeker nog meer bewijs in voor een wat expressionistischere aanpak.

De keuze voor zo'n aanpak wordt gerechtvaardigt door de voice-over. Dit zijn echt beelden van iemand die terugkijkt op bealngrijke gebeurtenissen op het verleden (al zijn er een paar korte stukjes waar Scout eigenlijk niet bij was, maar dat vergeef ik wel en ze heeft er waarschijnlijk van gehoord). Herrinneringen kunnen soms dingen anders laten lijken dan ze waren en de film moet dus ook vooral als een subjectieve beleving gezien worden. Doordat de hoofdrolspeler indertijd een kind was herrinnert ze zich ook dingen zoals kinderen die begrijpen.

Dit rechtvaardigt ook het simplisme van de film. Een kind van zes is sneller geneigd om mensen in helden en schurken in te delen. Natuurlijk is pappa is de grote held. Bovenal zijn de woorden van de vader vaak zo simpel (en leerzaam bedoelt) omdat hij zijn kind grotemensendingen probeert uit te leggen. Daar kun je je als volwassene aan storen, maar in ieder geval zegt Atticus geen dingen die voor kinderen niet het leren waard zijn. Daarbij kruipen er soms donkere elementen in die door Scout als kind niet begrepen werden, al kan ik me die verbeelden. Bob is een onsympathiek, gemeen karakter, maar in mijn ogen geen complete schurk, omdat hij ook duidelijk een slachtoffer is van de omstandigheden waarin hij leeft. Dit komt nog wel duidelijk terug in de film zelf. Maar waarom wilde Tom Mayella helpen? Echt uit medelijden, of toch een zekere aantrekkingskracht (waarmee ik niet wil zeggen dat hij haar verkracht heeft of ook maar gedurft zou hebben haar te kussen, dat zeker niet)? En als Atticus beweerd dat Tom gevlucht is en toen neergeschoten, kwam bij mij meteen de gedachte in me op dat iemand bewust Tom had neergeschoten, omdat er nog hoop is dat hij vrijgesproken zou worden bij hoger beroep. Mulligan gaat verder niet echt op dit soort zaken in. Wijselijk want voor een kinderfilm zou dat te zwaar zijn, maar ik denk graag dat hij voor de volwassen kijker wat openingen overlaat die wijzen op volwassenere thema's. Of het mijn verbeelding is of niet maakt eigenlijk weinig uit.

De belangrijkste reden waarom ik dit echter als een kinderfilm zie is omdat ik het zo ervaarde. Ik voelde me bijna een soort kind tijdens het kijken. Gewoonlijk is het niet bepaald prettig om door een film als kind aangesproken te worden, want dat betekend vaak dat de toon betuttelend is en de makers denken dat je dom bent. Hier wordt echter meer het gevoel van de kindertijd benadert. Het voelt als een kinderavontuur. Dit komt ook het moraliserende karakter dat er bij vlagen in zit ten goede. Dat hoort een beetje bij de kinderervaring. Opgroeien, dingen meemaken en erbij leren.

De casting van Gregory Peck verdient een aparte vermelding. Hij won een Oscar voor zijn rol, maar eigenlijk vind ik hem niet echt beter spelen dan anders. Hij is hier simpelweg beter op zijn plaats. Peck is nooit een favoriet van mij uit de oude acteerstal geweest. Hij is vooral geschikt voor onbuigbare rollen met een soort gezaghebbende, ietwat elitaire uitstraling. Een soort gentleman- Charlton Heston. Meer charisma dan acteertalent. Dat is echter precies wat Atticus Finch nodig heeft. Zijn vader gezien vanuit de ogen van de dochter behoort een beetje larger-than-life te zijn, een supernobele goedzak. De Oscar had Peck dan ook eigenlijk moeten afstaan aan de castingdirector. Zelden zo'n effectief staaltje casting buiten acteerwerk om gezien.

Ik twijfelde de hele tijd tussen 4* en 4,5*. Er is één moment waar ik echt een probleem mee heb. Als Atticus Finch die zwarte gemeenschap verteld dat Tom dood is komt die Bob eraan en spuugt Atticus in het gezicht. Atticus reactie had ik niet willen missen, maar dat die zwarte gemeenschap niets doet bij de aanwezigheid van Bob, die hun familielid onschuldig de dood in jaagde en vervolgens de man die voor hun opkomt in het gezicht spuugt gaat er bij mij niet in. Ik snap dat de zwarten zich in zo'n plaatsje wat rustiger moesten gedraagde om te voorkomen dat ze een lynchmob op hun dak kregen, maar dit is wel erg passief. Ik geloof het niet. Daarnaast vond ik sommige dingen net wat te voor de hand liggend en voorspelbaar, zoals dat Boo niet slecht bleek te zijn en uiteindelijk ergens een helpende hand zou bieden. Al is zijn uiteindelijke verschijning dan toch wel pure filmmagie

Toch kan ik me hier allemaal enigzins overeenzetten, omdat To Kill a Mockingbird toch wel een bijzondere ervaring voor me was. Ik heb de afgelopen jaren wel kinderfilms gezien die me bevielen en ook goede sprookjes op celluloid gezien, maar geen film heeft het kind-zijn denk ik ooit zo sterk voor mij voelbaar gemaakt als deze. Het deed me denken aan hoe ik als zesjarige verwondert kon raken door een sprookje. Een dergelijke ervaring is toch wel 4,5* waard.

Mijn dertigste Allen.

Een duidelijke lichtgewichtfilm van Allen, waarbij ik stiekem het gevoel heb dat hij minder tijd dan ooit aan het script heeft besteed. Het voelt soms haastig afgewerkt, bijvoorbeeld bij de afronding van het verhaallijn rond Eisenberg (een einde dat sowieso voorspelbaar is voor mensen die Woody Allenfilms kennen). Het zijn ook duidelijk gewoon korte verhalen die hij in gedachte had en voor het gemak allemaal in Rome geplaatst had. Ik moest er even aan wennen dat de verhalen kennelijk niet dezelfde tijdspanne hebben. Terwijl in één verhaal er bijvoorbeeld dagen voorbij waren gegaan, was er in een andere misschien maar een uur verstreken.

Het maakt me echter niet zo heel veel uit allemaal. Briljant is het absoluut niet, maar het luchtige, zomerse sfeertje en de leuke grappen maken veel goed. Het is gewoon weer typisch Allen en dat ligt me zo goed dat het me maar zelden uitmaakt als de film iets minder is, want het is meestal goed voor een glimlach. De verhaallijnen rond Allen (hij doet het nog steeds leuk als acteur) en de operazanger en die van Benigni (verrassend genietbaar in een veel minder drukke rol dan gewoonlijk) waren duidelijk het leukst, want Allen is wel goed in dit soort absurdisme. Het verhaal met het Italiaanse koppel was wel aardig, maar het was jammer dat die met Page en Eisenberg teveel een herhaling was van oude Allenthema's die een langere film nodig hebben dan de kortfilmbehandeling die Allen er nu aan geeft. Extra jammer aangezien Eisenberg geboren lijkt te zijn om in films van Allen te spelen en Page lekker against-type speelt met haar loom-sexy verleidingen en diepe stem (ze deed me denken aan Judy Davis qua manier van praten; toeval?). Baldwin deed het hier ook prima, maar ik vond de manier waarop zijn personage van werkelijk persoon naar hersenschim gaat wat onhandig, vooral dat Page en Gerwig hem soms wel en soms niet lijken te zien. Dat werkte beter bij Bogart in Play It Again, Sam.

Geen Midnight in Paris, maar wel een zonnig tussendoortje.
3*

Oef.

Zo betoverend als ik The Tree of Life vond zo moeilijk vond ik het bijna om door To the Wonder te komen. Wat er precies mis is gegaan vind ik moeilijk te zeggen. Bij The Tree of Life heb ik het ook altijd al lastig gevonden om uit te leggen wat ik er nou zo geweldig aan vond, waarschijnlijk omdat het wat abstract is. To the Wonder heeft veel weg van The Tree of Life en op ongeveer dezelfde manier is het niet makkelijk om dit toe te lichten. Toch een poging.

To the Wonder is denk ik tegelijkertijd te banaal en te zweverig om echt goed te werken. De centrale handelingen missen iets extra's, het verhaal stijgt nooit uit boven een simpele reeks fases van een relatie die steeds weer aan en uit lijkt te gaan (met even een intermissie als Affleck een korte romance begint met McAdams, waarschijnlijk het minste stuk uit de film). Het is niet erg dat voor deze narratieve vorm gekozen is, maar juist zo'n onderwerp werkt voor mij beter als de voeten wat meer op de grond staan. Films op relaties steunen sterker bij mij op herkenbaarheid, maar er is niets herkenbaar aan Olga Kurylenko die steeds in de rondte danst. Affleck blijft steeds op afstand en krijgt bijna geen dialoog of voice-over. Sterker nog, zelfs de relatief kleine rolletjes van Bardem en McAdams krijgen meer tekst en voelen meer als personen aan dan Affleck. De film focust zich dan ook meer op het perspectief van de vrouwen en dan vooral Kurylenko. Kurylenko en Bardem spelen eigenlijk prima (Affleck en McAdams zijn hier vooral vlak), maar de film geeft ze te weinig diepgang. In The Tree of Life vond Malick een bijzondere balans tussen een bepaalde vorm van huiselijkheid en het hogere en hier had zoiets dergelijks ook in gepast.

In feite past To the Wonder in de lijn die de films van Malick momenteel volgen: ze worden steeds minder narratief. Het lijkt alsof dit de ultieme poging is om het zo abstract mogelijk te houden en film als emotie maken. Wellicht kun je dit dan ook al onder experimentele cinema scharen als je wilt. Maar hier vind ik de emoties niet sterk genoeg, het lijkt te plat. De filosofisch klinkende voice-overs (het enige element waar ik niets mee had in andere Malickfilms, Badlands uitgezonderd) helpen hier ook niet mee en lijken ditmaal zelfs bijna een parodie. Zelfs de beeldtaal lijkt nog slechts objectief mooi: het ziet er knap uit, maar weinig beelden blijven ditmaal echt hangen, terwijl The Tree of Life voor mij bijna een collage was van onvergetelijke shots. Het is hier allemaal een beetje eenheidsworst, waarbij veel shots de andere kunnen vervangen, terwijl bij de voorganger veel shots op een bepaalde manier goed getimed werden en zelfs de meest willekeurig lijkende beelden een associatie in het grote geheel. De eentonigheid van het visuele is ook de belangrijkste reden dat To the Wonder erg lang lijkt te duren. De eerste helft kon ik er nog enigszins in mee gaan, maar de tweede helft kon het me nog maar weinig schelen wat er te zien was.

Niettemin, het camerawerk in combinatie met de muziek zijn het enige dat deze film de moeite waard maken. Er waren momenten die me wel wat deden, maar gek genoeg kan ik me er daar nu nog met moeite één van herinneren en zelfs die momenten die me te binnen schieten lijken nu al minder speciaal. Veel van mijn favoriete stukken waren met Bardem. Ik denk dat de stijl beter bij zijn zoektocht naar geloof paste dan bij de centrale relatie. Had Malick dat maar als zijn uitgangspunt gekozen.

2*

Ja, Almodovar maakt er een vreemde bende van en laat je nogal wat onwaarschijnlijke plottwists slikken. Gewoonlijk zou ik dat vreselijk vinden, maar gek genoeg werkt het hier voor mij wel. Althans gedeeltelijk. De twists zijn misschien vergezocht, ze passen wel bij het doel van de film. De hele film zit vol met parallelen, zo dus ook de verhaallijnen. Van de moeder die reclame maakt voor orgaandonoren en vervolgens zelf haar reclame moet naleven, tot aan de vele verwijzingen naar A Streetcar Named Desire op zowel het toneel als in het echt: alles lijkt op een bepaalde manier een tweede keer voor te komen. Vaak in één geval nep of geacteerd, en in het tweede geval vind het echt plaats. Zelfs de titel doet mee, want het is natuurlijk geen toeval dat All About My Mother qua naam verwant is aan All About Eve. Geforceerd? Een beetje, maar de film is wel consequent in het trekken van paralellen.

Het enige nadeel is dat dit misschien de reden is dat ik niet echt ontroerd werd door de film. Of misschien benaderde de film het iets te luchtig allemaal. Veel mensen omschrijven dit als een melodrama of zelfs een tragedie en in principe is het dat ook wel, maar zo heb ik het nauwelijks ervaren. De film zit vol met leven en een aanstekelijk enthousiasme. Het is en blijft drama, maar ergens vond ik het wel een aangename film. Een leuke mix tussen serieus en luchtigheid. Al voorkomt dit misschien wel dat de film echt geweldig wordt voor mij.

De personages spraken me overigens ook opvallend genoeg aan. Ik vind travistietentypetjes doorgaans heel flauw, maar Agrado wist mijn sympathie toch wel te winnen. Ze deed me overigens wel heel erg denken aan Jack Lemmon in vrouwenkleren in Some Like It Hot. Ze had zelfs vergelijkbare maniertjes. Cecilia Roth's hoofdrol vond ik ook erg sterk. Wel vreemd overigens dat Almodovar hier lijkt te willen stellen dat iedereen wel een travistiet kent en ermee naar bed wil.

Almodovar valt me tot nu toe goed mee. Ik had gedacht dat het helemaal mijn ding niet zou zijn en zijn impopulariteit mij veel MM'ers wekte ook geen grote verwachtingen op. Een groot bewonderaar ben ik nog niet, maar als Almodovars andere werk ongeveer op deze lijn ligt of op die van Hable con Ella (die ik toch wat sterker vond) wil ik er zeker wel meer van zien.
3,5*

Zoals Mochizuki Rokuro al schreef is het een echte dagdroomfilm en als zodanig werkt hij ook het beste. Het eerste uur is dan ook heerlijk. Ik vond het daarin nooit briljant worden, daarvoor zitten er teveel welbekende animehighschoolperikelen in en is het ook een beetje teveel een minder gedetailleerde variant op Groundhog Day. Ook vond ik de regels van het tijdreizen nogal inconsistent. Zo gaat Makoto na haar tweede tijdsprong (met het toetje) weer terug in de tijd waarin ze was zonder te springen, maar dit gebeurt nergens anders. Ook vergeet Makoto niet wat er gebeurt is voordat Chiaki haar tijd terugdraait, maar als zij hetzelfde bij hem doet gaat zijn geheugen mee. De regels van het tijdreizen waren telkens zo ingesteld op hoe het de schrijver goed uitkwam en dat maakt het toch wel wat zwakker, omdat alles dan mogelijk wordt.

Veel deert het niet, want het eerste uur probeert nooit de indruk te wekken dat het serieus gaat om tijdreizen en de gevolgen daarvan. Het is gewoon een zomers filmpje over het puberleven. Tienermeisjes spelen de hoofdrol in waarschijnlijk meer dan de helft van alle animes, dus het is moeilijk om er nog met een te komen die werkelijk opvalt, maar Makoto is misschien wel de meest charismatische die ik tot nu toe zag. Een erg leuk personage, die op zichzelf de film al wel de moeite waard maakt. Ik vond de chemie met haar twee vrienden ook iets naturels hebben. De animatie en de beelden in het algemeen behoren niet direct tot het mooiste dat de stijl te bieden heeft, maar hebben toch iets fris. Daarbij waren de meeste scènes goed voor een glimlach.

Het ging voor mij echter de mist in na het eerste uur en de onvermijdelijke 3,5* werd toch vermeden. Er moet dan namelijk ineens meer plot in komen. Op zich niet erg, maar kom dan toch met iets aanzetten dat ergens op lijkt te slaan. Het erg luie script verteld ineens over een man uit de toekomst die een schilderij komt zien om onduidelijke redenen, die terug moet naar de toekomst om evenzeer vage motieven, die kennelijk gestraft kan worden als hij de hoofdpersoon er over verteld, maar die er toch mee wegkomt ondanks dat zij aan het einde aan hem verteld wat hij verteld heeft. En dan werkt zijn manier van tijdreizen ook nog eens met totaal andere regels. Iedere scène is in het laatste half uur geschreven om de scène zelf, maar als geheel wil het niet aan elkaar plakken, wat iets weg heeft van valsspelen. Het ging er duidelijk om dat het koppel aan het eind gescheiden moesten worden, maar Hosada wist kennelijk nooit te bedenken hoe en waarom. Het grootste probleem is dan vooral dat het lekkere, rustige sfeertje verstoord wordt door een rommeligheid die maar niet boeiend wilde worden. Probeer bijvoorbeeld maar eens de vraag te beantwoorden waarom Chiaki het schilderij niet ziet. De restauratie is bijna voorbij weten we. Waarom niet die één of twee dagen wachten?

Als er wat meer werk gedaan was op het scenariogebied was het vast aangenamer geweest. Nu blijft de film steken op drie sterren, door het erg sympathieke eerste deel.

Noot: Niet gedacht dat ik dit ooit zou zeggen over een animepersonage, maar die Makoto lijkt als twee druppels water op iemand die ik in het echt ken, in bijna alles behalve leeftijd en de Japanse stem. Kapsel, postuur en zelfs voor het grootste deel de lichaamstaal en het karakter komen overeen (al is Makoto wat hysterischer). Alsof iemand die meid die ik ken heeft gebruikt als voorbeeld om Makoto te tekenen. Grappig toeval.

Nogal matige film. Vrij slecht geacteerd en dan met name door de hoofdpersoon, het ziet eruit als en tv-film en dan misschien nog wat minder, het is erg traag en de dialogen zijn ook niet bijster interessant. Eigenlijk heeft alleen de interessante verhaallijn nog wel iets te bieden, al is het enigzins jammer dat uiteindelijk alle hoofdpersonen óf doodgaan óf hun geheugen gewist krijgen (met uitzondering van de man van de toekomst natuurlijk), wat iets zinloos aan het hele verhaal geeft. De laatste scène werkte daarentegen wel en daar kan ik een halve ster extra voor kwijt. Toch is hier niet veel te vinden om aan te raden.
2*

De film waar de wereld altijd al naar uitgekeken heeft: de Japanse gangsterkomedie geheel in rap!

Het is moeilijk te weerstaan. Dit is zo'n komedie waarin minstens zo veel grappen slecht als goed zijn, maar waarin zelfs de meest slechte grap met zo'n overgave wordt gebracht dat het nauwelijks de pret kan drukken. Dat gezegd hebben vond ik Riki Takeuchi als Elvis-stijl gangsterbaas net een stapje te ver in overacting vond gaan, al had dat misschien er ook wat mee te maken dat zijn wat tragere stijl van acteren wat vloekte met het hoge tempo waarop de rest van de cast te werk ging.

Het is een extravagant feestje verder. Veel lange takes, maar er gebeurt zoveel in dat het effect bijna is zoals bij snelle montage: het gevoel van een rush wordt gecreëerd. Vooral fijn tijdens de actiescènes, maar het extra lange openingsshot stal wel de show. Daar wordt het milieu meteen op indrukwekkende en gedetailleerde wijze geschetst, met meerdere miniverhaaltjes in een keer. Ook voor humor werkt dit goed: Sono weet steeds precies wanneer hij dingen in beeld moet brengen voor maximaal komisch effect.

Voor mij werkte de lengte wel. Er zitten genoeg frisse, kleine ideeën in om het scène na scène leuk te houden, zelfs al is de strekking van veel momenten hetzelfde. Wat dat betreft vind ik Sono wat fijner dan bijvoorbeeld Miike, wiens wat meer gekke films vaak minder consistent zijn. Wat ik wel jammer vond is dat die grote propeller snel gebruikt wordt om de meeste schurken uit te schakelen, om vervolgens de laatste twee overgebleven bad guys te verslaan in weinig zeggende gevechten. Daar had meer ingezeten.

Als laatste, ik weet niet of ik ooit compleet zal wennen aan Japanse rap, zeker omdat sommige nogal een baby face hebben en proberen dreigend over te komen. Is het fout als ik dat als een onderdeel van de humor zie?
4*

Aangezien ik nooit in Tokio geweest ben is het moeilijk voor mij om aan te geven hoe goed de regisseurs in Tokyo! de stad weten te vangen. Het gevoel dat ik kreeg was vooral dat ieder van hen gewoon zijn eigen stijl vasthield en niet probeerde deze meer Japans te maken. Ik lees hier en daar wat kritiek hierop, alsof men bij een stad als Tokio verwacht dat de regisseurs Japanse grootmeesters gaan nadoen, maar dat lijkt me wat onzinnig. Als men een film in Japanse filmstijl had willen maken hadden ze wel Japanners in kunnen huren om deze omnibus te maken (ben verder wel benieuwd waarom er verder geen Japanse regisseur bij dit project betrokken was). Maar goed, dat staat verder los van de vraag of Tokio hier ook echt aanvoelt als Tokio.

Moeilijk te beantwoorden als je er nooit geweest bent. Het segment van Gondry had lange tijd niet nadrukkelijk de stempel van zijn regisseur, maar had iets weg van veel Franse films, wat niet meteen wil zeggen dat dit soort kibbelende Japanse koppels niet bestaan of zich niet zo uiten. Ik vond het een fijn segment moet ik eerlijk zeggen, met prettige humor, een lichte toets en een beetje een treurige onderlaag en vooral een einde dat het toch wat meer speciaal maakt. Ondanks dat Gondry zich pas aan het einde mag uitleven met zijn gekkigheden is het wel een erg kleurrijk filmpje geworden. 3,5*

Merde vond ik het interessantst. Nu Holy Motors inmiddels uit is en ik die eerder zag, is het een wat minder verrassend segment dan het waarschijnlijk aanvankelijk was, aangezien we Merde ook al in die film ontmoette. Het is een nogal lomp segment met een extreem zwartgallig gevoel voor humor en een bizarre performance van de altijd natuurlijk gestoorde Denis Lavant. De satire, de stilering en het donkere van de film spreken me erg aan, zelfs al wordt het wat lang gerekt allemaal. Je moet het overigens maar durven: gevraagd worden voor een film over Tokio en dan met een gitzwarte satire aankomen. Carax is moeilijk te stoppen. 3,5*

Jong-Hoo Bongs segment voelde het meest aan als een traditionele Japanse film, maar was ook het minst eigen. Zo'n verhaal over een man die niet meer uit zijn huis wil komen en dat dan toch doet door liefde of iets buiten zijn macht om (in dit geval allebei, met dat meisje en letterlijk een aardverschuiving in zijn leven) is niet bepaald origineel. Iemand noemde als Castaway on the Moon. Daar moest ik ook aan denken, maar nog meer aan een hele reeks korte films die je nog wel eens op festivals tegenkomt. Ga naar een willekeurig festival en pak een korte-filmprogramma en je hebt grote kans dat je zo'n verhaal tegen komt. Wat het nog enigszins opleukt zijn visuele keuzes, zoals het afvalinterieur of de langzame onthulling dat het huis van de hoofdfiguur helemaal onder de wildgroei zit. Verder is het aardig, maar niet meer dan dat. 3*

Best vermakelijk al met al. Grootsheid lijk je niet echt te hoeven verwachten van dit soort projecten, maar dit is er in ieder geval één waar ieder deel op zijn minst onderhoudend is. Dat is ook nog wel eens anders.
3,5*

Enorm irritante film. Wat dachten ze bij de Oscars? Wilde ze eens een keer iets écht luchtigs pakken dat geen musical was? Hoe dan ook, Tom Jones is een ongeloofelijk rommelige bedoeling. Ontzettend slecht gemonteerd. Spuuglelijk gefilmd. De acteurs schreeuwen bijna constant. Er zitten een hoop kwinkslagen in, maar niemand zegt ooit eens iets scherps. De film lijkt ook nog eens ontzettende haast te hebben, behalve in twee ondraaglijk lang uitgesponnen momenten (de vossenjacht en de eetscène die Hugohei kennelijk als geil ervaarde). Het leek allemaal wat op een wanhopige poging om de nouvelle vague naar de kostuumfilm te brengen, alleen leek niemand te weten hoe je dat precies moet doen. Nee echt, Godardstijl lijkt simpeler dan het is.

Ik kan met de grootste moeite niet zien waar voor iemand hier de aantrekkingskracht ligt. Schijnbaar was dit qua seksualiteit heel gedurfd toendertijd, maar dat mij dit zelf niet opviel zegt al genoeg. Het is maar net iets meer dan American Pie, wellicht omdat iedereen hier constant dure kostuums draagt. Het enige lichtpuntje is Joan Greenwood en het ietwat rustigere tempo in de laatste paar scènes, wanneer de film het gelukkig niet meer zo druk heeft met aandacht trekken.

1,5*

Ja, twee zelfs, maar niet voor deze film. Voor Tootsie verloor hij van Ben Kingsley in diens eendimensionale vertolking in Ghandi.

Leuke film, dit, die met gemak mijn sympathie wist te winnen. Ik had er nooit echt iets van verwacht, ondanks de klassieke status, maar hij is zeker wel bovengemiddeld. Vooral toch wel door het goede scenario, de sterke karakters en de goede casting. Het viel me enorm op hoe weinig echte grappen er eigenlijk in zaten. Zoals Stephan voor mij al schreef wordt het eigenlijk gewoon gebracht als drama, maar is de situatie zelf gewoon grappig. Dat dit een goede komedie maak durf ik enorm te betwisten, al is het maar omdat de meeste van mijn favoriete komedies gewoon wel veel grappen bevatten, maar ook omdat ik ergens het net iets prettiger gevonden had als Tootsie ook soms hilarisch werd. Het is nu meer een glimlachkomedie. De feministische trekjes zijn verder leuk, maar het is ook wel weer jammer om te zien hoe krampachtig geprobeert wordt om iedere hint naar goedkeuring van homoseksualiteit (wat hier op de loer ligt) constant weggewerkt wordt. Dat is natuurlijk Hollywood voor je.

Wat goed is is echter goed en er valt niet zoveel te klagen over Tootsie. Fijn ook dat de grappen uit Some Like It Hot niet echt herhaalt worden, wat gemakkelijk al dan niet bewust gekunnen had. Zo goed als Wilders film is deze niet, daar is hij niet wild of gedurft genoeg voor. Tootsie steunt echter op zijn sterke personages en hun geloofwaardige relaties en ontwikkelingen. Hoffman is perfect en het is verrassend moeilijk om iemand anders te bedenken die hier mee weg zou komen. Murray steelt met beperkte schermtijd de show (zijn beschrijving van zijn ideale theaterpubliek is het meest grappige moment). Jessica Lange won een Oscar. Daar valt ergens wel wat voor te zeggen, maar Teri Garr verdiende hem meer. Al met al een meesterwerk misshien, maar toch zeer vermakelijk.

3,5*

Leuke film. Misschien net al te voorspelbaar en vederlicht om voor mij briljant te worden, maar er kan gewoon niet ontkend worden dat Top Hat barst van de energie en boven alles van het plezier dat de acteurs beleven in de komedie en vooral in het dansen. Het kluchterige plot mag dan verre van uniek en nogal vergezocht zijn, door de komische timing van de bijrollen blijft het prima behapbaar. En de dansscènes zijn ook allemaal origineel en tevens goed in het verhaal verwerkt. Dit is de eerste film waarin Fred Astaire en Ginger Rogers samen optreden die ik zie en waar het duo haar faam aan te danken heeft is niet moeilijk te zien.

Erg fijn vermaak dit. Ik weet niet of dit echt een film is waar ik nog vaak aan terug zal denken, maar ik wil beslist meer zien van Astaire en Rogers. Voor echte dansliefhebbers is dit waarschijnlijk de hemel.

3,5*

Deze veelgeprezen (hoewel niet op MovieMeter) miniserie van Jane Campion heeft veel sterke punten. Er zit vooral een goede sfeer in, met een nadruk op de schoonheid van de landschappen van Nieuw-Zeeland. Voor een detective is het erg kalm en dat geeft het iets eigens mee. Ook zitten er interessante personages en goede acteurs in. Ik mag Moss al langer, maar nog meer dan in Mad Men krijgt ze hier de kans om zich echt te bewijzen en dat doet ze. Mullan speelt hier een karakter dat iedere minuut in een karikatuur lijkt te vervallen, maar op een bepaalde manier vindt hij steeds de juiste toon om dit te voorkomen. Het bevat ook goede dialogen en schetst een interessant beeld van het leven in afgelegen plaatsen in Nieuw-Zeeland.

Wel ligt de feministische inslag er dik bovenop. Ik weet dat Campion de reputatie van een feminist heeft, maar zelf heb ik dat nooit in het bijzonder zo gezien in haar films. Ze gaat wel uit van sterke, vrouwelijke hoofdfiguren, maar gaat daar genuanceerd mee om. Zo niet hier. Praktisch iedere vrouw in deze serie - en dat zijn er veel - is op een bepaalde manier misbruikt of op z'n minst slecht behandelt. Toegegeven, het is een beetje een onderdeel van het milieu dat hier geportretteerd wordt: een sterk op de man gestoelde hiërarchie, maar op een bepaald moment werd ik wat murw van dat bijna iedere vrouw wel ergens een verkrachtingsverhaal had, of iets dat er op leek. Net zoals dat het moeilijk is om een sympathieke mannen te vinden hier. Er is zelfs een heel netwerk van pedofielen. Het valt wat moeilijk te geloven dat zo'n kleine gemeenschap kennelijk zo'n pedoclub kunnen oprichten. We moeten het met Johnno doen als enige sympathieke vent.

Het plot laat soms ook wat steekjes vallen. Ik had niet zoveel moeite met de achterlijkheid van de politie, aangezien dat ook voortkwam uit het milieu, maar niettemin was het wel raar dat zo'n gekke oude man en meerdere tieners zomaar steeds Tui kunnen opzoeken en niemand besluit ze te volgen. Die ene beste vriend van haar werd zelf geregeld vermist. Niemand die denkt dat het een goed idee is om hem gewoon in de gaten te houden? Niet dat het grootste deel van het verhaal zo is, maar het is wel erg simplistisch.

Als laatste kritiekpunt had ik ook wat moeite met het personage GJ, gespeeld door Holly Hunter. Ik vond de vrouwengemeenschap een leuke toevoeging, maar dat specifieke personage was te absurd voor woorden. Ik weet ook niet precies wat de bedoeling van haar toevoeging was. Ze was geen echte goeroe en wilde dat ook niet zijn, dat begreep ik, maar waarom had ze zoveel volgelingen en waren zelfs buitenstaanders zo onder de indruk? Oké, ze is zelfverzekerd, maar is dat genoeg? Ze beledigt iedereen, biedt weinig genegenheid of comfort en wat mij betreft kraamt ze een hoop onzin uit. Bijvoorbeeld tegen de moeder van Moss, die ze vooral een nietszeggend biologielesje geeft. Niet bepaald advies waar iemand iets uit kan halen zou ik zeggen, maar het wordt hier door iedereen geslikt als diepe wijsheid. Ik kon er niets mee.

Wisselvallig dus. De nadruk ligt in deze recensie vooral op de kanttekeningen, maar het merendeel van de reeks is gewoon erg goed. Het is alleen te wisselvallig om echt diep te overtuigen.
3,5*

Gave film!

Het valt me op dat de gebruikers die de meeste kritiek hebben op de film vaak vallen over de betekenissen van de film, zoals bijvoorbeeld Phoenix en Dutchtuge, of anders zoals BASWAS klagen over gebrek van een goede opbouw. Een gedeelte van wat El Topo voor mij zo intrigerend maakt is dat het totaal geen betekenis lijkt hebben, of in ieder geval geen logische betekenis. De symboliek wordt echt niet alleen uit het Christendom gehaald, maar ook uit boeddhisme en verschillende culturen en het medium film zelf. Dit zou nooit een coherente betekenis moeten kunnen opleveren en dat doet het volgens mij ook niet. De lol van de film zit hem echter in het mixen van de vele vormen van symboliek en er iets totaal nieuws van maken. De symbolen werken dan nog slechts als stijlelementen en niet zo zeer om diepgang te creëren, want ik twijfel ten zeerste of El Topo echt heel diep is.

El Topo is een onevenwichtige film, ja, maar hoe had het ooit iets anders kunnen zijn? De film heeft zijn verhaallijn na een half uur al beëindigt en begint vervolgens doodleuk een nieuwe en later in de film nog een keer. De stijl is compleet over-the-top. Niet enig element is subtiel te noemen. Het camerawerk is grotesk, het acteerwerk onmenselijk theatraal, de montage compleet ontdaan van enige logica, de muziek is bombastisch op een vreemde manier, kortom de film is eigenlijk volslagen belachelijk, maar Jodorowsky is zo'n getalenteerde regisseur dat hij de film toch als één geheel weet te laten voelen en soms zelfs vreemde emoties weet op te roepe. Het is een zeer knap gemaakte film, alleen niet op de manier zoals films gewoonlijk knap zijn. Ik was verbaast hoe Jodorowsky de hele speelduur wist te boeien. Na een uur dacht ik dat ik het allemaal wel gezien had, maar iedere nieuwe scène heeft wel weer iets interessants.

Ik vond het dus een leuke rit. Het is een gestoorde film en dat we nooit geheel zullen weten wat er nou in Godsnaam de bedoeling van is hoort gewoon bij deze film. Wellicht zou het zelfs minder goed zijn geweest als dit allemaal wel een duidelijke betekenis had.

4*

Mijn tweede Tarr en het is wederom een bijzondere ervaring. Enorm traag uiteraard, met ellenlange shots in zwart-wit. De sfeer is enorm goed hier. In feite zit je grotendeels te kijken naar routineuze handelingen (eten, emmers sjouwen, houthakken, uit het raam kijken naar zand dat voorbij waait) waarbij het knap is dat Tarr toch een gevoel van spanning oproept, een gevoel alsof de routine iets heel sinisters verbergt. Langzaam maar zeker wordt dan ook duidelijk dat er werkelijk iets mis is: de apocalyps is in aantocht. Althans, dat is wat ik eruit haalde, al is het wat vreemd om het einde der tijden te plaatsen in 1889, want ik heb niet de indruk dat de Aarde toen niet vergaan is. Misschien moet ik het simpeler zien en gaat het gewoon om een beperkt gebied dat geteisterd wordt door een natuurramp en zullen slechts de hoofdpersonen vergaan, al verklaart dat niet een uitdrogende put of lampen die niet meer willen branden. Hoe dan ook, het apocalyptische gevoel komt wel over en dat is het belangrijkste. Het is wel een bijzonder afwijkende film in zijn soort, alleen de meest simpele natuurrampen worden getoond. Een neerstortende meteoriet had echter misschien de zaal wakker kunnen schudden. Tarr doet het vooral met suggestie.

Niettemin werkte de vertelstijl niet altijd even goed voor mij. De nadruk op routine werkt zeker hypnotiserend, maar wordt te ver doorgevoerd. Toen een aantal handelingen voor de derde keer herhaald werden had ik het wel gehad, vooral ook omdat die handelingen zo traag worden uitgevoerd. Dat hoort bij het gevoel van de film natuurlijk en de routines worden ook langzaam verstoord, maar persoonlijk snapte ik al snel dat we naar routinewerk aan het kijken waren en om het dan nog eens één of twee keer te zien gebeuren voegde voor mij niet zoveel toe. Het grootste probleem van The Turin Horse is dan ook de lengte. Waar Satantango voor mij genoeg verhaallijnen, personages, afwisseling en diepgang bevatte om een lengte van zeven uur te verantwoorden had er bij The Turin Horse wel een half uur af gemogen wat mij betreft. Ik zie de aantrekkingskracht voor liefhebbers van Tarr nog wel, maar bij mij gebeurde bij de derde wandeling naar de waterput precies hetzelfde als wat er normaal gebeurd als ik een routineuze handeling uitvoer: mijn gedachten gaan ergens anders heen. Aan de ene kant moeten die handelingen in de film natuurlijk herhaald worden om de impact van de verandering voelbaar te maken, maar aan de andere kant vraag ik me af of er niet een andere manier was om het over te brengen.

Deze klacht terzijde kan Tarrs meesterschap niet ontkend worden. Ik heb ook wel een zwak voor dit soort lange takes. Dat begin waarin we slechts dat paard en de wagen ziet is gewoon fantastisch en eigenlijk zijn alle shots van dat niveau. Maar ook simplisme is wel aan Tarr besteed als het op cinematografie aankomt. Het meest krachtige shot is ook het meest simpele: het eindshot met de twee hoofdpersonen in een donker verlichte kamer die met onaangeraakt eten tegenover elkaar zitten. Ook het nadrukkelijke geluid van de waaiende wind, het kraken van dingen die niet moeten kraken en de herhalende, dreigende muziek maken veel goed.
3,5*