Opinions

Zelden kom je een film tegen die zo'n eigen stijl heeft en zo moeilijk te vergelijken valt met werk van andere regisseurs als Trust heeft. Dat Hal Hartley een geheel eigen fantasie heeft wordt al snel duidelijk. Ik moest er even inkomen, omdat ik niet zeker wist of hier sprake was van slecht film maken of een eigen stijl. Vooral het acteerwerk kwam erg onnatuurlijk over aan het begin, omdat de acteurs hun teksten erg langzaam en ongewoon duidelijk gearticuleerd opzeggen. Er leek ook wat karikaturaals in de personages te zitten en de gebeurtenissen, zoals bijvoorbeeld de hartaanval van Maria's vader, komen nogal gemaakt over. Het is niet moeilijk om hier een amateursfilm in te zien.

Toch werd ik na een kwartier of twintig minuten ineens ontzettend meegesleept door de film en bleken de personage mij meer te ontroeren dan enige andere personages die ik de afgelopen maanden in een film gezien heb. Toen kwam ik erachter dat de filmstijl en de manier waarop het verhaal verteld werd toch wel erg consistent was en dat alle oneffenheden vooral leken op hersenspinsels van de regisseur. Ik had van te voren een rauw-realistisch drama verwacht, zoals vooral de Britten ze maken. Denk aan Fish Tank, of zoiets. Trust is toch iets heel anders. Het verhaal zou in grote lijnen wel voor zo'n Britse film gebruikt kunnen worden, maar de toon is die van een bitterzoete komedie die zich moeilijk laat vangen in een paar woorden. Wes Anderson komt hier nog het meest bij in de buurt, maar Hartley is wat minder heftig gestileerd en de emoties lijken wat naakter te zijn, als je begrijpt wat ik bedoel. Wat meer doorleefd zou je kunnen zeggen.

Wat het allemaal opleverd is een film die subtiel grappig is, zonder ook maar te proberen hilarisch te worden. Tevens is de film subtiel dramatisch, zonder te proberen heftige emoties op te roepen. Ik kan me goed voorstellen dat er mensen zijn die hier nooit inkomen, maar ikzelf merk dat ik steeds meer val voor films met een bepaald understatement in de emoties. Dan bedoel ik niet de bijna onzichtbare, passieve emoties die je veel in zware arthouse of Aziatische films ziet, maar meer zichtbare, maar zacht uitgedrukte emoties. Trust is hier een bijzonder mooi voorbeeld van. Bij het einde kun je me dan bij elkaar vegen als Matthew aan Maria vraagt waarom ze op hem let en zij antwoord met: "Because I'm here." Het is in woorden één van de minst romantische dingen die je kunt zeggen, maar hier was het een ultieme liefdesverklaring.

Er is ook gewoon ontzettend veel dat me aan deze film bevalt. Zo vind ik het erg goed uitpakken dat Hartley geen echt gekke film heeft gemaakt die helemaal los gaat, maar meer een film die licht-excentriek is. Erg leuk vind ik de ontwikkeling van Maria die in zekere zin het omgekeerde is van Grease (van modepopje naar een meer nerd-achtig meisje; heeft Hartley een brillenfetish?). Erg geestig is dat twee onuitstaanbare karakters, de foute footballvriend van Maria en de seksueel intimiderende drankverkoper, later alleen nog terugkeren als boksbal voor Matthew. Bijzonder knap is ook dat het aanvankelijk amateuristisch ogende ateerwerk uiteindelijk leidt tot complexe en aansprekelijke personages. Adrienne Shelly, een actrice waar ik alleen maar van gehoord had door haar bijzonder tragische dood (vermoord toen ze een inbreker in haar huis betrapte) speelt een tegelijkertijd breekbaar en krachtig personage op een manier die ik nog niet eerder gezien heb. Martin Donovan doet iets vergelijkbaars en hij heeft een onweerstaanbaar gevoel voor droogkomische timing. Merritt Nelson bezorgd ten slotte kippenvel als Maria's moeder. Deze acteurs waren mij voornamelijk onbekend, maar ik zal ze nu niet snel vergeten.

Al met al moet ik zelfs zeggen dat als ik zelf een film zou maken er misschien zoiets als Trust uit zou rollen. Waarmee ik allesbehalve af wil doen aan de unieke visie van Hal Hartley. Ik ben ontzettend benieuwd naar zijn verdere werk.
4,5*

Ik wist van te voren wat het concept was achter de film (de studenten zitten door een misverstand achter de hillbillies aan, in plaats van andersom) en ik wist ook dat het er vooral om ging draaien dat de studenten per ongeluk zichzelf gingen vermoorden. Daardoor was ik vooraf wat bang dat ik de hele film kon voorspellen. Het idee is natuurlijk leuk, maar is het niet te simpel voor een lange film? Meer iets voor een korte film, leek me.

Mijn voorgevoelens klopten half. Helaas was de hele film inderdaad van begin tot eind voorspelbaar, wat toch altijd was jammer is als het draait om een zogenaamd 'slim' concept en een spel met genreclichés. Waarom is het trouwens zo dat de meeste films die gernes op de hak nemen vaak minstens net zo voorspelbaar zijn als hun voorbeelden. Waarschijnlijk omdat het eigenlijk gewoon doodsimpel is om de zaken om te draaien.

Toch werkte Tucker and Dale vs Evil voor mij wel. Na een valse start (een gehaaste parodie van handheldhorror en een te vlugge introductie van de hoofdpersonen) werd het toch wel een vermakelijk filmpje. Dit komt doordat de twee hoofdpersonen er leuk spelen en hun reacties op de gebeurtenissen zijn vaak bijzonder grappig, met als hoogtepunt die jongen die per ongelijk in de hakmachine springt. Ik zag het aankomen, maar de reactie van Tucker en de manier waarop hij beredeneerd dat het om een serie zelfmoorden gaat is hilarisch. Zelfs de misverstanden zelfs worden vaak leuk gebracht.

Echt briljant is het verder niet, maar als tussendoortje kun je het veel slechter treffen.
3*

Haneke met humor, daar deed dit me nog het meest aan denken. Een beetje een zelfde soort didactische aanpak, met sociale kritiek die erg bedacht lijkt en die mensen moet confronteren. Toch moet ik zeggen dat het beter werkt dan het zo klinkt. Deels ook door die humor, zelfs al was die lang niet zo aanwezig als ik vooraf verwachtte. Daarnaast helpt het ook gewoon dat er filmisch veel te genieten valt. Meer dan Haneke, die altijd wel op een afstand blijft, gebruikt Östlund muziek, geluid en de camera om toch wat meer het perspectief van de personages weer te geven en soms zelfs even om een scène wat zwier mee te geven, zoals de ski-scènes.

De centrale kwestie ligt wat voor de hand misschien, maar is verder wel boeiend genoeg. Vond trouwens wel meer dat het om vertrouwen ging dan over zeg maar mannen- en vrouwenrollen of kleinzieligheid van de rijken. De setting en de personages zijn misschien typisch iets voor een rijkere samenleving, de vertrouwensvragen zijn dat niet. Lijkt me een logisch onderdeel van ieder gezin. Wel denk ik dat het conflict hier lang niet zo groot was geweest als de vader kon toegeven dat hij wegrende toen zijn familie hem nodig had. Het verhaal steunt er nu enorm op dat hij een enorm kinderachtige persoonlijkheid heeft. Dat is aan de ene kant grappig, tijdens de ongemakkelijke gesprekken, maar wordt bij die huilscène wat te ver doorgevoerd. Daarop volgt dan weer de erg grappige in scène gezette redding van de vrouw tijdens die hevige sneeuwbui. Was een perfect einde geweest wat mij betreft, in lijn met de komische elementen. De busrit die erop volgt ligt er te dik bovenop.

Een beetje hit-and-miss is het wel. Östlund wil misschien iets te vaak een punt maken waardoor hij soms de scherpte mist die zijn beste scènes wel bevatten. Toch hebben die beste scènes de overhand en ik hoop dat in de toekomst wellicht de zwart-humoristische zijde van Östlund meer de leiding zal nemen.
3,5*

Stond al lang op de herzienlijst en gisteren eindelijk maar weer eens bekeken. Mijn oude recensie hier mag je vergeten, daar sta ik nog nauwelijks achter.

Twelve Monkeys is echt een film om over na te denken. Persoonlijk vind ik het uiteindelijk niet eens zo heel moeilijk te begrijpen. Alles wordt toch echt goed uitgelegd in de film en volgens mij wordt ook gewoon iedere plothole gevuld. Het is niet het soort sci-fi waar ik achteraf nog even door blijf puzzelen in ieder geval. Maar zolang als het duurt moet je er wel constant actief bijblijven met je hersenen. Het grootste plezier van Twelve Monkeys komt in het zien hoe alles op zijn plaats valt. Niet zozeer de grote uitlijnen van de plot, maar details. De film zit er boordevol mee: kleine opmerkingen, foto's, voorwerpen of zelfs personages die onbelangrijk lijken, maar later ineens een andere betekenis krijgen en vaak een interessante rol in het geheel blijken te vervullen. Het script is dan ook erg sterk.

Helaas slaagt de film er niet in om verder ook zoiets als emoties bij me los te maken. Voor een thriller is het eigenlijk totaal niet spannend en Gilliams gevoel voor absurde en zwarte humor keert slechts bij vlagen terug. Bekend is dat het hier om een remake gaat van Chris Markers meesterwerk La Jetee, die naast een verwarrend gevoel ook ontroerende en zelfs romantische emoties weet los te maken. Het zou flauw zijn om Gilliam ervan te beschuldigen met dat hem dat hier niet lukt, want Gilliam probeert overduidelijk geen drama te maken, maar je merkt toch dat er meer uit gehaald kunnen worden. Bijvoorbeeld dat einde waarin de hoofdpersoon zijn eigen dood ziet blijft bij Gilliam slechts een van de vele waanzinnige plottwists, terwijl het wat mij betrefd toch wat meer kon zijn.

Visueel is het ook niet Gilliams beste, al heeft het zo zijn momenten zoals de kamer waar we die wetenschappers telkens zien. Waarschijnlijk zorgt het wat strakkere script ervoor dat Gilliam visueel niet helemaal los kon gaan, zoals anders, al is het nog altijd verre van lelijk of oninteressant natuurlijk.

Twelve Monkeys hangt aan het randje van grootsheid, maar is net niet goed genoeg voor vier sterren. Echter weten het sterke verhaal en de goede acteerprestaties toch wel een verhoging naar 3,5* te veroorzaken.

Sympathieke documentaire dit, maar wat hebben de Oscars ineens met documentaires over half vergeten figuren uit de muziekindustrie? Ach, het past wel in hun straatje.

Ik was even ban dat 20 Feet from Stardom net als Searching for Sugarman zou vervallen in het eindeloos prijzen van zijn onderwerp. Ik bedoel, deze achtergrondzangeressen hebben enorm indrukwekkend werk geleverd en verdienen respect. Deze documentaire maakt ook het belang van deze zangeressen duidelijk bij zoveel hits, iets wat ik nog wel eens dreig te missen. Alle lof dus, maar lof alleen maakt iets nog geen boeiende documentaire en de eerste helft is het vooral dat. Gelukkig is er nog een tweede helft waarin onder andere gemiste kansen, slechte behandeling en gebrek aan ambitie aan bod komt, waardoor het iets meer beet krijgt. Veel van de verhalen van deze artiesten is ook gewoon de moeite waard om te vertellen.

Verder is het een extreem conventionele documentaire, die vooral opgeleukt wordt door de vele sterke nummers. Lisa Fischer was wel een soort ontdekking voor me. Die zingt ontzettend moeilijke stukken op zo'n manier dat het weer extreem makkelijk lijkt. Hoe zuiver dat klinkt is werkelijk bijzonder. Al maakte de film ook duidelijk dat ze niet het karakter had om ooit verder te komen in de muziek.

Geniaal vind ik dit niet, maar het onderwerp is boeiend genoeg om te onderhouden en goed te informeren.

3*

Twilight heb ik lang genegeerd. Het feit dat dit de reputatie heeft als een film voor tienermeisjes, dat het promotiemateriaal niet echt aansprekelijk was en dat het verhaal mij niet aansprak was genoeg motivatie om deze vampierenflick nooit te gaan bekijken. Echter wou ik nu toch eens weten waar die hype om draaide.

Helaas draait het allemaal om het minst interessante onderdeel van de film: Robert Pattinson. Als acteur is hij absoluut niet te hebben en de slechte, bleke make-up helpt ook al niet mee. Dat hij een vampier is en superkrachten heeft weet niet te voorkomen dat zijn Edward een ongeloofelijk saai personage is. Hij wordt hierin schijnbaar verliefd op Kristen Stewart, al kun je dat niet uit de chemie opmaken. Op zich is dat ook niet zo vreemd, want regisseuse Hardwicke lijkt tijdens de romantische scènes als opdracht gegeven te hebben dat beide acteurs zo zwoel mogelijk naar elkaar moeten kijken. Dit levert vooral blikken op die niet alleen ongeloofwaardig zijn, maar belachelijk over doen komen en hoogstens associaties oproepen met reclames voor bepaalde parfums en andere toiletartikelen. Met liefde heeft het niet veel te maken. De slechte dialogen helpen ook niet mee, eveneens het feit dat ik nooit het gevoel kreeg dat Bella om een andere reden verliefd werd op Edward behalve omdat hij een vampier is.

Overigens denk ik dat Stewart wel degelijk goed kan acteren. In sommige scènes zonder romantiek of avontuur kwam ze nog best goed naar voren. Met dit materiaal is het echter moeilijk om veel goeds te doen. Billy Burke als Bella's vader heeft geen romantische scènes, mysterieuze karaktereigenschappen en is zeker geen vampier en het viel me op dat hij dan ook meteen de allerbeste prestatie neerzette. Ik vond de koele, maar toch hechte relatie tussen Bella en haar vader ook het boeiendste onderdeel aan de film en dat kan toch moeilijk de bedoeling zijn of wel?

Het is sowieso ironisch als een vampierenfilm inzakt zodra de vampieren verschijnen. De eerste tien minuten waren goed te doen. Dan komen de Cullens de eetzaal binnen en wordt het allemaal meteen belachelijk. De bloedzuigers waren nog nooit zo vervelend als hier. Het zijn voornamelijk overacterende zeuren eigenlijk. De andere highschoolpersonages zijn de bekende, vervelende typetjes, maar toch had ik ze meer schermtijd gegund. Dat zegt wel iets over de problemen van Twilight. Dat deze mensen Bella nog een blik waardig keurden nadat ze hun tig keer koud heeft behandelt was ook nogal ongeloofwaardig.

Gelukkig zit er nog wel een lekker sfeertje in. De druilerige beelden zijn best mooi (de effect overigens niet). En de vader-dochterrelatie werkt. Het grapje rond de afstudeerhoeden beviel me ook wel, want ik zat me al af te vragen waarom een meer dan honderd jaar oude vampier nog de moeite nam om naar school te gaan. Het kijkt allemaal wel weg, maar de vervolgen laat ik voor wat ze zijn.

2*

Aanvankelijk zou ik gisteravond naar Watchmen gaan, maar toen die uitverkocht bleek gooiden we het over een hele andere boeg en kwamen we bij Two Lovers terecht. Geen slechte keuze.

Two Lovers is vooral een mooi voorbeeld van hoe sterke regie ervoor kan zorgen dat een verder standaard en voorspelbaar verhaal toch een ijzersterke film kan opleveren. De verschillende emoties die Leonard in deze film doorgaat werden bij mij in de zaal gewoon voelbaar. En dat is knap, want Leonard had gemakkelijk een karakter kunnen worden waarvoor ik geen enkele sympathie kon opbrengen, aangezien zijn keuzes vaak nogal dom waren vanuit een rationeel oogpunt. Maar zonder ook maar een duidelijke dialoog waarin Leonard precies verteld wat er in hem om gaat wist de film er toch voor te zorgen dat ik Leonard altijd begreep en zelfs dat ik met hem meeleefde.

Dit komt natuurlijk voor een groot deel door Joaquin Phoenix, die zoals altijd sterk speelde, al snap ik niet waarom hij zijn karakter een soort van spraakgebrek meegaf. Echter wil ik vooral de regie hier prijzen. Niet alleen zijn de beelden erg mooi en zit de sfeer er goed in, James Gray weet camera, geluid en montage vaak zo te gebruiken dat het niet alleen de gebeurtenissen toont, maar er vaak emoties mee toont of gedachten woordeloos uitdrukt. Moeilijk uit te leggen zonder de film er zelf bij te tonen, helaas. In ieder geval heeft Gray zich nu in mijn kijker gewerkt. Ik ben benieuwd wat hij met een écht sterk script kan doen.

Het is ook de combinatie van sterke regie en sterk spel van Phoenix dat het einde werkt. Aanvankelijk was ik teleurgesteld toen ik merkte dat Gray koos voor een standaard happy end waarin Leonard terugging naar Sandra, maar Gray en Phoenix weten sterk een gemixt aantal gevoelens over te brengen bij de scène. Het is niet een gewoon gelukkig einde waarbij Leonard als bij donderslag inziet dat hij van Sandra houdt: er gaan duidelijk eerst wat emoties aan vooraf. Het einde voelt alsof het is zoals het had moeten zijn.

Naast Gray heeft trouwens Vinessa Shaw ook mijn aandacht getrokken. Mooie vrouw en een sterke, sympathieke rol. Paltrow is ook goed, vooral omdat ze haar personage niet al te onsympathiek weet te maken, terwijl ze dat stiekem wel is.

Mooi klein filmpje dus. Het is misschien niet het meest grootse wat ik ooit gezien heb, maar het doet altijd goed om eens een totale verrassing tegen te komen. Ik had nauwelijks van deze film gehoord voordat ik hem zag. Ik kende het slechts als "de laatste film van Joaquin Phoenix" (al moet ik nog zien of dat werkelijk zo is). De film is echter meer dan dat.
4*

Best een aardige film over filmmaken en daarin bijna net zo cynisch als Sunset Blvd., alleen dan met iets minder verbeelding verteld en met een sympathieker hoofdfiguur. Het moet allemaal even op gang komen en de scènes met de twee liefdes van Douglas werken niet, omdat beide dames (Cyd Charisse en Daliah Lavi) matig acteren. Charisse is sowieso meer een danser dan een actrice, maar hier wordt ze alleen gevraagd het laatste te doen. Toegegeven, Lavi krijgt het niet makkelijk, want haar scènes zijn ook het slechtst geschreven. Maar zo'n Claire Trevor laat toch wel weer een grotere klasse zien.

Het best is de film als het niet om de privérelaties van Douglas gaat, maar om zijn professionele relaties. Aan de ene kant heb je een bijna ontroerend beeld van een regisseur die zijn talent verloren heeft, aan de andere kant wordt hij als een complete egoïst neergezet. Sterk geacteerd door Robinson. De haat-liefde verhouding die Douglas met de regisseur heeft is erg goed uitgewerkt, evenals dat zijn realisatie dat hij zich vasthoudt aan het verleden voor succes in het heden bijzonder sterk is uitgewerkt. Dat cynische einde, waarin Douglas van de set wordt gestuurd past daar erg goed in.

Jammer wel dat het toch vooral het einde is die de film maakt. Er zitten enkele goede scènes in de rest van de film, maar alleen het laatste kwartier of zo springt er echt uit, en ook die bevat een matige autoscène. Lijkt een beetje een film waar je zou willen dat ze net iets meer tijd in hadden gestoken. Zoals de film die hier in de film gemaakt wordt.
3,5*

Een film die naar het schijnt alleen maar gemaakt kon worden omdat Easy Rider zo'n succes was. Toch verkies ik Two-Lane Blacktop makkelijk boven Hoppers film. Deze film zit beter in elkaar, is minder naïef en werkt dramatisch beter. Niettemin is ook Two Lane Blacktop een vrij los filmpje, met weinig verhaal. Daarnaast heeft het twee zielloze hoofdpersonen in James Taylor en Dennis Wilson, twee muzikanten die hier hun eigen rol spelen en kennelijk de opdracht hebben gekregen om zo vlak en emotieloos te spelen. Dat is duidelijk een bewuste keuze, maar eerlijk gezegd had de film net dat beetje extra bij mij kunnen scoren als ik die twee figuren ook maar enigzins interessant vond. Het metafoor voor de verloren idealen na de hippetijd en het gebrek aan goede communicatie onder de mensen die daarop volgde is in heel veel films uit de vroege jaren '70 gebruikt en niet bepaald origineel. Het vlakke acteerwerk van Taylor en Wilson moet dit benadrukken, maar ik zou het toch liever gezien hebben dat gewoon de frustraties en hopeloosheid van de personages getoond werd met echte karakters en met emoties. De film wordt er gewoon pakkender door. Dat merk je eigenlijk al door de aanwezigheid van Warren Oates, een echte acteur die een echt personage mag spelen. Hij hield me meer bij de les dan de twee muzikanten. Hetzelfde geldt voor Laurie Bird, die ook een best fascinerende rol heeft.

Two-Lane Blacktop werkt voor mij het beste als gewoon een pure roadmovie. Rustig rondrijden, veel sfeerbeelden, interessante korte ontmoetingen met bijrollen, een mooi tijdsbeeld, een neurotische Warren Oates, een mysterieuze dame die zomaar bij iedereen in de auto stapt, wat rockmuziek (toch niet zo prominent als verwacht), een grauwe levensvisie, wat handel onderweg. Het is wellicht een trage film, maar tegelijkertijd is er genoeg te zien. Daarnaast is het knap dat het on-the-roadgevoel hier nooit afgebeeld wordt als bevrijdend, zoals in Easy Rider en veel andere roadmovies, maar eerder als verstikkend. Niet dat de personages het zelf door hebben. Ik had eigenlijk wel een zwak voor de film, maar wat al te bewust gaat Hellman hier grote scènes uit de weg. Dat kan soms briljant werken, maar hier laat het voor mij toch vooral een leegte achter.

3,5*

Gewoonlijk houd ik heel erg van dit soort rauwe, Britse drama's, dus waarom werkte Tyrannosaur niet voor me? Misschien omdat het teveel lijkt op die eerdere films, maar vooral omdat de opzet van de film wat te doorzichtig is. Wederom een zelfdestructieve hoofdpersoon en ook zo'n algoede vrouw is niet verrassend. Stop ze vervolgens in een film waarin iedereen, behalve een kind, door en door slecht is en je krijgt niet bepaald een geïnspireerde set-up. Ik had vooral moeite met het gebrek aan subtiliteit in alle bijrollen. Kennelijk is iedereen kwaadaardig en uiten ze dat graag zo duidelijk mogelijk. Dit werkt niet in dramatisch opzicht en zeker niet als je voor een realistische aanpak kiest, waarbij karakteruitdieping zo belangrijk is. Het helpt ook niet dat de rest van het verloop van het verhaal zo voorspelbaar is. Oké, ik zag het niet aankomen dat de vrouw haar man vermoord had, maar de rest eromheen ligt voor de hand, inclusief de moord op de hond aan het einde, dat er al veel te lang zat aan te komen.

Het is jammer, want Mullan en Colman zijn erg goed (Marsan vond ik hier overigens vreselijk) en enkele individuele scènes tussen hen werken wel. Ze zitten alleen vast in een film die iets te veel aansluit bij een lange Britse traditie. Een traditie die veel mooier werk heeft voortgebracht.
2,5*