Opinions

De over het algemeen lauwe reacties op Albert zijn goed te begrijpen en helemaal geslaagd vind ik de film niet, maar op een bepaalde manier wist hij me toch te pakken. Het eerste half uur is taai en rommelig. Hier mist vooral focus, alsof het verhaal zelf nog niet weet waar het over zal gaan. Niettemin werd ik langzaamaan toch wel getrokken in de leefwereld van Albert Nobbs, die toch wel één van de minst toegankelijke, wereldvreemde personages ooit moet zijn. Dat Close er een heus karakter in heeft weten te vinden is een klein wonder, al is het helaas ook een personage dat gedoemd is om in de schaduw van anderen te staan.

Janet McTeer vormde voor mij het hart van de film. Ik had al meteen door dat haar personage een vrouw was (bij Close wist ik het al en daarbij ken ik Close als actrice ook te goed), vooral ook dankzij de stem, maar buiten dat om vond ik het een goed doorleefde acteerprestatie en wellicht had haar leven en haar relatie met haar vrouw voor een nog boeiendere film weten te zorgen.

Maar we doen het met Nobbs en ik vond het tragische aspect van iemand die bijna totaal niet meer bestaat omdat ze niet haarzelf kon zijn op een bepaalde manier aangrijpend. Het zijn vooral wat losse momenten die de film maken, zoals die waarin Nobbs trots de locatie voor haar droomwinkel laat zien of die waarin ze voor het eerst sinds decennia weer vrouwenkleren draagt.

De rest wordt helaas een beetje verpest door een clichématig subplot rond Wasikowska (erg goed, in een onuitgewerkte rol) en de vreselijke Aaron Johnson (die nu al minstens vier films voor mij ten dele verpest heeft). Zo'n beetje iedere bijrol voorspelt ergens wel hoe dit subplot zou aflopen en de manier waarop het verweven wordt met het verhaal van Albert Nobbs is volgens het boekje. Het zou de tragedie hebben kunnen vergroten, maar de nogal onhandige manier waarop het in het geheel verweven is zorgt ervoor dat dit toch een film wordt die niet de grote hoogtes bereikt die er wel in zat.

De rest van de film is gewoon solide gemaakt, geen filmisch hoogstandje, maar ook net geen tv-film. Bijna een film waarvan ik zou willen zeggen: probeer het nog eens. Iets waar misschien net wat meer polijsting aan het script (waaraan Close meeschreef) wat had geholpen. Niettemin deed het me ook in deze vorm wel wat.
3,5*

En Glenn Close deed me hier regelmatig denken aan Robin Williams.

"Madness? This is Russia!!!!!!"

Excuses, maar Aleksander Nevskiy deed me geregeld aan 300 denken. Beiden films plaatsen een kleiner leger die eigenlijk in het nadeel is tegenover een schijnbaar onverslaanbaar, gigantisch, kwaadaardig leger. Maar de eerbare helden van het kleine leger (uiteraard hier Rusland) blijken flink van zich af te kunnen bijten. Er zit zelfs een scène in waarin een Rus na de dood van zijn zoon als een gek op de Duitse troepen begint in te hakken, waardoor hij een soort wig slaat tussen de groep Duitsers en de Russen ze nog makkelijker kunnen verslaan. Zo'n over-the-top nonsens-scène vond ik typisch 300. Volgens mij zat er in die film dan ook iets vergelijkbaars.

Er wordt vaak gedaan alsof Hollywood-epossen met slagvelden het meest inhoudloze zijn wat Hollywood produceert. Films met veel bombarie, maar met belachelijk simplistische verhaallijnen. Waarom deze zelfde critici dan wel weer blindelings Aleksander Nevskiy omarmen is mij een raadsel. De film heeft nog minder diepgang dan een kinderbadje en is soms zelfs een beetje idioot, met name dankzij de wel erg opzichtige propaganda. Het dieptepunt (maar komisch hoogtepunt, sorry) is het allerlaatste moment, waarop een aantal dreigend kijkende Russen de camera inkijken en er een tekst in beeld verschijnt waarin een letterlijk dreigement wordt neergezet voor ieder land dat Rusland ook maar iets in de weg ligt.


Eisenstein stond echter ook niet bekend als een sterk verhalenverteller, maar als een technisch vernieuwer. Zijn stokpaardje, 'intellectuele montage', laat hij hier echter voor een groot deel voor wat het is. De film bevat nog steeds afwijkende camerastandpunten en tijdens het grote gevecht komen er weer revolutionaire montagetechnieken langs, maar het is technisch absoluut niet zo revolutionair of afwijkend als Battleship Potemkin. Wellicht is dat ook maar beter zo, want ondanks de historische waarde van Potemkin vond ik dat vooral een saaie film.

Ik zou liegen als ik zou zeggen dat Aleksander Nevskiy tot de meest boeiende dingen dat ooit op celluloid is vastgelegd behoort, maar de gevechtsscènes werken nog steeds en daardoor is de film toch wel prima te doen. Het slagveld kreeg door Eisensteins montage een sterke, meeslepende dynamiek en ritmiek die mij wist te pakken, zelfs al zag je een aantal ridders soms op wel een vreemde wijze met hun zwaard de lucht in hakken, terwijl daar in de verste verte geen tegenstander stond. Ook het aanblik van de dode lijken na het slagveld en triomftocht werkten.

Het uur dat echter aan het slagveld vooraf gaat vond ik vrij saai, ondanks mooie beelden van massa's die geheel onderin beeld lopen alsof ze zich over de onderste rand van het frame bewegen. De uitbundige kostuums van de Duitse troepen zijn ook het vermelden waard. Het is echter jammer dat Eisenstein zo ongeloofelijk slecht is met belangrijke elementen als acteerwerk, verhaal, emotie en dialoog. De slechte uitvoering daarvan zorgen ervoor dat ik dit nog lang geen meesterwerk kan noemen.

Ik vraag me ook af wat nou nog werkelijk de rol van Eisensteins films vandaag de dag is. Ze mogen geprezen worden voor al hun vernieuwingen, maar zijn het ook echt films die iemand graag bekijkt? Schijnbaar, maar ik vind zijn films, de tand des tijds niet helemaal hebben doorstaan. Misschien helpt Ivan the Terrible me op andere gedachten? Vooralsnog blijft Eisenstein meer een geweldig techneut dan een geweldige regisseur. De communistische variant op huidige Hollywoodregisseurs die vooral graag experimenteren met special effects (al was Eisenstein natuurlijk niet geïnteresseerd in special effects, maar montage).
3*

Dit zat al in de boeken van Tolkien en ik kan me moeilijk voorstellen dat hij zijn inspiratie haalde uit Russische propagandafilms, aangezien zijn bronnen vooral oude keltische mythes waren. Ik heb ook niet het idee dat deze film in het Britannië van de jaren '40 en '50 al te veel vertoond is, maar dat kan ik niet controleren.

Het is trouwens de animatieversie van LotR die letterlijk een gevechtsscène overnam uit Aleksander Nevsky. Zie hier. Niettemin zou het goed kunnen dat Jackson deze film gezien heeft, al vind ik de overeenkomsten nou ook weer niet echt groot.

Alice valt een beetje in dezelfde lijn als The Purple Rose of Cairo, maar is ietwat ambitieuzer. In plaats van een vrouw en haar liefde voor film gaat het hier over een vrouw die tot inzichten komt over haar hele leven, inclusief de relaties met al haar mensen om haar heen. Het is nogal wat, maar het wordt met veel humor gebracht, zoals Allen gewoon is. En met magisch-realisme, wat vooral goed uitpakt in de paar scènes met Alec Baldwin, die Alice eigenhandig wat boven het gemiddelde uittrekken.

Om eerlijk te zijn is de rest niet meer dan aardig. Grappig genoeg, maar soms ook wat traag en vergezocht, met een afgeraffeld happy end. Daar komt bij dat ik Farrow hier vlakker dan ooit vind (echt zo'n rol waarin Diane Keaton waarschijnlijk ideaal was geweest) en Joe Mantegna werkt goed als charmeur, maar niet als hij wat komischer uit de hoek moet komen. De bijrollen zijn wel erg goed gecast gelukkig, waarbij het soms jammer is dat sommige acteurs te weinig te zien zijn, zoals Bernadette Peters.

Al met al een leuke Allen, maar ik denk dat hier meer in gezeten had. Kleine 3,5*

Best een goede film van Wim Wenders, maar niet heel speciaal en zeker niet van het kaliber van Der Himmel Über Berlin en Paris, Texas. Op die laatste loopt Alice in den Städten trouwens vooruit, met zijn zoektocht van een man en een kind.

De rust en het minimalisme van de film zijn de grote kracht. Het is aangenaam kijken naar de personages, waarover weinig verteld wordt, maar waar je toch naartoe groeit. Een Hollywoodfilm gebruikt vaak opzichtigere truuks om je bij de karakters te betrekken (wat zeker niet altijd verkeerd uitpakt overigens), terwijl het hier wat natuurlijker gebeurt. Je ziet de personages, ze vallen je niet in het bijzonder op, maar gedurende de reis wordt je toch steeds nieuwsgieriger naar waar ze terecht zullen komen. Dat is meer zoals in het echte leven, waarin je mensen ook geleidelijk aan leert kennen. Wenders weet dit effect goed na te bootsen.

Naast een aardige trip en aardige personages en zo nu en dan kleine poëtische momenten is er echter weinig te vinden. Persoonlijk vond ik de korte momenten van maatschappijkritiek ook overbodig, zoals dat geklaag van de hoofdpersoon over de televisie. Geeft de film iets zeurderigs wat niet bij de rest van de toon past en ik hoor dan ook meer Wenders spreken dan het personage.

Afijn, zeker niet verkeerd om eens te kijken, maar het gemiddelde is ietwat overdreven.

3,5*

Hier heb ik een verrassend goede herziening mee gehad. Het blijft een zeer imperfecte film. Zo zijn de liedjes misschien wel de slechtste uit enige Disneyfilm en zou je willen dat juist bij Alice in Wonderland er qua ontwerp los gegaan zou worden, maar eigenlijk is het een van de lelijkere Disneyfilms, met vooral nogal weinig aansprekend karakterdesign. Ook is Alice niet bepaald een fijne hoofdpersoon. Je zult me dan ook niet snel horen zeggen dat deze film veel eer doet aan het door mij zeer gewaardeerde boek van Lewis Carroll.

En toch heeft de film af en toe een zeer geslaagde vlaag van creativiteit. Het leukste aan het boek vind ik zo'n beetje de frustrerende pogingen van Alice om een goed gesprek te hebben met een van de bijrollen, die echt compleet langs haar heen praten. Dat zit hier soms goed in en levert veel humor op. Maar de film is op zijn best als er een bijna Looney-Tunesachtig surrealisme gebruikt wordt. Dit komt het beste tot uiting bij de Mad Hatter en de March Hare. Erg veel visuele grapjes en vondsten die op creatieve wijze de wereld veranderen. Kijk alleen al hoeveel mogelijkheden er gevonden worden om thee in te schenken. Juist deze dingen komen niet uit het boek. Op het gebied van ontwerp en toon had het allemaal misschien waanzinniger gekunnen, op scenariogebied en in kleinere grapjes wordt dit wel gehaalt. Het is dit soort creativiteit en humor die de film toch wel boven het gemiddelde uittrekken.

3,5*

Alice in Normalland.

Nou ja, normaal is wat overdreven, maar het is opvallend hoe groot Burtons poging lijkt om zoveel mogelijk fantasie uit Lewis Carrolls boek te zuigen. Laat ik even voorop stellen dat ik gewoonlijk een hekel heb aan boek-filmvergelijkingen, omdat het om twee verschillende media gaat. Of het boek of de film beter is vind ik van weinig belang, als de twee uitvoeringen op zichzelf maar sterk zijn.

Toch kom ik hier niet helemaal onder een aantal observaties van het adaptatieproces uit, wellicht omdat het hier gaat om een boek dat me echt aan het hart ligt, maar ook omdat de verschillen tussen boek en film zo extreem zijn dat ik me gewoon de hele tijd afvroeg waarom Burton in vredesnaam Alice's Adventures in Wonderland wilde verfilmen. Het is immers duidelijk dat alles wat dat verhaal zo uniek maakt Burton weinig kon boeien, want hij heeft het er allemaal uitgegooid.

De laatste jaren zijn we overspoeld door fantasyfilms, met name dankzij het gelijktijdige succes van Lord of the Rings en Harry Potter. Wat ik het meest vervelend vind aan deze verhalen is dat ze allemaal ongeveer hetzelfde patroon volgen. Ik ben helemaal moe van van uitverkoren helden die als enige de kracht hebben om een bepaalde duistere macht te verslaan (en waarom vinden fantasyschrijvers profetieën zo leuk? Wat is er zo boeiend aan het verklappen van het einde aan het begin?). Nou is Alice's Adventures in Wonderland een van de weinige fantasyverhalen die dit patroon niet volgt. Sterker nog: het is zelfs geen goed versus slecht verhaal. Burton vond Carrolls aanpak te sketchmatig, oké, maar is dit werkelijk beter. Nu is Alice ineens volgens een aloude voorspelling een heldin die een duister wezen kan verslaan (helaas koos men van alle wezens Jabberwocky), wordt er een Excaliburachtig zwaard bijgehaald en worden alle personages binnen simpele archetypen geplaatst. Dus is de Mad Hatter een heldhaftige sidekick met zelfs een tragisch verleden, dient de catterpillar als de wijze oude Yoda/ Gandalf/ Dumbledore-kloon, is de Dormouse het typische schattige beestje voor de kids en is de White Queen teveel als andere Disneyprinsessen.

Carrolls boek is complete nonsens. Een frontale aanval op logica. Het ergste aan Burtons versie als boekverfilming vind ik dan ook dat het allemaal zo extreem logisch is. Waar is de waanzin gebleven? De bizarre humor. Sommige kijkers vinden wellicht dat de personages zich vreemd gedragen in deze film, maar vergelijk ze met het bronmateriaal en ze zijn de meest normale personen bedenkbaar. Hun immense gestoordheid is vervangen voor een prettige excentriekheid die hoogstens goed is voor wat geinige grapjes. Zelfs in de gekste dialogen zit een logica. Niemand zegt ooit iets wild onzinnigs.

Burton is zeer creatief als het om beelden gaat, maar als verhalenverteller heb ik hem altijd bijzonder fantasievol gevonden. Dat hij fantasyfilms maakt, maakt hem nog geen fantast zo blijkt. Dat valt nog het meest op bij de twee karakters die niet uit het boek komen: The Knave of Hearts (een verrassend ongeïnspireerde Crispin Glover) en die bloedhond. Je kunt merken dat die niet van Carroll komen, want ze zijn nog minder gek dan de rest hier. Hebben we echt een hond nodig met een dramatische achtergrond hier?

Ook tekenend is dat hele futloze, plichtmatige verhaaltje in de echte wereld dat hier als raamwerk dient. Onnodig, al was het enigzins fris dat Alice ditmaal Wonderland niet slechts gedroomd had. Anderzijds: kan iemand een zinnige reden noemen waarom Alice terug zou willen naar de echte wereld, terwijl ze er overduidelijk niets naar haar zin vond? De film zelf ontwijkt het antwoord op deze vraag.

Boekvergelijking terzijde: zou ik de film wel goed gevonden hebben als ik het bronmateriaal niet kende? Verrassend genoeg zou ik hem dan waarschijnlijk nog slechter gevonden hebben. Ik zei al dat het verhaal enorm cliché was en het wordt ook verteld zonder enige inspiratie. Het geheel voelt verrassend levenloos aan en ondanks (of dankzij) dat Burton er een emotionele kern in heeft proberen te forceren voelt het geheel zielloos aan. Het is rommelig, verrassend ongrappig (met uitzondering van enkele momenten) en duf. Het had allemaal wat losser gemogen. Speelser. Juist mijn kennis van het boek zorgde ervoor dat ik nog wat minimale plezier beleefde aan het spotten van de referenties tijdens de minste momenten.

Toch vond ik het geen verschrikkelijke filmervaring, want puur op filmisch gebied is dit een meesterwerk te noemen. Qua camerawerk, setdesign, kostuums, kleurgebruik en ja, inzet van CGI is dit beter dan bijna iedere andere fantasyfilm die ik kan verzinnen. De mix tussen cartoonuiterlijk en live-action is nooit zo mooi gedaan. De overdaad aan CGI stoord voor de verandering niet, maar werkt in het voordeel. Het is kunstmatigheid die mooi is. Ja, ik zou zelfs stellen dat Burton een eer bewijst aan John Tenniel die de fantastische illustraties deed voor de oorspronkelijke uitgave van het boek. Hier bewijst Burton zijn meesterschap als regisseur: het is visueel zijn beste werk geworden.

Nou is film een visueel medium, dus moet ik niet een enorm hoge score geven voor dit visuele kunststukje? Nee, want hoe mooi het ook is, het verhaal verpest het een beetje. Het mooie uiterlijk lijkt haast wel een pesterijtje van Burton: "Kijk eens hoe uitbundig en creatief het er allemaal uitziet en kijk eens hoe dus ik het allemaal een betekenis geef." Je hoopt gewoon de hele tijd dat deze aankleding eer aangedaan wordt met een fantasievolle aanpak vol waanzin, maar het mocht niet zo zijn. Ook de muziek werkt tegen. Die was lang niet zo frivool als de film zelf. Elfman op de automatische piloot, heeft kennelijk nauwelijks aandacht besteed aan waarvoor hij precies een score componeerde.

Dus Alice in Wonderland is een zo slecht mogelijke boekadaptatie, matig tot aardig als verstelsel en briljant qua visuele uitvoering. Dat brengt mij op een gemiddelde score.
3*

Geweldige herziening gehad, al ga ik er niet al te veel over schrijven, simpelweg omdat ik hem precies waardeerde om de redenen die iedere liefhebber hier al genoemd heeft. Ik lees hier en daar wat kritiek op het einde, dat te goed afloopt voor Ripley. Dat was inderdaad een knieval richting de studio, want aanvankelijk was er kennelijk een einde gepland waarin de alien wint en Ripleys stem gebruikt om toestemming te krijgen om op Aarde te landen. Ik betwijfel of dat einde gewerkt zou hebben (de alien met een menslijke eigenschap (Ripleys stem) en dergelijke intelligentie past niet bij een film die gaat over een strijd tegen een dierlijk monster. Het zou het ongrijpbare teniet doen. Belangrijker ook, dat de moederlijke Ripley wint van de alien (en heus niet zo gemakkelijk, duurt zelfs vrij lang), hoort voor mij sterk bij het gevoel van de film. Het is misschien niet eng, maar de manier waarop Ripley enerzijds natuurlijker wordt tegen het einde aan en zich net als de alien weet aan te passen aan de situatie vind ik sterk.

Ik moet ook toegeven dat, ondanks dat ik Prometheus erg goed vond achteraf Alien misschien toch iets beter erin slaagt om de angst voor het onbekende en voor vreemde wezens beter over te brengen, juist door zijn simpele verhaalaanpak.

Nog een vraag die de grote fans misschien weten: een verwijderde scène die ik nu zag bevat Ripley die Dallas en Brett vindt terwijl ze kennelijk langzaam transformeren in alieneieren, waarna Ripley ze verbrandt. Ik vond dit een erg naargeestige scène, een van de meeste verontrustende uit de film en het past prima in het geheel. Weet iemand waarom hij verwijderd was?

Verhoging naar 4,5*

Als ik nou een probleem had met deze film is het juist dat ik alles constant al zag aankomen. Het was voor mij net iets te voorspelbaar allemaal om echt indruk te maken.

Verder is er eigenlijk niets slecht aan deze film. Sirk is inderdaad iemand die dit genre opvallend goed beheerst. Hij houdt de emoties goed onder controle, weet geloofwaardige prestaties uit zijn acteurs te krijgen, schiet schitterende plaatjes (ik was aangenaam verrast dat zwart-wit niet onderdoet aan zijn gebruik van kleur) en maakt vooral slim gebruik van de mise-en-scène. Neem bijvoorbeeld een shot waarin de schaduw van Stanwycks dochter te zien is terwijl ze zoent met haar vriend. Deze schaduw valt op een buitenmuur aan de rechterkant van het scherm. Aan de linkerkant zien we twee ramen van aparte kamers. In het ene raam zien we Stanwyck en in de andere haar man. Mooi symbolisch gefilmd en toch ook wel knap om dat allemaal in één frame te krijgen en het dan ook nog esthetisch te laten werken.

De regie maakt eigenlijk gewoon deze film. Het is echt jammer dat het verhaaltje gewoon wat al te routineus op me overkwam. Toegegeven, een film als All That Heaven Allows heeft niet per se een origineler plot, maar daar werd wat meer de diepte in gegaan en er zat gewoon meer pijn in. Hier bleef het me allemaal wat aan de oppervlakte. Eigenlijk duurt de film vooral te kort. Als bewijs van Sirk meesterschap echter niet onaardig.

Ik zit tussen de 3 sterren en de 3,5 in. Doordat ik me nooit echt emotioneel betrokken voelde hou ik het op 3 sterren. Misschien dat herziening ooit helpt.

Dit soort survivalfilms blijven me wel aanspreken en All Is Lost blinkt erin uit dat het waarschijnlijk de meest minimalistische is in zijn soort. Het draait hier allemaal om de details van de handelingen die Redford uitvoert om in leven te blijven. Af en toe wordt het misschien wat saai, maar niettemin moet ik toch even (flauw) opmerken dat deze me meer bij de les wist te houden dan tegenpool Gravity. Waar die na drie kwartier voor mij plotseling de spanning verloor werd deze juist steeds beter. En hij duurt nota bene langer. Gravity heeft wel het voordeel wat unieker te zijn qua vorm, maar All Is Lost heeft een sterkere hoofdrol en als je een personage hebt dat al een echt mens lijkt (iets wat Sandra Bullock waarschijnlijk nooit zal kunnen) kom je al heel ver. Redford is erg goed en zijn oude, verweerde kop past goed bij de sfeer.

Het einde is wat ambigu. Het ligt voor de hand om het te interpreteren als een hemelse redding (hij stijgt op naar het hiernamaals) of als een droombeeld, maar voor een film die zo steunt op realisme en geen poespas als bovennatuurlijke elementen of dromen bevat past dat allebei niet, waardoor ik het einde letterlijk neem: hij wordt gered na alles verloren te hebben. Voor sommigen wellicht een teleurstelling zoiets, maar na het hele verhaal op overlevingskracht te hebben geteerd vind ik het ook wel verdient. Krachtig beeld overigens, dat opblaasvlot in brand. Ik voelde daar echt de wanhoop.

Extra compliment overigens voor de muziek van Alex Ebert. Veel minder minimalistisch dan de rest van de film, met zijn korengezang, maar past op een bepaalde manier toch en versterkt het eenzame gevoel.
3,5*

All Quiet on the Western Front is een uitstekend gemaakte oorlogsfilm die echter een groot probleem heeft: sinds 1930 is oorlog gewoon heel vaak veel beter op film vastgelegd. Gewoonlijk ben ik niet iemand die zich daar aan stoort, maar tijdens het kijken werd ik enorm vaak herrinnerd aan andere voorbeelden uit dit genre en eigenlijk pakte die vergelijking nooit echt in het voordeel uit voor All Quiet on the Western Front. Dat ik zo met gemak minstens 20 films kan noemen die hier over heengewalst hebben is gewoon jammer.

Daarmee wil ik niets afdoen aan de kwaliteiten van All Quiet op zich. Hier en daar is het allemaal wat simplistisch, maar het is wel opvallend hoe het gebracht wordt. Zeker voor de jaren '30 heeft het iets rauws. Het geweld van de oorlog wordt nauwelijks verzacht. Wat me ook opviel is dat de actie veel dynamischer in beeld gebracht werd dan misschien wel enige andere film tot de jaren '60. Had ik niet echt zien aankomen.

Verder kun je ook niet spreken over een gebrek aan ambitie. Sommigen hebben deze film fragmentarisch genoemd. Niet onterecht, maar volgens mij komt dat omdat Milestone en zijn team zoveel mogelijk facetten van de oorlog wilde laten zien, zodat mensen zich meer bewust werden van de gruwel van de oorlogen. De slagvelden, het thuisfront, de propaganda, de ziekenhuizen, de training: alles zit erin. Ik vond dit gek genoeg wel werken.

Wat niet werkte is het acteerwerk van de jonge soldaten. Lew Ayres werd kennelijk een ster, maar is enorm slecht en helpt een aantal sleutelscènes om zeep (de sterfscène van zijn vriend in het ziekenhuis, het moment waarop hij in een krater zit met een langzaam stervende tegenstander). En zeg niet dat dit het acteerwerk is van de jaren '30, dat is gewoon niet waar. De enige goede acteurs waren de twee veteranen: Wolheim en Summervill. Eigenlijk spelen ze vrij komisch, maar dat pakt goed uit. Hun dramatische laag gaat nooit verloren.

Dus All Quiet on the Western Front is enerzijds terecht een mijlpaal, maar anderzijds een film die op sommige punten veroudert is. Ik doe het er echter nog wel voor.
3,5*

Het drama is wat simpeltjes, het ziet er uit als een tv-film, het acteerwerk van sommige acteurs is van een laag niveau (vooral Sambo is vreselijk) en het gaat over voetbal, een sport waar ik echt niets mee heb. Waarom is de film dan toch zo aanstekelijk? Waarschijnlijk omdat het toch goed het groepsgevoel weet te vangen. Het gevoel van een groep mannen die wel of geen vrienden zijn, maar in ieder geval genoeg met elkaar hebben meegemaakt. Vooral de humor tussen hen pakt goed uit, maar soms ontroerd het ook lichtjes, zelfs al is het drama vaak wat al te makkelijk. All Stars stelt over het algemeen niet echt veel voor, maar de film werkt en daarvoor krijgt hij een kleine 3,5*.

Ik heb nooit een boeket-romannetje gelezen, maar als ik het goed heb worden dergelijke boekjes gerelateerd aan verhaallijnen zoals in deze film. Deze vertelling van onmogelijke liefde had met gemak een gezapige film kunnen opleveren, maar wordt gelukkig gered door een heel goede regisseur.

SIrk maakt kitsch smaakvol (met uitzondering van dat hert, dat ging me net iets te ver). De film ziet er prachtig uit in technicolor en de kleuren roepen de emoties of het gebrek daarvan op. Er zit erg veel rood in. De kleur van passie natuurlijk, iets wat soms haast spottend bedoelt lijkt te zijn om het gebrek aan openlijke passie van de personages extra te contrasteren. De mise-en-scène is fantastisch. In bijna ieder shot zorgt Sirk ervoor dat je goed kan zien wat voor een voorwerpen er in de kamers liggen. De verschillende attributen zijn haast net zo belangrijk als de menselijke personages. Lijkt me echt zo'n film waar je bij vaker kijken steeds meer zult zien. Het stikt dan ook van de symboliek. Briljant is het shot waarin de televisie de huiskamer ingebracht wordt en we Cary erin weerspiegelt zien, terwijl de verkoper opmerkt dat daarmee alle drama en humor je leven binnen komt. Ironische humor is Sirk niet vreemd, maar het doet niet af aan het drama.

De personages zijn wat wisselender. Over Jane Wyman geen kwaad woord. Prachtig gelaagd spel. Rock Hudson daarentegen speelt net iets teveel het personage van de perfecte man. Er zit werkelijk geen smetje aan hem en dat haalt de verdere nuance van de film naar beneden. Nuance die wel te vinden is in de rol van Agnes Moorehead. In Todd Haynes semi-remake van deze film zit ook een personage als die van Moorehead: de beste vriendin van de hoofdpersoon. Maar waar in Far From Heaven deze vriendin uiteindelijk een gemene, begriploze roddelaarster blijkt te zijn, vullen Moorehead en Sirk deze rol interessanter in. Hoewel dit personage moeite heeft om Cary te begrijpen probeert ze toch vriendelijk en behulpzaam te zijn, maar als onderdeel van Het Systeem (om het maar zwaar uit te drukken) kan ze eigenlijk alleen maar conformerend advies geven. Terwijl ze het toch goed bedoelt. Een mooie twist op een personage dat ik snel door dacht te hebben.

Verder een aantal erg mooie scènes, met name als roddelen direct naar voren komt. Ik heb echt een onmenselijke hekel aan roddelaars en die scène waarin Cary en Ron dat feestje binnengaan waar al die vrouwen op hun bloed uit zijn is pure horror. Het is eigenlijk een zeer cynische film, vermomt als simpele vrouwenfilm. Wat het wellicht nog eens extra cynisch maakt.

Jammer alleen dat het einde naar mijn gevoel niet werkt. Ze komen toch weer bij elkaar. Mja, na al het cynisme paste dat niet meer in de film, zelfs al klopte het vanuit de personages gezien wel. Vlak voordat Cary die televisie krijgt huilt ze dat alles zo zinloos is geweest, omdat ze haar relatie heeft opgegeven voor niets. Het had wellicht beter zinloos kunnen blijven. Het happy end deed me dan ook niet zoveel. Sirk had het volgens IMDB willen laten eindigen met de val van Ron, net als Cary wegrijdt. Dat was een beter einde geweest, maar de studio had een andere mening helaas.
Dat haalt toch een halfje af van de score.
3,5*

Er zijn veel films die het onderwerp 'de dood' behandelen. Sommige films proberen te verklaren waarom we sterven, andere willen een idee geven wat er gebeurd als we dood gaan, terwijl er ook films zijn die juist laten zien hoe iemand omgaat met de dood van een geliefde. Hoe dan ook, de dood is altijd aanwezig geweest in films en dat zal ook altijd zo zijn. Maar All That Jazz brengt wel een heel bijzondere kijk op het onderwerp: door middel van deze film lijkt regisseur Bob Fosse zich voor te bereiden op de dood, die snel lijkt te naderen.

Veel meer dan zijn naam wist ik niet van Fosse voor ik aan deze film begon, maar ik raadde op de een of andere manier al snel dat de film autobiografische trekjes had. Zo voelde de film gewoon aan. Naar mijn gevoel kon alleen iemand die echt zo werkt als de hoofdrolspeler en ook echt de dood voelde naderen deze film gemaakt hebben. En ja, uit wat onderzoek blijkt dat de film heel dicht bij Fosse zelf stond. Veel dingen die hoofdfiguur Gidean in deze film deed, heeft Fosse echt gedaan. Zo zien we Gideon een film maken over een controversiële stand-up komiek. Fosse maakte inderdaad zo'n film gemaakt Lenny. Ook de bezetenheid met zijn werk, de rivaliteit met andere beroepsgenoten en een levenswijze die zo losbandig is dat hij gevaarlijk wordt (kettingroken, veel drank, drugs en seks met iedere aantrekkelijke vrouw die er rondloopt); al deze dingen zijn schinbaar terug te leiden naar Fosse. Maar ook mijn belangrijkste vermoeden werd bevestigd: Fosse had voor hij het idee voor deze film kreeg een hartaanval gehad. Uiteraard als gevolg van zijn levensstijl. Fosse had blijkbaar het gevoel dat eens een hartaanval hem fataal zou worden en dat is uiteindelijk ook gebeurt, al zou het nog aardig wat jaren duren.

Hoe verwerk je je ervaring met een hartaanval in een film? Als je dat wilt weten moet je All That Jazz zeker eens bekijken, want zo'n bijzondere film zie je zelden. In het eerste uur introduceert Fosse ons in het leven van Joe Gideon. We zien hoe hij werkt, constant de vrouwen in zijn leven vernedert en hoe hij telkens zijn dag begint met het slikken van pillen, hoe hij een paar tabletten in een glas water doet en deze opdrinkt, hoe hij zijn ogen watert, hoe hij douchet en zichzelf voor de spiegel energie in lijkt te spreken met de uitspraak: "It's showtime". Deze korte elementen worden telkens snel achter elkaar gemonteerd getoond en vaak herhaald. Het doet sterk denken aan de verschillende beelden uit Requiem for a Dream die na elkaar getoond worden na druginname. RfaD bleek hierin niet zo origineel te zijn als ik dacht. Al snel merken we dat Gideon aan de rand van een hartaanval leeft. De film is constant in beweging. Scènes worden snel afgewisseld en Gideon kan duidelijk geen minuut rust hebben. Een workaholic van het extreemste soort. Hij ziet er vaak afgemat uit en we snappen nauwelijks nog hoe hij kan staan. Voor mij als kijker kwam het heel goed over hoe slopend het leven van Gideon moet zijn. Zelfs ik voelde me na een uur bijna vermoeid; en dat bedoel ik dit keer niet negatief! In deze eerste helft zitten een aantal dansscènes, maar opvallend genoeg voor een musical geen liedjes die door de hoofdpersonen zelf gezongen worden. De liedjes die we horen worden op de achtergrond gespeeld en versterken het steeds vermoeiender worden gevoel. De dansnummers lijken ook iets te zeggen over hoe Gideon in elkaar zit.

In de tweede helft komt de onvermijdelijke hartaanval. In het ziekenhuis valt Gideon logischerwijs in een zwart gat. Zijn hele leven lijkt hij niet stilgezeten te hebben, maar nu wordt hij gedwongen rustig te blijven. Hier zakt de film heel eventjes in, maar ook dat draagt eigenlijk bij aan het gevoel dat de film wil overbrengen. Gideon's leven zakt hier immers ook in. Langzaam maar zeker komt Gideon tot de conclusie dat het wel eens snel gedaan kan zijn met zijn leven. Dan volgen er twee heel bijzondere en ijzersterke scènes.

In de eerste overdenkt Gideon of zijn leven wat waard was. Niet door erover te praten of zijn diepe overpijnzingen met de kijker te delen, nee Gideon doet het met zijn eigen stijl. We zien de belangrijkste vrouwen uit zijn leven hier verschillende musicalnummers opvoeren die hem niet bepaald in een positief daglicht stellen. Gideon's carriére was bijzonder succesvol, maar sociaal gezien waardeloos. Deze scène krijgt wat humor, doordat naast Gideon nog een tweede Gideon staat die als regisseur Gideon zelf bekritiseerd. Zien is geloven hier.

De finale is zoals je mag verwachten bij een deze film: groots. Gideon legt zich neer bij zijn dood en droomt een spectaculaire musicalscène, waarin hij zelf zingt over zijn eigen dood. Dit is het moment waarop All That Jazz zichzelf echt weet te ontwikkelen tot een waar meesterwerk. Ergens vind ik het ook erg dapper van Fosse om dit zo te filmen. Ik vraag me af of er ooit een regisseur was die zoiets op deze manier gedaan heeft.

Wat Fosse hier presteert is dus zeer bijzonder: hij wist mij echt mee te sleuren in zijn leven; via dat van zijn alter ego. Dit bereikt hij ook door zijn geweldige gebruik van montage, muziek en cinematografie. Ik heb niks met het wereldje waarin Gideon leeft en al helemaal niet met de theatervoorstellingen die hij maakt (bij zoiets zul je mij nooit aantreffen), maar deze film krijgt het voor elkaar om mij het voor even wel te laten waarderen. De nummers blijven me niet echt goed bij, maar zijn tijdens het kijken van de film geweldig.

Een extra vermelding verdient Roy Scheider, want zonder hem zou de film misschien lang niet zo meeslepend zijn. Scheider ken ik vooral als een degelijke, maar wat kleurloze acteur. Maar in deze film gaat hij volledig against-type los. Hij ís hier gewoon Joe Gideon. Geweldig om naar te kijken. En ook geen kwaad woord over de bijrolacteurs! Uitstekend acteerwerk!

Mijn vraag is dus waarom deze film hier zo'n lage waardering krijgt. Een onvoldoende? Dit is een van de meest complete films die ik in tijden zag. De dvd ruilde ik hier volledig op de gok en eigenlijk verwachte ik min of meer een film die me niet zou bevallen. Verrassingen als deze krijg je zelden. Zwaar aanbevolen!
4,5*

De film heeft hier een hoge score, maar mij viel hij flink tegen. Er zit een goed verhaal verstopt in deze film en de acteerprestaties van Crawford en met name McCambridge (sowieso een geweldige actrice) zijn uitstekend, maar de rest van de film komt niet uit de verf.

Het grootste nadeel van de film is dat het de film aan enige energie (bij gebrek aan een beter woord) lijkt te ontbreken. Het wordt allemal gortdroog verteld. Veel dingen die ik recent in mijn positieve recensie van The Best Years of Our Lives schreef kan ik ook bij deze film plaatsen, zoals de ingetogenheid en een bepaald gevoel voor realisme. Alleen hier werkt het niet. Het wordt een suffe bedoeling. De film gaat gewoon van plotontwikkeling naar plotontwikkeling en heeft geen interesse in iets anders dan verhaal. En zelfs het verhaal wordt niet naar behoren uitgewerkt. Elke keer als een scène een dramatische pay-off lijkt te gaan leveren volgt er snel een cut naar een andere scène. En in plaats van karakterontwikkelingen of belangrijke gebeurtenissen te tonen kiest men regelmatig voor een montagesequence die alles in een snel tempo toont. De film kent geen opbouw en leek niet eens geïnteresseerd in zichzelf.

De film is een beetje een mix tussen Citizen Kane en Mr. Smith Goes to Washington, maar zonder de geweldige technieken en vernieuwende narraties van de eerste en zonder het entertainment en emotionele betrokkenheid van de tweede. En de film stelt er niets voor in de plaats.

2*

Vergelijkingen met Stalker en Reconstruction worden hier terecht veel gemaakt, maar de film waar ik het meest aan moest denken was Eternal Sunshine of the Spotless Mind. Dat is immers ook een verhaal over iemand die zijn herrinneringen moet herbeleven, zei het dat bij Eternal Sunshine het gaat over iemand die zijn geheugen verliest en bij Allegro het gaat om iemand die zijn geheugen probeert terug te krijgen. Altijd vervelend als je je iets probeert te herrineren, maar je dit niet lukt. Nog vervelender als blijkt dat je geheugen je in de steek gelaten heeft, omdat het een eigen leven is gaan leiden als metafoor in Kopenhagen. Is mij ook wel eens overkomen.

Dit terzijde is Allegro een visueel schitterende film, met eveneens een mooie score. Dat gespeel met het filmmateriaal zelf doet denken aan avant garde filmpjes en zie je eigenlijk weinig in narratieve films terug. Erg mooi, zet een mysterieuze, dromerige sfeer neer die mij meteen pakte. Jammer alleen dat Allegro het daar niet alleen mee kan redden. Inhoudelijk en verhaaltechnisch vond ik het eigenlijk een verschrikking. Met een voice-over die alles, maar dan ook alles uitlegt, maar je met mij bij voorbaat al geen vrienden. Ik kan me dan ook niet voorstellen dat er mensen zijn die het niet begrepen, aangezien er weinig aan de fantasie wordt over gelaten. De film was denk ik veel intrigerender geweest als Boe gewoon de Zone mee had laten ontdekken met Zetterstrom.

Daarbij miste het gewoon een emotionele laag. Zetterstrom is in principe een goed uitgewerkt en boeiend personage, maar hij is een film terecht gekomen die niets om hem en zijn problemen geeft. De romance die zo centraal staat had niet kariger uitgewerkt kunnen worden. De ontmoeting met Andrea gaat veel te gemakkelijk en voelt ontzettend geschreven aan ("Hé vreemdeling, ik zie dat je je deur niet binnen kan. Zullen we samen zitten wachten? Of beter, zullen we samen naar bed gaan?"). Dat Andrea zo depressief is geworden door de relatie dat ze uiteindelijk zelfmoord pleegt door zich te verdrinken wordt alleen maar neergezet door het plot en wordt niet voelbaar gemaakt. Het ergste is nog wel hoe het einde afgeraffeld wordt. Vijf minuten voor het slot dacht ik dat er nog heel wat moest komen. In plaats daarvan werd er even snel een willekeurige vrouw in een winkel geïntroduceerd die zomaar bijna willekeurig tegen Zetterstrom zegt dat hij mensen moet leren vertrouwen, waarna hup, meteen Zetterstrom snel eventjes aan illusie-Andrea kan zeggen dat hij haar vertrouwd, waarna hij meteen weer zijn geheugen terugheeft, zich vlug beseft dat Andrea in de werkelijkheid gewoon dood blijft en de film doodleuk stopt. En dat allemaal in vijf minuten. Het hoeft van mij niet gebracht te worden als een grootste opera, maar ik ken weinig regisseurs die een sterk gegeven als dit vol emotionele potentie zo achteloos neerzetten. Het is eigenlijk een prachtig verhaal, maar waarom is Boe meer gefascineerd door Toms voice-overs, Zetterstrom die door straten wandelt en toiletten bezoekt of anders wel door die dikke manager die zich opwindt over Zetterstroms afwezigheid, terwijl de onderlinge relaties en de mysteries rond Zetterstroms herrinneringen de kern vormen en zoveel te bieden hebben? Het voelt ook echt aan als een film van twee uur waar een half uur uit geknipt is.

Op basis van Reconstruction is dit materiaal die Boe met gemak tot een meesterwerk zou moeten kunnen brengen. Ik vraag me af of er werkelijk veel geknipt is. Hoe dan ook, Allegro is meer een gemiste kans met enkele bijzonder sterke elementen dan een fantastische film. Gelukkig is het ten alle tijden mooi om naar te kijken.
3*

De eerste film die ik zie van Du Welz. Een soort gitzwarte komedie met een flink horrorrandje. Ik had er niet zo veel moeite mee dat de motivaties van Gloria wat vaag bleven. Vond dat net de humor en de schokfactor versterken en volgens mij werd daar ook op gemikt. Wat ik minder begreep is waarom Michel het zo lang bij haar uithield. Hij was duidelijk van slag door haar gedrag en dat al snel. Hij heeft niets te winnen door in haar buurt te blijven, zou ik zeggen. Zeker in de latere scènes niet meer.

Logica is niet echt het belangrijkste hier, echter. Het gaat meer over de bizarre rit. Ik vond vooral het komische aspect geslaagd, zeker omdat dit humor is die echt oncomfortabel wordt bij tijden. De twee hoofdrolspelers zijn ook wel perfect gecast. Geen prettige mensen om naar te kijken, maar probeer je ogen er maar eens van af te houden. Ook de stijlwisselingen werkte voor mij wel. Het oogt goedkoop en groezelig, maar zit toch vol kleine visuele experimenten of maffe keuzes in soundtrack of belichting.

Wat Alléluia echter wat naar beneden haalde voor mij was het herhalende aspect. Het patroon van verleiden en moorden lijkt iets te veel op elkaar na een tijdje. Daar komt bij dat een slot die draait om de redding van een kind in combinatie met een gewetenprobleem van Michel opvallend ongeïnspireerd aanvoelt voor zoiets als dit. Vond het een onbevredigend slot in ieder geval. Ik had iets meer absurds verwacht, in lijn met de rest van de film.

Wel tijd voor Calvaire en Vinyan nu.
3,5*

Best een goede film, met sterk acteerwerk van met name Frances McDormand, Philip Seymour Hoffman en die jongen. Toch had het net ietsje beter gekund. Ik weet niet waarom, maar ik heb gewoon het gevoel dat er meer in gezeten had. Vreemd genoeg vond ik dat het dagelijks leven van de band niet goed genoeg belicht werd. Maar verder een leuke film met goeie muziek en een aantal sterke scènes (vliegtuig als hoogtepunt).

3,5*

Mijn derde Godard (na A Bout de Souffle en Vivre sa Vie) en hoewel ik de vorige twee films kon waarderen is Alphaville voor mij de film waarbij de typische Godardelementen voor het eerst echt volledig werken.

Misschien komt het omdat het verhaal iets meer sustantie heeft dan in de andere gevallen (anderzijds had Vivre sa Vie ook wel wat te zeggen). Oké, de maatschappijkritiek is zeer typisch voor een science-fictionverhaal en voor Alphaville hadden we ook al Metropolis, de boeken van Kafka en het boek 1984. Toch vind ik dat Godards stijl zijn thematiek fantastisch tot recht laat komen. Uiteraard bouwt Godard helemaal geen sets voor zijn futuristische wereld, maar zocht hij gewoon bestaande gebouwen uit die er net wat anders uitzagen dan gewoonlijk. Het viel mij al op dat er naast een grote computer en opvallend veel glas in de gebouwen weinig futuristische elementen in de film leken te zitten, maar Godards filmstijl werkt zo vervreemdend dat het een ultiem science-fictiongevoel creëert. Ik durf zelfs zo ver te gaan dat ik geen enkele andere science-fictionfilm ken die dit zo goed doet, ondanks sterke special effects en sets.

Zoals gezegd is de thematiek bekend, met dank aan computers die de macht overnemen, gevoelens die verboden worden en de man die daar tegen in opstand komt, etc, etc. Maar zie hoe Godard dit uitwerkt. Het gebruik van poëzie. Het geweldige gebruik van geluid. De casting van de aanvankelijk bot overkomende, maar uiteindelijk onverwacht gevoelige Eddie Constantine. De perfecte Anna Karina. Zelfs een compleet absurde scène als in dat zwembad past gewoon geheel in de lijn van de film als Godard het filmt. De actiescènes hebben iets ruws en imperfects, maar zijn gek genoeg daarom zo vermakelijk. De shots zijn zoals Godard betaamd nooit standaard, maar in deze film altijd mooi. De ondervragingen van Lemmy Caution door die computer zijn sterk gescript en de vragen en antwoorden zijn redelijk onconventioneel voor zo'n verhaal.

En, zal ik het toegeven? Ja, ik zal het toegeven: ik vond de laatste scène (in de auto, met Karina die leert te zeggen dat ze verliefd is) gewoon schitterend. Ik kan geen beter einde bedenken en het werkt zelfs in dramatisch opzicht. Dat mag ook vermeld worden: het is een zeer vermakelijke film, maar voor mij werkte het als drama zo nu en dan ook, zelfs al is dat niet de hoofdreden om Alphaville te bekijken.

Het geheel is uiteindelijk een film die haast hypnostiserend werkt. De film sleepte mij gewoon de volle speelduur mee, waar bij de vorige Godardfilms het truukje maar een uur werkte. De filmstaat bol van prachtige scènes en de meeste beelden staan op het netvlies gebrand. Met name die met Anne Karina. Niet alleen omdat ze zo'n mooie vrouw is (al helpt dat wel), maar vooral om de manier waarop zij van haar toenmalige echtgenoot Godard in beeld gebracht werd.

Schijnbaar wordt dit als een relatief onbelangrijke Godardfilm gezien (dat beweren zelfs de extra's op de dvd). Onbegrijpelijk. Een film juist om vaker te bekijken lijkt me. Gaat het zien!
4,5*

Oersaaie film. Veel seksscènes en pogingen tot erotische spanning, maar ik kan verder goed begrijpen dat de schijfster van het boek zelf van mening was dat de film slecht was. Mijn God wat een oninteressante personages en irritant gekunstelde dialogen. Ik had voor niemand sympathie, wat logisch is omdat er niet veel menselijkheid van ze uitstraalt. Zwaar af te raden!

1,5*

Hoewel ik niet de indruk heb dat Almodóvar zelf dacht dat hij hier een groot meesterwerk aan het maken was, maar waarschijnlijk gewoon een luchtig tussendoortje, kan ik een gevoel van teleurstelling niet onderdrukken. De trailer indertijd stelde me al niet gerust, maar helaas, dit is gewoon niet erg geslaagd. Het is leuk dat Almodóvar gaat voor een kleurrijke komedie, maar het wist me gewoon niet aan het lachen te krijgen. Geen van de verhaallijnen is echt leuk en de humor is verrassend puberaal. Juist van Almodóvar had ik verwacht dat hij zou weten hoe de grootste homoseksuele stereotypen zou moeten ontwijken, maar hij gaat er hier vol voor.

Toegegeven, echt vervelend wordt het niet, zelfs al had dat gemakkelijk kunnen zijn, maar het sprankelt ook nergens. Die dansscène op I'm So Excited had met gemak een fantastisch hoogtepunt kunnen zijn, maar ondanks dat hij perfect uitgevoerd is zit hij op zo'n vreemde plaats in de film dat het misplaatst aanvoelt (ergens aan het einde was het wellicht meer gepast). Actrice Cecilia Roth is wel erg goed, maar ook zij kan dit verder niet echt naar een hoger plan tillen.

Hopelijk is het echt een tussendoortje.

2*

Echt zo'n romantische film zoals de Fransen dat maken. Poëtisch, licht-komisch, dromerig, maar ook zeker pijnlijk. Hier worden rauwe en realistische momenten veel afgewisselt met warme en surrealistische momenten. Die wisselwerking werkt niet altijd even goed, vooral ook omdat de filmstijl van zeer gestileerd naar bijna documentaire-achtig gaat, maar meestal pakt het wel goed uit. Het wordt zo een soort sprookje, maar met eenzeer werkelijke onderlaag die ervoor zorgt dat het allemaal niet zoet wordt en de emoties oprecht blijven. De verschijningen van Binoche en Lavant zijn hier ook ietwat sprookjesachtig, maar ze zijn goed genoeg als acteur om geloofwaardig te blijven. Dat levert dus een film op waarbij de romantiek en het drama mooi hand in hand gaan en waar sommige scènes echt schitterend zijn, met name de dronken nacht op de brug en op de waterski's en het bezoek aan het museum spraken me aan.

Wel vond ik dat de film teveel eindes had, grappig genoeg een kritiek die ik ook al had op Loft, die ik eerder die dag zag. Eerst lijkt het te eindigen met Lavants arrestatie en haar bezoek aan hem. Dan weer een einde op de brug. Dan weer een einde als ze te lijken sterven in het water. En dan weer een einde op de boot. Het had overal kunnen stoppen en naar mijn gevoel was het verhaal toch al zeker beëindigt bij de hereniging op de brug. Wat daarna gebeurt is overbodig en dat Binoche hem daar in de steek laat vond ik zelfs onverklaarbaar. Overigens was het ook gewoon zo dat Carax dat einde op de boot aan het verhaal geplakt heeft. Hij wilde ze laten verdrinken, wat niet per se een sterk einde was, maar Binoche haalde hem over om het eerbetoon aan L'Atalante erin te doen, dus het happy end op de boot. De hereniging op de brug leek mij het meest toepasselijk einde. Nu is het net een film die langer blijft duren dan nodig is en daardoor zelfs wat effect verliest. Jammer, maar niet dodelijk voor de film, want er blijft genoeg moois over.
4*

Heerlijke Fellini, na Le Notti di Cabiria mijn favoriet.

Ik lees hier dat veel mensen geen binding krijgen met de personages, maar ik denk niet dat Fellini daar in het bijzonder op uit is. Voor hem is het hoofdpersonage de stad zelf en daar kreeg ik wel binding mee. Heel makkelijk zelf. Ik hou van films met grote casts, waarin de personages allemaal op een losse, ongeforceerde manier met elkaar in verbinding staan en waarbij je hoe verder de film vordert je meer gezichten gaan herkennen. Amarcord is daar een prachtig voorbeeld van.

Ook beweren boze tongen dat dit een doelloze film is, die nergens heen gaat en slechts een verzameling sketches zou zijn. Zo heb ik het niet ervaren. Nou ontbreekt inderdaad een verhaal, maar langzaam wordt er toch echt wel iets opgebouwd. Het is moeilijk te vatten, maar er zit een zekere lijn in hoe bepaalde elementen later terugkeren, hoe zekere karaktertrekken onopvallend geïntroduceerd worden om uiteindelijk belangrijk te worden. Het draait om de geleidelijke manier waarop we met iedereen kennis maken. Nashville is een andere film die dit erg sterk doet, al heeft die een totaal andere toon.

De kunst van Fellini zit hem in de kleine dingen, zijn oog voor detail. De muziek en de beelden zijn natuurlijk heel mooi, maar zijn grootste talent zit hem in het opzetten van een situatie en de acteurs daarin plaatsen. Het acteerwerk in een Fellini is dan meestal ook wat anders dan bij andere regisseurs. Let bijvoorbeeld op de eetscène waarin de vader erachter probeert te komen of een van zijn zoons kattenkwaad heeft uitgehaald, wat uiteindelijk uitloopt tot een ruzie tussen iedereen van het gezin, behalve een oom die zich niets aantrekt van het lawaai om hem heen. Zo'n scène wordt perfect opgebouwd en de reactie van ieder lid van de familie bij iedere twist in de scène is bijzonder goed getimed.

Het script is uitstekend en bijzonder komisch, vol met kleurrijke situaties. Maar humor is niet het enige aan Fellini's hoofd. Hij heeft ook een aantal stille, lyrische momenten, zoals een spontane dans van jongeren in de mist (de film voelt soms aan als een musical) en de komst van de boot. De dood van de moeder zorgt ook nog eens voor sterk drama. Iedere scène wordt uitgespeeld voor wat ie waard is, waarna Fellini's gedachten weer spontaan op iets anders lijken te vallen. Ik hou van die losse structuur die toch meer bevat dan je zou denken. Het eindresultaat is een warm, komisch en zelfs ontroerend portret van een dorpje, dat misschien niet zo diep graaft als ik ergens stiekem zou willen, maar die geen moment verveeld. Het is misschien geen realistisch portret, maar Fellini had dan ook al lang besloten dat neorealisme niet de stijl was waarin hij het beste paste.
4*

P.S.: Woody Allens Radio Days wordt er soms van beschuldigt een soort rip-off te zijn van Amarcord. Ik zie de overeenkomsten ergens wel, maar evengoed heb ik niet aan Radio Days gedacht tijdens Amarcord. Niettemin zou ik liefhebbers van Amarcord sterk aanraden Radio Days eens een kans te geven.

Tja, wat moeten we eigenlijk met The Amazing Spider-Man? Het probleem is niet dat het een slechte film is, maar dat er geen enkele reden is om te bestaan, tenzij er kijkers zijn die het zien als een levensbehoefte om ongecontroleerd geld te geven aan Sony en Marvel. Webb en Marvel kunnen schreeuwen wat ze willen dat dit een reboot is, maar laten we gewoon met zijn allen eerlijk zijn dat dit gewoon een remake is van Raimi's eerste Spider-Manfilm. De veranderingen zijn slechts details. Mary-Jane of Gwen, The Green Goblin of The Lizard, het blijkt allemaal weinig verschil te maken. Van de Batmans van Burton en Schulmacher naar Nolans Batman Begins gaan: dat is een wereld van verschil. The Amazing Spider-Man is gewoon alles dunnetjes overdoen.

Er is slechts één voordeel dat er werkelijk toe doet: de films van Raimi waren vreselijk slecht (al heb ik deel 2 nooit gezien) en The Amazing Spider-Man is dat niet. Deze nieuwe versie redt het vooral omdat hij het hart op de juiste plaats heeft zitten. Er is veel tijd voor karakterontwikkeling en Andrew Garfield en Emma Stone spelen mensen in plaats van cartoonpersonages. Dit geeft vooral hun gedeelde scènes een aanstekelijke warmte. Webb lijkt het te kunnen schelen wat er met hun gebeurt en dat maakt al een heel verschil. Daarbij is ook de humor hier veel genietbaarder. Ik vond het vermakelijk om naar te kijken en dat is al meer dan ik verwacht had. Het wordt ook her en der een meer duistere film genoemd, maar dat maakt weinig indruk. Het lijkt hoogstens duister omdat de voorgaande Spider-Manfilms wat al te jolig waren. Maar Webb neemt het verhaal ontegenzeggelijk wat serieuzer en dat werkt wel prettig.

Niettemin valt er ook weer niet teveel te prijzen. Zelfs als Raimi's films niet bestaan hadden had dit waarschijnlijk allemaal alsnog als te bekend aangevoeld. Superheldenfilms lijken veel op elkaar en zeker die van Marvel. Webb mag dan met veel bombarie als regisseur aangekondigd zijn, maar uiteindelijk is zijn filmstijl gewoon hetzelfde als die van andere Marvelfilms. Je zou inmiddels van een huisstijl kunnen spreken. Dat betekend dus weer afgezaagde sets van laboratoria (heb ik iets tegen op de een of andere manier), CGI die zich er niet voor schaamt om eruit te zien als CGI, gewichtloze actiescènes, onzichtbare 3D en camerawerk die vooral geen eigen identiteit mag hebben. Voeg daar een weinig aansprekende schurk en een ongeïnspireerde climax (weer een deadline op een hoge toren) aan toe en je hebt alles behalve iets eigens.

The Amazing Spider-Man is zoals gezegd een goed gemaakte film die verrassend vermakelijk is, maar het gevoel van been-there, done-that is onvermijdelijk. Alleen verstokte Spidey-fans en de meest kritiekloze kijkers zullen hier waarschijnlijk echt voldoening uithalen. Krappe drie sterren, omdat het toch wel erg fijn we kijkt, maar veel stelt het niet voor.

Sorry dat ik iedereen uit de droom moet helpen, maar deze film speelt zich toch echt af in 1962. Waar jullie de jaren '50 vandaan halen is mij een raadsel.



Inderdaad, Dazed and Confused is praktisch een remake gezet in een ander decennium. De film lijken gigantisch veel op elkaar.

Deze film zette ik gisteren aan omdat ik na 3 dagen achter elkaar Star Wars toch eens wou zien of George Lucas meer in zijn mars had dan science-fiction. Kennelijk wel. American Graffiti is niet het soort film waar ik echt gek op ben (komedie over ronddolende tieners), maar is binnen zijn genre best aardig. Ik moet altijd erg lang in dit soort films komen en op een bepaalde manier heb ik moeite om me met dergelijke personages verbonden te voelen. De film moet het van mij vooral hebben van het tijdsbeeld, de leuke acteerprestaties van Richard Dreyfuss, Bo Hopkins en Cindy Williams, enkele geestige scènes en natuurlijk de muziek. Ik vond het allemaal in ieder geval aangenamer dan de meeste vergelijkbare films, met name dankzij scènes als die waarin de politieauto kapotgereden wordt, er een overval plaatsvind op de drankzaak, het lekprikken van de banden van een auto en meer van dat soort ongein. Het werd daardoor allemaal iets meeslepender dan verwacht. Ik denk echter dat mensen die deze periode meegemaakt hebben het nog leuker zullen vinden. Het is nu toch wel ietwat veroudert.

Het gegeven van het cruisen wordt ook vreemd gebruikt. Dat ze zo meiden oppikte geloof ik wel, maar deze film werd een beetje absurd doordat het bijna verplicht was voor een meid om in te stappen. Zie de scène waarin Laurie na haar ruzie met Steve instapt bij Falfa, terwijl ze niets van Falfa moet hebben en zelf een auto heeft. Nogal een geforceerde manier om Laurie in dat ongeluk te betrekken in ieder geval.

Ook bizar is de keuze van Lucas om de film te eindigen met berichten over wat er later gebeurt is met de personages en dan ervoor te kiezen om een van de personages te laten vermoorden en een andere in Vietnam te laten verdwijnen. Wat moeten we met dergelijke neerslachtige berichten in een wat duidelijke bedoelt is als een feel good movie?

Al met al echter een leuk niemandalletje. Genoeg voor een kleine 3 sterren. De vele negatieve reacties, vooral aan het begin van dit topic zijn overdreven, al snap ik de klassiekerstatus ook weer niet helemaal.

Pfff, zelden een zo teleurstellende herziening van een film gehad als bij deze. Ik zou zelfs willen stellen dat de film bij herziening totaal door de mand valt.

American History X bedoelt het goed, maar kan zijn bedoelingen niet echt waarmaken. De karakterschommelingen van Norton en Furlong zijn te simpel. Met name dat Norton, die schijnbaar een zeer intelligente jongen speelt, na een simplistische monoloogje van zijn vader ineens niet meer in zijn voorheen aanbeden leraar gelooft is wat belachelijk. De meeste discussies in de film zijn interessant, maar tegelijkertijd niet geheel overtuigend. Er lijkt overigens ook meer gepraat te worden over waarom wél een nazi te worden dan waarom niet, dat kan ook niet de bedoeling zijn. Alles komt regelmatig te bedacht en te geschreven over. Ik schreef in mijn eerste bericht al dat ik de bijrollen allemaal te stereotype vond en daar blijf ik ook duidelijk bij.

Het feit dat de meest 'foute' en dramatische gebeurtenissen juist het mooist en coolst gefilmd zijn is eigenlijk ook niet helemaal in lijn met het doel van de film. Neem die Californian curb kick. Pijnlijk en overduidelijk moreel verwerpelijk, maar Kaye probeert het toch een soort mythische kracht mee te geven door de beelden en de muziek die hij erbij gebruikt. Het past gewoon niet. De film hemelt iets op dat hij tegelijk probeert neer te halen.

En dan dat einde, dat einde. Ik vond het bij de eerste keer kijken al het zwakke punt van de film en bij herziening is het mogelijk nog erger. Als de film zou eindigen met Norton of Furlong die gedood zou worden door een neo-nazi dan zou het een perfect passend einde zijn. Die zwarte jongen die Furlong om praktisch niets neerschiet is gewoon een verschrikkelijke keuze om meerdere reden. Ten eerste is hij scritptechnisch of dramatisch gewoon niet het meest interessant. Ten tweede, en ik weet dat dit niet de bedoeling is van de film, kan het gezien worden als een tegenspreking van het idee van de film. De neo-nazi's krijgen gelijk dat de zwarten schietgraag zijn, want laten we eerlijk wezen, de reden voor de moord was wel een klein akkefietje. Ik geloof best dat er wat zinloze moorden gepleegd worden, zelfs om zoiets onzinnigs als dat Furlong een zwarte jongen rook in het gezicht blaast. Maar dan zou die moord meer als directe reactie plaatsvinden. Zou die zwarte jongen er werkelijk zo erg overin zitten dat hij Furlong een dag later zou opwachten met een pistool in een wc waar nota bene honderden mensen per dag langskomen en waar hij praktisch onmogelijk goed mee weg zou kunnen komen? Niet waarschijnlijk. Het voedt alleen maar het standpunt van de nazi's dat zwarten erg ver gaan als je zo ook maar een klein beetje beledigt.

En dan zijn er nog wat vreemde elementen in het plot zoals neo-nazi's die een homoseksuele verkrachting uitvoeren, terwijl dat toch echt tegen hun ideologie zou moeten ingaan. Homo's zijn voor hun immers net zo slecht als joden en zwarten.

De film wordt nog enigzins gered door een paar sterke scènes, een boeiend onderwerp, maar bovenal een simpelweg ijzersterke Edward Norton, die zo goed is dat hij de zwakten van het script haast kan verbergen. Haast.
Ik verlaag naar 2,5*

Oscars kunnen een vloek zijn. Net als bij The Artist een paar jaar terug gaat American Hustle gebukt onder zijn grote aantal Oscarnominaties. Het probleem met die prijzen is dat het publiek vervolgens eist dat de film in kwestie een soort wonder is. Iedere film met zoveel nominaties krijgt een terugslag, maar dit geldt tien keer zo hard als het gaat om een luchtige film die het meer van de fun dan van de diepgang mag hebben. American Hustle is hier een voorbeeld van. Het is speculeren, maar ik vermoed dat met minder of geen nominaties dit een hoger gemiddelde zou hebben gehad.

Jammer, want American Hustle is goed vermaak. Net als Russells vorige twee films draait het vooral om personages met opvallende karakter die met elkaar clashen, of juist elkaar vinden. Russell is niet geïnteresseerd in "normale" mensen; waarschijnlijk denkt hij niet dat ze bestaan. Voor hem draait het om figuren die zowel hun kracht als hun zwaktes halen uit hun excentriciteit. In feite is Russell met deze en Silver Linings Playbook de grote meester van de moderne screwball comedy geworden. Daar hebben we sowieso een tekort aan, reden te meer dat ik Russell ben gaan koesteren. Ik moet nodig eens achter zijn oudere werk aan.

Ik hou gewoon erg van dit soort films. Vlotte, scherpe dialogen, een nadruk op sterk acteerwerk en een vermakelijk warrig plot vol verraad en misleidingen. Het moest even op gang komen, met uitzondering van de sterke opening was de film voor de werkelijke operatie begon nogal rommelig, alsof het een hele grote lading informatie probeerde af te raffelen om maar tot de hoofdzaak te komen. American Hustle heeft voor zijn type een vrij lange lengte, maar voelt aan alsof het in werkelijkheid nog een stuk langere film was. Het kortwieken van het geheel is niet helemaal elegant gedaan. Dat is het enige echte minpunt. De film mist ook misschien wat een sterke thematische onderlaag die zijn twee voorgangers wel hadden, maar dat is minder bezwaarlijk bij zoveel entertainment. Een iets minder typische verzameling liedjes had misschien ook wel gekund, maar stoort door de kwaliteit niet.

Genoeg gezeurd, want dit is toch vooral heel leuk. Russell gaf toe dat hij hierbij vooral zijn acteurs liet improviseren en zij maken het met name een feestje, waarbij overigens niemand de ander overklast, want iedereen is op zijn best hier. Geen briljante film misschien, geen meesterwerk, maar meer een klein pareltje voor mensen die houden van lichte misdaadfilms met karakter.

4*

Huh? Een film over een kunstenaar in Parijs zonder romantiek? Dat kan per defenitie al niet!

Deze film wou ik vooral graag zien omdat het vaak als het oudere broertje van Singin' in the Rain wordt gezien. Met die film kan An American in Paris zich nog lang niet meten, maar dat neemt niet weg dat het een alleraardigste genrefilm is.

De film moet het vooral hebben van de aankleding, waarbij de decors doen denken aan verschillende, typische Franse schilderijen. Het groteske balletnummer tegen het einde van de film valt niet eens in de eerste plaats op door de choreografieën of de muziek, maar door de decors. Erg sterk werk. De muziek doorheen de film vond ik maar zo-zo, maar Gene Kelly en Leslie Caron zijn zo'n sterke dansers dat het niet opvalt. Helaas is Caron vooral een danseres en geen bijster sterke actrice. Gene Kelly blijft echter altijd vermakelijk, zowel binnen als buiten de dansnummers en hij krijgt sterke ondersteuning van een zeer vermakelijke Oscar Levant als sidekick.

Het verhaal is het zwakke punt van de film. Het is een voorspelbaar en onorigineel verhaal over twee mannen die verliefd zijn op dezelfde vrouw maar dit van elkaar niet weten, etc., etc. Het begon allemaal nog wel aardig, toen de focus nog lag op Kelly als schilder die maar geen schilderij kan verkopen en Oscar Levant als componist die ooit wonderkind was, maar nu zoals hij het zelf mooi zegt vooral een zelfverzekerd uiterlijk heeft, maar een gebrek aan karakter. Het plot wordt echter steeds routineuzer en langer uitgerekt dan nodig is. En dat is jammer, want het doet wat af aan de geslaagde humor, de energie van de acteurs en creatieve regie. Het blijft evenwel een vermakelijke musical.

3,5*

Voor Capraliefhebbers biedt American Madness meer van hetzelfde. Volgens mij is dit de eerste film waarin Capra het verhaal van een gewone sympathieke man die voor een groot probleem komt te staan in gebruikt. Caprafans weten uiteraard al hoe dit afloopt. In feite is American Madness een beetje een prototype voor latere meesterwerken als Mr. Deeds Goes to Town en vooral It's a Wonderful Life. Met die laatste zijn een groot aantal overeenkomsten te vinden.

Dit doet echter nauwelijks af aan de film zelf, want Capra maakt er weer een uitstekend geheel van; ook al is de verrassing er al lang af (toendertijd niet natuurlijk). De hele bank is net als Bedford Falls uit It's a Wonderful Life een plaats waar veel leuke personages voorkomen die steeds weer terugkeren. Ze zijn hier nét niet zo goed als in de latere film, maar zeker nog van goed niveau. En Walter Huston is een uitstekend acteur en sleept ons met gemak door de film heen.

Ik vond de film ook opvallend goed ogen. De film voelt niet zo 'oud' aan als City Light en M van een jaar eerder en King Kong van een jaar later. Niet dat Capra echt iets bijzonders lijkt te doen op cinematografisch gebied. De vele massascènes zijn zeer sterk in elkaar gezet. Er ontbreekt ook opvallend genoeg een score. Zelfs op momenten als waarop iemand een mep krijgt, wat in de meeste klassieke films een moment is om ineens keihard verschillende blaasinstrumenten te laten klinken, blijft hier achterwege.

Gek dat deze film niet wat bekender is. Waarschijnlijk omdat Capra deze film later zou perfectioneren (al is geen van zijn films een remake, bepaalde elementen keren slechts terug). Dit is dan ook geen meesterwerk zoals eerder genoemde films, maar 'slechts' een ijzersterke film. Maar voor echte Capra-fans (nog niet gezien Fisherking?) een must.

4 sterren, dik verdient.

Aparte film, heel anders dan ik verwacht had. Ik verwachtte meer een soort slasher, maar deze film heeft veel meer klasse dan slasherfilms. En hij heeft een sublieme Christian Bale. In plaats van een groezelig donkere sfeer krijgen we hier de witte gebouwen van wall street-achtige ondernemingen en dat zorgt voor een bevreemdend effect.

Hoe dan ook, de film bleek verrassend vermakelijk om te kijken. Leuke humor, leuk personage. Het is alleen jammer dat de film op het einde uit de bocht vliegt. Blijkbaar heeft volgens velen van jullie Bateman al die moorden gefantaseert, maar dat hadden ze in de film wel wat duidelijker naar voren mogen komen. Ook die vlucht voor de politie was wel erg over the top. Jammer, want anders had hij 4 sterren gekregen. Nu hou ik het op 3,5*

Als iemand mij nu een budget zou geven om een film te maken dan weet ik in ieder geval zeker dat ik het niet zal laten gaan over de war on terror in islamitische landen. Immers, zoals prominente voorgangers (The Hurt Locker, Zero Dark Thirty en nu American Sniper) over het onderwerp al aantoonden, je zult het nooit goed doen. Dit komt omdat films over deze kwestie bij voorbaat verdacht zijn en omdat iedereen er een sterke mening over heeft en alles nog niet bekoeld is. Iedere poging zal te patriottistisch of niet patriottistisch genoeg genoemd worden. Ze zullen allemaal gezien worden als zwart-witte, discriminerende pamfletten of heldhaftige portretten. Zowel bij links als rechts is er geen acceptatie van enig grijsgebied, heb ik gemerkt.

Eerlijk gezegd heb ik het schrijven van deze recensie steeds maar uitgesteld, omdat ik niet wist hoe ik het aan moest pakken. Allereerst spelen hierbij de afgelopen maanden een rol. Het succes in Amerika van American Sniper, het kritische ontvangst en de rol ervan in de Oscarperiode vond ik na een tijdje extreem vermoeiend worden. Iedereen had een mening over American Sniper, maar weinig gingen echt op de film in. Een hoop beschuldigingen over en weer van beiden kanten over van alles en nog wat. Het klonk erdoor eigenlijk als een stomvervelende film voor me, al kwam dat vooral door de toon van de discussies.

Gevolg was dat ik al voor ik naar American Sniper ging kijken het gevoel had dat ik er vanuit een vooraf vaststaande visie naar moest kijken. Het moest óf een ontroerend portret zijn van een echte Amerikaanse held die vocht voor onze vrijheid of een walgelijk stukje racistische, Amerikaanse propaganda. Hier is mijn antwoord: ik zag beiden er in, en ook beiden niet. Bij mijn toelichting hiervan laat ik mijn eigen politieke meningen even buiten beschouwing. De meeste recensies hier of elders, voor of tegen American Sniper, bevatten meer propaganda voor iedere mening dan Eastwood ooit potentieel in zijn werk had kunnen stoppen.

Over Eastwood gesproken, zijn oeuvre als geheel in beschouwing genomen is American Sniper geen vreemde film. Het is typisch Eastwood. Al zijn hele leven verteld hij verhalen over professionelen in mannelijke beroepen die emotioneel net zo zwaar zijn als fysiek. Veel van zijn protagonisten werken dan ook in levensbedreigende situaties, van agenten, cowboys tot inderdaad soldaten. De waardering voor het werk op zichzelf verschilt per film, maar je merkt altijd dat Eastwood respect heeft voor mannen die tot het uiterste gaan in hun werk; die durven bepaalde zware uitdagingen aan te gaan.

Vanuit dat oogpunt is het geen wonder dat Eastwood een film wilde maken over Chris Kyle, nu al de meest legendarische (evenals meest dodelijke) sniper uit de Amerikaanse geschiedenis. Hij is een typische Eastwood-protagonist. Wat minder typisch Eastwood is, is het acteerwerk van Bradley Cooper. Net als Eastwood zelf portretteert Cooper zijn hoofdrol met een bepaalde terughoudendheid, een zekere kalmte, maar in tegenstelling tot Eastwood is dit niet slechts een stoere, superieure houding, maar een manier om met emoties om te gaan. Cooper speelt iemand die duidelijk kalmte uitstraalt om niet de scheuren in zijn karakter te tonen. Het is een subtiele, genuanceerde en zeer menselijke performance. Ongeacht de verdere kwaliteiten van American Sniper, Coopers prestatie is moeilijk te negeren en zijn Oscarnominatie is met gemak de meest verdiende van de film.

Sinds de jaren ’90, sinds Unforgiven om precies te zijn, is het gebruik van geweld in Eastwoodfilms wat minder enthousiast geworden. In feite is Unforgiven een anti-geweldsfilm, in tegenstelling tot veel van zijn voorgaande werk, waarin Eastwood meer enthousiasme toonde voor personages die naar wapens of vuisten grepen voor oplossingen. Eastwood is vervolgens trouw gebleven aan de boodschap van Unforgiven, het meest opzichtig in Gran Torino.

Hoe valt American Sniper in dit plaatje? Ik denk dat hier Eastwood geconfronteerd wordt met een botsing tussen twee van de belangrijkste speerpunten van zijn werk: zijn respect voor professionals en zijn afkeer voor geweld. Dat is lastig tot een coherent geheel te maken als je hoofdfiguur een man is die bekend staat om het aantal dode die hij maakte, zelfs al deed hij dit voor werk in opdracht van de overheid. Toch zou het me niets verbazen dat het deze twee elementen waren die Eastwood hier aantrekken. Als American Sniper echter één probleem heeft is het denk ik dat Eastwood niet in staat is geweest om echt een duidelijke visie te vinden voor de tegenstrijdigheid van zijn twee speerpunten. Het is moeilijk om iets te maken dat bewondering heeft voor Kyle’s toewijding voor zijn werk en zijn collega’s, evenals voor zijn professionaliteit, terwijl je tegelijkertijd het werk op zichzelf (het doden van mensen) probeert te veroordelen of in ieder geval van heldhaftige kracht probeert te ontdoen.

Ik vond dat de film dan ook nogal wisselde in toon. Ik zag er zowel de anti- als de pro-oorlogsfilm in. Echt politiek laat Eastwood het geheel niet worden. Het is meer zo dat deze Navy Seals daar waren (en dat waren ze ook) om dat te doen (en dat deden ze ook) en Eastwood behandelt niet al te diep waarom ze daar zijn en of dat terecht is. De terroristen zijn verschrikkelijk natuurlijk, maar tegelijkertijd wordt benadrukt dat de Seals op een plaats zijn waar ze niet echt horen te zijn. Beiden punten krijgen weinig nadrukt.

Niettemin zijn er duidelijk heldhaftige scènes, zoals Kyle die van bijna een onmogelijke afstand een andere sniper omlegt, evenals een heldhaftige, maar mislukte poging om een vader en diens kinderen te redden. Deze laatste scène voelde het meest grotesk en Hollywoodiaans aan en maakt het meest van de terroristen duidelijke schurken. Ook krijgt de vriendschap tussen de soldaten veel nadruk tijdens dit soort momenten en tijdens hun nasleep. Dat die hechte banden ontstaan lijkt me logisch, maar er heerst ontegenzeggelijk een gevoel van “ons stoere clubje tegen de vreselijke vijand”. Of dat in een militaire situatie onvermijdelijk is laat ik even in het midden

De scène die me het meest tegen het hoofd stootte was eigenlijk het slot. Dat we hem nog even uitgebreid als perfecte vader zien, met warme belichting en al, is een sentimentele truc uit de oude doos en het is daar dat de film definitief partij kiest voor de Grote Held der Amerikanen. De staatsbegrafenis in de credits versterken dit. Vergelijk dit echter met de scène waarin Kyle door een veteraan bedankt wordt in een openbare plaats. Dit zou een even overdreven scène kunnen zijn, maar het is één van de meest oncomfortabele momenten. Kyle’s legende is hier groter geworden dan hij zelf vindt dan verdient en wat een eervol moment moest worden benadrukt alleen de treurnis die Kyle voelt door zijn daden. Dit is niet iemand die trots is op zijn vele doden.

Er moet bij gezegd worden dat Chris Kyle volgens alle bronnen niet bepaald bescheiden was en zelfs niet alleen in zijn eigen legende geloofde, maar die ook probeerde te versterken. Dit is echter niet de richting in deze film koos, wat misschien enigszins betreurenswaardig is.

Er is meer. De eerste personen die Kyle omlegt zijn een vrouw en kind en de emotionele tol die dit eist op de soldaat is voelbaar. Snel daarop volgt het meest opmerkelijke en krachtigste stuk wat mij betreft: een montage waarin Kyle enkele slachtoffers maakt. Dit wordt op een bijzondere manier gebracht, namelijk bijna bewegingsloos (vallende lichamen uitgezonderd), muziekloos en boven al emotieloos. De ritmische montage daar werk afstompend. Het is een extreem zakelijke weergave van een stel moorden en Cooper speelt het zo dat je ziet dat Kyle emotioneel vlakker wordt met ieder schot. Het is een krachtige manier om te tonen wat een slecht psychologisch effect zo’n werk heeft om iemand. De rest van de film blijft Eastwood consistent aandacht houden voor de mentale staat van zijn hoofdfiguur die alles behalve optimaal is. Eastwood zelf noemde American Sniper een anti-oorlogsfilm en ik vermoed dat hij niet doelde op de politiek achter de oorlog, maar op de persoonlijke gevolgen van deze conflicten op soldaten.

American Sniper is uiterst professioneel gemaakt. Scherp gemonteerd, ijzersterk geluid, zeer precies gefilmd en ook goed geacteerd (al hebben Bradley Cooper en Sienna Miller als enige echt beduidende rollen). De laatste jaren, sinds Gran Torino eigenlijk, had ik de indruk dat Eastwood zijn interesse wat had verloren in regisseren en dat hij maar gewoon wat voortploeterde, wat aan de films af te zien was. Met American Sniper lijkt hij eindelijk weer interesse te stoppen in een project en het levert een boeiende film af. Echter, het is ook gewoon een incoherente film. Ik denk dat het mogelijk is om dit te maken met tegelijkertijd afkeer en bewondering voor Chris Kyle, maar niet op deze manier, waarbij het de ene scène lof en de volgende afschuw is, zonder overlap. Soms vond ik de film aangrijpend, soms stompzinnig, maar meestal gewoon nog een oorlogsfilm over de war on terror. Een fan ben ik niet, al vind ik het geheel minder eenduidig dan de meeste geluiden doen geloven. Het gebrek aan duiding is alleen geen kracht, zoals bij veel films, maar een zwakte.
3*