Opinions

Deze miniserie is een pure whodunit die zich afspeelt in de tijd van Oscar Wilde. De toneelschrijver komt er zelfs eventjes in voor. De politie verdenkt Isabel Collard, de minnares van de vermoorde Roger. Haar neefje Paul Vandervent wil haar onschuld bewijzen. Opvallende rollen zijn er voor Judy Parfitt als de bazige schoonmoeder van het slachtoffer en voor Zoë Wanamaker als haar dochter die zich door een goudzoeker aan de haak laat slaan. Julia St John speelt de tweede dochter, tevens de jaloerse echtgenote van het slachtoffer. Zij kan zeer chagrijnig kijken met haar doordringende ogen. Donald Sumpter als de zelfingenomen, onbekwame Inspector Titmarsh is kostelijk.

Voor liefhebbers van Britse misdaadseries is dit een aanrader. De belangrijkste aanwijzing wordt gegeven tijdens een tafelgesprek met dubbelzinnige toespelingen. Het heeft iets van een ernstig kostuumdrama, maar het gaat ook de sensationele kant op, op het randje van de geloofwaardigheid.

Emil Jannings speelt een ouderwetse schoolmeester met hoogstaande normen en waarden. Z’n leerlingen plagen hem met een spottende bijnaam en karikaturen, maar hij is een gerespecteerd lid van de samenleving. Onder dat keurige voorkomen gaan echter verdrongen verlangens schuil. Z’n verdriet om het dode vogeltje in het begin verraadt al dat hij een zwak heeft voor zoetgevooisde zang. Hij zal ten prooi vallen aan de decadentie van de burgerlijke moraal.

Marlene Dietrich zien we eerst op een wulpse affiche en op schunnige plaatjes. Zittend op een biervat komt ze dominant over. Ze heeft een mengeling van vrouwelijke en mannelijke eigenschappen: blote billen in combinatie met een hoge hoed. Ze zingt dat ze een kaarsvlam is, en mannen de motten die op haar afkomen. Ze weet de camera te bespelen en is fel belicht, terwijl Professor Rath met z’n wijde overjas inderdaad op een mot lijkt.

De treurige, zwart-witte clown, een variant van Pierrot, is een voorafspiegeling van wat Rath zelf zal worden. Onder invloed van alcohol raakt hij in een benevelde toestand. De kelder waarin hij zich verbergt, symboliseert z’n onderbewustzijn. Hij wordt naar beneden gezogen door de nachtclubzangeres, met een extra zetje van de schooldirecteur die hem ontslaat.

Wegens technische beperkingen beweegt de camera slechts tweemaal, bij geluidloze scènes in de klas. Binnen het kader is de enscenering krachtig, met veel snuisterijen en een maritiem thema op het podium. De vervormde daken en het nachtelijke intermezzo met de griezelige schaduw zijn nog in expressionistische stijl. Josef von Sternberg, een Oostenrijkse jood die meteen hierna naar Hollywood zou trekken, legde een veelzeggend tijdsbeeld vast.

Sofia Coppola slaagt erin een aannemelijk beeld te schetsen van de oppervlakkige en materialistische levensstijl van jongeren in Calabasas, een voorstad van Los Angeles. Aan de grootte van hun villa's te zien hoeven ze niet te stelen uit armoede. Hun dag beginnen ze met een tabletje Adderall, een peppil die voorgeschreven wordt tegen ADHD. Ze gebruiken drugs en bezoeken coole dansfeestjes waarop celebrities aanwezig zijn. Ze dwepen niet zozeer met deze beroemdheden als persoon, maar wel met hun lifestyle, hun merkkledij, hun handtassen en hun juwelen of bling.

De inbraken worden steeds roekelozer, vooral wanneer ze erover gaan pochen bij vrienden en selfies met gestolen waar op sociale websites plaatsen. Het is moeilijk te geloven dat die luxevilla's zo slecht beveiligd zijn, maar het schijnt echt gebeurd te zijn. Echte vrienden waren het niet, want na hun arrestatie beginnen ze elkaar meteen te verlinken en de schuld te geven.

Om de jachtige sfeer weer te geven, gebruikt Sofia Coppola flitsende montages met screenshots, rodeloperbeelden en uitzinnig dansen. De bewakingsbeelden worden door een groene lichtfilter getoond. Een bijzonder shot zoomt zeer langzaam in op die villa met de grote vensters, zodat die op een poppenhuis lijkt waarvan je alle kamers tegelijk kunt zien. Emma Watson heeft het Californische accent en de bewegingen van de echte Alexis Neiers goed bestudeerd, al begaat ze één blunder wanneer ze het over haar jongere zus Gabby heeft, wat de echte naam is van de fictieve Emily. Het is een kritiek op deze jongerencultuur, al wordt ook getoond hoe meeslepend het kan zijn om in zo'n roes te leven.

Sommige cinefielen hechten veel belang aan de technische en artistieke kant, anderen willen gewoon een spannend, grappig of ontroerend verhaal. Bij Brian De Palma komen beide groepen aan hun trekken. Het is een politieke thriller met complexe plotwendingen en een spectaculaire climax, maar tegelijk is het een zelfreflectie van het audiovisuele medium. De titel betekent klapband, maar het is ook een verwijzing naar Blowup van Antonioni. Hier probeert een geluidstechnicus een incident te reconstrueren aan de hand van zowel geluid als beeld. Z'n potlood houdt hij vast alsof het z'n microfoon is, om het moment in z'n geheugen herop te roepen. De Palma kwam op het idee tijdens een geluidsmontage.

Rood, wit en blauw - de kleuren van de Amerikaanse vlag - komen heel vaak tegelijk voor, bijvoorbeeld een rood brandblusapparaat, een blauwe deur en een witte muur. Een paar keer wordt rood ook met z'n compliment groen als achtergrond getoond, om de vurigheid van Sally te beklemtonen. De regisseur groeide op in Philadelphia en zou een jaar later met Nancy Allen trouwen. Hij heeft dus z'n verloofde en z'n stad als inspiratie gebruikt. De Liberty Bell is een klok die in 1776 voor het eerst geluid werd, maar wegens een grote barst al meer dan een eeuw zwijgt. Voor de honderdste en de tweehonderdste verjaardag zijn er wel replica's gemaakt. Liberty Day is op 1 februari; op het einde sneeuwt het eventjes. Herkenbare gebouwen als het station en het stadhuis van Philadelphia komen in beeld. De camera's bewegen veel, vaak vanuit vogelperspectief. Garrett Brown bediende zijn eigen uitvinding, de Steadicam.

John Travolta leed naar het schijnt aan een slaaptekort, wat bij z'n gestresseerde personage past. Het is een toevallige held met een schuldcomplex, het type dat ook bij Hitchcock vaak voorkwam. Nancy Allen draagt de hele tijd een konijnenpoot om haar hals, een geluksbrenger die helaas niet werkt. De verrassende wendingen zijn vrij ingewikkeld. John Lithgow speelt een huurmoordenaar die andere rougettes uitkiest om de indruk te geven dat Sally slachtoffer is van een seriemoordenaar. De sfeer wordt opgeroepen van de paranoia die ontstond na de moord op Kennedy en het Watergateschandaal. Een smerig personage is Manny Karp, die na het urineren Sally aanraakt zonder eerst z'n handen te wassen. Sympathie, verwondering en afkeer worden afwisselend opgewekt door deze nagelbijter met een kleurrijk en beweeglijk decor.

Swinging London werd het beste weergegeven door een Italiaan. De jaren '60 waren een periode van rebellerende jeugd, modcultuur, protest tegen oorlog en kernwapens. de eerste rocksterren en supermodellen.

Ook een fotograaf kon een ster zijn. In het begin word je op het verkeerde been gezet wanneer Thomas (David Hemmings) ongeschoren tussen een groep daklozen verschijnt. Hij was daar "undercover" voor een fotoreportage. Meteen daarna blijkt hij in een Rolls-Royce te rijden. Hij is niet sympathiek, maakt vrouwonvriendelijke opmerkingen, is arrogant. Dagelijks omringd door fotomodellen raakt hij hen beu en begint hij hen als voorwerpen te behandelen. Hij is rijk en excentriek. Zo koopt hij een propeller, puur omdat hij die mooi vindt.

De titel slaat op het vergroten van foto's, waardoor details beter zichtbaar worden, maar waardoor ze ook vager worden. Ze lijken op de pointillistische schilderijen van z'n Bill, die beweert dat hij er vormen in ontdekt die hij er niet bewust in gestoken heeft. Ook Thomas ontdekt achteraf dingen op z'n foto's, zowaar leidend tot een klein moordmysterie. Na vijfenzestig minuten is er een wazig beeld van een man met een pistool in het struikgewas. Na de worstelpartij is een vage foto van het lijk te zien. Vanessa Redgrave past niet in het rijtje oppervlakkige modellen, maar is wel degene die Thomas' interesse opwekt.

Enkele beroemdheden zijn te zien. Er is een optreden van de Yardbirds met Jimmy Page en Jeff Beck, die z'n gitaar kapotslaat. Binnen de concertzaal is die gitaarhals een relikwie, daarbuiten is hij opeens waardeloos. De jonge Michael Palin staat tussen het publiek. Julio Cortázar, de schrijver van het kortverhaal, heeft een cameo als dakloze. Veruschka was een Duits fotomodel. Ook Jane Birkin draaft op als wannabe.

De tennismatch in pantomime is surrealistisch. Eerst is er beeld zonder geluid; dan geluid zonder beeld. Het gaat over het onvermogen van de menselijke waarneming om de realiteit volledig en objectief te registreren.

Woody Allen heeft opnieuw een scenario geschreven met een sterke hoofdrol voor een vrouw van middelbare leeftijd. Cate Blanchett heeft er dankbaar gebruik van gemaakt.

Het verhaal begint in medias res. Jasmines mislukte huwelijk krijgen we in flashbacks te zien. Door met een rijke man te trouwen was ze opgeklommen van de lagere middenklasse in San Francisco naar de hogere middenklasse in New York. Op haar achtergebleven zus was ze gaan neerkijken. Nu moet ze de vernedering ondergaan om bij diezelfde zus te gaan aankloppen voor onderdak.

Het is gemakkelijk om deze antiheldin te veroordelen, maar veel mensen zouden in haar plaats hetzelfde gedaan hebben. Ze wilde alleen maar een gemakkelijk leventje. Het is bijna onmogelijk om een normaal vriendschappelijk contact te onderhouden met mensen uit een andere sociale klasse.

Door haar man te verklikken heeft ze in haar eigen voet geschoten. Ze had van zijn alimentatie kunnen leven. Geleidelijk dringt het tot haar door dat de zeven vette jaren achter de rug liggen. Psychisch brokkelt ze verder af.

Zoals vaak koos Woody Allen voor New Orleans-jazz, in dit geval de trompet van King Oliver en Louis Armstrong. Op het einde zingt de rauwgevooisde Lizzie Miles het burleske liedje A Good Man Is Hard to Find; niet bepaald emancipatorisch maar wel toepasselijk bij deze vrouw die haar geluk zoekt in het aan de haak slaan van een rijke man.

Het begint als een traditioneel mysterie, badend in een dromerige atmosfeer. David Lynch heeft verschillende beelden in het verhaal verwerkt met een surrealistisch of symbolistisch karakter. Het afgesneden oor zou ontleend kunnen zijn aan het Sherlock Holmes-verhaal The Adventure of the Cardboard Box. De insecten staan symbool voor het verborgen kwaad in een onschuldig ogend stadje als Lumberton, North Carolina. De roodborstjes staan voor liefde die overwint.

Het blauwe fluweel van de titel zit in de opening credits, in het liedje van Bobby Vinton en in de kamerjas van Dorothy Vallens (Isabella Rosselini). Wanneer zij optreedt in de nachtclub, heeft Frank Booth (Dennis Hopper) een lapje blauw fluweel in z'n handen.

Jeffrey Beaumont (Kyle McLachlan) is een soort ideale schoonzoon, die jaloezie opwekt bij het vriendje van Sandy Williams (Laura Dern) maar bespot wordt door de schurken. Jeffrey en Sandy zijn toevallige helden die op eigen houtje het mysterie op proberen te lossen, gedreven door nieuwsgierigheid en zin voor avontuur en gerechtigheid. Jeffreys nieuwsgierigheid krijgt een voyeuritisch kantje.

Halverwege is het mysterie al grotendeels opgelost. Daarna rest nog de vraag of de Gele Man (Fred Pickler) bij de slechteriken hoort of een infiltrant is. Het stijlcontrast tussen de dromerige scènes in de eerste helft en de agressie in de tweede helft is groot. Frank is een sadist die geen enkele sympathie opwekt. Dorothy is een masochiste. Zij wil lichamelijk gepijnigd worden om haar psychische pijn te vergeten. De scène waarin ze uit het niks naakt op straat verschijnt, zou Lynch ontleend hebben als een jeugdherinnering.

Er wordt een noirsfeertje opgewekt met behulp van schaduwen en rook. Korte flashbacks laten zien wat zich in het hoofd van Jeffrey afspeelt. Symmetrie wordt gecreëerd door in het begin in te zoomen op het afgesneden oor en op het einde uit te zoomen uit Jeffreys oor.

Met haar fluwelen stem kan Isabella Rosselini perfect voor nachtclubzangeres doorgaan. De oude popliedjes wekken een nostalgische stemming op. De originele muziek met de stem van Julee Cruise werkt bedwelmend. Componist Angelo Badalamenti is als pianist in de nachtclub te zien.

Brian De Palma speelt opnieuw leentjebuur bij Hitchcock. Uit Rear Window komt het voyeurisme, maar nog meer ontleende hij aan Vertigo. De plot vertoont gelijkenissen, de camera draait rond een kussend koppel, en een dollyzoom geeft de subjectieve ervaring weer van een hoofdpersonage met een psychische beperking - dit keer geen hoogtevrees maar claustrofobie.

Een schitterende locatie is de Chemosphere, een achthoekig, modernistisch gebouw in de Hollywood Hills. Craig Wasson is geschikt voor de rol van toevallige held met een gebrek. Melanie Griffith heeft een vrij complexe rol. Zij is het die staat te dansen met een pruik, en aan haar dansbewegingen zal ze herkend worden. Dennis Franz, vaste klant bij De Palma, heeft een grappig nevenrolletje als speurder. Deborah Shelton was een voormalige Miss USA, maar haar stem werd gedubd. Een klassiek thema is de male gaze, waarbij een vrouw het object is in de ogen van een lichtjes geobsedeerde man. Ramen, spiegels, camera's en een telescoop zijn hulpmiddelen.

De regisseur zocht de controverse op met nogal wat scènes die de ratingcommissie deden zweten. De kijker wordt tweemaal op het verkeerde been gezet door de ontknoping met een dubbele twist, die het lastig maakt om het onderscheid te maken tussen realiteit en droom. Ook de synthesizermuziek van Pino Donaggio roept een dromerige stemming op. Het intermezzo met Frankie Goes to Hollywood is mooi ingebouwd.

De titel verwijst letterlijk naar de hitte van Florida, de warmste staat op het Amerikaanse vasteland. We zien zwetende bovenlijven en we horen krekels tsjirpen. In werkelijkheid was het naar het schijnt koud tijdens de opnames. Figuurlijk verwijst de titel naar de erotiek en de spanning. De kleur rood is veel gebruikt als symbool voor verleiding. Vuur is een motief.

De neonoirstijl leent elementen uit de jaren '40. Visueel zijn er de Venetiaanse jaloezieën, de schaduwen, lichtcontrasten. William Hurt speelt een antiheld, Kathleen Turner een femme fatale. De intrige lijkt op die van Double Indemnity. De stijl van de dialogen is cynisch. Het dilemma tussen gerechtigheid en hedonisme is ook het contrast tussen de twee collega's en vrienden van Ned, gespeeld door Ted Danson en J. A. Preston.

Er zijn ook verschillen met de oude stijl. De Hayscode was afgeschaft, dus mocht de erotiek wat explicieter en kon de misdadigster er ongestraft mee wegkomen. Na het opduiken van dat jaarboek kan ze beter de rest van haar leven uit de V.S. wegblijven, maar haar droom om met veel geld op een tropisch eiland te wonen, is werkelijkheid geworden.

De intrige is vrij ingewikkeld. Er is nog wat juridisch gehakketak mogelijk over de vraag of dat eerste testament niet opnieuw geldig wordt wanneer het tweede vervalt. De vrouw die voorgesteld werd als Mary Ann, is in werkelijkheid Matty, de eerste foto in het jaarboek. Ze protesteerde niet, omdat ze Matty (in werkelijkheid Mary Ann) aan het chanteren was.

Dit is een zwoele thriller over verleiding, het vervagen van morele normen en de donkere kanten van de menselijke psyche. Dankzij de broeierige sfeer en de nihilistische houding blijft hij uitstekend herbekijkbaar, zelfs wanneer je de ontknoping al kent.

Whitney Houston speelt een personage dat op haarzelf lijkt qua beroepsactiviteiten. Haar personage is wispelturig: het ene moment vertoont ze divagedrag, dan is ze opeens poeslief. Kevin Costner is geen spierbundel, wel een bekwame, alerte lijfwacht die geplaagd wordt door een incident uit z’n verleden. Enkele bekende figuren hebben een nevenrol: Gary Kemp van Spandau Ballet als de manager, Ralph Waite van The Waltons als de vader van Farmer, en Debbie Reynolds als zichzelf met één grappig zinnetje.

De intrige is goed opgebouwd, met een afwisseling tussen spannende en romantische scènes, en met misleidende aanwijzingen. Een subjectieve cameravoering tussen de bomen lijkt de waarneming van de indringer te tonen, maar dan blijkt het de zangeres zelf te zijn die aan het joggen was. De stalker is een red herring. Het eerste gesprek met Nicki maakt duidelijk dat ze jaloers is op haar zus, maar de indringer was met zekerheid een man. Uiteindelijk blijkt de titel een aanwijzing te bevatten: de dader is die andere bodyguard. Na de aanslag op Reagan vond hij geen werk meer. Daarover gefrustreerd raakte hij op het foute pad en ging hij liegen over z’n activiteiten. De hectiek en onechtheid van de showbusiness worden getoond, bijvoorbeeld wanneer mensen uit haar entourage handtekeningen zetten in haar plaats. Het berghutje van de Farmers, met het meer en de sneeuw, is een oase van rust, totdat ook daar het gevaar binnendringt.

Covers worden afgewisseld met originele liedjes; ballads met dansbeats. Whitney Houston weet altijd iets toe te voegen aan een melodie, met krachtige uithalen maar ook met warme en intieme momenten. Naast de hits is het mooi om haar even gospel te horen zingen, wat ze reeds als kind deed. Haar debuut was meteen haar beste rol en heeft als romantische thriller goed stad gehouden.

In een radiobericht op de achtergrond wordt gesuggereerd dat het geluk ligt in een onderwerping aan de natuur. Dit is de filosofie van Rousseau: een terugkeer naar de natuur, omdat het moderne leven te jachtig en kunstmatig is. François wil ontsnappen aan de burgerlijke moraal. Hij gelooft dat hij een relatie met twee vrowen kan onderhouden zonder dat dat tot problemen leidt. Je merkt echter algauw dat de passie vooral in de overspelige relatie zit en dat z'n huwelijk eronder zal lijden. Wanneer z'n vrouw verdrinkt, blijft het een open vraag of dat zelfmoord was of een ongeluk. In een flits zien we haar naar een tak grijpen, maar dat gebeurt wellicht slechts in de verbeelding van François, die zich het gebeurde achteraf voor probeert te stellen. Als kind van de jaren '60 gelooft hij in de vrije liefde, maar eigenlijk is hij door en door egoïstisch en verwacht hij dat de vrouwen zich naar zijn wil schikken.

Een opvallend stijlelement zijn de felle, contrasterende kleuren, soms met lichtflitsen, die gerestaureerd zijn. De scènes in de stad hebben een snellere montage met soms bruuske overgangen, speciale invalshoeken en close-ups van onvolledige gezichten. De natuurscènes ademen rust uit, geholpen door de muziek van Mozart.

In de jaren '60 waren er nog ouderwetse huishoudscholen, waar meisjes gekneed werden tot onderdanige echtgenote en voorbeeldige huisvrouw. Ze leerden er poetsen, strijken, koken en bloemen schikken volgens de strikte voorschriften. Tegelijk waren er maatschappelijke veranderingen op til. In mei '68 waren er studentenprotesten in Parijs; de Dolle Mina's ijverden voor vrouwenrechten. Die nieuwe wind was nog maar een zuchtje in de kostschool in de Elzas.

Juliette Binoche speelt een lerares met twee gezichten. Ze geeft les over de goede zeden, maar heeft stiekem een affaire met een getrouwde man. De Brusselse Yolande Moreau heeft een komische nevenrol als de onzekere schoonzus. Noémie Lvovsky speelt de strenge non. Ernstige politieke, sociale en opvoedkundige thema's worden met humor benaderd. De muziek geeft er wat extra schwung aan met Adamo, Joe Dassin en een collectieve uitbarsting op het einde.

De rooftocht van Bonnie en Clyde duurde van 1932 tot '34, ten tijde van de Grote Depressie. Hier en daar wordt een loopje genomen met de feiten, maar het resultaat is een meeslepend avontuur met vaart. Tijdens hun autoritten door het Texaanse landschap klinkt bluegrassmuziek op de achtergrond. Er ontstaat een sfeertje van alles kan en alles mag. Als kijker ga je gemakkelijk meedenken met het gangsterduo, bijvoorbeeld hoe ze uit de greep van de politie kunnen blijven.

In 1967 werd de censuur wat minder streng en werden voormalige taboes doorbroken. Clyde wordt voorgesteld als een charmeur die vuurwapens gebruikt om z'n impotentie te compenseren. Bonnie wordt voorgesteld als iemand die wil ontsnappen aan de dagelijkse sleur, die avontuur en romantiek wil beleven. Buck Barrow (Gene Hackman) is een ex-gedetineerde die steeds dezelfde grap verteld in z'n zuiderse accent. Hun eerste pogingen zijn geklungel. Zodra echter de eerste dode valt, wordt het serieus, en lijkt een tragische afloop onafwendbaar. Het op waarheid gebaseerde intermezzo met Gene Wilder zorgt voor comic relief net voor de climax. De scènes met Bonnies familie zijn door gaas geschoten, om de wazige indruk van een oude familievideo te creëren. Het einde is behoorlijk expliciet en realistisch, maar wel erg abrupt, zonder nabeschouwingen.

Morgan Freeman heeft wat met gevangenissen. Hij speelde mee in Brubaker en in nog een gevangenisdrama, en ook in z'n regiedebuut zit een gevangenis. Bopha is Zoeloe voor detentie. Een ander woord wordt gescandeerd in een betoging tegen apartheid: amandla of kracht.

De jaren '80 waren een periode van omwenteling in Zuid-Afrika. In Moroka, een township in Pretoria, zijn er protesten, rellen en arrestaties. Scholieren willen geen Afrikaans meer spreken in de les, maar wel Engels. Dat is vreemd, want Engels is toch ook een taal van een kolonisator.

Het is geen prekerig verhaaltje geworden van de goeden tegen de slechten. Het conflict zit binnen in een gezin, wanneer een vader en een zoon zich in tegengestelde kampen bevinden. Voor Micah leidt dit tot een gewetensdilemma. Hij is trots op z'n job bij de politie, waarmee hij z'n gezin kan onderhouden, maar daardoor draait hij mee in het systeem van de onderdrukker. Deze rol wordt knap gespeeld door Danny Glover, die zich het juiste accent heeft aangemeten. Malcolm Macdowell heeft een nevenrol als vertegenwoordiger van het gezag.

Deze psychologische thriller is geplaatst in Trémolat, een gehucht in de Dordognestreek. Tienduizenden jaren geleden maakte de cro-magnonmens daar rotstekeningen van z'n jachttrofeeën. Plaatselijke slager Paul Thomas, bijgenaamd Popaul, lijkt zo'n oermens die via een teletijdmachine in de twintigste eeuw terechtgekomen is. Op het eerste zicht is hij charmant, maar algauw doet hij grove uitspraken over z'n overleden vader en z'n voormalige directrice. Hij is getekend door de slachtpartijen in Vietnam die hij gezien heeft. De manier waarop hij het vlees aansnijdt op de bruiloft is een voorafspiegeling. De bruid zal één van z'n slachtoffers worden. De nieuwe directrice (Stéphane Audran) komt zelfzeker en dominant over. Ze beweert gelukkig te zijn als vrijgezel, maar ze is afstandelijk geworden na een mislukte relatie tien jaar geleden. Algauw beseft ze dat er iets mis is met Popaul, maar ze blijft zijn kant kiezen en wordt haast z'n medeplichtige na de feiten.

Dit is geen whodunit, want er is slechts één verdachte. Het is geen spectaculaire thriller, maar een langzaam opgebouwde psychologische confrontatie tussen twee individuen. De nevenpersonages worden slechts oppervlakkig behandeld. De aansteker op de plaats van de misdaad is een cliché. Het einde blijft enigszins open, want je kunt slechts vermoeden dat de politie uit Popauls steekwonde de juiste conclusie zal trekken.

De camera beweegt veel. In het begin toont een panshot de oevers van de Dordogne. Hun wandeling door de straten is een longtake van meer dan drie minuten. Er wordt soms snel in- of uitgezoomd. Het dorpsleven wordt realistisch in beeld gebracht. De hevige regen tijdens de begrafenis is symbolisch. In de openingsscènes zie je weidse natuur en een grote groep mensen. Tegen het einde slaat dat om naar een claustrofobische en achterdochtige sfeer en gaat het nog slechts om twee mensen. De experimentele muziek van Pierre Jansen versterkt het gevoel van dreiging.

Dit blijft een van de beste rollen van Fernandel, met een goed evenwicht tussen humor en ernst. De moeilijkheden van een ongetrouwde vrouw met kind waren een gewaagd onderwerp. De bakker maakt stokbrood en des fougasses - een brood typisch voor de Provence.

Michael Moore vertelt waarheden die voor de hand liggen, maar die voor veel Amerikanen nog steeds te moeilijk zijn om te begrijpen. Het tweede Amandement dateert van 1791, toen het verantwoord was om burgers het recht te geven om zich met een wapen te verdedigen. Toen bestonden er echter nog geen (semi-)automatische wapens. Mensen met kinderen in een woonwijk zo'n wapen in huis laten hebben, is onverantwoord en leidt onvermijdelijk tot schietpartijen.

Een verrassende vaststelling is dat Canadezen ook veel wapens hebben, maar dat is wellicht in minder dicht bevolkte gebieden en meer bedoeld voor de jacht. In z'n zoektocht naar een verklaring komt Moore niet tot een eenduidig antwoord, maar hij raakt interessante mogelijkheden aan, zoals het uitbuiten van geweld voor kijkcijfers en het slechte voorbeeld van de politieke leiders, die internationale conflicten met buitensporig geweld oplossen, zonder zich te bekommeren om de vele onschuldige slachtoffers.

Marilyn Manson maakt een integere indruk, wat niet geldt voor Charlton Heston. Het is ironisch dat achter hem een affiche hangt van hemzelf als de held in Ben-Hur, terwijl hijzelf als een zwakke figuur overkomt die zich wegstopt achter flauwe argumenten en het probleem van de schietpartijen niet inziet.

Michael Moore is geen objectieve documentairemaker. Hij gebruikt achtergrondmuziek en speelt in op de emotie, maar gezien de wantoestanden in de V.S. verdient zijn mening het om gehoord te worden. Helaas is er vijftien jaar later nog niks veranderd.

Bioscoopbewerkingen van strips vallen vaak tegen, maar hier werkt het goed, omdat het script van Charles M. Schulz zelf is en dicht bij de orginele stijl blijft. Charlie Brown is een Jan met de pet die eraan gewend is te verliezen en uitgelachen te worden door z'n klasgenootjes. Op een dag blijkt hij dan toch ergens goed in te zijn.

Spelling bees zijn een fenomeen in de V.S. die kinderen onder zware druk kunnen zetten. Het regeltje "i before e except after c" staat in Amerikaanse schoolboeken, maar kent vele uitzonderingen: seizure, weird, fancies.... Uiteindelijk gaat het mis, maar dan volgt er een einde dat er een positieve draai aan geeft. De uitspraak van Linus "The world didn't come to an end" is een optimistische levensfilosofie: ook al gaat er van alles mis, wees blij dat je leeft.

De vriendjes van Charlie zijn gelaagd, met name Lucy. Ze pest en vernedert hem vaak, maar als het erop aankomt, supportert ze voor hem. Een klein rolletje is er slechts voor Pig-Pen, het jongetje dat altijd vuil is. Bij Snoopy zaten ze met het probleem dat hij in de strip denkballonnetjes heeft. Dat compenseren ze door hem een mondharp te geven, die op een cruciaal moment als Charlies madeleinekoekje fungeert. De beagle loopt meestal rechtop als een mens. Grappig is wanneer de kinderen opeens volwassenenjargon gebruiken met termen uit de psychologie.

Visueel is het vaak minimalistisch met weinig achtergrond. Soms wordt slechts een deel van het scherm gebruikt. Er zitten psychedelische momenten in de droom- en fantasiescènes. De jazzmuziek van Vince Guaraldi draagt bij aan de sfeer.

De tegenstelling tussen de gemoderniseerde stad en het traditionele platteland komt aan bod. Het natuurschoon van Centraal-Azië wordt getoond zonder dat dit ten koste gaat van het tempo. De verhouding tussen man en vrouw in diverse huwelijken vormt een aanleiding tot humor. Wanneer Asema per vergissing geschaakt wordt, zou je verwachten dat dit misverstand snel rechtgezet wordt. Ironisch genoeg wordt het een gelukkig huwelijk. Mooie scènes zijn wanneer Asema struikelt met twee emmers water en wanneer Sagyn bloemen voor haar plukt van op z'n paard. Het tokkelinstrument dat hij bespeelt, is een komuz. De onervaren actrice komt natuurlijk over. Het is een aangename kennismaking met Kirgizië.

Audrey Hepburn was een stijlicoon, vooral dankzij haar verschijning in de little black dress van Givenchy, gecombineerd met parels en een tiara. In de openingsscène doet ze aan windowshopping en wordt de titel letterlijk uitgebeeld. Naar het schijnt gaf dit problemen met de menigte en het verkeer. Bovendien zou de slanke filmster in werkelijkheid geen ontbijtkoek van bladerdeeg eten.

Holly Golightly lijkt op het eerste zicht een glamoureuze levensstijl te hebben, maar algauw blijkt ze op een klein, rommelig appartement te wonen en verbergt ze haar verleden en haar ware identiteit. Truman Capote, die de novelle schreef, baseerde zich op het model Dorian Leigh, bij wie hij echt via de brandladder naar binnen drong. Ook zij loog over haar verleden en haar ware identiteit, en Capote gaf haar de bijnaam Happy-Go-Lucky. Paul Varjak, die op Capote lijkt, ontrafelt beetje bij beetje de waarheid over Holly. De twee klaplopers (two drifters) vinden elkaar en beleven avontuurlijke momenten samen. In de novelle gaan ze uiteen, maar in Hollywood moesten ze er toch een happy end aan breien.

Leuke nevenrollen zijn er voor Martin Balsam en Patricia Neal, de Amerikaanse vrouw van Roald Dahl. Een minpunt is Mickey Rooney als stereotiepe Aziaat, al was het wel een goed idee om Holly vervelende boven- en onderburen te geven, om weer te geven hoe New Yorkers als haringen in een ton leven. De naamloze kat staat symbool voor Holly's goedaardige kern. Wanneer ze die uit de taxi gooit, gooit ze haar zelfrespect weg.

De jazzy muziek van Henry Mancini past uitstekend bij de grootstedelijke levensstijl: het zachtaardige Moon River en het levenslustige mannenkoor. Dit blijft een heerlijk spel van realiteit en dagdromen.

Zet vijf leerlingen uit een verschillend kliekje bijeen en luister wat ze elkaar te vertellen hebben. Afgaande op hun eerste indruk beoordelen ze elkaar als typetjes: het blokzwijn, het stuk krapuul, de atleet, het modepopje en het hopeloze geval. Een basket case is iemand die enkel geschikt is om manden te vlechten in een psychiatrische instelling. Die typetjes zijn herkenbaar aan hun kleding, hun manier van spreken en hun gedrag, maar het is een eendimensionale beoordeling. Interessanter wordt het wanneer blijkt dat ze alle vijf complexer zijn dan ze lijken, dat ze willen ontsnappen uit het hokje waarin ze geplaatst zijn. Ze hebben de volwassenen als gemeenschappelijke vijand en ze kennen allen het fenomeen van de groepsdruk of peer pressure.

De acteurs van het Brat Pack hebben hun personage meer inhoud gegeven via improvisatie. Om te voorkomen dat het louter pratende hoofden zouden zijn, werden intermezzo's ingelast waarin gerookt, gedanst of gebasket wordt. Het slotbeeld met de vuist in de lucht is een spiegelbeeld van het moderne standbeeld in de studieruimte.

Het typisch Deense gebruik van de handcamera doet het trouwfeest lijken op een amateuristische familievideo. Dat geeft het gevoel dat je er zelf bij bent. Het eiland Skye en de noordelijke kuststreek van Schotland zijn een mooi decor. De plaatselijke bevolking is argwanend tegen de buitenlandse verloofde. Godsdienst wordt op twee manieren benaderd: de rigoureuze opvatting van de gemeenschap tegenover de persoonlijke spiritualiteit van Bess. Emily Watson legt een kinderlijke eenvoud in haar complexe rol. De hits uit die periode bevestigen de tijdgeest, al hebben ze niks met Schotland te maken. Het eerste uur is boeiend, maar daarna wordt het wel heel somber en statisch. Von Trier heeft later nog betere dingen gemaakt, maar z'n eigen stijl was hier reeds gevormd.

Dit is een zeldzaam voorbeeld van een voice-over die goed werkt. Laura beeldt zich in dat ze alles opbiecht aan haar echtgenoot en de rest wordt in flashbacks getoond. Aan de prosodie van Celia Johnson en Trevor Howard hoor je dat ze een gedegen theaterachtergrond hebben. Het taalgebruik van Noel Coward is bevlogen. Er zitten memorabele zinnen in: "There should be a society for the prevention of cruelty against musical instruments." Er is een duidelijk onderscheid tussen het verfijnde Engels van de hoofdpersonages uit de middenklasse en de nevenpersonages uit de arbeidersklasse. Stanley Holloway zorgt voor de komische noot.

Overspel was destijds een groot taboe. Uiteindelijk is het niet zozeer de maatschappij die de liefde onmogelijk maakt, maar haar eigen schuldgevoel over het liegen tegen haar echtgenoot. Ze komen niet eens tot effectief overspel, al was dat in de eenakter wel zo. Laura heeft een goede maar saaie echtgenoot; ze verlangt naar iets meer. Ten slotte maakt ze de "juiste" keuze, al blijft het verdriet hangen van de verbroken band tussen twee mensen.

Kleuren had David Lean niet ter beschikking, dus legde hij accenten met licht en duister. Voor een mistige sfeer zorgen het stoom van de trein, koffiedamp, sigarettenrook, haardvuur en regen. Wanneer Laura haar eigen spiegelbeeld ziet, doet ze aan zelfreflectie. Kort voor het einde wordt haar duizeling weergegeven met een zoom en een scheve camerahoek. De romantische muziek van Rachmaninov drukt het verlangen en de passie uit.

Gangstersaga's waren al populair in de V.S. in de jaren 1930, maar in Groot-Brittannië was dit een nieuw genre. Het hoogstaande Engels van het theater moest plaatsmaken voor Cockney en boeventaal. De titel van Graham Greene verwijst naar een soort snoep waarop de naam Brighton leesbaar blijft. Het komt tot een botsing tussen het criminele milieu en de vrolijke vakantiegangers in deze kuststad.

Richard Attenborough, toen nog zonder wit haar en baard, speelt de rol van Pinkie. Hij is klein als een pink, maar probeert groter te lijken met stoer gedrag, volwassen kleding en brillantine in z'n haar. In plaats van zaken op hun beloop te laten reageert hij met overdreven paranoia en agressie. Halverwege raakt z'n gezicht verwond, waardoor hij aan Scarface doet denken. Hij is bang om later in de hel terecht te komen.

Rose is naïef en onschuldig als een roos, maar raakt toevallig in de plot verwikkeld. Ze is door en door katholiek. Het einde, verschillend van het boek, lijkt wel een goddelijk ingrijpen in de vorm van een kras op een grammofoonplaat. Andere belangrijke personages zijn het slachtoffer Fred; en Ida, die de rol van amateurspeurder op zich neemt.

Bij de introductie van Pinkie krijg je alleen z'n handen te zien, die in close-up een wurgbeweging maken. Een dramatisch hoogtepunt is de moord op Spicer, met die vermolmde balustrade. Regen, schaduw en spiegels versterken het grauwe sfeertje. Voor sommige straatscènes werd een verborgen camera gebruikt, zodat nietsvermoedende voorbijgangers in beeld komen. Het strand, de pier en de paardenrenbaan zijn optimaal benut. Een ritje door een kermistunnel zal nooit meer hetzelfde zijn.

Dit verhaal heeft wat weg van Cyrano de Bergerac. De ene man heeft het talent, de andere het uiterlijk. Ze wedijveren met elkaar voor een zitje als nieuwslezer en voor een vrouw. Gelukkig hebben ze er geen karikaturen van gemaakt. De ene is niet aartslelijk, de andere niet oliedom. Het is meer een kwestie van ervaring tegen spontane charme.

Met de opkomst van de commerciële zenders was er in die periode verandering op til in de manier waarop nieuws gebracht werd. Kijkcijfers werden belangrijk, wat kon leiden tot sensatiezucht en een gebrek aan betrouwbaarheid en objectiviteit. Die tegenstelling tussen de oude beroepsethiek en de moderne drang om te scoren zit hier goed in verwerkt.

Holly Hunter zet een uitstekende rol neer als de carrièrevrouw die heen en weer geslingerd wordt tussen deze twee uitersten. Joan Cusack laat haar talent voor komische nevenrolletjes zien.

Tot nu toe stond Griffith bij mij in de categorie "films die in lijstjes staan maar die ik zelf niet te harden vind". Deze is veel korter en eenvoudiger dan The Birth en Intolerance, met één verhaallijn rond drie personages. Daardoor is hij wel genietbaar en meeslepend. Hoogtepunt is de claustrofobische scène met Lillian Gish in de kast.

Op vlak van politieke correctheid voldoet hij nog niet helemaal aan de normen van vandaag, met een blanke die de opium rokende Yellow man of Chinkie speelt. Onze gele man is echter wel sympathiek.

Bij momenten was het ontroerend, met een mooie climaxwerking. Ook de titel is goed gekozen, verwijzend naar de breekbare onschuld van het meisje.

De kleurlagen (al vermeld door The One Ring) deden me denken aan die oude stripverhalen met afwisselend een blauwe en een bruine pagina.

De Potjomkin, genoemd naar een achttiende-eeuwse veldmaarschalk, was een oorlogsschip van meer dan honderd meter lang, met stoommachines en geschuttorens. Eisenstein gebruikte de Dvenadsat Apostolov ("Twaalf Apostelen"), een ouder oorlogsschip dat ironisch genoeg deel uitmaakte van de tsaristische vloot die de muiterij neer moest slaan. Omdat dat schip aangemeerd lag, komt de steven nooit in beeld.

In het begin is de protagonist de matroos Grigory Vakulinchuk. Als bolsjevist gelooft hij in een opstand van de arbeidersklasse. Zijn weigering borsjtsj met rot vlees te eten is de aanzet tot de muiterij. Na een halfuur wordt hij doodgeschoten. Daarna is er geen hoofdpersonage meer, maar gaat het om de strijd tussen het proletariaat en de vertegenwoordigers van Staat en Kerk. Er is een fel contrast tussen de sjofele matrozenpakken en de strakke officiersuniformen.

Even revolutionair als de marxistische ideeën was de montagetechniek van Eisenstein. In hoog tempo springt hij van massascènes naar individuele reactieshots en veelzeggende close-ups, bijvoorbeeld van die maden in het vlees. Na de dreigende woorden van een officier zien de matrozen schimmen van zichzelf, opgehangen aan de ra. Een mooi detail is een meeuw die toevallig voorbijvliegt. Talloze figuranten werden ingezet voor de verwelkoming in de haven van Odessa, met een massa die de pier op loopt. De vlag op het einde is wit, maar meestal werd die rood gekleurd, de kleur van het communisme.

De trappenscène is fictief, al schoot het leger een half jaar eerder wel op de massa voor het Winterpaleis in Sint-Petersburg. De laarzen van de kozakken geven de dreiging aan. Iconisch zijn de beelden van het rollende kinderwagentje, de schoen op het jongenshandje en de door een kogel getroffen pince-nez. De indrukwekkende montage vindt een goed evenwicht tussen de razernij van de bewegende massa en de emoties van individuen.

Saoirse Ronan heeft de juiste kleur van haar en ogen voor deze rol. Haar ogen werden extra belicht tijdens de close-ups. Haar accent heeft ze aangepast van Dublins naar iets meer oostelijks. Haar prestatie is indrukwekkend, maar ook de nevenrollen mogen er wezen. Emory Cohen heeft zich op verschillende acteurs uit de jaren '50 gebaseerd, maar mij deed hij denken aan Frank Sinatra. Jim Broadbent roept de tijd op waarin katholieke priesters een groot moreel gezag hadden in hun parochie.

Twaalf miljoen Ieren emigreerden naar de V.S. op zoek naar werk. Eilis Lacey staat symbool voor elk van hen. Ze wordt met een dilemma geconfronteerd tussen twee landen en tussen twee mannen. De tegenstelling tussen het Ierse dorp Enniscorthy en de metropool New York in de jaren '50 is weergegeven door aanpassingen in de belichting en de kostuums. De Amerikaanse scènes zijn in Montreal opgenomen, omdat Brooklyn te veel gemoderniseerd is.

Terugkerende details verlenen eenheid aan het verhaal. Wanneer Mrs. Brady in een vroege scène rashers (Ierse speklapjes) koopt, lijkt dat slechts bedoeld om wat couleur locale toe te voegen. Kort voor het einde blijkt diezelfde vrouw een familielid te hebben in Brooklyn dat van belang is voor de plot. Nog zo'n element is wanneer ze op haar tweede heenreis een andere emigrante goede raad geeft, daarmee aan haar eigen negatieve ervaringen herinnerend.

Een stukje geschiedenis van de vorige eeuw zit verwerkt in het verhaal van deze Ierse die een reis onderneemt naar nieuwe oorden, naar de toekomst en naar persoonlijke ontwikkeling.

Susanne Bier combineerde het kleinschalige conflict van een driehoeksverhouding met het grootschalige conflict van de oorlog in Afghanistan. Sarah zit geprangd tussen twee broers met een tegengesteld karakter. De ene heeft een succesvolle carrière als beroepsmilitair; de andere is aan lager wal geraakt als gevolg van het van z’n vader geërfde alcoholisme. Tegen het einde is hun lot omgekeerd; dan zit Michael in de gevangenis en heeft Jannik verantwoordelijkheidszin ontwikkeld.

Omdat Afghanistan te gevaarlijk was, is het oorlogsgedeelte in Spanje opgenomen, maar dat zou je niet raden. De twee verhaallijnen worden aaneengekoppeld via matchcuts. Van Michael op een legervoertuig springt het naar Sarah op het openbaar vervoer. Ze liggen allebei ‘s nachts naar boven te staren en ze telefoneren met elkaar. Er is zelfs een suggestie van telepathie. In de tweede helft, wanneer hij uit de dood opstaat en terugkomt naar Denemarken, hebben ze allebei iets voor elkaar te verbergen. Hij lijdt aan posttraumatische stress. Die opgekropte spanning reageert hij af op z’n gezin.

De stijl is realistisch, met een camera die dicht op de vrij bewegende acteurs zit. Af en toe is er wat subtiele achtergrondmuziek. Om de emoties te benadrukken zijn er veel close-ups. Ogen krijgen veel aandacht, reeds in de openingsbeelden, maar ook wanneer ze elkaar twijfelend aankijken of wanneer de kinderen bang of onbegrijpend opkijken. De belichting is vaak ellipsvormig met donkere randjes, de vorm van een oog. Op de begrafenis hebben echte militairen een figurantenrol.

Een deel van de kwaliteit ligt in het spel van de drie Deense topacteurs. Ulrich Thomsen weet de innerlijke verscheurdheid en de woede-uitbarstingen van z’n personage te vertolken. Connie Nielsen speelt het zorgzame, verzoenende type, al kan ze ook kordaat zijn op cruciale momenten en laat niet over zich heen lopen. Nikolaj Lie Kaas speelt niet dat hij dronken is, maar is het echt. Hij heeft er wat voor over om z’n rol geloofwaardig te maken.

Robert Redford loopt er ongeschoren bij in dit gevangenisdrama. Het is een aanklacht tegen wantoestanden in een gevangenis in Arkansas in de jaren '60, gebaseerd op ware feiten. Brubaker (in werkelijkheid Thomas Murton) trekt ten strijde tegen corruptie, mishandeling en andere zaken die het daglicht niet mogen zien. In tegenstelling tot de politica Lillian (Jane Alexander) is hij niet tot compromissen bereid. Sommige gevangenen hebben de status van trusty, een soort gezagsfunctie. Het corrupte systeem gaat van de bodem tot de top, tot en met de gouverneur.

Redford speelt met energie en charisma. Yaphet Kotto heeft de mooiste nevenrol als een van de gevangenen. Wanneer hij in het begin gefolterd wordt, krijgen we weinig van het geweld te zien, maar wel een close-up van de geschokte reactie van Brubaker. Morgan Freeman speelt een verwarde gevangene die uit de isoleercel komt. Hem meen ik nog al eens als gevangene gezien te hebben, maar dat zal in iets minder bekends geweest zijn.

Een man met een doel, een conflict met de autoriteiten, grauwe realiteit, gedreven acteurs... Het is genoeg om twee uur lang je aandacht vast te houden.