Opinions

Het speelt zich af in een wijk in Saigon waar rijke westerlingen verbleven. Schrijver Graham Greene werkte daar zelf als correspondent in de vroege jaren '50. De Eerste Indochinese Oorlog was een conflict tussen de Franse kolonisator en de communisten van Ho Chi Minh. Toen reeds begon de Amerikaanse inmenging, hier de Derde Weg genoemd, die hier aan de kaak gesteld wordt.

De drie hoofdpersonages ondergaan een verandering. Fowler zegt in het begin dat hij neutraal is, maar juist hij kiest heel duidelijk partij wanneer het erop aankomt. Pyle komt vlot, sociaal en idealistisch over, maar wordt een van de verantwoordelijken voor een bloedbad. Phuong wordt door haar oudere zus gepusht om een rijke westerling aan de haak te slaan, maar blijkt toch integere gevoelens te hebben.

Michael Caine doet aan underacting, het is alsof hij niet acteert. De vitaliteit van Brendan Fraser vormt een goed contrast. Do Thi Hai Yen was een danseres. Wellicht heeft ze een ooglidcorrectie ondergaan. gelukkig hebben ze hier gekozen voor een echte Vietnamese. In de versie van 1958 werd ze door een Italiaanse met make-up gespeeld. Bovendien kregen de communisten toen de schuld van alles, tot ongenoegen van Greene.

Het misdaadverhaal zit goed ineen, met het asfalt op de pootjes van de boxer als aanwijzing. De driehoeksverhouding wordt zonder sentiment behandeld. Tijdens de moord zijn er crosscuts van de opdrachtgever naar het slachtoffer en terug. Deze elementen, samen met de verschillende Vietnamese locaties en het politieke conflict, maken hiervan een kwaliteitswerkje.

Twee ideologieën worden hier tegenover elkaar geplaatst. De Romeinen staan voor wereldlijke macht, uiterlijk vertoon, geweld, slavernij, brood en spelen. De eerste christenen geloven in naastenliefde, vrijheid en een koninkrijk niet van deze wereld. Deze tegenstelling is ook aanwezig in de muziek van Miklós Rózsa, die afwisselt tussen heroïsch trompetgeschal en een engelenkoor. Hier en daar word een loopje genomen met de historische feiten. Nero stak Rome niet echt in brand, Paulus was in werkelijkheid voorstander van slavernij en de Romeinen spraken geen Engels maar Latijn.

Peter Ustinov steelt de show als keizer Nero. Deze lijdt aan grootheidswaanzin en narcisme, gelooft in z'n eigen goddelijkheid en z'n genialiteit als dichter. Met één duimbeweging beslist hij over leven en dood van de gladiatoren. Ustinov slaagt erin zijn zwakke, ziekelijke karakter te laten zien en het komische met het donkere, dramatische te combineren. De andere glansrol is voor Deborah Kerr. Haar gezicht is vaak fel belicht, alsof ze het goddelijke licht weerkaatst. Hoofdrolspeler Robert Taylor, vaak in strijdvaardig rood gekleed, ondergaat de verandering van de Romeinse naar de christelijke ideologie. Het is ironisch dat de sterke beer Ursus, toepasselijk gespeeld door Buddy Baer, gelooft in de zachte waarden van het christendom. Nero's vrouw Poppaea, gespeeld door de Britse Patricia Laffan, is getooid in gifgroen als manupilatrice op de achtergrond. De Italiaanse schone Marina Berti kreeg een laag donkere make-up om de slavin Eunice te spelen. Leo Genn heeft een dubbele tong in z'n rol van Petronius, de auteur van Satyricon. De stem van Finlay Currie had de draagkracht voor de toespraken van Petrus.

Het was een grootschalige productie van de Cinecitta. Duizenden figuranten, kostuums en nogal wat dieren geven een episch karakter aan de massascènes, met als hoogtepunten de brand van Rome, de scène met de bloeddorstige leeuwen en Ursus' gevecht met de stier. Een tableau vivant beeldt Het Laatste Avondmaal van Da Vinci uit. Het citaat Quo Vadis komt uit de apocriefe Handelingen van Petrus, geschreven rond het jaar 200. De christelijke boodschap zal een modern publiek minder aanspreken, maar de kritiek op ijdel en hardvochtig leiderschap blijft actueel. Het is vooral een grandioos spektakel met uitstekend acteerwerk.