Opinions

Vanuit the Dreamers doorgegaan naar Bertolucci's grootste klassieker (of dat moet Novecento zijn): Last Tango in Paris. Ik houd hier een flink dubbel gevoel aan over. Puur afgaand op de beelden zou je zeggen: 'was dat alles?', maar als je het totaalplaatje beschouwt, ligt het allemaal toch wat complexer. Ik had eigenlijk al besloten deze film te gaan kijken nadat ik the Dreamers had gezien, dus de controverse speelde daarin geen rol. Daar rolde ik pas een dag of twee later in (afgelopen woensdag). Dat betekent echter wel dat ik op de hoogte was toen ik ging kijken, en dat speelt dan toch onvermijdelijk mee.

Beginnend met wat ik goed vond aan deze film: het camerawerk is van hoog niveau, en de setting en het muziekgebruik zijn samen de belangrijkste sfeerbepalers. Ik vond de muziek wel heel hard, schel en slecht gedoseerd; ik weet echter niet of dat aan mijn koptelefoon lag of echt aan de film zelf. Marlon Brando is puur kwalitatief een goede hoofdrolspeler (mimiek, overdracht dialogen), maar het is bij diezelfde Brando dat zich ook een groot bezwaar opwerpt.

Ik had namelijk echt moeite met de wijze waarop Brando in deze film z'n masculiniteit inzet om een vrouw (Maria Schneider) te gebruiken en bij vlagen volledig te denigreren. Dat beperkt zich niet tot de boterscène. Last Tango in Paris is doordesemd van een soort ongemakkelijk makend voyeurisme, van het soort mannelijke dominantie dat over m'n grenzen ging. Vooral omdat je het idee krijgt dat Bertolucci volledig aan de kant van Brando stond. Ik wil hier voorzichtig mee zijn, maar alleen al het interview met Bertolucci geeft daar toch vrij duidelijke aanwijzingen voor (het idee dat beide heren in de ochtend aan het ontbijt even hun plannetje uitdenken). 'Ik heb geen spijt, maar ik voel me wel schuldig'. Zo'n contradictio in terminis komt echt niet geloofwaardig over, zeker niet ná het zien van de film.

Wat voor complicaties zorgt, is de rol van Schneider in het geheel. Alhoewel ze in de boterscène duidelijk gekrenkt wordt in haar identiteit (iets waar ik me per definitie tegen afzet, dat ging me echt te ver), gaat ze door de film heen natuurlijk wél in op Brando's avances. En door haar beperkte kwaliteiten als actrice is de dominantie van Brando ook al zichtbaar doordat hij gewoonweg de betere acteur is. Het einde voelde in dit verband wat surrealistisch aan: waarom je overgeven aan een man die je overduidelijk tot zijn bezit maakt, en dan vervolgens wel van hem af willen? Schneider komt door de film over als naïef en beïnvloedbaar, en dat maakt het vaak lastig haar emoties goed te peilen. Dat gegeven op haar beurt maakt dat ik ook moeite heb een oordeel over de film als geheel te vellen.

Heb ik ervan genoten? geen moment. Ging het te ver? op het eerste oog niet, wel als je de context kent. Het greintje sympathie dat ik nog had voor Brando (het wangedrag rondom de opnamen van Apocalypse Now afgewogen tegen de iconische rol in the Godfather) is wel compleet verloren, want zijn rol hier maakt echt misselijk. Ook omdat je geen moment het idee krijgt dat 'ie dit puur acteert, en buiten de set een ware gentleman is. Brando als een soort rattenvanger van Hamelen, Schneider als een naïeve prooi die na deze film voor haar leven getekend was. Weerzinwekkend, afstotelijk en hier en daar ronduit pervers.

Nu goed, om sommige filmische kwaliteiten kan ik niet heen, dus ik probeer een zo realistisch mogelijke afspiegeling van mijn mening in m'n stem te laten doorklinken.

2*

Misschien moet je vader zijn om After The Storm écht te kunnen voelen, begrijpen. Maar ook als je dat niet bent, is er alle reden deze film toch te gaan kijken. De eerste zin die Hirozaku Kore-eda op script zette was de volgende: ‘’Het is niet zo dat iedereen kan worden wie hij of zij wilde zijn’’. After the Storm gaat over een vader die met dat gevoel worstelt. Een baan hebben maar vrezen dat het niet genoeg is. Een zoon hebben maar denken dat je niet genoeg voor hem doet. Het verleden zien, terugkijken, en dan spijt hebben. Wat resulteert is een subtiele, klein uitgespeelde en ontroerende film over het heldendom van de zelfverklaarde anti-held.

In Una komt het verleden na vijftien jaar weer terug. Als een jonge vrouw (Rooney Mara) de man (Ben Mendelsohn) opzoekt die haar als kind misbruikte, dringen de herinneringen zich onvermijdelijk op. Wat volgt is een film vol tragiek en ongemak, die een ander perspectief biedt op de morele grens tussen dader en slachtoffer.

Volledige recensie

In 2000 brak M. Night Shyamalan, de man wiens oeuvre zich het best laat samenvatten onder de noemer 'WTF', met bestaande filmconventies. Unbreakable is een superheldenfilm die weigert een superheldenfilm te zijn. Dit is dialectiek in een notendop: ieder idee kent een tegenhanger. Als beide uitersten samenkomen is progressie mogelijk.

Split vond ik intrigerender dan Unbreakable, met name omdat die eerste film intenser was en in het laatste halfuur ook nog eens heerlijk ontspoort (waar Unbreakable voor de twist juist even wat inkakt). Desalniettemin heeft dit werk van Shyamalan naar mijn bescheiden mening meer om het lijf dan veel mensen claimen. Los van de filosofische story arc legt de dramatische score van James Newton Howard emotioneel gewicht in de schaal, terwijl de donkere cinematografie sleutelscènes een goede dosis sfeer meegeeft. Bruce Willis acteert uitstekend in deze film, net als zijn enigmatische tegenhanger.

Het script is verre van perfect, de pacing kon beter, maar ik heb wél enorm genoten.

Sam stuit in zijn zoektocht op de meest bizarre taferelen. Er is zoveel te zien dat je je af kunt vragen wat er überhaupt nog belangrijk is. Betekenis heeft. Wat normaal een mogelijk kritiekpunt zou zijn, wordt hier omgebogen in een sluimerende leegte die je juist moet voelen. Heel bewust verdrinkt Mitchell zichzelf en zijn publiek in de metafictie; zijn eigenzinnige sfeertrip is een speels satirische verkenning van onze fascinatie voor film- en popcultuur. Die fascinatie moet gevoed en gevat worden via een bombardement van referenties: naar Alfred Hitchcock, Marilyn Monroe, Brian de Palma, the Amazing Spider-Man, de complete popencyclopedie, Janet Gaynor en David Lynch. En dat is dan het tipje van de sluier.

Under the Silver Lake heeft lak aan narratieve coherentie en de 139 minuten speeltijd breken de film af en toe wat op. Na de vermeende apotheose in een kil penthouse duurt het bijvoorbeeld nog minimaal een half uur voor de credits intreden. Mitchell doet daarnaast geen pogingen om zijn cultuurkritische content enigszins geloofwaardig te maken, maar heeft de film dat eigenlijk wel nodig? Zonder illusies, raadsels en holle betekenissen kan de wereld van Sam, en daarmee de wereld van de kijker, niet langer bestaan. Precies daarom creëren we gretig ons eigen nepnieuws: in de hoop dat het mysterie voorlopig nog even niet door de werkelijkheid wordt ingehaald.

uitgebreide recensie

Under the Skin kan gekarakteriseerd worden als een beklemmende, haast unheimliche sci-fi, gehuld in een zweem van mysterie en visueel adembenemend. Scarlett Johansson zet een ijzersterke soloperformance neer, de beste rol die ik van haar gezien heb.

De crux van de film zit hem uiteindelijk letterlijk Under the Skin. Wat een prachtontwikkeling van Johansson's personage. Ze begint met het meedogenloos opsporen en verleiden van haar slachtoffers, die wegzinken in een prachtig vormgegeven leegte. Na een ontmoeting met een mismaakte man (Adam Pearson) verandert er iets in haar; mijn theorie is dat ze bemerkt dat deze persoon meer op haar lijkt dan je van de buitenkant zou denken, en dat de maatschappelijke vervreemding die Pearson's character typeert leidt tot een stukje identificatie (geweldig geacteerd door Johansson). Dat verklaart ook waarom de man de ontmoeting overleeft. Het maakt iets los in Johansson, die na de volgende ontmoeting in de bus niet meer die meedogenloze killer is die ze voorheen was. In plaats daarvan zoekt ze nu naar echte liefde, die vanwege haar niet-menselijkheid natuurlijk niet bereikbaar is. Het leidt in het bos tot een slotakkoord waarbinnen de rollen volledig zijn omgedraaid: degene die jaagde wordt nu zelf opgejaagd. Als duidelijk wordt wie Scarlett is Under the Skin verlangen mannen niet meer naar haar, maar verafschuwen ze wat ze niet begrijpen. Johansson's personage moet het met de dood bekopen. Overigens denk ik niet dat ze een alien is; google maar eens op het (Schotse!) mythische wezen Selkie.

Johansson's verhaal wordt kracht bij gezet door een fantastische score van de mij verder onbekende Mica Levi, die als een al even zo onderhuids spanningsveld beklemmend op me inwerkte. Visueel is er zoveel te genieten, daar het kleurgebruik sterk is en Glazer ons op de meest prachtige camerastandpunten trakteert. Tel daar de settings binnen het uitgestorven, kale Schotse landschap bij op, en je krijgt die traktatie van een benevelende, onaardse ervaring die Under the Skin eigenlijk is.

Minpunten? Ja, Johansson's tegenspelers waren, los van de mismaakte man, flat characters, en in het begin van de film is de herhaling een paar maal troef. Had daar graag wat variatie in gezien, nu duurt het iets langer voor Under the Skin echt geheel op gang komt.

Maar ach, uiteindelijk is dit een prachtige style over substance (maar nog wel degelijk voorzien van een flinke dosis, zij het latente, narratieve uitdieping), met een glansrol voor Scarlett Johansson en een sfeervolle dark ambient-score.

Met gemak 4*

Een dag die dankzij Imagine Film Festival al in het teken staat van het dreigende zeewater, kun je maar het beste in stijl afsluiten. Waar regisseur William Eubank zijn inspiratie zoal vandaan haalt, is duidelijk;dat de film eigenlijk over de wezens van Lovecraft en de bodemloze afgrond gaat op den duur ook. Wat onder water gebeurt, blijft onder water. Jammer dat Kristen Stewart en Vincent Cassel hier zo plompverloren rondlopen, en dat Eubank van opbouw en balans in toon en ritme weinig wanten weet. Na het rommelige eerste kwartier komt de film zichzelf nooit meer echt te boven.

Volledig

Een immersieve en vervreemdende kijkervaring, niet in de laatste plaats omdat deze film meer mysteries creëert dan oplost. Een mythisch Braziliaans landschap en een verknipte familie worden gevangen gehouden in een onconventioneel aspect ratio: 3:66:1. De cinematografie (Mauro Pinheiro Jr.) schreeuwt om een zo groot mogelijk scherm, een volle zaal die in duisternis gehuld blijft. Helaas is Unicórnio vrijwel op alle vlakken te ‘ontoegankelijk’, waardoor het (pijnlijk genoeg ook) logischerwijs bij vertoningen in onder meer Berlijn en Turnhout (MOOOV) bleef.

verder

Hoe vertrek je als filmmaker zonder vertrekpunt? Enkele jaren terug besloot de Oostenrijkse regisseur Michael Glawogger een rondreis te maken door de Balkan, Italië en delen van Afrika. Wat hij zag legde hij vast; de realiteit was er vóór de camera, de film werd een ode aan de soms ongrijpbare wereld waarin we leven. Toen sloeg het noodloot toe. Glawogger werd in Liberia getroffen door malaria (april 2014), en kwam snel te overlijden. Zijn vaste rechterhand en editor, Monika Willi, stond voor de zware opgave het stokje van haar mentor over te nemen.

Untitled is een filmisch compromis: een ongelijke combinatie tussen beeld en tekst, voortkomend uit de ambitie het gedachtegoed van Glawogger postuum te verwerken in het eindresultaat. Een filosofische voice-over van de Ierse actrice Fiona Shaw vertelt het fictieve verhaal van een man op de vlucht. De dialogen zijn daarbij even poëtisch als de door Glawoggers crew geschoten beelden. Helaas is de balans tussen de twee zoek, ondanks de zeer respectabele poging van Willi extra lading te geven aan de beeldtaal van Glawogger.

In een documentaire werkt haast niets zo ontwrichtend als een misplaatste voice-over. Het is gewoonweg té duidelijk dat de woorden van Shaw later op de beelden zijn geprojecteerd, en mede daardoor iets te geforceerd naar diezelfde beelden verwijzen.

verder lezen

Verder lezen: volledig

Verder lezen

Niet gedacht dat ik het op korte termijn nog eens goed eens zou zijn met de grote lijnen van een David Ehrlich-recensie (één van de eerste stukken die Google voor me vond). Ik heb me op meerdere fronten geërgerd aan een documentaire die een monster diagnostiseert maar de context onder laat sneeuwen. Onbegrijpelijke en gratuite 'sfeerbeelden' halen het bloed onder de nagels vandaan en er wordt bijvoorbeeld geen enkele kanttekening geplaatst bij een getuige die doodleuk toegeeft Weinstein een monsterclaim ontfutseld te hebben "die in verhouding zou staan met zijn daad" (ten aanzien van een collega en bekende van de aanklager, red.). Aan het eind wordt de #metoo movement natuurlijk wel weer naar voren geschoven als het begin van een culturele omslag, maar juist op dat moment voelt zo'n greep goedkoop en uitgetekend. Was de mensen rond Weinstein gaan uitlichten en de structuren, maar dan los van de zo gekende mediahype - dat had nog eens interessant materiaal kunnen opleveren.

Uitstekende film, die mijn verwachtingen toch wel overtrof. Fijne humor, luchtige momenten en rake oneliners worden afgewisseld met keiharde liquidaties. Geweldig acteerwerk van een toen nog relatief onbekende Costner en een goed in zijn rol passende Connery. Ook de Niro is een prima Capone; ik had wel iets meer Capone en iets minder Untouchables willen zien. Daarvoor had de film best wat langer mogen duren, want met de krappe twee uur die deze film duurt vliegt de tijd toch voorbij. Muziek van Morricone is, zoals altijd, erg goed en passend, maar de man kan nog wel beter. Niveau van de Once Upon a Time-films en the Good wordt nooit gehaald.
Enkele memorabele scenes (baseball, de kinderwagen, de dood van Malone, de service-lift blijven me bij. The Untouchables geraakt zonder veel moeite in mijn lijstje van favoriete gangsterfilms.
Met de feiten moet deze film regelmatig met een korreltje zout genomen worden, maar op het gebied van amusement voldoet hij ruimschoots. Met recht een kleine 4,5*

Natte droom voor transhumanisten, met een hoofdrol voor de kloon van Tom Hardy. Qua opzet en achterliggende ideologie wellicht gerust de mannelijke counter-part van Lucy (2014).

Eerste halfuur is verreweg het meest fascinerend door het inkijkje in de tech-wereld zoals ze wordt geschetst. Daarna krijg je een verlekkerde, ultra-dynamische (vecht)stijl zoals andere regisseurs (als de Wachowski's) het al hebben voorgedaan, en is het grotendeels een kwestie van uitzitten.

(Nog) niet écht briljant de eerste keer kijken, verre van zelfs, maar wel erg intrigerend. Gevoelsmatig deze film ingegaan met het 'doel' toch vooral te ervaren wat de film dmv beeld, geluid en de montage daarvan/de wisselwerking daartussen over lijkt te willen brengen. De plot heb ik daarbij in eerste instantie als secundair ingeschaald, al vond ik dat e.e.a. zeker in het eerste uur nog best aardig te volgen was. Tijdens het laatste half uur laten Carruth's wegen zich veel lastiger doorgronden, maar dat is dan direct ook het beste gedeelte van de film.

verder lezen

´The greatest trick the devil ever pulled was convincing the world he didn´t exist´

Briljant mysterie dat aan het eind middels een briljante plottwist een klap uitdeelt die na blijft galmen.
In eerste instantie was ik nog niet overtuigd door deze film: ik snapte niet alles even goed, en de manier van opbouw zorgde ervoor dat ik echt pas stukje bij beetje de puzzel kon leggen. Achteraf is dit een fenomenale manier van opbouwen geweest, waar een even briljant script aan ten grondslag ligt.
Ik had de puzzel pas voltooid toen het laatste stukje werd gelegd, wat ofwel een falen van mij is geweest is, ofwel een verdienste van de film.
Desalniettemin heeft dit ervoor gezorgd dat ik, zeker in het 2e gedeelte van de film, enorm heb genoten van de manier waarop naar een climax werd toegewerkt.
Er zat vaart in deze film, actie, er werd bovengemiddeld geacteerd en nodigt uit om verder te blijven kijken, totdat je weet hoe de vork in de steel zit.
De rollen van Spacey´s rechterhand, Redfoot en Spacey zelf zullen me het meest bijblijven.
Verdiende top-250 notering.
4,5*

Hij (Poppe) had zijn filmvorm toch echt niet beter kunnen kiezen, is de gedachte die na het zien van de film overheerst. Omdat we constant het perspectief van de slachtoffers delen. Hun angst voelen. En de dader enkel in de verte op zien doemen. Als een vage schim, die ook in de film geen bestaansrecht heeft. De openingscredits framen de Noor als autochtoon en extreemrechts, zijn naam wordt nooit genoemd.

Een mogelijke kritiek op Utøya 22 juli is dan ook niet dat de film de slachtoffers onrecht aandoet. Integendeel. Wel roept de gedramatiseerde plot de nodige vraagtekens op. Dat de Noorse jongeren nadachten over een geïdealiseerd leven na Utøya is denkbaar. Dat ze herinneringen ophaalden en tóch hun ouders belden ook. Maar dat er tijd was voor vertraagde sterfscènes? Waarbij zelfs die genadeloos harde geweerschoten even wegstierven? De scenaristen (Anna Bache-Wiig, Siv Rajendram Eliassen) hadden voorzichtiger (nog meedogenlozer?) kunnen zijn met hun gefictionaliseerde verhaallijn.

Het gevoel dat mag (en moet) overheersen is dat van reddeloosheid. Het duurde ontstellend lang voor er hulp kwam. De jongeren waren schietschijven, begeleiders zijn in de film niet te zien. Bewust? Poppe gaat zijn kritiek op de autoriteiten in ieder geval niet uit de weg. Hoe zinvol zijn woorden nu nog zijn is sterk de vraag. Maar als een overlevering staat de film wel, juist en alleen omdat ze zo intens is.

Een fenomenale Andrea Berntzen (hoofdpersonage Kaja) stimuleert de wens om die 22 juli te willen begrijpen. Om je met haar te identificeren, en daarmee gelijk met al die jongeren. Lange tijd lukt dat ook. Tot je de bioscoopzaal verlaat, en het je allemaal weer ontglipt. Het verleden is en blijft angstaanjagend ongrijpbaar – ook door de ogen van de ander zelf.

volledige recensie en interviewlinks