Opinions

Ik had veel hoop voor m'n tweede Kurosawa, maar ook deze Kagemusha wist me niet volledig te pakken. De muziek is prachtig en enkele shots zijn een ware lust voor het oog (strand met regenboog, strijders bij rode 'mist' die me heel kort even richting Goodfellas deed denken, en dan nog die gehele droomsequentie), maar de personages en de plot missen diepte. De talloze figuranten en banieren mogen dan een indrukwekkend gezicht zijn, écht meeslepend wordt Kagemusha in haar traagheid (veel long takes), visuele epiek en historische setting (meer context in de film zelf was prettig geweest) helaas nooit.

Uitgebreide recensie

De perfecte moord, een man die een bijzondere relatie met zijn moeder onderhoudt, mise-en-scène en locatie die hoofdrollen opeisen… Kaleidoscope is overduidelijk schatplichtig aan master of suspense Alfred Hitchcock. Neem daar de surrealistische finishing touch en het production design (de groen-rode decors doen belletjes rinkelen, kijk Inland Empire maar eens) bij, en ook de invloed van David Lynch is niet weg te denken.

Met zulke inspirators is het des te treuriger dat dit debuut van de Britse regisseur Rupert Jones op alle vlakken teleurstelt. Het scenario van Kaleidoscope getuigt van de nodige intelligentie, maar de uitwerking is zodanig saai (en dat woord gebruik ik niet graag) dat de spanning op het moment van de ontknoping al lang verdwenen is.

Het narratief is vrij miniem: een man van middelbare leeftijd wordt langzaam gek in zijn kleine, kaalgeplamuurde appartement. Centraal in Carls worsteling waanbeeld en werkelijkheid te onderscheiden staan twee vrouwen, die ieder op hun eigen manier het getroebleerde leven van komen verstoren. Hoofdrolspeler Toby Jones (met name bekend van de Harry Potter-serie) moet met zijn ervaring het gewicht van de film dragen, maar slaagt daar niet geheel in door het ontregelde en afstandelijke karakter van zijn onsympathieke personage. Kaleidoscope verwordt onbedoeld tot droge kost; wat dat betreft is de kille, industriële setting tekenend.

Ik had iets nodig om m'n tijd door te komen tussen college en een andere film in. Van Carry Slee had ik nog nooit wat gezien en deze draaide, dus vooruit.

Ik moet eerlijk zeggen dat het me nog best meeviel. Een verhaaltje dat thematisch nog best onderlegd is, met acteurs die voor Nederlands niveau maar beperkt door de ondergrens zakken. Het is wel jammer dat de plotverloop richting het einde ineens wel erg ongeloofwaardig wordt. Anders had je nog best een aardig tienerfilmpje gehad, nu had ik aan het einde vooral wat irritaties met betrekking tot het scenario. Hartbeat, een vergelijkbaar werkje uit het afgelopen productiejaar, deed dat aan het einde allemaal net wat degelijker. Hier worden de thema's (liefde, jaloezie, vriendschap, ruzie, je kent het wel) weer wat serieuzer en acceptabeler gebracht.

Vast heel aardig voor de doelgroep.

2*

Nu heb ik van de week toch mooi twee keer kunnen genieten van het Studio Ghibli-aanbod op NF. De animatie is hier echt een genot voor het oog, waarbij dan nog eens extra geprofiteerd wordt van het potentieel dat het centrale visuele motief (klein -><- groot) met zich meebrengt. Jammer wel dat het scenario hier wel heel gretig op een antagoniste inzet, ik kreeg er Over the Hedge-achtige vibes van en dat heeft deze Arrietty nu juist niet nodig.

Eén van de eerste scènes in een klaslokaal was echt wondermooi. Poëzie voor het oog van de leraar, die zo verzonken is in de repetitie van één van de leerlingen dat hij zo'n beetje alle schoonheid mist.

Verder echt een bijzonder debuut dat uitblinkt in z'n eenvoud. Dat de film fragmentarisch is, doet minder ter zake omdat Ceylan in de behandeling van de dorpsbewoners niet zoekt naar een narratieve logica maar naar momenten en gesprekken die hun (kijk op het) leven inzichtelijk maken. Enerzijds is er de mens en zijn verhouding tot de natuur, maar natuurlijk is er ook de wens daarbuiten te treden. Dit zien we weerspiegelt in een jonge man die de vermeende 'simpelheid' van het leven smalltown niet aankan en de wijde wereld in wil trekken. Opgehaalde herinneringen aan de militaire diensttijd van één van de dorpsoudsten en verhalen over Alexander de Grote spiegelen de harde kant van de mens - veroveringsdrang, handelen ten koste van anderen - aan zijn zachte kant, een sentiment dat de toon van de film uiteindelijk tekent: nederigheid, en eigenlijk vooral ook tevredenheid.

Klassiek sociaal-realistisch drama over een jongen die een manier vindt om zijn benarde thuissituatie te ontvluchten. Verrassend genoeg gaat er nog betrekkelijk weinig filmtijd naar de rollen die Billy's ouders spelen - eerder nog zien we hoe verrot en stichtelijk het Britse schoolsysteem in deze context was. Het geeft Kes op momenten een iets te gestuurd karakter - het kwaad in Billy's wereld laat zich eenvoudig lokaliseren - maar de bedachtzame regie en de passende muziek maken veel goed. Boudewijn Koole heeft aandachtig naar Kes gekeken in het kader van zijn Kauwboy (2012).

Leuk concept, zeer matige film. Ik zie Kick-Ass enerzijds als een hommage aan, en anderzijds als een parodie op het superheldengenre. De talloze verwijzingen naar Spider-Man, Batman en andere comic figures zijn niet uit de lucht, wat deze film tot een must maakt voor de fans van het genre. Daar staat haaks tegenover dat regisseur Vaughn alle genre-conventies aan z'n laars lapt. Kick-Ass (Aaron Taylor-Johnson) wordt gewoon genadeloos in elkaar getrapt als 'ie er nog niets van bakt, en Hit-Girl (een jonge Chloë Grace Moretz) is geen lief meisje, maar een moordenares in spe (of beter gezegd, dat moet ze voorstellen).

In de basis zou het luchtige toontje van Kick-Ass moeten zorgen voor een vermakelijke film, maar dit werkte toch echt niet voor mij. Geforceerde oneliners, onnodig grof taalgebruik, platte seksgrappen en over-de-top actiescènes moeten maar zien te maskeren dat het plot echt niets voorstelt. Ook de rollen zijn bij vlagen beroerd ingevuld. Moretz is leuk maar mist overtuiging en oogt te geforceerd in haar spel; Nicholas Cage vond ik een misplaatste karikatuur en die Red Mist was al helemaal een drama.

Aan Vaughn ligt het wellicht niet, want Kingsman vond ik stukken beter. Maar daar werkte het om bloederige actie, humor en een expressieve visuele stijl met elkaar te verenigen. Hier lukt dat niet, omdat het narratief in the end een verbazingwekkend lege huls is.

Muziek en geluidseffecten waren goed. Verwijzingen naar andere films, genres en characters waren leuk. Maar de film stelt teleur.

2*

De laatste paar seconden van de film impliceren nog het sterkst dat de regisseuse er een dubbele agenda op nahoudt. Het zijn dan niet het ideale kind-complex en het daaruit voortvloeiende moreel dubieuze gedrag van de moeder die centraal betekenisvol zijn, maar de teloorgang ('opsluiting') van kunst in een (wederom geïmpliceerde) wereld zonder enige vorm van diepgang. Lisa's kinderen zijn in dat verband dan voorbeeldig. Ben er nog niet uit hoe onpasselijk ik dat precies wil vinden. Als het steek houdt is het een dubbele laag die paradoxaal genoeg even oppervlakkig aanvoelt als het plot an sich.
Delen van de film vond ik wél geslaagd indien je jezelf dwingt een psychologische karakterstudie van Lisa te zien (en ook te blijven zien).

Zoveel leentjebuur bij Lotr en GoT dat ik haast nog zou vergeten dat dit ook nog eens een British folktale rip-off van een remake is. Wat overblijft is een hysterisch gemonteerd Richie-product, waarbinnen met name het sound design in het geheel niet strookt met het type film dat deze LotS is. Law is nog wel aardig als badguy (die kan er ook weinig aan doen dat het script weer eens beroerd is), Hunnam mist echter alle nodige charisma voor zijn misplaatst grappige vertolking. Gelukkig heeft de film vaart en verspilt Ritchie geen tijd aan onnodige world building (letterlijk álles is gekopieerd). Dat noem ik zelfkennis.

Volledige recensie

Het boek van Jan Siebelink zal nog een stuk zwaarder zijn, maar ook deze film wakkerde mijn interesse niet echt aan. Op basis van de trailer verwachtte ik een zwaarmoedig dramastuk, dat ik alleen moest gaan kijken voor het tijdsbeeld en de (theologische/filosofische) inhoud.

Daar kwam het vorige week dan toch van, toen ik gevraagd werd in een talkshow iets te vertellen over de representatie van religie in de Nederlandse (film)cultuur. Knielen op een Bed Violen bleek uitermate geschikt, mede omdat in de tweede helft van de film een duidelijk contrast zichtbaar wordt tussen het 'oude', traditionele geloof en het vrijzinnige, seculiere denken dat vanaf de late '60s doorgang vindt.

Persoonlijk was ik een stuk minder onder de indruk. Identificatie met de hoofdpersoon (gespeeld door Barry Atsma) was voor mij een onhaalbaar ideaal, en het scenario vond ik nogal eendimensionaal. Al vrij snel was voor mij helder waar het ongeveer heen zou gaan; in het vervolg werd ik eigenlijk alleen nog enthousiast van een paar scherpe dialogen. Dat waren er echter nog steeds te weinig. Ik miste diepgang, en bij gebrek aan écht sterke acteerprestaties ging dat op den duur steeds meer opspelen. Visueel tenslotte zag ik weinig interessants; de film is redelijk vakkundig gemaakt, maar daar blijft het ook bij. Wat die visioenen en hemelaanzichten gesproken, die had Sombogaart wel tot één krachtige sequentie mogen beperken. Eveneens had de rol van Mieras wel wat minder om het lijf mogen hebben. 'Wat een naar mannetje', zeg ik dan even heel plat.

Knielen op een Bed Violen blijft daardoor op veel gebieden vlak en kent een gebrek aan echte (narratieve) scherpte. Ik vermoed dat het boek stukken beter is, dus wellicht waag ik me daar ooit nog aan.

2*

Wederom drentelen er Hollywoodsterren rond met levensvragen en steekt Malick z'n pretenties niet onder stoelen of banken. Wederom werd ik echter ook gegrepen door de onconventionele stijl en de religieuze en filosofische bespiegelingen die de ogenschijnlijk misschien holle voice-overs van een ongrijpbare diepte voorzien. Visueel is Knight of Cups daarnaast verbluffend. Ik kan me al geen filmwereld meer voorstellen zonder eigenzinnige geesten als Malick. 4*

Deze film is niet alleen buitensporig eenzijdig, ze is zich daar ook nog eens veel te sterk van bewust. Politieke oogkleppen worden gevierd door verzet te omlijsten als een komisch-dramatisch schouwspel. De tegenstander? Een politiestaat vol anonieme zwarte pakken en zonnebrillen (en één dame- namaste!). Alles voor Gandhi, Buddha en Mandela.

De festivalgang, de Lux-nominatie en de relatief brede arthouserelease laten zien dat er grote publieken zijn voor dit lichtzinnige linkse pamflet. Áls je zo'n film maakt, heb dan het lef je eigen positie te bevragen en je politieke uitgangspunt in een breder kader te plaatsen.

In plaats daarvan krijgen we een belerend einde, dat ook nog eens het sentiment wil beroeren.

Het is dat ik pas ook Capharnaüm zag, anders kon Woman At War met groot gemak op voor de meest tenenkrommende titel in tijden.

Onder een bloedrode avondzon ontmoeten mens en natuur elkaar. Een werkelijk immense Kong is heerser en lijdend voorwerp tegelijk in een melange van grote velociraptors en nietige eilandbezoekers. Zie in een Imaxzaal maar eens niet geïmponeerd zijn door de verbluffende visuele effecten en de overdosis aan dierlijk actiegeweld.

Puur kijkend naar amusementswaarde stelt Kong: Skull Island niet ontevreden. Het script draait de film echter zonder meer de nek om. Misplaatste humor gaan hand in hand met personages van bordkarton. Gerenommeerde acteurs als Tom Hiddleston en Brie Larson verkwisten het nodige talent, door dingen te zeggen die er niet toe doen en personages neer te zetten die nog vlakker zijn dan ons eigen polderlandschap.

Veelvuldig voelbaar is de Vietnamsetting. Met achtergrondmuziek van Jefferson Airplane en Creedence wordt de toon gezet, en ook de cinematografie (Ride of the Valkyries), de namen van de personages (Conrad, naar de schrijver van Hearts of Darkness) en de situering in de tijd (1973, inclusief verdwaalde veteraan) maken deze monsterfilm een feest van intertekstuele herkenbaarheid. Ik doel natuurlijk met name op ‘die ene’ Vietnamfilm; de échte historische context komt er te bekaaid vanaf. Gek is dat ook niet zozeer, de nadruk ligt op visueel spektakel. Toch is de balans hierdoor ver te zoeken: nostalgische fotokiekjes en historische referenties conflicteren met een absurdistisch plot in B-filmsferen.

Vermakelijk en visueel verzorgd is deze popcornpakker alleszins, maar een grote productie die openlijk solliciteert naar meer had inhoudelijk en karakterwijs meer om het lijf moeten hebben.

2,5*

Na een klein halfuurtje wordt een conflict in het 'dorpje' zo onvoorstelbaar zwak uitgespeeld (acteren + dialoog) dat ik bijna van mijn stoel viel. Haast niets ergers dan mensen die niet kunnen acteren maar wel (moeten) proberen dat te doen. Je ziet heel duidelijk dat zij 'zichzelf' niet zijn maar iets neerzetten - dat eerste had goed kunnen werken, maar is niet het pad dat Pebbles bewandelt. Verder een tenenkrommend voorbeeld van nihilistische armoedep*rno met een veel te demonstratief einde, waarin tot overmaat van ramp ook nog wat ratten moeten worden uitgerookt.

IFFR 21 On Demand

Een gedurfde film, moeilijk toegankelijk door zijn vele onvertaalde geheimen en de terugkerende keuze voor het principe van ''dierlijke communicatie''. Ik merkte dat ik de lyriek echt te geforceerd vond, en dat is grotendeels te wijten aan de overmatige uitdrukkingskracht van de hoofdrolspeler. Af en toe is het nauwelijks te verteren (vb.: een scène op een bed vlak voor het einde) en dat is jammer, aangezien het camerawerk eruit springt en nieuwe details telkens maken dat de film ergens telkens nog wel blijft fascineren. Maar verrek, laat je personages zichzelf dan niet ''Kosmos'' en ''Neptun'' noemen, en had een andere acteur genomen.

Op de lange weg naar de gevangenis vang je als kijker glimpen op van een verpauperd platteland, getekend door slechte infrastructuur en kale bebouwing. Visuele overblijfselen van het communistische tijdperk vind je op iedere straathoek. Standbeelden van iconische staatshoofden staan in deze film nog fier overeind, en zelfs de Marx-en Hegelstraat hebben nog geen naamswijzigingen ondergaan. Loznitsa doet geen poging deze referenties subtiel te houden; de perestroika was een pijnlijke illusie, geeft de cineast (die in 2001 uit Rusland emigreerde) ook in een lang interview over de film aan.

Loznitsa kaart de sociaal-maatschappelijke misstanden duidelijk aan, en helaas is dat direct ook één van de grootste pijnpunten van deze film. 143 minuten is lang voor een kritische beschouwing die echo’s van het werk van Ken Loach doet weerklinken. Als recensent betrapte ik me er dan ook op dat ik tijdens het lezen van een interview met Loznitsa geboeider was dan tijdens de film zelf. De scherpte die doorklonk in de antwoorden van de filmmaker miste ik soms in het (vaak te) opzichtige script. Misschien is de rol van Makovtseva in dat verband nog de grootste opsteker: stilzwijgend verwerkt Loznitsa’s hoofdpersoon haar leed in een wereld het woord gerechtigheid al lang niet meer kent.

Volledige recensie is hier te vinden