Opinions

Je wilt The Avengers namaken, maar dat lukt niet. Gekker dan deze Russische editie wordt het niet meer: je hebt een wasbeer met een machinegeweer, een warg-samoerai en een slanke dame in een latex-pak, strijdend tegen een Thanos-lite die…de wereld wil overheersen?

Natuurlijk, de sets zijn massaal (alhoewel dat niets zegt over realisme) en een paar grapjes zijn zo onschuldig dat een flauwe glimlach niet helemaal uitblijft. Deze Guardians-film is daarbuiten echter vooral erg slecht. Het narratief is gekopieerd, de montage is doorgaans beroerd en de after credit-scène (ja, ook hier) louter lachwekkend.

Het grootste probleem zit hem nog in de toon en montage. Bombastische actiescènes worden halsoverkop afgekapt om een sterf, huil-of verzoenscène in te luiden. Epische muziek verstomt en maakt plaats voor tragische koorzang, de al niet beste acteurs doen wat ze hadden moeten laten: een poging wagen te overtuigen.

Wie het volgende week gewoon houdt bij die andere Guardians, mist niets.

Zo uitbundig en hysterisch in regie en acteren (van met name de talloze kleine bijrollen) dat ik van een (koude) kermis thuiskwam. De twee films die ik tot nu toe van Malle zag vond ik echt goed, maar Zazie trekt de nouvelle vague naar een zodanig ongebalanceerd extreem dat ik mentaal onverwacht snel afhaakte. Bleef erbij voor de technische hoogstandjes (Malle moet Melies wel echt een held gevonden hebben), maar dat woog dan weer op tegen de hoogst gedateerde, platte dialogen en - ik hoop toch dat ik me vergist heb - de vele (schijnbaar oprechte?) toespelingen op pedofilie.

Het had erger gekund. Ik bezocht deze film tóch maar, omdat sommige verrassende reacties bepleitten dat de Zevende Hemel 'voor een Nederlandse film nog best wel goed was'. Vooruit dan maar, ik wilde na La La Land toch even nagaan of 'onze musical' ook kon overtuigen.

Het antwoord: nee. Negentig procent van de tijd is dit een muziekspecial van GTST, gegrondvest op abortusdilemma's, Familiediner-perikelen en vreemdgaande partners. De tien procent die overbleef werd gevuld door een zweem van oprechtheid. Een handvol emoties die toch wist te raken. Vocaal blijft het daarnaast allemaal wel uit de buurt van de absolute ondergrens - al haalden de keuzes voor sommige nummers het bloed onder m'n nagels vandaan.

Een grote doelgroep voor deze film, ik val daar volledig buiten. Na toch geweest te zijn, kan ik alleen maar concluderen dat ik blij ben de Zevende Hemel niet tot de bodem af te hoeven kraken.

1.5*

Zeer sierlijke film met een lyriek die onmiskenbaar de geest van Wong Kar-Wai heeft meegekregen. Ik heb de regisseur niet uitgebreid nagetrokken maar het is al tekenend dat hij in 2000 is gedebuteerd, een echte carrière in de slipstream dus. Ik merkte dat de film me nergens echt wist mee te nemen, daarvoor vond ik het script niet eigen genoeg en moest de cinematografie het teveel hebben van momentjes die er echt uitsprongen, meestal in samenspel met montage. Daarnaast zijn dit acteurs die in (en buiten) China/HK zo tot de verbeelding spreken dat ik af en toe nóg meer aan andere films moest denken dan dat ik dit werkje continu op zijn eigen merites kon blijven beoordelen. Bewondering van een afstandje dus.

Pawlikowski’s filmstijl is een nieuwe viering van het verstillende zwart-wit dat Ida (2013) tot een succes maakte. Mede door de contrastrijke fotografie wanen we ons daadwerkelijk in het verleden. Cold War gaat nog een stap verder: de beelden resoneren niet alleen in een ‘traditie’ (zie dit Cine-artikel) van hedendaagse zwart-witfilms, ze verwijzen impliciet ook naar een grootheid uit de Europese arthouse-canon. Ergens halverwege de film glijdt de camera langzaam langs een kade, waaraan zich een haast mythisch schouwspel voltrekt. Een aantal koppels viert de liefde in de verte tussen water en land. Het mistroostige besef van afstand (de camera is op de boot geplaatst waarin Zula en Wiktor zich bevinden) wordt nog eens versterkt door de min of meer gelijke spanwijdten tussen de verschillende koppels en de trage beelddynamiek. Is dit het antigif voor de idyllische woestijnscène in Michelangelo Antonioni’s Zabriskie Point (1970)? Daar vervlochten de lichamen van verschillende stellen zich in de aanloop naar de onvermijdelijke destructie. Hier, in het zwart-wit van een verscheurd Europa, lijkt de scheiding van het begin af aan al bewerkstelligd: de liefde is conditioneel. Er is zelfs geen perspectief om te dromen, om in de romantiek te verdwalen voordat, pak ‘m beet, het muzikale geweld van Pink Floyd uitbreekt en de wereld ontploft. In Cold War staat de wereld zodanig op scherp dat Wiktor en Zula zich constant tussen vluchten en stilstaan bewegen. De scheiding is de norm geworden.

Volledige recensie (cine)

Bescherming en vernietiging liggen soms angstvallig dicht bij elkaar. Misschien is dat wel de reden dat films over de Tweede Wereldoorlog nog steeds diepe indruk kunnen maken: ze tonen de beide uitersten van ons menszijn, of verkennen het grijze gebied daartussenin. In The Zookeeper’s Wife is het beschermende instinct van één vrouw de sleutel tot het (voort)leven van anderen.

Verder lezen

Een jonge ingenieur heeft voor de beloften van de academische wereld gekozen. Zijn familie liet hij creperen; althans, zo ziet vooral zijn vader het, die nooit heeft kunnen verwerken dat zoonlief bij het noorderlicht vertrok.

De titel Family Life is zwaar ironisch. Het hoofdpersonage keert terug naar een huis waar de spoken van het verleden nog ronddwalen. De clash tussen modernisme en communisme (perspectief resp. slachtofferschap) heeft gezorgd voor een onoverbrugbare kloof tussen vader en verloren zoon, het gedrag van de overige familieleden in het huis zorgt enkel voor verdere vervreemding. In de slotfase besluit Wit te doen wat altijd al onvermijdelijk was. Hij vertrekt. Nogmaals. Met het laatste shot zorgt Zanussi voor een passende climax: op het moment dat Wit nog een laatste keer omkijkt zien we hoe een neurotische tic (overgenomen van zijn vader) beslag van hem neemt.

Het uitgangspunt van Family Life bewijst zich boeiend, en de sociaal-politieke context biedt meer dan voldoende ruimte voor snedige dialogen. Toch blijft de film vaak erg vlak in het uitspelen van het drama. De kernachtige relatie tussen vader en zoon wordt via een paar sleutelscènes geschetst, waardoor er veel ruimte is voor de dynamiek tussen en met de andere personages. Die dynamiek weet echter nooit te overtuigen.

Mede door de sluimerende symboliek raakt dit werk thematisch aan zowel Bergman als Tarkovsky. De setting (grotendeels de besloten ruimten van een landhuis) weerspiegelt een aantal van Bergmans films, inclusief het gretige gebruik van close-ups. Sterk camerawerk verhindert niet dat Family Life filmisch tekort schiet. Ik moest aan Festen denken: ondanks de zware thematiek en de religieuze referenties liet ook die film me - mede door het visuele element - bijna volledig koud.