Opinions

Dag van de Oekraïense Cinema, #8



Ter ere van 13 September, de dag van de Oekraïense Cinema kwam de Kiev Independent twee weken geleden met een lijstje bijzondere Oekraïense films - in chronologische volgorde, en met deze dus op nummer 8. Op nummer 7 overigens Winter on Fire (2015) die ik al gezien had, en gisteren maar eens herzien; en op nummer 6 Mamay (2003) die ik nergens vinden kon.

Klondike lijkt misschien grotendeels verhalend niet zo sterk, maar bevat aan de andere kant een weelde aan subtiele details en bijzonder fraaie cinematografie - al zijn de beelden vaak ook eigenlijk onaangenaam en ongemakkelijk om naar te kijken. Een haast terloops beeld waarbij je in de verte een oplegger met daarop een BUK installatie ziet langsrijden, de zogenaamde separatisten die aan hun kleding en taalgebruik overduidelijk Russische beroepssoldaten zijn. Het doden van de koe, de vliegtuigstoel met passagier en al. Zelfs de meest onoplettende kijker zou die boodschappen toch moeten kunnen duiden.

We vergeten door de tijd en met alle ontwikkelingen in Oekraïne wellicht wat al te makkelijk wie er precies achter het neerschieten van MH17 zat - niet degene die de trekker overhaalde, maar degene die de omstandigheden schiep die dat mogelijk maakte. Zoals er vanuit Rusland zo vaak beslist is als het over Oekraïne gaat, en precies analoog aan de pedantische discussie of de Holodomor nou wel of niet een genocide was - maar het punt is dat het de grote man in het Kremlin de opdracht gaf, en de uitvoering hem geen donder kon schelen. Net zoals de hele ellende van de oorlog de grote man in het Kremlin van nu geen donder kan schelen. Hij denkt alleen aan zijn eigen doelen.

Door die bril krijgt het gekibbel van Irka en Tolik ineens een heel andere lading, een ander kader. Dan valt het misschien niet precies als een puzzelstukje hoe Tolik zich gedraagt tegenover zijn met de Russen heulende buurman, of dat de soldaten hem wel kennen. Maar het wordt wel invoelbaar. Net zoals het invoelbaar wordt dat Irka zich niet wil laten meenemen. Het einde van de film is daarmee niet over the top, zoals ik hier iemand zie schrijven, maar de enige mogelijke manier om de film af te sluiten, tot een einde te brengen.

Een van de beste anti-oorlogsfilms die ik ooit zag.

Deze film ken ik nog vanuit de begin-jaren-80, toen de Vara het eens in hun hoofd hadden gehaald om een avondje 'echt Amerikaanse' televisie uit te zenden. Met voor de begrippen van toen bespottelijk veel reclame er tussendoor, en, jawel, een 'echte' film als piece-de-resistance.

Toen was ik wellicht wat te jong om de film echt goed te snappen, de diepte er in te zien. Maar ook nu nog heb ik moeite om te herkennen wat er dan kennelijk zo goed aan is. Veel verder dan wat nostalgie bij de nog erg jonge Sutherland en Fonda kom ik eigenlijk niet. Het verhaal is wel erg langdradig, moet het meer van de sfeer hebben dan van wat er gebeurt. Maar door de langdradigheid raak je ook makkelijk afgeleid, en daarmee verliest de sfeer aan kracht.

Wellicht zit een deel van de faam van de film er gewoon in dat de onthullingen van Fonda bij de psychiater voor die tijd wat gewaagd waren. Hoewel, de scene met de bandrecorder aan het einde is wel erg sterk.

Leuke film, absoluut niet serieus te nemen verhaal dat er in de eerste helft vooral op uit lijkt te zijn om steeds andere mooie locaties en outfits voor Cameron Diaz te vinden. Wel de eerste film in heel lang waarin Cameron als een leuke mooie meid overkomt - na Vanilla Sky was ik misschien ook een beetje op 'r afgeknapt, er komt tenminste niet echt iets door wat ik in de tussentijd van haar gezien heb. Tom Cruise en Cameron worden wel allebei duidelijk een beetje ouder... nouja ikzelf ook, denk ik dan maar.

Hoe dan ook, leuk om naar te kijken, mooie beelden, veel actie die met uitzondering van de slechte CGI in de stierenvechtscene's leuk in beeld gebracht is.

Als geen ander weet Malick de vraag bij me op te roepen wat cinema nou eigenlijk is. Waar een bijzonder groot deel van de filmwereld daarvoor de koers kiest van een verhaal dat in beelden verteld wordt, kiest Malick een duidelijk andere richting - beelden, sfeer en emotie, dat lijkt me een aardige hoewel misschien ook wel wat al te simplistische uitleg.

Deze film is daar tot dusver denk ik dan zeker de meest extreme vorm van, verder dan TTOL en TTW en haast een combinatie van stijl en motieven van die twee. Helaas misschien ook een combinatie van de slechte kanten van die twee, want voor mij gaat het toch wel erg vaak mis. De motieven blijven erg losjes in de lucht hangen, de mooifilmerij is tergend ver doorgeslagen in de kunst van het weglaten, en de soundtrack is wellicht nog het meest veelzeggend - de welhaast eindeloze herhaling van de drie minuten Peer Gynt die mooi zijn, maar als je de moeite neemt om je daarin te verdiepen blijkt dat de rest van het stuk tegenvalt.

Zo lijkt het hier ook te gaan. Malick levert met dit werk zo ongeveer een parodie op zichzelf af, maar dan zonder dat het ergens grappig wordt. Motieven en emoties zijn erg interessant als onderwerp, maar als je er niet in slaagt om je publiek te binden aan de personen die die motieven en emoties hebben blijft het zo ongeveer even interessant als een screensaver. Die parallel zat ook vrij snel in m'n hoofd - ik heb zo'n screensaver die mijn foto's over het scherm laat lopen. Ook erg mooi, maar nogal nietszeggend voor iedereen die niet met mij op vakantie was.

En daarmee terug naar het begin. Wat lof verdient is dat Malick het lef en de visie heeft om iets echt anders te doen, durft te experimenteren, op zoek blijft naar vernieuwing. Maar daar hoort ook bij dat je moet kunnen erkennen dat het experiment mislukt is. Of het moet zijn dat Malick's intentie was om een film af te leveren die past bij het motief van de scene op het dak - de puzzelstukjes van het leven die doelloos neergesmeten worden. Dat komt er wel uit.

Een luchtig tussendoortje.

Meestal is het wel een goed teken als de makers een film niet al te serieus nemen. En dan al zeker als het ook nog ietwat een komedie moet zijn - al mist dat genre in de omschrijving. Erg grappig gedaan met de soundtrack, en de grappen en grollen vallen bij mij ook wel goed. Leuk gespeeld door Heath Ledger - zonde toch dat hij er niet meer is, en zo lang ook al. Ook veel mooie bijrollen - Paul Bettany valt misschien het meeste op, maar er zijn ook nog Laura Fraser, Berenice Bejo en Shannyn Sossamon, en pappa Christopher Cazenove.

Leuk bij elkaar gebracht en - ondanks de breuk met de realiteit - mooi zorgvuldig in stijl. En, serieuze films zijn er al genoeg, ik mag dit wel.

Leuk onpretentieus niemendalletje. Vooral gekeken omdat de naam van Summer Glau me wat nieuwsgierig maakte ("hoe zou het daarmee afgelopen zijn"). Best goed kennelijk, ze doet het niet onaardig. Ook wat tv-series gedaan kennelijk ondertussen, dat had ik even gemist.

De film is dan best grappig, als je er maar niet teveel van verwacht dan. Maar met zo'n titel kan dat ook nauwelijks lijkt me. Af en toe wat satirisch op de LARP- en andere role playing varianten, maar dat had misschien wel wat scherper gekund.

Een whodunnit, meh, en nog in een soort Agatha Christie stijl ook. Nog meer meh. Zo ongeveer elke denkbare stijlfiguur in dat genre is tot het einde toe uitgeprobeerd, en of het nou gewoon echt niet werkt of dat het de overdaad aan ennui is, het zal me. Maar het levert gewoon nooit een leuke film op - getuige de eindeloze reeks AC verfilmingen, herhalingen en regurgitaties waar we de afgelopen, pak 'm beet, 50 jaar mee doodgegooid zijn. Christie is al een jaar of 50 dood, gun haar haar rust.

Maar toch zijn er twee kleine pluspuntjes waardoor ik het nog net tot het einde haal. Christopher Plummer en, verrassend genoeg, Daniel Craig. Die twee krijgen het zonder veel problemen voor elkaar om inzichtelijk te maken dat de rest eigenlijk gewoon geen recht heeft op een job title als acteur. Dat, boven al het andere, is de waarde van deze film. Voor het verhaal hoef je het, zoals met zowat elke whodunnit, niet tot de titelrol uit te houden - je weet tenslotte allang wie het gedaan heeft. Ook dat hoort bij dit muffe genre. Wat je dan bij de les hoort te houden is niet zozeer who, maar hoe ze er achter komen, tenslotte.

Toch weet dit vehikel dat nog redelijk te verhullen, en zoals gezegd, de rol van Craig gaat nog wel. Verder is het toch eigenlijk wel een beetje niveau TV-film eigenlijk. Jammer, zo'n beetje elk ander genre had al snel een betere film opgeleverd.

Flauwe boel.

Zolang het mysterie nog een beetje in stand is lijkt het nog ergens heen te gaan, maar eens de aap uit de mouw is wordt het zeuren. Met een sentimenteel en moralistisch einde voor wie daar op wacht.

Verder wat erg slechte CGI, een wat op de automatische piloot spelende Cage en wat flauwe schrikeffecten.

Niet mijn film, zal ik maar zeggen.

Een tip voor iedereen die deze film nog wil gaan kijken: speel tegelijkertijd de cliche bingo. Dan heeft de film misschien nog iets wat je je over een week of wat nog herinnert. Het narratief zelf is tegen die tijd gegarandeerd weg, misschien dat je nog iets bijstaat van de mooie rol van Harris - maar dat kan over haast elke film gaan waarin hij speelt.

Verder lijkt de hele film welhaast het summum van vergeetbaarheid als doel te hebben. Nergens te slecht, nergens te goed. Soundtrack volstrekt vergeetbaar, totaal emotieloos zowel links als rechts. Cinematografie nergens opzienbarend, dapper of bijzonder. Alsof je een Olympische medaille hebt gewonnen voor het lopen met een gemiddelde snelheid, zo voelt het als je deze film uitzit.

De bus van Into the Wild, de 3d van Inception, wat gedoe van The Matrix, de BFG van de Mythbusters, en de visuals van Annihilation - en oh, de soundtrack lijkt daar ook nogal op. Best mooi, maar het komt op de een of andere manier erg weinig origineel over. En of ik het nou niet gesnapt heb of dat het verhaal gewoon te dun was? Enlighten me.

Algemeen dus is het me eigenlijk volstrekt onduidelijk wat dit filmpje nou eigenlijk probeert te brengen. Prima production value. Redelijke acteurs. Veel jatwerk, weinig wol, geen inspiratie, geen verhaal.

De boeken van Thor Heyerdahl waren in de jaren-70 erg populair. Hij was toen met zijn zoveelste vlot bezig, en er kwam het ene na het andere boek langs leek het wel. Niet dat ik er daar toen een van gelezen heb - daar zal ik toch net ietsje te jong voor geweest zijn toch. Maar wat me misschien daardoor in de inleiding van de film ietwat verbaasde is dat de reis met de Kon-Tiki al vlak na de tweede wereldoorlog plaatsvond - ik had dus echt in m'n hoofd dat dat ergens in de jaren-70 was.

En ik had ook in m'n hoofd dat er toch wel een iets verstandigere constructie qua reddingsboot mee was. Kennelijk dus niet. En dat Thor zelf niet eens zwemmen kon is toch ook wel een wat vreemd gegeven. Nog zoiets opvallends, de naam van Knut Haugland kwam me in de verte ergens bekend van voor. Dat klopte dus, hij was betrokken bij de aanslag op de zwaarwater-fabriek in Rjukan. Film van gezien, op vakantie geweest.

Maar met al die veelbelovende factoren is de film eigenlijk niet spannend. De avonturen van de makkers blijven een beetje op het scherm hangen, het blijft allemaal wat afstandelijk, haast onderkoeld - nergens kom ik in de buurt van het puntje van de stoel terecht. Ondanks de haaien en de stormen. Misschien omdat het al te makkelijk is - je weet tenslotte eigenlijk al hoe het afloopt. Aan de andere kant is dat voor driekwart van het aanbod van Discovery ook zo, en toch zijn die documentaires vaak spannender en minder onderkoeld.

Toch wel een aardige film om gezien te hebben. Mooie plaatjes.

Eco warrior woman op het oorlogspad.

Ja, het is een oversimplistisch en thematisch verhaal, en bovendien veel te groenzoeterig. Maar als boodschap in de richting is het wel sort-of ok en sympathiek. Zelfs met de wat flauwe en foute running gag met de rasta tourist. De mevrouw van middelbare leeftijd doet het best goed als ecoterrorist, en de manier waarop ze op een brede steun mag rekenen - in tegenstelling tot wat de democratisch verkozen regering probeert aan beleid uit te zetten - komt onaangenaam dicht in de buurt van de praktijk van alledag. Prettig bijdetijds in de tegenstelling tussen high tech law enforcement met hun drones en helicopters en de plattelanders met hun hondjes en schapen. Niet heel realistisch misschien - daar is de surveillancemaatschappij toch al een redelijk tandje te ver voor doorgeslagen. Of wellicht moet je de schapen als een allegorie voor de gewone mens zien, dan kan het wel weer.

Qua eco boodschap, ik weet het niet zo - ik ben er volstrekt van overtuigd dat de maatschappij die we nu kennen naar de afgrond rent, zal crashen als het spreekwoordelijke vliegtuig van het piramidespel. Maar of deze film helpen gaat om die boodschap over de buhne te brengen? ik denk het zomaar niet. Maar daarmee is het nog wel steeds prettig kijkvoer. En als promotiefilm voor het IJslandse toerismebureau werkt het ook best aardig. Jammer dat dat dan met alle vliegreizen weer een enorme milieubelasting oplevert...

Als er al een vergelijking is, dan is het met De Helaasheid der Dingen - zowel in het op een flauwe en gratuite manier lol maken ten koste van de wat minder slimme medemens, als in de lelijke bruine toonzetting. Jammer, ik had gehoopt op een film waar iets meer curling in zat - als al genoemd, iets in de richting van The Big Lebowski maar dan met curling. Maar dit filmpje speelt niet op dezelfde ijsbaan.

Niet echt mijn ding.

Het begin van de tweede wereldoorlog.

Bij ons is in het collectieve geheugen er nauwelijks iets tussen de aanval van Duitsland op Polen en de meidagen van 1940. Maar voordat de moffen bij ons op de koffie kwamen, waren ze ook al in Denemarken en Noorwegen los aan het gaan, en over dat laatste stuk gaat deze film dus. Best interessant. Leuk ook om eens te zien dat er nog andere koningshuizen zijn dan dat van ons en van Groot-Brittannie, en dat de arrogantie die we hier gewoon vinden dat in Noorwegen niet lijkt te zijn. Je zou het haast een charmant ambt gaan vinden.

Leuk om te herkennen waar ik in Oslo ooit geweest ben - al is het al een jaartje of dertig geleden. Het paleis waar een deel van het verhaal speelt staat op een heuvel in een park, en indertijd (vast nu ook nog) kwamen daar bij het wisselen van de wacht de tinnen soldaatjes in rotten van vier naar boven lopen. Met geweer en bajonet vooruit. Ja, dan wil Blurp ook wel aan de kant gaan.

Een leuke aanvulling is een film die ik een tijdje geleden zag: Kampen om Narvik (2022). Daarin wordt een ander deel van deze periode uitgelicht. Ook mooie beelden, net als deze film.

Er zijn best veel films en boeken over de grote oorlogsschepen. Niet zo veel over de toch wat minder tot de verbeelding sprekende vrachtschepen, en deze film vult die lacune in door te kiezen voor een wat afgeragd klein pieremagochel waarvan je je afvraagt of het wel de moeite is om er een bommetje op te gooien. Maar dat maakt de heldhaftigheid van de schepelingen er niet minder om. Wel wat persoonlijker wellicht, hoewel daar best wat kansen onbenut blijven - en misschien is dat ook wel okee, want dat leidt tenslotte maar af van de missie, volgens de moraal van een van de beroemdste boeken over dit onderwerp: The Cruel Sea van Nicholas Montserrat. Ook al zo’n vertelling over wat minder aansprekende scheepjes, en wellicht houden de overeenkomsten daarmee ook direct op.

Zoals al gezegd is dit narratief ietwat gebaseerd op de historische tocht van het konvooi PQ-17. Ook daar is wel meer over geschreven en gefilmd, en een van de beste boeken die ik las is, je verwacht het niet, van Alistair MacLean: Zr. Ms. Ulysses. Zijn eerste boek, en veel beter dan zijn latere werk. Toch levert de film ook wel een fraaie bijdrage aan het totaalbeeld, al moet je er misschien in geinteresseerd zijn om geboeid te blijven.

Grauw.

De donkere tonen overheersen. Mooi gefilmd, dat wel, met veel aandacht voor locaties en ook de ouwe tram naar Oegstgeest staat er fraai op. Maar de acteurs zijn wat houterig, de zinnen komen er wat onnatuurlijk uit, en het verhaal van Jan Wolkers wordt niet helemaal verteld in alle details. Maakt het wat moeilijk om goed in de film te komen, terwijl me dat met het boek geen enkele moeite kostte.

Toch een beetje tegenvallend daardoor.

Ik kan er echt niets aan vinden.

De muziek werkt me genadeloos op m'n zenuwen, en de beelden vallen van het ene afgezaagde cliche in het andere. Waarbij de beeldkwaliteit dan af en toe ook nog storend slecht is. Het geheel komt op me over alsof je toch op z'n minst iets heel psychedelisch onder de leden moet hebben om zonder kramp in je zapvinger het einde te halen.

Leuk als document van de zeventiger- begin jaren tachtig. Nu volstrekt achterhaald. En dan heb ik het nog niet over de ergerlijk belerende ondertoon.

Half puntje voor dat shot van die piloot voor z'n straaljager, en voor die vent met die rotkop.

Subtiel is het woord.

Ondanks de hoge body count is het aantal expliciet in beeld gebrachte kills verrassend laag, en de actie speelt zich voor een behoorlijk groot deel offscreen af. Daardoor subtiel en onderkoeld, en niet alleen door de besneeuwde landschappen.

Stellan Skarsgard is subliem gecast, past precies in de wat bijzondere rol van wreker/sneeuwruimer. Bruno Ganz is ook erg goed, hoewel het bij mij wat verpestend werkte toen ik 'm herkende - had zijn naam niet op de titelrol zien staan, anders had dat wellicht al eerder de toon gezet. De prijs van een geniale rol spelen, wellicht - je wordt er toch mee geassocieerd.

Een leuke gimmick is de aftiteling, in de Engelse titel al ietwat gespoilerd 'in order of disappearance'.

Indringend, rauw, deprimerend. Maar toch ook met hoop. Want hoe uitzichtloos de neonazi's ook zijn, en hoe volslagen idioot ze zichzelf ook verder in de uitzichtloosheid werken, komt er toch een verrassing in het verhaal.

Alina Levshin speelt erg sterk, en een dappere rol - je zal als actrice maar bekend worden met een rol als neonazi. De rest vertolkt prima en overtuigend een groepje onnozel dat te dom is om aan hun eigen kont te krabben. Met de troosteloze omgeving er bij geeft dat wel wat inzicht in hoe het neonazigebeuren in elkaar zit. Trieste boel.

Goed camerawerk trouwens, met een goeie mix van 'echte' camera's en wat trucjes met telefoonkwaliteit beeld. Sterke soundtrack met vooral onbekende muziek - gelukkig maar, denk ik. Als enige kritiek misschien dat de wending in het verhaal wat ongeloofwaardig is. Maar waar had de film anders over moeten gaan, kan je je afvragen.

Kristy

Duurt wel erg lang voordat het verhaal op gang komt, en de horror moet het voornamelijk hebben van rondrennen in het donker. Werkt voor mij nooit zo, als ik niet zie wat er gebeurt vind ik het ook niet eng. Gelukkig komt er nog wel ietstje een draai in het verhaal waarmee de vrij suffe tweede helft een klein beetje extra spanning krijgt. Niet genoeg om het een goede of leuke film te maken, maar net genoeg om te voorkomen dat je voor de titelrol afhaakt.

Het concept had achteraf wel wat beter uitgewerkt kunnen worden, wellicht was meer diepgang of zelfs een introductie van de badguys daar effectief voor geweest.

Laat ik er mee beginnen dat ik dit een behoorlijk slechte film vind.

Gebaseerd op Dostoyevski kan toch geen excuus meer zijn langzamerhand. En al zeker niet voor deze over the top verzameling Goelag cliches, waar dan vervolgens aan het einde nog een extra overtreffende trap op genomen wordt. Overigens, het 'gebaseerd op', ik kan de link met het gelijknamige boek niet maken - niet in verhaal, niet in structuur, en niet in onderwerp. Ja, in de verzamelde werken van Dostoyevski zijn wel wat aanknopingspunten te vinden, maar dat geldt voor zo ongeveer alle films uit of over Rusland. Dat Loznitsa iets heeft om af te rekenen is wel erg duidelijk, maar het lijkt er toch vooral ook op alsof hij daar de objectiviteit zover kwijt is dat hij zijn boodschap niet meer kan overbrengen.

Van de acteurs was ik ook al niet erg onder de indruk. Hoewel dat misschien ten onrechte is, want er wordt ook niet erg traditioneel een beroep op ze gedaan - de getergde hoofdpersoon Vasilina Makovtseva doet weinig meer dan een beetje stom voor zich uit kijken. De mooiste en meest doorleefde scene komt wellicht dan op de rol van de mevrouw van het advocatenkantoor. Maar het is wel een lange zit als je daarop moet wachten.

Ondertussen zijn er voor de camera wel een paar mooie locaties te zien - en dan bedoel ik ook echt 'een paar', en niet echt meer dan dat, om de volledige speelduur mee te vullen. Maar qua cinematografie erg ongeinspireerd en ook af en toe wat shots die me slordig leken. Weinig te zien langs dat vlak. Nog wel steeds beter dan de soundtrack, waar de emmer Russische cliche's nog verder in leeg kon.

Dat deze film in Rusland onder de censuur zou vallen, die kans lijkt me echt erg klein, daarvoor is de link met de huidige Russische samenleving - als die er uberhaupt al in is te vinden - te obscuur. En zeker zolang de suggestie wordt gewekt dat er iets met op Dostoyevski gebaseerds aan de hand is, hoeft niemand op zoek naar een excuus om zich niet aangesproken of beledigd te voelen. Maar wellicht dat de suggestie wel zorgt meer aandacht op de festivals en voor hogere ratings hier en op imdb. Niet van mij, dat mag duidelijk zijn.

Een toch wel vrij absurd en bijzonder verhaal.

De opbouw van de documentaire veroorzaakte dat het nogal even duurde voordat ik doorhad waar het nou eigenlijk over ging, en het is dat de stijl van Kysilkova me wel ligt, anders was ik wellicht na een paar minuten afgehaakt. En dat zou jammer geweest zijn, want uit het getob en gedoe van het eerste halfuur ontspint zich een merkwaardig maar interessant verhaal, en op een interessante manier in beeld gebracht. Vaak knap gefilmd ook, al bevallen veel van de close ups van de personen me dan weer helemaal niet. Vertellend blijft er gelukkig genoeg in te vullen - we hoeven tenslotte niet alles te weten en niet alles voorgezegd te krijgen.

Vreemde film, maar stilistisch hier en daar wel interessant. Een sprookje, bijna - de structuur lijkt er in ieder geval genoeg op. Leuke evil bad guys, en de onaantastbare butler als sidekick - en de hoofdpersoon in de meeste vechtpartijen, die er op zich wel goed uitzien als je geloofwaardigheid niet al te belangrijk vindt.

Wel nogal onevenwichtig, en ook nogal langdradig.

Drama.

Als vertelling heeft de film weinig nieuws te brengen - alle conspiracy theories even daargelaten, komt het wel op me over dat de versie die de film geeft ondertussen wel algemeen geaccepteerd wordt. Wel een ietsje gedramatiseerd, en zoals gebruikelijk vraag ik me daarbij dan af waarom dat dan nodig gevonden is. Dat gaat dan vooral om de timing - want de arme stakkers waren al lang voor de eerste reddingspoging gestorven, en had het hoe dan ook weinig uit gemaakt omdat elke redding te laat was geweest.

Even los van de taal die natuurlijk niet klopt, slaagt Vinterberg er wel erg goed in om een behoorlijk sterke Russische sfeer neer te zetten. Vooral Schoenaerts en Seydoux komen daar wat mij betreft volkomen geloofwaardig mee weg, en daar valt de niet kloppende taal dan nauwelijks meer bij op. Net zoals Colin Firth zijn typecasting als romantische antiheld moeiteloos achter zich laat, en zomaar even een echte marineman laat zien. Sterke regie, zonder twijfel, en Vinterberg heeft de bekende scenes - waarbij de mevrouw een spuitje krijgt - ook goed onder controle, zodat het meer een echo is van wat je je nog herinnert dan dat je iets nieuws ziet.

Kortom, het verhaal is dan gekend en je moet er niet veel nieuws van verwachten, maar het is wel een sterke film geworden, met mooie rollen en strakke regie. En dan moet me even van het hart, het contrast van deze film met die andere onderzeebootfilm die ik van de week zag - Hunter Killer. Schrijnend.

Op zich een leuk en tamelijk fris idee, maar dat gaat ten onder aan te weinig durf en teveel moraal. Aan Herbers ligt het niet - wat mij betreft toch op zeker een van de allerbeste Nederlandse actrices van de afgelopen teveel jaren. Hoewel het een heleboel had geholpen als ze wat meer boosaardig plezier had uitgestraald op het juiste moment. Want vanzelf is wraak nemen nooit genoeg, je moet het ook proeven, uitdrinken tot de laatste bittere druppel. Meer over the top, en dan nog meer, gaan waar het bloed niet kruipen kan - dat is het recept waarmee je zoiets tot een culthit maken kan. Of de makers dat niet door hadden, of liever op veilig wilden spelen en een uurtje of wat beeldvulling wilden maken? kennelijk was na de titel de durf wel een beetje op.

Toch, begrijp me goed, deze film staat wel mijlenver boven de gemiddelde vaderlandse productie, van het Johan Nijenhuis-genre tot het gebroddel van Roel Reiné. En ik heb me er prima mee vermaakt, dat ook.

Een sterk begin, maar na een kwartiertje raakt het verhaal volstrekt het spoor kwijt en verwordt de film tot een slap aftreksel van Fatal Attraction. En dan komt het einde nog - en dat maakt het helemaal tot iets bespottelijks. Wat hier nou toch de gedachte achter was is me een raadsel - als het al de bedoeling was om diepere lagen in het verhaal te weven, dan is dat zo subtiel gedaan dat ik er niets meer van maken kan.

De film doet verder wel verzorgd aan - er is een goede cameraman aan het werk. Sonja Richter, die als enige een klein stukje karakter heeft meegekregen om te spelen, acteert misschien niet heel slecht. Maar, dat doen Michael Nyqvist en Marcin Dorocinski wel - het komt op mij over alsof er een stelletje strijkplanken aan het werk zijn. En zoveel chemie is er ook ongeveer - de personages zijn ongeloofwaardig, niet herkenbaar, niet geloofwaardig, wekken geen sympathie op.

Iemand op IMDB noemt dit een 'esthetisch filmexperiment' - misschien is dat een juiste omschrijving, tenslotte is een kenmerk van experimenten dat ze niet altijd goed uitpakken. Ik vind dit experiment in ieder geval een volledige mislukking.

Q.

Het eerste deel. Jammer wel dat de introductie van het koppel smerissen wat weinig diepgang krijgt, en ook jammer dat het verhaal wat veel het geijkte patroon volgt - en via flashbacks eigenlijk al weggeeft hoe de vork in de steel zit voordat de film halverwege is. Onder andere daardoor toch wat erg sterk een televisiefilm.

Wel erg sterk qua sfeer, en Kaas en Fares zijn erg goed als het koppel.

Een aardig sprookje met een prinses en een ijsbeer, al is die laatste toch wel wat overduidelijk iemand met een berenpak aan, en overtuigt de beer nergens heel erg met zijn gebrul en gezwaai met zijn poten. De doelgroep kijkt daar overigens wel overheen lijkt me zo.

In de filmgeschiedenis van de ijsbeer is sinds de tijd van deze film overigens best veel vooruitgang gemaakt. Bijvoorbeeld het verschil tussen de Iorek Byrnisson van The Golden Compass (2007) en die van His Dark Materials (2019-2022). Maar de beste ijsbeer is overduidelijk die van Timmy Failure (2020). Ondanks dat die maar denkbeeldig is.

Komedie is toch echt niet het juiste genre, dit is een heel duistere film waar niet het minste lachje bij past - en dat zeg ik niet alleen politiek correct achteraf, ik vond het tijdens het kijken ook al niet leuk.

Ongeloofwaardig zal ik het verhaal niet noemen - je hoeft het nieuws maar aan te zetten en nog veel ergere absurditeiten komen langs. Zorgvuldig uitgewerkt is het basisgegeven zeker wel - tot in de kleinste details zelfs. Goed geacteerd wordt er ook, zonder opvallende uitschieters of tegenvallers doet de hele cast bewonderenswaardig werk. Het camerawerk maakt op mij dan wat minder indruk, ik vind het vooral lelijk en amateuristisch, maar wat gezegd wordt dat het past bij het verhaal vind ik wel herkenbaar.

Maar er zijn toch wel wat kritiekpuntjes mogelijk op het verhaal... Een open einde kan op zich best, maar in dit geval is het volgens mij toch echt een te makkelijke uitweg. Waarom niet een open einde met dat het meiske verward om zich heen kijkt voor de fabriek? En dat Christina geen verhaal komt halen nadat Pa haar met haar eigen videorecorder op haar kop gemept heeft - het komt over alsof er te hardhandig geedit is, of dat het geld op was voordat de opnames klaar waren.

Opgeteld vind ik dit geen fijne film. Eigenlijk vind ik 'm te naar voor woorden. Laat ik het dan maar een lamp film noemen. En dat is het dan wel - meer woorden ga ik er maar niet aan vuil maken.