Opinions

Ach, wat kan ik er van zeggen… Een ontzettend leuke serie, heerlijk om Ali Larter (sterk in de eerste twee Final destination-delen) weer te zien, indrukwekkende CGI wanneer het konvooi Las Vegas binnenrijdt, plus I'm a sucker for de woestijnsetting met z'n prachtige gele en bruine kleuren… en dan nog In-a-gadda-da-vida ook!

(Deze recensie zit propvol spoilers, dus niet lezen als je de film nog niet hebt gezien.)

        Nadat The Hive, Raccoon City, de woestijn en een enorm gevangeniscomplex de respectieve decors voor de voorgaande vier Resident evil-films vormden, heeft Paul W.S. Anderson voor dit deel gekozen voor een testomgeving die bevolkt wordt door klonen, hetgeen hem de gelegenheid biedt om diverse acteurs uit de eerdere films opnieuw op te laten draven, soms zelfs in dubbelrollen. De plot is daarbij enigszins chaotisch (opzettelijk volgens één van de commentaartracks, omdat de fans het zo waardeerden dat ze in de allereerste film steeds zo op het verkeerde been werden gezet), maar na verloop van tijd maakt hij toch goed duidelijk waar het verhaal zich afspeelt en wat de functie van de verschillende omgevingen is.

        Helaas levert dat geen echt geweldige film op: er zit geen dwingende plotlijn in het verhaal, met de zombies en hun "mandibles" heb ik het nu wel een beetje gehad, de Axe Men zien er weer fantastisch uit maar leggen (net als in deel 4) véél te snel het loodje, en het dubbele eindgevecht gaat zó lang door dat het warempel een beetje saai wordt (ook al is het dan leuk om te zien hoe een vrij kleine vrouw twee grote stoere mannen een pak op hun donder geeft). En dat die cocons van de Über-Licker aan Aliens doen denken is nog tot daar aan toe, maar dat ik al die Alice-klonen in de "clone chamber" associeer met de talloze deuren die aan rails voorbijzoeven in Monsters, Inc. was vast niet de bedoeling…

        Bovendien heb ik ook wel problemen met het acteerwerk. Jill Valentine is gedurende de hele film onder "Umbrella-hypnose" en moet dan ook vrij afstandelijk overkomen, maar Sienna Guillory straalt wel èrg weinig betrokkenheid en energie uit – het lijkt wel of ze zèlf onder hypnose is. En de nasynchronisatie van Li Bingbing (Ada Wong) is zo te horen gebeurd in een studio waar elk ambiance-geluid angstvallig is geweerd, zodat haar dialoog in het luchtledige hangt en haar acteerwerk non-existent lijkt te zijn.

        Niet echt slecht en met af en toe weer bijzonder fraaie FX, maar vooralsnog wat mij betreft het minste deel van de reeks.

        Nog een grappig feitje van een commentaartrack: zelfs als je de meest krachtige, snelle, geavanceerde en up-to-date-desktop-computer zou hebben, zou je over het renderen van dat éne laatste shot (de camera die vanaf het Witte Huis achteruit zoomt en talloze zombies, helicopters en vliegende monstertjes toont) nog altijd twaalf jaar doen.

Een vet aangezet laatste deel van een serie waarvan ik alle afleveringen inmiddels meerdere malen met heel veel plezier heb bekeken. Voor The final chapter pikt Anderson hier en daar wat ideeën uit andere films, zoals The rock (de enorme ventilator in de Air Intake Tunnel), RoboCop (de werknemer die pas gedood kan worden wanneer hij ontslagen is) en The matrix (de kogels die in bullet-time ontweken worden), maar dat bedek ik dan maar met de mantel der liefde. De film heeft veel tempo en weinig sentimentaliteit, de FX zien er uitstekend uit (bijvoorbeeld dat massale shot van de honderden aanstormende zombies vlak nadat Alice “We’re gonna kill every last one of them” zegt), er zitten twee geweldige clou’s in (Alice = Alicia Marcus = de Red Queen, en het idee dat de epidemie een opzettelijke "orchestrated apocalypse" was, inclusief het heerlijk megalomane God-complex van Dr Isaacs), en Milla Jovovich heeft zes films lang toch wel een uitstekende bad-ass-actieheldin neergezet. Elementair maar goed uitgewerkt en lekker knallend actievermaak, een prima afronding van een intrigerende serie. Wel Ali Larter, helaas geen Sienna Guillory, maar je kunt niet alles hebben, ik ben dik tevreden. En zouden we de jonge actrice die de Red Queen speelt nog terugzien in andere films, al dan niet van haar regisserende vader en/of met haar acterende moeder?

Degelijk, niet fantastisch, want het blijft allemaal net binnen de veilige lijnen, en het houdt ook op een vrij willekeurig moment op. Belangrijkste troeven zijn het uitstekende spel en de fantastische zang van Jennifer Hudson, de imponerende bijrollen van Forest Whitaker en Skye Dakota Turner (als de jonge Franklin) en natuurlijk de muziek die van het scherm en uit de geluidsboxen spat. Maar na afloop blijf ik toch zitten met het gevoel: was dit het dan? Mis ik iets? Gaat het niet nog verder? Gemengde gevoelens.

De regisseur is dan ook een notoir veelfilmer wiens filmografie bij IMDb maar liefst 404 titels vermeldt, waarbij dan overigens wel 250 shorts uit de jaren 1911-1913 zijn meegeteld. Een citaat van hem: "If you get your head up above the mob, they try to knock it off. If you stay down, you last forever." De ultieme B-filmer dus, hoewel hij toch minstens één A-film heeft gemaakt, Sands of Iwo Jima met John Wayne. The restless breed heb ik zelf jaren geleden op de BBC gezien, en zoals past bij de status van deze film herinner ik me er helemaal niets meer van – behalve merkwaardig genoeg de titelmuziek: "I belong to the restless breed / Lots of action is what I need / No more rules than a tumbleweed / Restless breed, restless breed!" Pure oorwurmpoëzie, slechts éénmaal gehoord, misschien wel decennia geleden, maar nog steeds dendert er regelmatig zo'n pompeus mannenkoor door mijn schedel: "Restless breed, restless breed…" En wat Anne Bancroft betreft, 1957 was het laatste jaar dat ze het nog in Hollywood uithield, daarna vluchtte ze naar Broadway en keerde na The miracle worker (Oscar) in 1962 terug als een ster.

Natuurlijk is zo ongeveer elk frame van deze film schatplichtig aan Seven, en die scène met de voorbijrazende CTA-trein tijdens de conversatie tussen Lambert en Orser lijkt bijna een eerbetoon, maar dat neemt niet weg dat dit ook op zichzelf een zeer onderhoudende film is. Van de regisseur heb ik nooit een hoge dunk gehad maar hij houdt het tempo er behoorlijk in (mede dankzij de strakke montage), van de ster heb ik een zo mogelijk nog lagere dunk maar hij is hier prima op z'n plek, zijn sidekick (de onbeheersbaar trillende man uit Seven) doet het uitstekend, en de aanwezigheid van David Cronenberg is een heerlijke kers op de taart. De twist met de valse profiler (geweldige rol van Robert Joy) zag ik niet aankomen, maar wat ik wèl zag was dat er in praktisch elke scène op het politiebureau wel een vrouwelijke agent met een gearresteerde streetwalker door het gangpad loopt (helaas heb ik niet kunnen zien of daar steeds dezelfde actrice voor wordt gebruikt). Jammer dat het slot niet erg spectaculair is, maar ik heb me toch wel degelijk met deze film vermaakt, imitatie of niet.

Ik ken eigenlijk geen enkele regisseur die zo gemakkelijk genres mixt, of liever gezegd die films aflevert waarbij ik me zó sterk zou afvragen naar welk genre ik eigenlijk zit te kijken als ik tenminste de tijd had om daarover tijdens het kijken na te denken. En die tijd heb ik nooit bij Jensen, in ieder geval niet tijdens déze film, want er wordt weer een heleboel overhoop gehaald en de krankzinnige ontwikkelingen zijn niet van de lucht zonder dat je daardoor minder om de personages gaat geven. Mikkelsen is indrukwekkend als altijd, maar het onaangepaste trio Kaas, Bro en Brygmann is eigenlijk nog sterker, want ondanks hun soms bijna karikaturale monologen (Bro over de beroerde resolutie van zijn computerschermen!) blijven ze aandoenlijk en levensecht, en bij de laatste scène moest ik zelfs een traantje wegpinken, hoe onwaarschijnlijk het ook is dat Bro na een kwart eeuw niet gespeeld te hebben The little drummer boy nog zo vlot uit zijn hoorn krijgt. Maar daar gaat het natuurlijk ook helemaal niet om. Grappig, spannend, slim geschreven en perfect geacteerd. (En laten we hopen dat er nu geen Hollywood-remake van komt, want als Seth Rogen de baard van Nicolaj Lie Kaas ziet zal hij vast gaan denken: "Hee, als ik me nu een paar weken niet scheer...")

Fraai zwart-wit (dat goed overkomt op mijn prachtige DVD-transfer), een prima onderkoelde rol van Vincent Price, een leuke onsmakelijke schurk (Dan Seymour als de heler) en twee mooie hoofdrolspelers (Brett Halsey, die me soms zelfs aan een jonge Gregory Peck deed denken, en de welgevormde Danielle de Metz), maar daar staan een te dun verhaaltje en een tamelijk ridicuul monster tegenover. Hoe de cavia na zijn "kruising" met de vermoorde politieman de regenerator uitkomt is eigenlijk nog het meest onrustbarend.

Vriendelijke Ealing-komedie met de leuke backstage-sfeer van een repertoire company met een opvoering in de problemen in het vooroorlogse (en zonovergoten) Brighton. Centraal staan de hoofdrollen van Clive Brook (zowel in de film als toentertijd in het echt een ster), David Tree (lijkt op een jonge David Tomlinson) als de toneelschrijver en Anna Lee als zijn romantic interest in een subtiele liefdesdriehoek met een onverwacht bitterzoete en ontroerende ontknoping: "Give my love to Carol, when... when she's not listening...". Daarnaast leuke rollen voor klassiek-Engelse bijrolspelers als Dame May Whitty (het titelpersonage van Hitchcocks The lady vanishes) en Garry Marsh. Ach, als geheel misschien niet veel bijzonders, maar degelijk gemaakt, fraai gefotografeerd en met een regie vol tempo van Robert Stevenson, die na deze film samen met zijn vrouw Anna Lee naar Hollywood vertrok en daar vele Amerikaanse films maakte (waaronder in 1964 zijn grootste succes Mary Poppins). Gezien op een Ealing Studios Rarities Collection-dubbel-DVD (volume 11) in een mooie transfer (maar zonder ondertiteling).

Ik sluit me aan bij scorsese hierboven, ook qua sterren-waardering. Eerder werd er al gesteld dat de titel niet alleen "wraak" maar ook "een tweede kans" kan betekenen, en op het einde ziet Alex dus af van die eerste betekenis, maar wat gebeurt er met die tweede kans? Is die voor Alex (doordat hij kiest voor de vruchtbaardere houding van vergiffenis schenken), of geeft hij juist Robert (de politieman) een tweede kans (namelijk om niet vermoord te worden maar door te "mogen" leven)? Of slaat die tweede kans op de zwangerschap die Alex zonder het weten aan Susanne (en dus ook aan Robert) "geeft"? Wellicht van alles een beetje: in plaats van een leven te némen geeft Alex er een.

Indrukwekkende film (die overigens niet de Oscar voor beste film heeft gewonnen), vooral in technisch opzicht, met de prachtige natuuropnames in de verzengende kou en de schokkende beelden, niet alleen van de beer en de aanval van de Indianen, maar bijvoorbeeld ook het moment wanneer Glass en zijn paard van de klif af storten. Maar twee-en-een-half uur grimmig lijden is wel wat veel, zodat de film wat te lang duurt en DiCaprio's Oscar meer aanvoelt als een beloning voor zijn toewijding dan als de bekroning van een acteerprestatie. Op de scène met de beer was ik natuurlijk al voorbereid, en omdat ik wist dat dat hele beest digitaal zou zijn was ik geheel bereid om het meer technische virtuositeit dan fysieke aanwezigheid te vinden, maar het had uiteindelijk toch een impact die ik niet had voorzien, heel sterk. Nogmaals complimenten voor de opnames van de even indrukwekkende als onherbergzame natuur, maar het gruwelijkste moment behoort toch aan Tom Hardy wanneer hij naast DiCaprio komt zitten en hem vertelt op welke manier DiCaprio hem duidelijk kan maken of hij wil sterven of niet... Bijzonder onaangenaam, en erg goed gespeeld en gefilmd.

Uiterst voorspelbaar, maar als je van Hugh Grant houdt en nog steeds niet uitgekeken bent op zijn standaard-personage (zoals ik) kun je hier toch veel plezier aan beleven. Sympathieke bijrollen van J.K. Simmons en Chris Evans, en Marisa Tomei sprankelt zoals altijd. Ach, ik ben gewoon een sucker voor dit soort films, met normale kleine mensen, vlotte dialogen en de verzekering dat het allemaal wel goed zal komen.

Zeer toneelmatig, maar ik vond dat wel passen bij de theatraliteit van het titelpersonage, die er immers behagen in schept om zijn slechtheid breed uit te meten – hij probeert soms mensen te paaien met een vleierij die werkt, niet ondánks, maar dankzíj Gloucesters valsheid, alsof de aangesprokene wel ziet dat hij met schijnheiligheid te doen heeft maar daar toch in meegaat omdat het allemaal zo charmant wordt gebracht. Een cast propvol grote namen helpt om alles vloeiend over het voetlicht te brengen, hoewel 160 minuten wel een hele zit is voor een praatstuk.

Leuke, rustige, ouderwetse avonturenfilm met aardige vertolkingen, prachtige beelden en sterke muziek. Zaterdagmiddagvermaak voor kleine en grote jongens die hun voorliefde voor onschuldig vermaak nog niet zijn verloren. Een paar jaar geleden op TV gezien, nu voor een habbekrats tweedehands gekocht, in een DVD-versie waar nogal wat raadsels aan kleven. Zo heet de film volgens de hoes Shifting sands, maar lezen we op de achterkant Originel title: Riddel of the Sands (ja, dat staat er echt zo), en op de film zelf wordt gewoon de originele titel gebruikt. Merkwaardig gedrag van de fabrikant, maar ja, op de hoes valt dan ook met geen mogelijkheid de naam van een producent of een distributeur te ontwaren. Wel staat onderaan het ruggetje STAR104, en via die code kom ik op de site van cinemavanti.nl waar deze titel opgenomen is in een lijst van "Louche Benelux DVDs". . .

        Gelukkig heeft die louche fabrikant wel voor een keurige transfer met fraaie kleuren gezorgd, maar het gedoe met de aspect ratio is op z'n zachtst gezegd merkwaardig: de film begint keurig in 2.35:1, maar zodra de begincredits voorbij zijn verspringt hij naar 1.33:1, en wanneer helemaal op het slot de eindcredits verschijnen zien we die weer in 2.35:1, alsof de transfer is gemaakt van een voor oude televisies bedoelde kopie (heb ik trouwens wel vaker meegemaakt, bijvoorbeeld op de DVD van Murder at the gallop [1963]). En de vertaler staat er op om de Engelse beleefdheidsfrase "I say" aan het begin van de zin steeds met "Ik zei" te vertalen – bizar.

        Wat trouwens de hoes betreft, je hebt dus de hoes zoals hierboven te zien, en dan de Engelse DVD-hoes zoals die bij IMDb te zien is, en dan heeft mijn uitgave wéér een andere hoes, en als je gaat googlen kom je wéér andere hoezen tegen – opmerkelijk hoe een film die volgens mij toch geen hit was nog zoveel verschillende DVD-releases c.q. –hoezen kan genereren.

Ik was een beetje huiverig om deze film na al die jaren te gaan herzien, want ik heb er inmiddels zóveel over gelezen en de reputatie ervan is zó groot (Michael Parkinson en Clyde Jeavons noemen dit zelfs "The best western to come out of the sixties, and arguably the best of all time") dat ik bang was dat hij flink zou gaan tegenvallen. Maar al spoedig smolt mijn schroom weg als sneeuw voor de zon : een goed geconstrueerd verhaal, soeverein en met volkomen beheersing geregisseerd, dialogen die bijna literair zijn maar nergens gekunsteld aandoen, en in het centrum de perfecte vertolkingen van twee grote voormalige westernsterren die niet alleen over de goede oude dagen lijken te mijmeren maar ook over de hoogtijdagen van de western – èn over hun eigen gloriedagen. Ironisch genoeg behoort deze film uit de herfst van hun carrière (Scott maakte hierna zelfs helemaal geen film meer) meteen tot de absolute hoogtepunten uit hun werk, terwijl voor Peckinpah zijn tweede bioscoopfilm de opmaat voor één van de belangrijkste (en meest problematische) oeuvres uit het westerngenre zou zijn. "A nice little conventional unconventional western" volgens Stanley Kauffmann, indertijd een treffende omschrijving maar achteraf gezien wel íéts meer dan dat.

Moeilijk te beoordelen film die in de terugblik eigenlijk beter wordt. Een fraaie verbeelding van een chaotische strijd waarin mannen (jongens soms nog) meegesleurd worden in een conflict waar ze niet om gevraagd hebben, maar waarin ze zich door omstandigheden gedwongen soms ontwikkelen tot bandieten voor wie het nauwelijks nog telt dat ze ooit de directe buren van hun volgende slachtoffers waren – waar hebben we dat vaker gehoord? De cast overtuigt volop, met Jeffrey Wright als de bevrijde slaaf Daniel Holt voorop en Jonathan Rhys Meyers als de psychopatische Pitt Mackeson daar vlak achter, maar met de vertolking van Tobey Maguire blijf ik moeite houden: de rol van onwillige soldaat in het begin is hem op het lijf geschreven, maar in de loop van de film zie ik hem niet verharden tot een man van wie het begrijpelijk is dat hij zich in alle geweld staande heeft kunnen houden. Ook eindigt de film wel wat erg abrupt, maar de impact van het geheel en de knappe manier waarop ik als kijker steeds meer gevoel krijg voor de vervagende morele grenzen brengen me toch tot 4*.

Weinig toe te voegen aan Metalfists verhaal, behalve dan dat Cecilia Parker een mooier en vooral ook levendiger actrice is dan ik in dit soort films gewend ben (met uitzondering van het moment waarop ze begrijpt wat Wayne's ware identiteit is: op die lang vastgehouden close-up ziet ze er even niet op haar voordeligst uit). En de titel van deze film is zeer suggestief, maar slaat op de inhoud ervan als een tang op een varken.

Grappig hoeveel mensen zich hier aan de ene kant storen aan het vermeende Amerikaanse patriottisme en hoeveel mensen er aan de andere juist op wijzen dat veel van die eigen-schouder-klopperij nogal ironisch is. Als in je eentje in een primitieve capsule (pardon, spacecraft) de ruimte ingaan niet heldhaftig is weet ik het ook niet meer, en die heroïek wordt toch ruimschoots gecompenseerd door de ontnuchterende portretten van de achteloos de privacy schendende pers, Lyndon B. Johnson die als een boerenkinkel wordt weggezet, het feit dat het Amerikaanse ruimteprogramma door Duitse ingenieurs wordt geleid, de competitiedrang tegenover de Russen, de talloze exploderende raketten (soms "not with a bang but a whimper"), de PR waarvoor de zeven astronauten zich in Texas moeten lenen enzovoorts.

        Drie uur is lang, maar niet té lang voor dit verhaal; ik heb me in ieder geval geen seconde verveeld, en ik vond hem zelfs veel indrukwekkender dan toen ik hem in de jaren 80 op video zag. Boeiend verteld met prachtige beelden van de ruimte; leuk om die vele acteurs als relatief jonge broekies te zien (hoewel dat soms wel meevalt : aangezien bijvoorbeeld Jeff Goldblum al in 1974 in de allereerste Death wish zijn filmdebuut maakte kun je dit nauwelijks een "vroege film" van hem noemen), maar soms leidt dat ook wel af, al die gezichten die later zo bekend zijn geworden – maar daar kan de film zelf natuurlijk niets aan doen. Als jongetje was ik helemaal verzot op de ruimtevaart, en ik kon van alle vluchten precies opnoemen welke astronauten aan boord waren; als volwassene is die passie geheel weggeëbt, maar voor een film als déze kan ik nog altijd warmlopen.

        Extra compliment voor het visuele aspect. Vaak kun je aan historische films wel zien in welk tijdperk ze zijn gemaakt : in een Western uit de jaren 50 hebben de mannen meestal gewoon kort haar, maar in een film uit de jaren 70 hebben de cowboys vaak lang vet haar en zijn ze ongeschoren, gedeeltelijk omdat ze in de zeventiger jaren een veranderd historisch beeld van 1870 hadden, gedeeltelijk omdat ze in 1970 ook veel langer haar dan in 1950 hadden. Het beeld dat in The right stuff van de jaren 40 en 50 wordt gegeven is echter vrij tijdloos, aan niets is te zien dat deze film in 1983 werd gemaakt, hij zou ook in 2013 gefilmd kunnen zijn, het beeld van de jaren 40 en 50 is als het ware niet aangetast door de geest van de tijd waarin de film werd gemaakt. Dat geeft de film voor mij mede zijn tijdloosheid.

        En als bonus vond ik het als groot fan van The Band natuurlijk geweldig om Levon Helm in zo'n prachtige rol te zien (en te horen – hij is ook de verteller aan het begin en het einde van de film).

Een doorsnee buddy-cop-thriller die meer aandacht heeft gekregen dan hij verdient vanwege de twee hoofdrolspelers, en ik betwijfel ook of de belachelijk zware bezetting van de bijrollen mogelijk was geworden zonder de aanwezigheid van De Niro en Pacino. Van die twee heb ik De Niro altijd de grootste gevonden (vanwege –mijn persoonlijke favorieten uit zijn filmografie– Novecento, The deer hunter, The king of comedy en vooral de ultieme seventies-film Taxi driver), maar dat verbeten mondje van hem kan ik nu eigenlijk niet meer aanzien, terwijl Pacino juist nog altijd zó'n focus in zijn spel, zijn stem en vooral zijn ogen kan leggen dat hij nog altijd vrijwel elke film de moeite waard maakt. Vanwege zijn bijdrage krijgt deze film van mij dan nog een krappe voldoende, maar verder is dit toch een beetje de vleesgeworden middelmatigheid als je voorbijgaat aan die twee legendarische namen boven de titel. Laten we hopen dat The Irishman hen beiden de gelegenheid tot revanche biedt.

Ik ben hieraan begonnen omdat ik van deze regisseur twee jaren-80-thrillers had gezien, geen van beide hoogstaand maarrrrr allebei met Michael Ironside, en dat is net als Lance Henriksen zo'n acteur die een film nèt een graadje beter kan maken, zelfs (of misschien juist vooral ) wanneer hij in over-the-top-psychopatische modus gaat. Ring of deceit heeft helaas geen Ironside, wel een hoofdrolspeelster die er niet alleen uiterst appetijtelijk uitziet (à la Julianne Moore) maar ook nog eens redelijk kan acteren, hoewel de belangrijkste (= enige) kwaliteit van haar voornaamste tegenspeler dan weer is dat hij er uitziet of hij direct van de set van The bold and the beautiful af komt (zijn résumé vermeldt dan ook diverse televisieseries inclusief Beverly Hills 90210). Ach, het had veel slechter gekund, de speurtocht naar de mysterieuze herkomst van een wellicht belangrijke historische ring is best intrigerend, er zitten aardige lijntjes naar de Tweede Wereldoorlog in, alles ziet er redelijk uit (hoewel natuurlijk met zo'n typische televisiefilm-"gloss"), en de uiteindelijke dader is redelijk verrassend, dus mede vanwege mijn lage verwachtingen ben ik een tevreden kijker. Een gebruiker op IMDb daarentegen vindt deze televisiefilm zó slecht dat "Kijken naar hoe een slak over de stoep kruipt vermakelijker is – en meer tot nadenken stemmend", maar dat laatste heb ik zelf gelukkig nog nooit geprobeerd, dan kijk ik toch liever naar de zeer fraai geboetseerde Rebecca Mader.

Feitelijk een overbodige sequel, meer een verzameling van enge scènes zonder de dwang en de drive van een sterk plot zoals in deel 1. Het redelijke spel houdt de film nog wel drijvend, en David Dorfman geeft een desoriënterende vertolking die de film zeker een meerwaarde geeft, net als het kleine maar effectieve rolletje van Sissy Spacek. Hoogtepunten zijn de herten die het op Rachels auto hebben voorzien, de scène in de badkamer met het water dat uit Aidans badkuip omhoog vliegt, en Samara's spinachtige klimmen in haar poging om Rachel in de put nog te achterhalen – dat zijn echt de rillerige effecten waar ik van hou. (Op mijn DVD zit nog een aardige Easter Egg waarin je de make-up van Samara in versneld tempo aangebracht ziet worden, erg leuk.) Voor de rest, tja, niet slecht maar ook niet heel goed. Wel een mooie suggestieve poster.

Indertijd was deze film behoorlijk meeslepend, nú maakt hij bij mij nog vooral indruk door de zorgvuldige opbouw, de goede rollen en een paar vrij creepy scènes. De eerste scènes met de twee meisjes zet meteen al goed de toon, en de geluidsband met muziek, regen en gewone dagelijkse klanken maar ook met onbestemde geluidjes is sterk en suggestief. De spanning blijft steeds onderhuids, net als in The grudge, maar de tape zelf bevat een paar onruistbarende beelden à la Un chien andalou of David Lynch, en de scène met het paard op de pont is oprecht bizar. Naomi Watts is de ideale actrice voor deze rol, slim en doortastend maar toch ook "gewoon" en met een zweem van kwetsbaarheid, Luke Wilson-lookalike Martin Henderson is prima als sympathieke luisteraar en mede-samenzweerder Noah, David Dorfman kan goed het enge kind spelen, en de onheilspellende aanwezigheid van Brian Cox is altijd welkom. En de laatste scène van Noah bij de tv is wat mij betreft klassiek. Dus, niet meer de impact van 2002, maar anno 2025 nog altijd stijlvol en sterk.

Ja! Ik! En hij is behoorlijk grappig ook, vooral Leonard Nimoy die in 1967 The ballad of Bilbo Baggins zingt. Maar, eerlijk is eerlijk, deze film is alleen voor de extreem toegewijden. (Overigens is dit de hoes van de DVD die ík heb, en die is toch ook gewoon met Nederlandse ondertiteling.)

Intrigerende en serieuze mix van karakterstudie en oorlogsfilm. De eerste twee delen van de televisiebewerking zijn soms wat taai en dreigen niet genoeg vlees voor hun lengte te bevatten, maar het derde deel (waarin Riphagen moet reageren op de veranderde omstandigheden en daarbij improviserend en manipulerend zijn tegenstanders tegen elkaar uit probeert te spelen) is een indrukwekkend kat-en-muis-spel waarin Van Koningsbrugge schittert.

Om de een of andere reden (of meerdere redenen) doet deze film mij ontzettend ouderwets aan. Eéndimensionale menselijke personages (inclusief de hoofdpersoon èn de slechte apenverzorger), een love interest die uit het niets verschijnt en verder ook geen enkele functie heeft, de afwezigheid van morele dilemma's, een rechttoe-rechtaan plot en een medium-vlot tempo. Uiterst modern daarentegen zijn de FX waardoor de apen wéér wat realistischer zijn geworden (met als duidelijkste uitzondering het shot waarin ze over het plein voor het GenSys-gebouw rennen, waarbij sommige apen echt "op de ondergrond geplakt" lijken te zijn), en Caesar is echt superbe. Mooie details ook, zoals wanneer hij door de kamer heen en weer zwaait en een koekje uit een blik bovenop een kast pakt, en wanneer hij de volgende zwaai in dezelfde richting maakt doet hij het deksel op de pot. Daardoor toch aardig om te bekijken, en met de uitroep van de apenverzorger "Take your stinking paws off me, you damned dirty ape!" als grappig eerbetoon aan de nog altijd onovertroffen oerfilm. Uiteindelijk maken vooral de apen dit moderne vervolg (c.q. prequel) de moeite waard.

Rituelen is wat mij betreft één van de fascinerendste boeken uit de Nederlandse literatuur, qua verhaalstructuur enigszins ongrijpbaar maar vanwege de personages en de talrijke bespiegelende uitweidingen toch steeds boeiend.

Precies die uitweidingen maken het boek ook tamelijk onverfilmbaar, en helaas heeft scriptschrijver en regisseur Herbert Curiël dat gemeend op te moeten lossen met een voice-over die zich belast met het oplepelen van enorme lappen tekst. Dat resulteert in drie problemen bij elke voice-over op de loer liggen: ten eerste zijn die stukken tekst zo uitgebreid dat je ze dikwijls niet op waarde kunt schatten wanneer je het boek niet hebt gelezen, ten tweede komen ze zó frequent voor dat ze de film soms ernstig ophouden, en ten derde werken ze een sterke afstandelijkheid in de hand waardoor je je niet echt in de film kunt "onderdompelen".

Om Derek de Lint als Inni Wintrop moet het dus allemaal draaien. Naar aanleiding van zijn hoofdrol in De aanslag schreef een criticus dat hij daar zo geschikt voor was omdat hij vaak een bepaalde passieve uitstraling heeft, en in dat verhaal wordt Anton Steenwijk overspoeld en gevormd door de gebeurtenissen, zowel die van tijdens de bezetting als de naoorlogse maatschappelijke ontwikkelingen. En in feite geldt dat ook voor Rituelen, waar vader en zoon Taads de belangrijkste personages zijn en Inni zich als (lichtelijk laatdunkend) toeschouwer opstelt bij la comédie humaine. Daarom voldoet De Lint hier redelijk tot goed.

Met Ton Lensink als Arnold Taads heb ik altijd moeite gehad; ik mag het eigenlijk niet als argument opvoeren, maar als ik hem zie dringt het beeld van Ti-Ta-Tovenaar zich nog altijd aan mij op, en de in Rituelen voorkomende en van grote hoogte gefilmde opname waarin hij in het bos zijn gebalde vuist in woede richting God uitsteekt is van een werkelijk tenenkrommende dramatische overdrijving (uiteraard niet zíjn schuld maar die van Curiël). Los daarvan moet ik bekennen dat Lensink er uitstekend uitziet voor de rol en dat hij bij de dinerscène uitstekend op dreef is.

Dat diner zelf is een veelbelovende scène met veel mogelijkheden om monseigneur Terruwe en Arnold Taads eens flink te laten botsen, maar helaas komt dat er niet helemaal uit, ook omdat Curiël ervoor gekozen heeft om die scène in drieën te knippen, hetgeen de afwisseling binnen de film misschien wel ten goede komt maar de scène zelf (een hoogtepunt in de eerste helft van het boek) helaas grotendeels van z'n dramatische impact berooft.

Mede daardoor is het verhaal van de tweede helft van de film ook sterker geworden, zowel vanwege het sterke plotgegeven van de zich verstervende Philip Taads die hongert naar een raku-kom als door de uitstekende vertolking van Thom Hoffman, die met zijn monologen uitstekend overweg kan maar wiens lichaam bijna evenveel uitdrukt.

Gek genoeg wordt de meeste indruk op mij gemaakt door iemand die eigenlijk een vrij kleine rol binnen het verhaal lijkt te spelen. De kunsthandelaar Riezenkamp (door Roozenboom overigens aangeduid met Aalderink – of is dat slechts de eigenaar van de winkel?) is de man bij wie Inni en Philip elkaar leren kennen en die Philip uiteindelijk ook de "fatale" raku-kom verkoopt, maar op de een of andere manier weet Johan Ooms het personage zó goed te treffen en de figuur zodanig tot vlees en bloed te laten komen dat ik me onwillekeurig begon af te vragen hoe het met hem na afloop van de film verder zou zijn gegaan. Merkwaardig hoe een acteur een toch niet extreem uitgesproken of kleurrijk karakter zodanig kan "opvullen" dat er een niet echt "bijzonder" maar wel interessant en vooral zeer levend mens uit voortkomt. Volgens zijn Wikipedia-pagina heeft hij voor deze film zelfs een nominatie voor het Gouden Kalf voor beste acteur (dus niet eens beste bijrol-speler) gekregen.

Moeilijk om deze film te beoordelen. Het boek vind ik dus prachtig, en de eerste keer dat ik deze film zag (ergens begin jaren negentig) vond ik hem tergend slecht, maar inmiddels zijn boek en film zodanig naar elkaar "toegegroeid" dat ik de film toch ook steeds meer ben gaan waarderen. Het is en blijft een evidente boekverfilming met alle nadelen van dien, maar na het niet erg vloeiende eerste halve uur krijgt de film in de scènes met Philip Taads een tempo en een balans die mij de aandacht toch steeds laten vasthouden. Wellicht ben ik langzaam maar zeker bevooroordeeld geraakt en ben ik daardoor de talrijke zwakke plekken van deze film voor lief gaan nemen… Vooruit, laten we zeggen dat het een mislukking is, maar dan wel een bijzonder interessante.
 

Patrick Swayze máákt deze film – ik heb nooit veel in hem gezien, maar hier geeft hij zijn rol toch een bepaald charisma mee waardoor ik hem serieus kan nemen, ook al ken ik niet zo veel uitsmijters die tevens doctorandus filosofie zijn. Sam Elliott doet het eveneens goed, en de grote hoeveelheid mannelijk testosteron, vrouwelijk schoon (liever Julie Michaels dan Kelly Lynch overigens) en opgeföhnd hair ronden de zaak naar tevredenheid af. In de woorden van Roger Ebert: "Road house exists right on the edge between the "good-bad movie" and the merely bad. I hesitate to recommend it, because so much depends on the ironic vision of the viewer. This is not a good movie. But viewed in the right frame of mind, it is not a boring one, either." Weinig aan toe te voegen, behalve dan dat ik deze film ook los van alle ironie uiterst vermakelijk vind. (En wat Swayze betreft ben ik inmiddels wel van mening veranderd.)

Ach ja, een wat mindere Road, maar nog altijd is de grap- en groldichtheid zó hoog dat je altijd wel èrgens om moet glimlachen, of het nou om Hope met z'n lege pantykous gaat ("Run out and have that filled!") of om Crosby die door Hope "you collapsible Como!" wordt genoemd (toen Crosby in Road to Utopia een zangwedstrijd verloor gromde Hope al: "Next time I'll bring Sinatra!"). Mooiste moment blijft voor mij wanneer Hope achter een kledingscherm z'n pyjama gaat aantrekken en er tussen overhemden en kamerjas opeens een corset over het scherm geslingerd wordt. Al met al niets bijzonders, maar door de aardige humor, de redelijk fraaie kleurenfotografie en vooral de chemie tussen Hope en Crosby (en Lamour) blijft deze film voor mij toch een genot om naar te kijken.

        Overigens heb ik deze film ooit heel goedkoop bij de Trekpleister gekocht, op een DVD van Entertainmentplus uit Leeuwarden (onduidelijk of dat bedrijf nog bestaat) met als extra's The tree in a test tube (een vijf minuten durend instructiefilmpje van de Amerikaanse regering uit 1943, de enige kleurenfilm van Laurel & Hardy) en Daydreams (een twintig minuten lange en helaas onvolledige maar bijzonder grappige film van Buster Keaton uit 1922). Wat die twee titels met Road to Bali te maken hebben ontgaat mij ten enenmale, maar ík ben er blij mee.

Je moet er van houden – Hope de lafaard die zich met een kwinkslag uit benarde situaties probeert te redden, Crosby die altijd (grootmoedig als hij is) bereid is om Hope te verkopen aan de laagste bieder, en Lamour die hen allebei het hof maakt maar uiteindelijk toch kiest voor (...amper een spoiler te noemen), alles gelardeerd met grappen waaruit blijkt dat de personages heel goed weten dat ze in een film spelen, liedjes, karikaturale exotica, vrouwelijk schoon uit Marokko te Hollywood, wraakzuchtige schurken en pratende kamelen. Af en toe gaat er wel eens een grap de mist in, soms zelfs de allerlaatste van de film (zoals hier), maar het maakt allemaal niet uit : wie houdt van deze twee komieken die op het witte doek zo onhandig zijn (maar in hun privélevens multimiljonair) vergeeft ze vermoedelijk veel. Nog niet van het niveau van hun volgende (en beste) Road-film to Utopia, maar al aardig op weg.

Het vierde deel in de Road-serie met Bob Hope, Bing Crosby en Dorothy Lamour, aangevuld met het gebruikelijke assortiment doortrapte criminele masterminds (hier de magnifieke Douglas Dumbrille) en domme schurken (die onze helden wel een handige valse identiteit verschaffen). De leukste in de reeks, mede vanwege het gemak waarin de absurdistische meligheid wordt verweven in de plot (voorzover daar sprake van is). Zo komen we een pratende vis tegen ("Hey bud, where's your partner?"), een berg die opeens het Paramount-logo wordt, vloeken waarbij de geluidsband opeens gaat zwijgen ("I told you they wouldn’t let you say that!”) en een man in avondkostuum die door de walmende stookruimte van een stoomboot komt flaneren: “Taking a shortcut to stage 10.”

        Het blijft natuurlijk allemaal binnen de beschaafde perken en wordt nergens zo anarchistisch als de Marx Brothers en (later) de Goon Show en Monty Python, maar door het hoge tempo en de energieke regie blijft de film toch de volle 85 minuten onderhoudend. Hope is weer de domme en laffe stoethaspel (Crosby: "Count to twenty!” Hope: “I can’t – I’ve got my mittens on!”), Crosby de gladde oplichter die Hope altijd net een stap vóór is maar daar meestal niet veel mee opschiet (behalve dan dat hij vaak het meisje krijgt) en Lamour weer half vamp en half de ironische girl next door. Ook de grappen zijn voorspelbaar: Hope's neus krijgt het weer te verduren (Hope: “I’m cold – my nose is like an icicle!” Crosby: “Icicle? That’s a glacier!”), Crosby's zangkunsten liggen onder vuur (Hope heeft de hik: "Frighten me – sing something!") en Lamour gaat dan wel wat winterser gekleed dan in deze serie gebruikelijk, maar de scriptschrijvers zien toch gelegenheid om haar nog éven in sarong te tonen.

        Zoals gezegd, niet veel nieuws onder de zon, en naar hedendaagse maatstaven natuurlijk tam en voor jonge kijkers tamelijk oubollig, maar de ambachtelijke degelijkheid, de mooie zwart-wit-fotografie, de leuke liedjes (inclusief het grappige Personality en het ontroerende Welcome to my dream) en de opmerkelijk mooie sneeuwsets (nee, niet die bergen van de achtergrondprojectie) maken hier toch een zeer geslaagde film van. De belangrijkste kwaliteit heb ik bovendien nog niet eens genoemd: de ontspannen kamaraderie tussen Hope en Crosby, de mate waarin ze op elkaar ingespeeld zijn en hun rapid-fire-dialogen die vol zitten met kwinkslagen, snelle grappen die niet noodzakelijk steeds een buiklach of zelfs maar een glimlach oproepen maar wel een constante sfeer van esprit en plezier in stand houden: Hope: “So you finally got yourself a date, eh?” Crosby: “Oh, you said it, son!” Hope: “What did you do, pick up a lonely walrus?” Crosby: “Oh now, you know I don’t cut into your territory!” Al die dingen bij elkaar maken hier voor mij nog altijd één van de leukste en vriendelijkste komedies van die ik ooit heb gezien.

        Het enige wat ik mis is één specifieke grap die ik al die tijd heb onthouden maar die dus niet uit déze film blijkt te komen. Wanneer de oude Crosby twee zeer jonge dames als zijn nichtjes voorstelt zegt Hope: "Gee, I wish I had a niece like that!” waarop Crosby hem een goede raad geeft: “Well, take it up with your uncle." Maar dat komt dus helemaal niet uit Road to Utopia – het blijkt een dialoog tussen Groucho en Chico uit A day at the races te zijn. Nou ja, je kunt niet álles hebben.