Opinions

Opmerkelijk onsentimenteel misdaaddrama met een lekker wraakthema en een behoorlijk tempo, maar wat mij betreft ligt z'n voornaamste waarde toch in het feit dat hierdoor wel duidelijk wordt dat Lon Chaney het niet (of in ieder geval niet alléén maar) van bizarre maskerades hoeft te hebben of van de extreme fysieke bochten waarin hij zich kan wringen. Dat laatste doet hij hier natuurlijk ook (en het doet mij al pijn om me alleen maar vóór te stellen hoe zijn benen afgeknepen moeten zijn), maar wat mij betreft verdient zijn "gewone" acteerwerk minstens evenveel aandacht, want het is helemaal begrijpelijk hoe Barbary (de beeldhouwster) in hem haar model van Satan ziet. Wat een nare kop trekt hij hier, en wat een imposant lichaam zit daaronder. Indrukwekkende film, indrukwekkende rol (en trouwens ook behoorlijk indrukwekkende massascènes wanneer Blizzard zich voorstelt hoe de gigantische overval op het centrum van San Francisco in z'n werk zal gaan).

Slim hoe Leone inspeelt op de verwachting dat dit een soort vervolg op A fistful of dollars zou zijn door de plot van zijn vorige film als het ware te spiegelen: eerst ging het om één man tussen twee bendes, nu gaat het om twee mannen die met één bende de strijd aangaan. In het begin is de plot nog een beetje voorspelbaar (bij het duel tussen El Indio en de man wiens gezin zojuist is uitgemoord twijfel ik niet aan de winnaar, want de hoofdschurk moet per slot van rekening nog een hele film mee, dus echt spannend gaat dat vuurgevecht niet worden), maar daarna wordt het allemaal wat minder rechtlijnig door de spanning tussen Van Cleef en Eastwood omdat je niet weet of één van hen (of allebei) hun samenwerking niet gaat/gaan saboteren. Mooie intense stille minuten vóór de bankoverval in El Paso, en leuk om al een paar vooruitwijzingen te zien (de shoot-out met drie mannen in een cirkel van The good the bad and the ugly, het motief van de steeds duidelijker wordenden flashback van Once upon a time in the West), maar wat ik vooral verrassend vind is dat dit eigenlijk vooral de film van Lee van Cleef is: niet alleen speelt hij hier echt geweldig, maar op het einde blijkt hij ook nog eens nobeler dan verwacht wanneer de wraak voor hem belangrijker blijkt te zijn dan de tienduizenden dollars waar hij Clint mee weg laat rijden.

Moeilijk om hier "objectief" over te oordelen, omdat ik bij het kijken steeds denk aan (en soms ook wel vergelijk met) The good the bad and the ugly en Once upon a time in the West. Veel klassieke Leone-elementen zijn in ieder geval al aanwezig: de close-ups van van zweet glimmende gezichten, de muziek, de schilderachtige lokaties, de karakteristieke natuur (hier vooral het witte zand van aan het begin) en natuurlijk Clint: lang, slank, onverstoorbaar en ondoorgrondelijk. De plot is redelijk goed uitgewerkt, het beeld op mijn DVD (met twee edits) is acceptabel, en van de slechte dubs heb ik geen last – bij Fellini kan het nog veel erger, en het komt me ook voor dat Sergio Leone misschien wel de overtuiging van Quentin Tarantino deelt dat het helemaal niet erg (en misschien zelfs wènselijk) is dat de kijker zich er van bewust is dat hij naar een film kijkt. Ook van het onwaarschijnlijke gegeven dat Clint met een gebroken hand al weer zó snel zó goed zou kunnen schieten maakt ik geen punt; alleen dat ook maar íémand van beide partijen zou kunnen denken dat de twee tegen grafstenen leunende (of beter gezegd onderuitgezakte) lijken levende getuigen zouden kunnen voorstellen wil er bij mij niet in. De stijl vergoedt veel, en vanaf hier zou het alleen nog maar beter worden (als ik me For a few dollars more tenminste goed herinner).

Ja, ik ben altijd wel in voor films waarvan ik geen idee heb waar ze heen gaan en hoe ze gaan eindigen. En dan bedoel ik niet bij thrillers in de zin van "hoe gaat de held er in slagen om zijn vrouw uit het brandende huis te redden terwijl er twaalf gewapende terroristen tussen hem en de voordeur staan?", maar meer hoe min of meer gewone mensen exceptionele omstandigheden het hoofd moeten bieden (inclusief zulke verschillende films als Annihilation, Sauna, Arrival, Valhalla, Personal shopper, Men and chicken, Terug naar morgen en Ginger snaps). Zo ook déze film: een emotionele uitbarsting gevolgd door het verlies van een zintuig, en wat betekent dat voor de mens, voor zijn of haar sociale omgeving, voor de maatschappij, voor de wereld? Dat Perfect sense uiteindelijk toch vrij lineair verloopt en op het einde dus zonder een wezenlijke wending de duisternis in gaat maakt mij eigenlijk niet eens zó veel uit, net zoals het mij eigenlijk niet duidelijk is met welk oogmerk deze film gemaakt werd (een parabel? een waarschuwing? een duistere fantasie?). Sterk spel van beide leads, en de mate waarin ik (kennelijk in tegenstelling tot veel gebruikers hier) met hen mee kon leven vormt wel een antidotum tegen het deprimerende verloop van de film.

Ik heb veel bewondering voor hoe Tykwer er in slaagt om niet alleen het Parijs van vroeger maar ook een abstracte wereld van geuren met puur visuele middelen op te roepen, en Ben Whishaw is indrukwekkend als Grenouille. Maar wanneer zijn obsessie hem drijft tot het pad dat hij uiteindelijk tot het einde toe afloopt wordt zijn personage enigszins grotesk en verlies ik mijn binding met hem en met de film als geheel. Een visuele traktatie die op afstand blijft.

Niet eenvoudig om hier iets zinnigs over te zeggen. Bijna absurdistisch-symbolisch toneelstuk voor twee waarin de identiteiten eerst botsen en daarna samenvallen, maar op een realistischer niveau te interpreteren als de poging van Alma om zich los te maken van de raadselachtige Elisabet die alleen maar kijkt, glimlacht en knikt, maar verder niets zegt. Zwijgen uit een verlangen naar zuiverheid, maar waar gaat die zuiverheid over in onmenselijkheid? En wie bepaalt er wat onmenselijk is, en waarom moet die "genezen" worden? Technisch geweldig, met een Spartaanse enscenering, spectaculaire zwart-wit-fotografie van Sven Nykvist en minimale maar effectieve muziek van Lars Johan Werle.

        (Pas na het schrijven van dit bericht las ik de "Jungiaanse" tekst van Dievegge van 6 oktober 2014. Alle lof daarvoor.)

        De prikkelende mening van filmcriticus James Berardinelli: "The movie’s themes are so complex and deeply buried that it offers something new each time it is seen. Like a Rorschach test, one’s interpretation says more about the person offering the opinion than the film itself. It’s a fascinating motion picture, built with intellectuals, film students, and lovers of the inscrutable in mind. Emotionally, however, it’s cold and unlovable – an exercise designed to engage the mind while leaving the heart unmoved." De eerste twee zinnen ben ik het helemaal mee eens, bij de derde zet ik een vraagteken, en de vierde is een mening die –en daarin heeft hij dan weer gelijk– meer zegt "about the person offering the opinion than [about] the film itself."

De beste Dickens-verfilming die ik ken – ja, zelfs nog beter dan de twee van David Lean. Een zeer vlot verteltempo, ideale "geruisloze" regie, een script dat knap een onhanteerbare roman van 900 pagina's tot 130 minuten samenbalt (waarbij diverse grote en kleine plotlijnen onvermijdelijk zijn gesneuveld zonder dat de essentie van het verhaal geweld is aangedaan), diverse uitstekende vertolkingen die perfect het midden vinden tussen karikatuur en menselijkheid (inclusief Edna May Oliver die een ongenaakbare maar op het juiste moment ook ontroerende Aunt Betsey neerzet, en Basil Rathbone onaangenaam als altijd), maar een speciale vermelding verdient wat mij betreft Roland Young als de kruiperige Uriah Heep. Een heerlijke achtbaan van humor, pathos en vertelplezier.

Pluspunten : prachtig spel van Stewart, een echt "eerie" atmosfeer, en een vrij aparte insteek om iemand met zo'n modernistisch en onwezenlijk beroep (klusjesman/vrouw/sloofje voor een diva) tegelijkertijd bezig te laten zijn op een emotioneel (de dood van haar broer) en spiritueel (haar pogingen tot contact met het "beyond") niveau. Daar schuilt meteen ook het grote minpunt van de film in, want Maureens heen-en-weer-geren (even de trein in Parijs pakken om in Londen wat op te gaan ophalen) is in mijn mode-ongevoelige optiek zo vreselijk oppervlakkig dat het soms moeilijk is om inhoud en vorm uit elkaar te houden, zal ik maar zeggen. Uiteindelijk haalt de film het voor mij toch op zijn sfeer, en dat het beklemmende einde niet per se ondubbelzinnig uitsluitsel geeft omtrent de identiteit van de (overigens zeer effectief vormgegeven) spookverschijning stoort me totaal niet. In ieder geval een film die ánders is. (En voor wie toch wat meer overdenkingen over dat einde wil, zie vulture.com, een site die overigens op 17-4-2017 al door John Milton werd genoemd, zij het in verband met Stewarts reputatie.)

Mooie film, met een concept dat veel mensen doet denken aan The big chill maar mij persoonlijk ook aan Peter's friends. Maar waar ik die laatste film echt sterk vond, voelde ik me hier toch af en toe gemanipuleerd door de voorspelbare clichématige plotontwikkelingen, alsof ik niet zat te kijken naar een organisch bedacht verhaal maar naar een invuloefening op basis van de Big chill-formule (compleet met bizar gebruik van My way). De diverse momenten dat ik erg moest lachen (François Cluzets geniale woede-uitbarstingen, Vincents SMS'jes, de boot op de zandbank, de twee potten met rijst) en ook wel ontroerd was (Éric die 's nachts zijn geliefde bespiedt, de begrafenis) kunnen dat toch allemaal niet verhullen. Maar ja, 5,2 miljoen Fransen waren dat niet met me eens, dus waar loop ik dan over te zeuren?
 

De plot is wat aan de dunne kant, en Belmondo's eigenzinnigheid, vrijgevochtenheid en lak aan autoriteit is wat te dik aangezet, maar het is leuk om een dergelijk gegeven (de "pathologische" seriemoordenaar) in een andere setting dan New York of Los Angeles te zien, de rolverdeling van de drie belangrijkste acteurs is verder goed in orde, en de stunts zijn soms adembenemend – als het inderdaad zo is dat we hier Belmondo zèlf hangend aan een dakgoot, rennend over schuine daken of liggend op een metro zien kan ik me voorstellen dat in Hollywood geen verzekeringsmaatschappij zich hieraan zou hebben gewaagd. Een acceptabele tijdspassering (en volgens de Engelse Wikipedia een megahit: kosten 2.7 miljoen dollar, opbrengst 29.6 miljoen, en daarmee de meest succesvolle film van 1975 in Frankrijk na The towering inferno, maar dat was dan ook een íéts hoger flatgebouw dan dat van Pamela Sweet).

Degelijke, rechttoe-rechtaan verfilming van een uitzichtloze en noodlottige passie, bijna als een naturalistische roman van onze eigenste J. van Oudshoorn of Frans Coenen. Misschien wordt de ergste ellende weggenomen doordat we in de openingsscène al zien dat Lorenz uiteindelijk toch nog op z'n fragiele pootjes terecht zal gaan komen (inclusief een liefhebbende eega), maar verder is het allemaal kommer en kwel. De voornaamste kwaliteiten zijn de aandoenlijke Alfred Abel (hier in het echt al 43 jaar), de redelijk sobere vertolkingen van de overige acteurs en actrices (hoewel Frieda Richard als moeder Lubota helaas van Murnau wel alle ruimte krijgt om te lijden en lijden en lijden), de fraaie fotografie, en diverse mooie en soms surrealistische dagdroomsekwensen, waarvoor alle lof. En ja, Murnau houdt de teugels strak in handen en wikkelt de plot zorgvuldig af, maar al met al is dit toch wel een lange zit waarvoor ik eerder bewondering dan sympathie of kijkplezier kan opbrengen.

Onderhoudende en snel gemaakte film uit de tijd dat de regisseur nog geen gevestigde naam was. De plot is een variatie op het dikwijls verfilmde toneelstuk The ghost train van Arnold Ridley (1923) en zou in de zes hieropvolgende jaren ook nog voor drie films van Will Hay gerecycled worden, maar dat geeft alleen maar aan hoe ijzersterk het gegeven is. De hoofdrollen hier worden goed ingevuld, het tempo ligt hoog, de setting en de opnames zijn sfeervol, en al met al is dit een B-film die aanzienlijk beter te bekijken is dan vele stijvere A-films uit deze periode. En altijd leuk om de lugubere Herbert Lomas te zien, toevallig ook aanwezig in twee van de genoemde variaties, Will Hay's Ask a policeman uit 1939 en de verfilming van The ghost train uit 1941 (en in allebei uiterst effectief met z'n droevige uiterlijk en sonore stem).

Wat mij betreft één van de indrukwekkendste spektakelstukken die er uit de zwijgende cinema zijn overgebleven. De sfeervolle en met decorstukken volgestouwde kelders waar de in het wit geklede danseressen als bosnimfen doorheen fladderen vormen de perfecte achtergrond voor Chaney's demonische aanwezigheid, en Mary Philbin is een mooi slachtoffer met haar heldere en open gezicht. Er zit een behoorlijk tempo in, de paniekscènes bij de val van de kroonluchter zijn effectief, en wanneer het "Spook" Christine bij hun eerste ontmoeting meeneemt doet dat sterk denken aan Charon bij de Styx, maar dit is toch vooral de film van Lon Chaney die er met zijn unheimliche masker tegelijk eng en elegant uitziet. Ik verwachtte dat het masker er pas op het einde af zou gaan, maar dat hij al vanaf halverwege film grotendeels met zijn eigen gelaat zichtbaar rondloopt maakt hem feitelijk menselijker en daarmee tragisch. Zijn maniakale lach op de bok van de koets tegen het einde is goud waard – hij is bijna ècht te horen.

Briljante dialogen, leuke personages, interessante situaties, perfecte subtiele regie van één van mijn favoriete regisseurs (verantwoordelijk voor o.a. de versie van David Copperfield met W.C. Fields, Holiday met Grant en Hepburn, de Amerikaanse remake van Gaslight met een Oscar voor Ingrid Bergman, Adam's rib, de versie van A star is born met Judy Garland en James Mason, en natuurlijk My fair lady), en drie van de beste acteurs en actrices die Hollywood ooit heeft gehad, aangevuld met een ideale verzameling bijrolacteurs (Roland Young als Uncle Willie met een enorme kater: "Ohhh... this is one of those days that the pages of history teach us are best spent lying in bed."). Zoals de Hollywood Reporter indertijd schreef: "There are just not enough superlatives sufficiently to appreciate this show." Inmiddels elf keer gezien, en ik heb er nog steeds geen genoeg van. Wat mij betreft de leukste komedie die Hollywood ooit heeft gemaakt, met wel wat meer diepte dan een typische screwball comedy (hetgeen ik dit dan ook niet zou willen noemen, hoewel het volgens sommige mensen wel degelijk tot dat genre behoort).

Tja... weer zo geheid Brits... een lach en een traan, onderkoeld en intens, perfecte vertolkingen... en het werkt ook nog. Natuurlijk gaat de meeste aandacht naar Judi Dench, maar ik heb ook veel bewondering voor Steve Coogans underacting, soms is het alsof hij niets doet en enkel leunt op zijn gebruikelijke blasé persona, maar ondertussen stuurt hij zijn personage toch heel subtiel. Zelfs bij het herzien van de trailer kan ik het moeilijk droog houden.

Tja, allemaal niet echt iets mis mee, en zelfs een matige acteerprestatie (die van Keith Diamond als Manny Elder) blijkt binnen de plot keurig verklaard te kunnen worden, maar echt boeien kon het allemaal niet, denkelijk toch omdat de lowbudgetsfeer er wat teveel vanaf druipt zoals blurp194 het formuleert. Rudolf Martin doet wat hij kan (hoewel hij een gezicht heeft waar ik niet graag naar kijk, een soort Keith Carradine zonder de aantrekkelijke ambiguïteit), en de regisseur en scriptschrijver heeft zowel hart als hoofd op de juiste plaats, maar misschien heeft deze film tussen z'n intrigerende begin en z'n WTF-ontknoping gewoon meer interessante scènes, settings en personages nodig om de adrenaline op peil te houden.

Ik heb deze film indertijd gezien toen ik nog geen flauw idee had wie James Cameron was, ergens begin jaren 80 toen ik de schappen met horrorfilms van de lokale videotheek afstruinde op zoek naar die éne B-film die van stiekeme A-klasse zou blijken te zijn. Helaas was Piranha 2 : flying killers (zoals hij toen heette) niet die film. Bij herziening 35 jaar later is de regisseur een tikje beroemder geworden, maar de film niet veel beter, want nog steeds zit hij propvol stompzinnige humor (gelukkig slechts vooral in het eerste halfuur), opgeföhnde eighties-kapsels, overbodig bloot, "softe" beeldkwaliteit, talloze dramatische soap-achtige close-ups, en special effects die niet zozeer slecht alswel feitelijk totaal afwezig zijn.
        Toch is niet alles aan deze film slecht. Hoofdrolspeelster Tricia O'Neil speelt best aardig, Steve Marachuk en Lance Henriksen staan haar capabel terzijde, de muziek van Stelvio Cipriani is sterk, de opnames van zowel boven, op als onder water zijn fraai, en de scènes waarin Anne en Tyler door het wrak zwemmen terwijl de piranha's ze aan de andere kant van de wand gezelschap houden is nog altijd spannend (en ik had eigenlijk ook niet verwacht dat Tyler tussen hun tanden zou eindigen). Dus, ach, er zijn wel slechtere "horror"films gemaakt in die tijd. (Toegegeven, niet veel, en ook niet veel slechter.) Een curiosum.

Avontuur, humor, legendes, spanning, mooie lokaties, romantiek en Johnny Depp – wat kan daar in 's hemelsnaam mis bij gaan? Dat is ongeveer de insteek die ik bij elke Pirates-film had (en heb), maar met uitzondering van het derde deel ontkwam ik nooit aan een licht gevoel van teleurstelling wanneer ik bij de eindcredits was aanbeland. Nog nooit echter zat ik zó naar het einde te verlangen als bij deze vijfde aflevering : alles al eens gezien, alles al eens gedaan, geen aansprekend romantisch koppel, en zelfs zwaargewichten als Geoffrey Rush en Javier Bardem kunnen de film niet boeiend of vermakelijk houden. Voor mij is de koek nu toch echt op.

Een leuk uitgangspunt, Adam Sandler iets normaler dan gebruikelijk, Kevin James sympathiek als onverwachte president van Amerika, en een paar verrassende cameo's (Dan Aykroyd! Brian Cox? Sean Bean?!?) – ziedaar vier van de vijf pluspunten van deze verder behoorlijk teleurstellende en enorm flauwe film. Zodra de plot op gang komt beginnen de gevechten, en als je één klassieke videogame-vijand in blokjes uiteen ziet vallen heb je ze allemáál gezien – althans, dat gold voor míj, en dan deed de oorspronkelijke Ghostbusters het met die eenmalige Marshmallow Man toch wel een stuk slimmer. En de FX zijn best goed, maar kunnen toch niet op tegen de miraculeuze verschijning die Michelle Monaghan is. Nu genoeg hierover.

Na zes jaar in de herziening, en ik vond hem eigenlijk nog even sterk, met Ton Kas die me nog altijd doet terugdeinzen. Leuk ook om Horace Cohen weer te zien; ik leerde Ruben van der Meer kennen via hun samenwerking in Live opgenomen (1999) en Frøland (2001), twee televisieseries die helaas nooit op DVD zijn verschenen. En wat ziet Henry van Loon er hier nog jong uit!

Mooi konsekwent volgehouden pulp, ik kon er wel om lachen, ook al is anderhalf uur dan wel èrg lang voor zoiets, zodat mijn belangstelling na een uur wel tanende werd. Vooral veel respect voor de enorme variatie aan manieren waarop Rodriguez Cherry's machinegeweerprothese weet te benutten (hoewel ik het dan wel weer een gemiste kans vind dat op het einde haar baby'tje niet ook meteen zo'n handig hulpstuk aangemeten heeft gekregen). Een liefdevol eerbetoon, en als zodanig zeker geslaagd, hoewel ik zelf niet echt naar die dagen terugverlang.

Wederom een fabuleuze Tati, maar dit zijn meesterwerk noemen gaat me te ver, ten eerste omdat dat het trio voorgangers tekort zou doen (en die zijn me alle drie dierbaarder), ten tweede omdat... moeilijk onder woorden te brengen... Playtime op mij meer overkomt als een film die vanuit het hoofd dan vanuit het hart is gemaakt. De scènes op de zes settings (het vliegveld, het kantoorgebouw, de huishoudbeurs, Schneiders appartement, het restaurant en de drugstore) zijn stuk voor stuk superbe gemaakt, de grappen zijn af en toe wederom hilarisch (de geluidjes van meneer Lacs terwijl Hulot hem observeert, de portier die een glazen deur simuleert door de deurknop in de hoogte te houden en daar later ook nog een fooi in ontvangt, de ober die de bloemhoedjes water lijkt te geven), maar soms komen de vondsten op mij meer ingenieus bedacht en clever dan werkelijk warmbloedig over, zoals de mensen in en naast Schneiders appartement die niet naar de televisie maar naar elkaar / de buren lijken te kijken. Nogmaals, een fantastische film, en Tati's citaat "Ik zou willen dat de film begint wanneer de kijker de zaal uitloopt” geeft aan hoe hoog hij hiermee inzette, maar ik prefereer toch de kleinschaligheid, de vriendelijkheid en de ontroering van Jour de fête, Les vacances de M. Hulot en Mon oncle, alle drie voor mij *****-films.

Een geweldige Patrick Swayze (hier nog met "top billing" vanwege Dirty dancing en Ghost), een nog iets te jonge (maar zeker niet slechte) Keanu Reeves, Gary Busey die (zoals iemand ergens op internet schrijft) akteert alsof hij vlak voor de opname "a barrel of cocaine" heeft gesnoven en daardoor wat extra energie aan zijn scènes toevoegt, Anthony Kiedis in een bijrolletje, prima aktiescènes, uitstekende regie, en een werkelijk onsmakelijke scène waarin een schurk bijna het gezicht van Keanu Reeves in de draaidende bladen van een grasmaaier duwt – eigenlijk klopt alles aan deze film. Prachtige transfer van A-film trouwens, een lust voor het oog.

        Zoals Roger Ebert zegt: "The plot of Point Blank, summarized, invites parody (rookie agent goes undercover as surfer to catch bank robbers). The result is surprisingly effective."

 

Een aardig uitgangspunt met ambitieuze thema's gaat ten onder aan de abominabele hoofdrol – als actieheld voldoet Lambert uitstekend, maar zodra hij zijn mond opendoet om te praten, te grommen of te lachen springt er acute kramp in mijn tenen. Het slechte geluidsbeeld waardoor elk spoor van realisme bij de dialogen vervliegt helpt ook niet echt. Aan de pluskant staat de aardige achtervolging op de weg naar Innsbruck, het knapperige en heldere camerawerk, en de rol van Vincent Regan, die als Amar Kamil eigenlijk een betere schurk is dan deze film verdient. Ik twijfel tussen ** en **½, maar Lamberts hilarische vermomming met pruik, bril en kamerbrede snor doet de balans kantelen.

Een vrij kale documentaire met veel archiefbeelden en (te) weinig inbreng van de bandleden zelf – en dat laatste dan nog voornamelijk van achter de tralies in de rechtszaal. Ontroerende momenten met de ouders die voor de camera over de ideeën van hun kinderen durven praten, kennelijk zonder angst voor de juridische (of sociale) gevolgen. Verder weinig commentaar van de regisseurs zelf, die voornamelijk het beeld (en natuurlijk sowieso de onderwerpkeuze zelf) laten spreken, maar je vraagt je af hoe eenvoudig deze film opnieuw te monteren zou zijn tot een versie die in Rusland op instemming zou kunnen rekenen: een onaangekondigd en provocerend concert in een grote kerk in Moskou, dat lijkt me vragen om moeilijkheden in het Rusland anno nu, en dat onze Westerse "moet kunnen"-insteek in het oosten niet gedeeld wordt mag geen verbazing wekken. Madonna is er misschien ook niet meer zo welkom.

Och, het gegeven vond ik wel aardig, en de twee hoofdrolspelers hebben een redelijke chemie qua gekibbel – ik kon me zelf althans wel voorstellen dat Hooke en Gibbs oude vrienden waren. Problematischer was dat de DVD (BBI 229-3453) waarop ik deze film heb bekeken ongetwijfel de slechtste transfer had die ik ooit heb gezien; het leek wel alsof deze film van VHS op een andere videoband was overgezet, toen nògmaals was gekopieerd, en pas daarna op DVD gezet. Bij sommige scènes (ook zonder mist) was af en toe nauwelijks te zien wat er gebeurde, bij de opnames in de hotelkamers vormden de kleuren soms één grote vlek, en bij de allerlaatste eindcredits kon ik het jaartal niet eens deugdelijk onderscheiden. Mijn waardering in sterren is zoveel mogelijk gebaseerd op wat ik van de plot kan zien of vermoeden, maar wat het fysieke produkt betreft kan ik niet zeggen dat ik hier met plezier naar heb gekeken.

Wat ik hier lees is dat the_watcher het boek een deceptie vond, maar uit de rest van zijn of haar bericht maak ik op dat hij of zij het boek juist wèl mooi vond maar de film niet. Mijn reactie was precies andersom: ik heb het boek in een grijs verleden gelezen, maar ik herinner me alleen maar dat ik het nogal koel en bedacht vond, terwijl ik de verfilming ervan juist prachtig vind, met goed spel en zeer fraaie fotografie. Mooi ook om Jennifer Ehle (Elizabeth tegenover Colin Firths Darcy in de briljante TV-verfilming van Pride and prejudice uit 1995) en Anna Massey (het object van Carl Böhms fascinatie in Michael Powells huiveringwekkende Peeping Tom uit 1960, hier de aan haar rolstoel gekluisterde tante van Gwyneth Paltrow) te zien. Sterke romantiek die ik van deze regisseur niet had verwacht.

 

De uitkomst zal uiteraard bekend zijn (zeker voor Amerikanen), dus moet de spanning komen uit een andere hoek: duidelijk maken hoeveel er op het spel staat voor zowel de redactie als de vrije pers, en zo de kijker het historische besef van twee tijdsgewrichten geven – de Washington Post schreef geschiedenis, maar diezelfde persvrijheid stond in 2017 opnieuw onder druk. Wat mij betreft slaagt de film in ieder geval met vlag en wimpel, met dank aan het fraaie en gelukkig nergens ironische tijdsbeeld dat wordt opgeroepen, het sublieme acteerwerk van Streep en vooral Hanks (prachtige lange en grotendeels in één take gefilmde scène aan de ontbijttafel in de “club”), een aantal geweldige ensemble-scènes (op de redactie, in Bradlee’s werkkamer thuis en bij de telefonische vergadering), en Spielbergs vloeiende regie. Weinig bekende koppen, hetgeen hier goed werkt, want in een serieuze film als dit hoef ik niet steeds door het herkennen van een bekende acteur of actrice uit het verhaal te worden gehaald, en al die (mij) ónbekende gezichten spelen uitstekend. De triomfantelijke muziek op het einde neem ik maar voor lief.

De eerste helft is prachtig, met een subtiele Troisi, een knap onderkoelde Noiret, en een plot dat zich afwikkelt als een soort sprookje, met de kleine man die zijn dichterlijke gaven ontwikkelt en het mooie meisje dat voor hem valt. Maar halverwege verandert de film van tempo, en dan wordt het contrast opeens schril: de plot zwalkt met zevenmijlslaarzen vooruit, van een zoen tussen Mario en Beatrice springen we ineens naar de ondertrouw, aan de bezwaren van de vinnige tante wordt geen aandacht meer geschonken, de manier waarop Mario aan zijn einde komt komt nogal uit de lucht vallen en slaat voor mij als een tang op een varken, en ik weet niet of ik de laatste scène met Neruda op het strand betekenisvol kan noemen (is die bedoeld om aan te geven dat hij pas dank zij de geluidsopnamen van Mario beseft hoe gelukkig hij op dit eiland was?). Ook rare plotelementjes: ik kan me niet voorstellen dat er geen tientallen geile mannen om Beatrice heen zwermen, en tante vindt het niet goed dat haar nichtje met een aspirant-dichter praat maar wèl dat ze rondloopt met een décolleté waar je u tegen zegt. Het zijn dit soort momenten die me uit de film halen en die de ontroering ondermijnen.

Erg vermakelijk, vooral vanwege de uitbundige (maar nergens overdreven) jaren-70-vormgeving, de eveneens perfect gedateerde muziek en het moeiteloze acteren van de twee sterren. Hoewel dit natuurlijk een komedie is bevat de plot toch ook zoveel mogelijkheden voor morele frictie (de loyaliteit van de dochter, de burgemeester die opeens een zoon zou kunnen hebben, echtelieden die tegenover elkaar komen te staan, onechte kinderen etc.) dat Herman Heijermans hier een volwaardig en zeer serieus sociaal-realisties drama van had kunnen maken, maar Ozon houdt alles luchtig en vermakelijk, en zijn cast geeft hem waar voor zijn geld. Zeer onderhoudend. (Bij Judith Godrèche [dochter Joëlle] had ik trouwens de hele tijd het idee dat ik naar Sandrine Bonnaire zat te kijken, maar dat was verder geen straf.)