Playtime (1967)

Wat een gedoe. Ik had nog niks van Tati gezien, dit is denk ik toch wel z'n meest bekende werk. Ik heb de ingekorte versie gekeken, maar dat lijkt tegenwoordig ook de standaard te zijn. Ergens ben ik er niet rouwig om, want na dik twee uur was het echt wel meer dan genoeg. Je kan niet zeggen dat Tati een meelopertje is. Playtime is een film die een zekere eigenheid uitstraalt. Niet zozeer qua thematiek misschien, maar wel op de manier waarop het neergezet wordt. Het is zo'n film waarbij je vooral love it/hate it reacties verwacht. De soundtrack is misschien nog wel het opvallendst. Zenuwachtige muziek en veel gespeel met omgevingsgeluid. Stemmen worden vaak gedempt en herleid tot gemompel, terwijl kleinere geluiden net uitvergroot worden. Het is dan ook twee uur lang een erg lawaaierige bedoening. Iets wat aansluit bij het acteerwerk en de thematiek. Die is echter van het genre van dik hout zaagt men planken. Uitgekauwde toekomstvisie met het bekende geleuter over mensen die druk doen en regeltjes die alles moeilijker maken ipv zaken te stroomlijnen. Chaplin wist er al niks mee te doen, Kubrick struikelde erover en ook Tati weet niks aan te vangen met z'n toekomstbeeld. Vond de humor verder ook niet bepaald grappig. Er mag misschien wel érg veel bewegen in beeld, er valt eigenlijk betrekkelijk weinig te zien. Grapjes zijn meestal flauw, personages nogal lomp. Er zitten een paar redelijke running gags in (zoals de ober buiten die er steeds verfromfraaider gaat uitzien), maar die zijn eerder uitzondering dan regel. Het is dat de film een zekere eigenheid heeft, maar verder vond ik het vooral vervelend. Qua humor, qua lawaaierigheid en qua thematiek. Geen beste kennismaking met Tati. 1.5*

Lang geleden las ik in de VPRO-gids dat een briefschrijver de 5 sterrenwaardering in het blad elitaire gewichtigdoenerij noemde of iets dergelijks. Ik vind de film geweldig, voor mij de beste Tati. Waarin monsieur Hulot ditmaal, met zijn bekende, merkwaardige, komische motoriek, bij uiteenlopende settings in allerhande situaties wordt geduwd. Clowneske avonturen van een verdwaalde eenling in de wondere wereld van modernisering, waarschijnlijk een aanklacht van de regisseur tegen de technologische ontwikkelingen (De film wekt daaromtrent nl. niet bepaald een positieve indruk). Visueel valt in deze film meer te genieten dan in Tati's andere films die puur cinematografisch beperkter zijn, terwijl volgens mij de grapdichtheid hier ook hoger is, met name op 't laatst in het restaurant, bij een voortreffelijk geregisseerde chaos en je soms ogen te kort schiet. Het unieke werk van Tati valt ook met geen andere regisseur te vergelijken, de enige die mij te binnen schiet die een beetje in de buurt komt, is tijd-en landgenoot Pierre Etaix, evenals Tati met een gering aantal films achter zijn naam. Helaas zou ik zeggen, want er mogen wat mij betreft talloos meerdere van dit soort films worden gemaakt.

Moeilijk te beoordelen film voor me. Qua plot vond ik er niet zo heel veel aan. Was er eigenlijk wel een plot en waartoe leidde dit? Gesprekken werden veelal herleid tot een geroezemoes en creëerden hetzelfde gevoel als je zelfs als passant ergens passeert, maar je geen bal wil en kunt begrijpen van de talrijke conversaties om je heen. In de plaats krijg je wat nerveuze muziek die alles wat in een luchtig kader moet brengen. Visueel wél een pareltje. Grotendeels genoten van de vele strakke kaders, soms kil en afstandelijk, maar vaak ook erg toepasselijk en een streling voor het oog. Ook moderniteit en technologische vernieuwingen stonden wat centraal en welk voor het hoofdpersonage niet altijd vooruitgang was. Tegelijk ook veel drukte en chaos, de wereld in het bedrijf is namelijk niet hetzelfde als buiten of in een restaurant. Appreciatie voor de film, misschien moet ik hem later nog eens herkijken om extra elementen te ontdekken.