Opinions

Wat is het toch met die films van de Coens dat ervoor zorgt dat je er altijd weer snel naar terugkomt om ze nog eens te bekijken? Gisteren O Brother weer gekeken en ik begin hem duidelijk steeds meer te waarderen. Het is gewoon een heerlijke film om te bekijken. De typische fantasie van de Coens laten je van het ene in het andere avontuur vallen, zonder ook maar een moment in te zakken. Elke situatie is weer even boeiend en niets is te gek in de gezellige crisisjaren van de Coens. De acteurs hebben zichtbaar lol in hun rollen (begrijpelijk natuurlijk). De soundtrack is een van de meest aanstekelijke ooit en de cinematografie is prachtig. Ik heb er nu eigenlijk nog nauwelijks wat op aan te merken. Alleen dat goede met die senators had er van mij wel uit gemogen, want dat willen we eigenlijk niet zien. We willen de avonturen van het trio door laten gaan.

Als ik hem naast mijn andere favoriete Coens leg is de beoordeling lastig. Hij is niet zo grappig als The Big Lebowski en niet zo goed gemaakt als Fargo. Maar qua fantasie en creativiteit is deze de beste. Ik klikte net op een beoordeling van 4,5*, maar eigenlijk doen alleen 5 sterren deze film recht. De Coens blijven wel scoren bij mij.

Een cynische vertelling over opportunisme tijdens zowel kapitalistische, fascistische en communistische tijden gecombineerd met een moderne variant op oude slapstickfilms uit het stomme tijdperk. Je moet er maar opkomen. In zekere zin waren de helden uit die vroegere komedies van Charlie Chaplin en Buster Keaton ook simpel en naïef en Menzel lijkt te kijken wat er gebeurt als je zo'n type plaatst in een historische setting en het moreel besef van de personages weghaalt. Hilariteit alom, maar wel bijtende hilariteit.

Als slapstickfilm vind ik het overigens maar zozo. Het is wel bijzonder uitgevoerd, maar het mist een beetje een flow om veel van de grappen goed tot z'n recht te laten komen. Wel opvallend is de aanwezigheid van opvallend veel scènes waarin een gebeurtenis ietwat vertraagd wordt weergegeven, met mooie muziek op de achtergrond. Veel van die scènes draaien om naakte vrouwen of om geld. Ook satirisch bedoelt, maar het geeft de film nog meer een eigen stempel dan de verwijzingen naar de stomme film.

Ik vond het uniek, origineel, scherp en zeer vermakelijk om te kijken, maar ook iets te veel een rommeltje om compleet te werken. Het grootste probleem is dat een flashbackstructuur is toegepast. Ik snap dat het verleden hier zo grotesk wordt afgebeeld omdat het een nogal idyllische herinnering moet voorstellen, maar de scènes van nu (in dit geval de jaren '60) zijn gewoon niet echt interessant of leuk. Het helpt ook niet dat Dite wel heel erg een andere man lijkt. Het is moeilijk voor te stellen dat deze wijze, goedhartige man vroeger de domme, irritante jongen was. Tijden veranderen mensen, maar niets hint naar de aanwezigheid van de ene in de andere. Daardoor komt het allemaal niet zo mooi samen.

3,5*

Een groot fan van de remake van Ocean's Eleven ben ik niet en het is interessant om te zien dat het origineel eigenlijk gewoon dezelfde zwaktes heeft. Dat wil zeggen dat het als komedie niet grappig genoeg is en als inbraakfilm een chronisch gebrek aan spanning heeft. Het draait toch allemaal compleet om star power, dus om sterren die doen waardoor ze sterren geworden zijn. Dat kan leuk zijn als je een Howard Hawks als regisseur hebt die de eigenaardigheden van de acteurs eruit weet te vissen en die met de eigenaardigheden van de andere acteurs laat botsen, maar Lewis Milestone lijkt hier niet helemaal in zijn element te zijn als regisseur (ik denk dat hij sowieso meer het type was voor rauwe films).

Soderbergh had bij zijn remake nog geluk dat alle acteurs die hij gebruikte een ander persona hadden, maar het origineel heeft het probleem dat iedereen verdomt veel op elkaar lijkt. Niet alleen zijn een aantal qua uiterlijk nauwelijks te onderscheiden, maar qua karater zijn alle elf de leden van de dit misdaadteam compleet inwisselbaar, met uitzondering van Josh, gespeeld door Sammy Davis, Jr. Ik mag Dean Martin en Frank Sinatra graag zien in andere films, maar gek genoeg lijken ze hier helemaal geen meerwaarde te hebben in een cast vol klonen. Wat je krijgt is een film waarin iedereen koel en kalm is (behalve Akim Tamiroff in een irritante bijrol) en dat levert een koele en kalme kijkervaring op die best prettig en vermakelijk is, maar nauwelijks beklijft. Tenzij Cesar Romero in beeld is, een acteur die constant de show steelt als de tegenstander van het elftal. Zonder hem zou het een bijna apatische film geworden zijn.

2,5*

De eerste Oceanfilm heb ik nooit bijzonder gevonden, maar keek nog aardig weg. De derde Oceanfilm was eveneens aardig, maar tevens een film die ik al weer vergeten was toen de aftiteling begon te lopen. Voor de volledigheid heb ik deel 2 gisteren ook maar even op tv meegepikt. Uiteraard verwachte ik geen meesterwerk, maar deze film is zelfs al niet meer 'aardig'. Het is gewoon vervelend voor het grootste deel van de speelduur. Ik heb zelfs geregeld, met name in de eerste helft, overwogen om de film uit te zetten. Dat overkomt me niet vaak.

Een probleem dat ik met de reeks heb is dat de acteurs net iets te hard proberen luchtig te spelen en de toon van de film net zo niets-aan-de-hand is. Het wekt de indruk alsof de acteurs en de crew zichzelf vooral vermaken. Veel flauwe geintjes, een plot dat zo onlogisch en ingewikkeld is om de moeite van het volgen waard te zijn en een te grote overdosis aan personages waarvan er geen een fatsoenlijke schermtijd krijgt zijn het gevolg. Dat geldt nog dubbel zo veel in dit deel, wat ik een van de grootste bendes uit de filmgeschiedenis vind. Je gaat me toch niet serieus vertellen dat er iemand was die iets kon met de laatste twist in het verhaal, waaruit bleek dat het ei al dagenlang gestolen is en al die pogingen tot stelen alleen maar dienden om de rivaal voor de gek te houden? Afschuwelijk stompzinnig gewoon en geen seconde geloofwaardig.

Soderbergh is een goede, hoewel niet grootse, regisseur en de meeste van deze acteurs kan ik goed waarderen (al doen Damon en Mac me nooit zo veel). Jammer dat ze hun gecombineerde talenten niet weten om te toveren tot een toch op zijn minst coherente film. Toegegeven, de cameo van Bruce Willis was gaaf, net als Cassels 'alarmdans', om het zo maar te noemen. Verder niets noemenswaardigs hier.
1,5*

Goed gemaakte film van John Steinbecks literaire klassieker. Dat boek heb ik nooit gelezen, maar ik begrijp dat Sinise een groot fan is en dat hij erg trouw blijft met zijn film. Het voelt ook wel als een literaire film aan, maar dat pakt niet verkeerd uit. Het verhaal is namelijk gewoon erg sterk, vooral dankzij het einde. Sinise vond ik erg sterk, eigenlijk beter dan Malkovich die de extremere rol heeft. Malkovich kon ik niet gemakkelijk accepteren als geestelijk gehandicapte, misschien door zijn andere rollen die er zover van afstaan of omdat er iets in zijn ogen zit dat toch te slim is. Na een tijdje pakte hij me echter wel. Sommige dingen vond ik er nog iets te dik bovenop liggen (natuurlijk gaat de puppy dood en ook de parallel tussen de vermoorde hond en de moord op Lennie is misschien iets te opzichtig), maar Sinise weet het integer te brengen.

Een aangename film waar je misschien beter geen wonderen van kan verwachten, maar het is goed gedaan.
3,5*

Een toneelverfilming, dat merk je al snel. Lumet probeert er filmisch veel aan toe te voegen, waaronder plotselinge shots die uit Connery's onbewuste lijken te komen en een wel heel artistieke openingsscène, maar het is toch grotendeels een verzameling van hele lange gesprekken die zich in één kamertje afspelen. Het nadeel is hier vooral dat veel van de dialogen nogal hoogdraverig en onnatuurlijk zijn en soms ook wat te expliciet naar mijn smaak. Zo'n scène als die tussen Connery en zijn vrouw is in theorie prachtig, maar wordt verpest door de manier waarop Connery daar zijn trauma's in woorden omzet. Dat Lumet er dan ook nog wat beelden van die trauma's er tegenaan gooit maakt het eerder onhandiger dan sterker.

Niettemin is dit een te intrigerende film om totaal roemloos ten onder te gaan. Op een bepaalde manier wordt er toch een nare sfeer gecreëerd die lang blijft hangen, alsof je ondergedompeld wordt in de geestestoestand van de hoofdpersoon. Als portret van een man die doordraait is het ondanks de onhebbelijkheden toch overtuigend en dat het zwaar valt is alleen maar een pluspunt. Dit is ook één van Connery's beste rollen en het viel me ook op dat ik hem eigenlijk nog nooit zo'n donkere rol heb zien spelen. Lumet had misschien samen met zijn schrijver een andere uitwerking voor dit verhaal moeten vinden, want dit is net iets te onnatuurlijk om echt te overtuigen.
3*

Vermakelijke komedie over het kantoorleven waarin ik met plezier benadruk is dat ik er niets uit herken uit mijn eigen leven. De film werkt vooral dankzij enkele geslaagde typetjes, zoals Lumbaugh en Milton (kennelijk beiden de favoriet van iedereen), wat geslaagd absurdisme (die nachtmerrie met Lumbaugh) en hier en daar een scherp moment (de Bob's). Het is jammer dat het verhaal rond de hoofdpersoon niet zo sterk is als de meeste randzaken. Ik vond hem leuk toen hij besloot om niets meer te doen, maar toen het hele plot op gang werd gezet rond de diefstal van het geld verloor de film wat stoom en het loopt dan ook met een voorspelbare sisser af. Ook het zijlijntje met Aniston en haar baan halen de focus wat weg van het centrale bedrijf en zet daar weinig voor in de plaats. Daardoor was dit voor mij niet een film die echt constant grappig bleef, maar het is niettemin een meer dan aardige poging.
3*

De zwaarste van de vier Tarkovsky's die ik tot nu toe zag en dat zegt nogal wat. Het is waarschijnlijk de film van hem die ik tot nu toe het minst begreep. Begrijpen is echter ook niet altijd alles en met het opwekken van een mysterieus gevoel komt de regisseur hier al een heel eind. De enorm trage manier van filmen werkt hypnotiserend en op zijn eigen manier meeslepend, waardoor het een bijzondere kijkervaring wordt, al zou ik liegen als ik zou zeggen dat ik de volledige speelduur zeer geboeid was. Soms zakte het voor mij een beetje in. De gekunstelde acteerstijl, de nogal filosofische en onwerkelijke dialogen en eeuwigdurende shots die zo typerend zijn voor Tarkovsky pakken me het ene moment wel en het andere niet, maar als dit wel het geval is kan ik weinig cinema noemen dat indrukwekkender is.

Hier weet de Russische regisseur zelfs een gevoel van een apocalypse op te roepen terwijl er wellicht geen apocalypse is. Het camerawerk wordt altijd terecht geroemd, maar nog sterker is het geluid. Daar wordt enorm veel mee gedaan en soms lijken er dingen mee gesuggereerd te worden die het oog niet kan waarnemen. Het helpt het spirituele gevoel van de film te versterken. Het werk van Tarkovsky waardeer ik tot nu toe erg afwisselend, met Stalker als uitschieter naar boven en Andrei Rublev als de grote misser (Solyaris moet ik nodig herzien), maar het is toch altijd bijzonder wat hij doet. Offret is mij af en toe teveel van het goede (in de meest letterlijke zin van deze opmerking), maar de sterke sfeer en veel indrukwekkende scènes (dat zweven in bed als hoogtepunt) maken dit zeer de moeite waard. Aardige kans dat er ooit bij een tweede kijkbeurt een hogere score uitkomt.
3,5*

Mij liggen dit soort films ook wel. Het deed me vooral wat denken aan After Hours, maar dan met wat minder vergezochte en meer realistische situaties. De film is bij vlagen erg grappig, maar weet zo nu en dan een knappe melancholische noot te raken. De scène bij die oma van die drugsdealer was enerzijds erg geestig, maar wordt op een bepaalde manier ontroerend, al kan ik mijn vingen niet precies leggen op waar het hem in zit. Op een bepaalde manier weet Gerster denk ik gewoon goed te vangen hoe het voelt om zoekende te zijn, zonder te weten waarnaar (buiten koffie om, natuurlijk).

Oh Boy overstijgt in ieder geval zo een film die alleen een reeks aan grappige situaties wordt. En dat zonder dat het geheel ooit te kunstmatig aanvoelt en ook zonder te hip proberen te doen, wat bij een film als deze nogal makkelijk had kunnen gebeuren. Zelfs de keuze voor zwart-wit cinematografie voelt natuurlijk aan. Het is een heerlijke film om te ondergaan, die ondanks een zekere luchtigheid lang bij me blijft hangen.
4*

Verrassend vermakelijke b-western van James Cagney, misschien ook wel omdat ik me er niet teveel bij voorstelde. Het is voor het grootste deel een western die echt als een jongensavontuur gebracht wordt, wat niet altijd de beste films uit het genre oplevert en dit is ook zeker geen meesterwerk, maar net iets meer dan een tussendoortje. Dit komt vooral door de manier waarop de Oklahoma land run erin verweven is. De scène zelf is niet zo speciaal, zeker niet in vergelijking met hoe het in Cimarron uit 1931 gebracht werd, maar als uitgangspunt voor het verhaal is het wel leuk gebruikt, die manier waarop dat het centrale conflict tot stand brengt en Bogart de macht over het stadje krijgt. Het middenstuk is dan ook het beste, als Bogart de middelen heeft en gebruikt om de wet uit zijn plaatsje te houden, zeker de noir-achtige scène waarin die oude man uit de gevangenis gehaald wordt en opgehangen wordt.

Deze film is het meest bekend om zijn casting van Cagney en Bogart, die beiden niet echt aan cowboys doen denken in hun andere rollen. Ik vond het degelijk werken. Hun stadse accenten werden wel met moeite beteugeld merk ik, maar Bogart is wederom een overtuigend dreigende schurk en Cagney stopt een hoop energie in zijn rol, waardoor het een performance wordt die zich onderscheidt van andere westernacteerprestaties. Overigens werkt het niet altijd, want soms is hij wat al te jolig, vooral als hij de lucht begint te voelen aan het begin. Aan de andere kant schijnt Bogart Cagney in cowboykostuum op de set een paddestoel genoemd te hebben, maar dat is wat overdreven. Alsof alle cowboys in werkelijkheid dezelfde fysiek hadden.

Wat deze western niet onder de grote toppers plaatst is het gebrek aan bijzondere regie. Juist bij westerns maakt het gebruik van landschappen al snel een verschil, maar Bacon doet er niets mee. In feite filmt hij alles conventioneel, zonder oog voor detail. Ook het einde is wat al te makkelijk, door Cagneys broer niet alleen te laten sterven zodat Cagney met zijn vriendin kan trouwen, maar ook nog eens door die broer toevallig net een brief te hebben laten schrijven waarin hij een pardon aanvraagt voor alle misdaden van The Oklahoma Kid. Komt dat even mooi uit.

Toch, door de verrassing en het boeiende middenstuk geef ik een kleine 3,5*. Ik ben in een gulle bui.

Departures is helemaal niet mijn type film, maar komt daar op een bepaalde manier mee weg. Ik had vooraf iets heel anders verwachts, een veel moeilijkere, zware film in de stijl van Ozu. Dat dit een Oscar had gewonnen had me echter al moeten waarschuwen. Tot mijn verbazing moest ik van alle regisseurs het meest aan Lasse Hallström denken. Die maakt ook van dit soort sentimentele films met een bepaalde kalmte en een focus op een klein dorpje met veel aandacht voor bijrollen. Hallströms films vallen wisselend bij mij, maar meestal slecht. Dit zou één van de goede zijn.

De Japanse invalshoek helpt hierbij wel. De manier van verhalen vertellen voelt enigszins westers aan, maar de rituelen rond uitvaart en hoe daarnaar gekeken wordt door de buitenwereld zijn natuurlijk erg Japans. Voor mij was dat het meest boeiende onderdeel hier, die rituelen. Moeilijk om daar niet door ontroerd te raken. Je vraagt je bijna af waar die negatieve connotatie vandaan komt die Japanners erbij hebben.

De rest van de film is voorspelbaar en vrij dik aangezet qua emoties. Gewoonlijk trek ik dat niet en sommige momenten waren er iets erover (praktisch iedere scène die om de vader draaide; de eindscène vond ik dan ook het minst ontroerend), maar op een bepaalde manier werkt het hier over het algemeen wel. Het heeft denk ik toch iets met integriteit te maken, het hart zit hier op de juiste plaats, terwijl sentiment vaak iets vals of zelfs cynisch heeft. Het helpt hier ook wel dat alles een zekere logica heeft en het script gewoon goed uitgewerkt is. Het verhaal wordt niet in alle bochten gewrongen om maar tranen te trekken, zoals in veel melodrama's.

Ik moet wel zeggen dat ik moeite had met Masahiro Motoki in de hoofdrol. Die stelt hier toch een enorm staaltje overacteren tentoon, dat is niet normaal. Met een betere acteur in die rol had het misschien echt iets speciaals kunnen worden. Motoki acteert een beetje alsof alles een groteske komedie is. Tsutomu Yamazaki daarentegen is perfect en Ryoko Hirosue maak wat van een belachelijk simplistische rol.

Niet mijn ding genoeg om echt een favoriet te worden, maar binnen het genre van melodrama's niet slecht.
3.5*

Als tussendoortje kan het er mee door, maar Old School is toch vooral een komedie waar men niet al te veel moeite in heeft gestoken. Vond vooral dat de film erg slecht was in het gebruiken van verhaal of karakter voor humor. Alles voelde wat willekeurig aan. Dat Luke Wilson ondanks zijn liefdesverdriet met dit hele plan om de studententijd te doen herleven akkoord zou gaan komt nooit echt over, zeker omdat hij gewoon een persoonswisseling doormaakt zodra hij ineens centraal staat in een grap. Ook dat typische komedievriendinnetje dat hij krijgt is er wel erg geforceerd ingeschreven. Zo iemand die voor hem valt, van hem wegdrijft en dan weer terugkomt precies wanneer het de film uitkomt en zonder daar verder een uitwerking aan te geven. Daar laat je toch komische potentie mee liggen.

Echter, voornamelijk vond ik het jammer dat het nooit zo wild of absurd wordt als ik misschien verwachtte. Het is gewoon degelijke, aangename humor zonder ooit echt los te komen. Af en toe wel geinig, daar niet van. Ferrell mag dan nog wel uit zijn dak gaan, wat fijn is. Vaughn bewijst ook wel dat hij best te pruimen is in de zeldzame momenten dat hij een cynicus mag spelen. Wel jammer van Juliette Lewis. Haar rollen in de jaren '90 zijn niet te kloppen, maar buiten dat decennium merk je een vreemde achteruitgang. Ze heeft een kleine rol hier, maar is erg slecht. Oh wel, de film probeert ons al te leren niet in het verleden te blijven hangen. Of toch juist wel?
2,5*

Nogal een vrije bewerking van Oliver Twist, nota bene het boek waar ik wellicht de meeste verfilmingen van gezien heb (of is dat A Christmas Carol?). Als kind had ik deze al meerdere malen gezien, maar op de een of andere manier is hij niet echt zo goed blijven hangen als de gemiddelde Disneyfilm. Niet verwonderlijk, want dit is een van de meest standaard films die Disney gemaakt heeft, een simpel tussendoortje, met een beschamend slap script (en de scripts zijn meestal het zwakste onderdeel van Disneyfilms). Het drama is te gemakkelijk, de humor evenzo (al vond ik de Shakespeareaanse Francis bij vlagen nog wel leuk) en het avontuur is ook niet bijzonder. Wat me het meest bijgebleven was was het nummer Hond van de Straat (of Why Should I Worry? zoald die in het Engels blijkt te heten) en dat blijft een van de weinige aardige dingen aan Oliver & Company, dat nog wel weg kijkt zonder te vervelen of irriteren, maar ook niet meer dan dat doet.

2*

Al de vierde verfilming die ik zie van Oliver Twist, dus op enig verrassingseffect kon deze versie bij mij al niet meer rekenen. Ook is dit niet de film die het verhaal het beste verteld, want het jaagt soms nogal door de vele ontwikkelingen heen, wat zo nu en dan een rommelige indruk maakt. Niettemin is dit toch de ultieme versie van het verhaal (al wil ik de stomme versie uit 1922 ook nog graag zien), bijna geheel door de sfeerschepping. Die zat ook al goed bij de versies van Reed en Polanski (laten we maar zwijgen om de animatiefilm van Disney), maar dit is toch duidelijk superieur. Fantastische sets, prachtige belichting en heerlijk karakteristieke koppen zorgden ervoor dat ik het 19e eeuwse Engeland bijna kon ruiken. Daarbij is dit een verhaal dat ik altijd al in mijn hoofd had zitten met zwart-witbeelden, ondanks dat de andere versies die ik zag allemaal in kleur waren. Ook bevat deze film de meest elegante vuist-tegen-de-camera ooit.

Verder is ook de cast geweldig. Oliver Twist is altijd bedoelt als een nietszeggend personage, maar John Howard Davies heeft een passend hulpeloze uitstraling die hem toch iets extra's geeft. Alec Guinness werd beschuldigt van antisemitisme door de manier waarop hij Fagin neerzette, maar het is een gelaagde performance. Robert Newton is niet zo'n enge Sykes als Oliver Reed in Oliver!, maar wel menselijker. En Francis L. Sullivan zit erin, als Mr. Bumble! Die acteur ken ik nog van Leans Great Expectations en zijn rol daarin is altijd het eerste waar ik aan denk als ik de naam Dickens hoor vallen. Sommige acteurs worden Shakespeareaans genoemd, maar er bestaan ook Dickensiaanse acteurs kennelijk en bij niemand lijkt dat zo te passen als Sullivan. Kay Walsh als Nancy vond ik wel wat minder helaas.

Nu ook eens op naar andere Dickensverfilmingen, want het is toch wel raar dat ik van die schrijver vier versies van Oliver Twist zag, en daarnaast alleen een Great Expectations. Er moet meer van die man te verfilmen zijn.

4*

Weinig bijzondere verfilming van Oliver Twist. Eigenlijk heeft deze film maar één voordeel, dat het bronmateriaal van Charles Dickens gewoon zo ongeloofelijk sterk is dat ik er weer door meegesleept werd. In ieder geval in de tweede helft. Voordat Oliver in London is heb ik het nooit echt een bijzonder verhaal gevonden. Oliver is sowieso een weinig bijzonder personage, dat ook nog eens bijna niet handelt door het hele verhaal heen. Stiekem zijn Fagin, Sykes en in minder mate The Artful Dodger en Nancy de hoofdpersonen. Zij worden hier allemaal goed neergezet, maar het is ook allemaal beter gedaan. Met name Foreman is lang niet zo'n dreigende Sykes als Oliver Reed. Eigenlijk doet deze versie in alles onder aan Carol Reeds musical, met uitzondering dat hier niet een overload aan liedjes het tempo kapotbreken.

Polanski is een goede regisseur, die echter veel te weinig heeft laten zien dat hij talent heeft. Oliver Twist is degelijk vakwerk, maar zoiets als dit verwacht ik eerder van de BBC. Het ziet er mooi uit, maar ook voorspelbaar, precies zoals verwacht bij een Dickensverfilming. Ik begin steeds nieuwsgierig te worden naar David Leans visie op dit verhaal.

3*

Vermakelijke film, maar echt geweldig vond ik het niet. Het ziet er allemaal prachtig uit, de choreografie is uitstekend en de acteerprestaties van Ron Moody, Jack Wilde, Oliver Reed en Shani Wallis zijn perfect, maar de film greep me niet echt aan.

Grootste probleem was dat het wel erg lang door ging, ook met dank aan de musicalnummers. De liedjes hadden nogal een lange lengte en sommige werden min of meer herhaald. Zo zijn er twee nummers in een bar en twee op een straat waar verkopers en arbeiders het grote zing- en danswerk doen. Het werd erg eentonig na een tijdje. Daarbij is Oliver Twist zelf wel een erg oninteressant mannetje, dat eigenlijk helemaal niets anders doet dan er zijn. De film moet het meer hebben van de karakters eromheen. De regie was prima en soms zag ik er werkelijk een fantastische film in, maar als geheel maakt het niet echt indruk.

3 sterren.

Ik ben blij dat ik gehoor heb gegeven aan wat Mochizuki Rokuro hierboven 'the spirit' noemt. Gisteren zat ik in het Filmmuseum bij deze film en ik heb geen seconde spijt dat ik gegaan ben. Los Olvidados maakte niet alleen de verwachtingen waar, maar overtrof ze met het kleinste gemak.

De film viel mij het eerste op dankzij de titel. Sinds ik de titel voor het eerst hoorde vond ik hem al prachtig. Het klinkt gewoon mooi: Los Olvidados. Pas na het kijken van de film kwam ik erachter dat het 'De Vergetene' betekend. Het past bij de film, maar zelfs al had ik de betekenis nooit geweten, dan was het nog een favoriete titel van mij geweest.

Nu genoeg van deze onzin. Los Olvidados is een bijzonder indrukwekkende film. Persoonlijk vind het ook met grote, hele grote afstand de beste film over armoede en straatjongeren die ik ooit zag. Dit komt onder andere omdat Buñuel niet in de gebruikelijke valkuilen trapt. De film wordt nooit moraliserend, hij probeert niet met sentiment te scoren, hij probeert de situatie niet te verheerlijken (wat vreemd genoeg nog wel eens gebeurt bij films over armoede) en boven alles bevat de film verrassend genuanceerde personages. Buñuel kijkt niet zwart-wit. Geen van de mensen in de film is 100% slecht of 100% goed. Er zijn er die sympathieker zijn dan de andere, dat zeker, maar ieder personage heeft wel minstens één moment om zijn goede of slechte kant te tonen.

Wat ook best sterk is dat Buñuel de situatie van de armen niet zozeer schetst als zielig maar als hard. Buñuel houdt zich niet in als het gaat om het portretteren van een leefomgeving die naarder is dan de hel. Er breekt nog regelmatig goedheid door in dit stadje, maar dat wordt vakkundig de kop ingedrukt door het kwade, dat gemakkelijk bezit lijkt te kunnen van de mensen die in deze barre omstandigheden leven. Buñuel verheerlijkt geen van zijn personages en laat de mensen gewoon zien zoals ze zijn. Hierdoor zou je denken dat je de personages misschien meer als schurken zou zien, maar deze aanpak wekt juist meer medelijden op dan enig sentiment kan doen. Hier zou je als kijker bijna echt willen ingrijpen.

Maar ingrijpen is onmogelijk en Buñuel weet dat. De film biedt dan ook geen sprankje hoop. Als ik het goed begrepen heb werd Buñuel er in die tijd wel eens op bekritiseerd dat hij geen oplossing voor de problemen van deze kinderen aan zou dragen. Maar dat is nou juist het punt! Het schrijnende is dat de situatie zo hopeloos is. De film is eerder een oproep om de situatie niet erger te laten worden, dan om het meteen stop te zetten. Helaas is de situatie er niet beter op geworden. De jongeren in deze film hebben nog geen geweren en zelfs nauwelijks messen. Dat is nu wel anders in veel criminele wijken.

Maar nu genoeg over de boodschap. De film is véél meer dan een pamflet, want een goed bedoelde boodschap maakt helaas nog niet meteen een goede film. Buñuel is boven alles een kunstenaar en hij weet zo'n beetje iedere scène speciaal te maken. Ik verwacht dan ook dat bijna alle momenten in de film me nog lang zullen bijblijven. Werkelijk geen enkele scène mist zijn doel. Het is ook bijzonder dat de film tegelijkertijg aanvoelt als rauw realistisch en vreemd nachtmerrie-achtig. De droomscène in deze film is een van de beste die ik ooit in een film zag, maar dat dit Buñuels specialiteit was zag ik al in Un Chien Andalou.

Het einde verdient een speciale vermelding. El Jabio vond ik een enorme schurk en komt nog het dichtsbij een karikaturale bad guy, al heeft hij een schrijnend moment. Ik had verwacht dat zijn onvermijdelijke sterfscène enigzins een positief gevoel zouden opleveren, omdat dit een mens is waarvan je in films al snel denkt dat hij het niet verdient te leven. Maar zijn dood wekte een bijzonder ongemakkelijk gevoel op. We zien dan ineens die zwerver als een waanzinnige juichen dat er weer een jongere doodt is en de wereld weer een betere plaats is. Deze vrolijke stemming van de zwerver stond mij echter bijzonder tegen, terwijl het wrang was dat ik eigenlijk verwachte hetzelfde te voelen. Knap gedaan.

Nog meer kippevel bezorgde de scène mij waarop Pedro's lichaam achterop een ezel gelegd werd om bij het afval gedumpt te worden. Het was niet zozeer het dumpen van het lichaam dat mij raakte als wel dat Pedro's moeder eerst langs de ezel loopt, op zoek naar haar zoon zonder te weten dat ze er naast loopt.

Buñuel is dus briljant en ik moet meer van hem zien. Hopelijk krijgt deze film ooit nog eens een wijdere release op dvd. De film verdient het! Ik twijfelde tussen 4,5* en 5*, maar ik zet de film voor nu op de maximale score!
5 sterren!

Nadat ik zeer onder de indruk was van Whisper of the Heart werd deze film mij nog eens extra aangeraden. Op zich heel logisch natuurlijk: het zijn beide Ghibli's over kleine meisjes, al is het leeftijdsverschil tussen het meisje uit Whisper en deze film groter dan je denkt. Er zit wellicht 4 of 5 jaar tussen, maar de afstand tussen een leeftijd van 10 en 15 jaar is in zekere zin groter dan tussen zeg maar 20 en 30. Only Yesterday gaat voor een deel over hoe een tienjarig meisje de wereld beleefd.

Dat op zich bleek voor mij niet al te boeiend te zijn. Nou vind ik het allemaal zeer geloofwaardig gebracht: de jonge Taeko gedraagt zich ook echt zoals je van een tienjarig meisje verwacht. Maar is de wereld van zo'n kind op zichzelf boeiend genoeg voor een film? Eerlijk gezegd interesseert het mij niet zo dat ze zich een tijdje aanstelt om een tas, zich zorgen maakt over ongesteldheid die nog moet komen en ook haar eerste romantische perikelen waren vooral irritant doordat er zo gefocussed werd op giebelende en giechelende kleine meisjes, iets waar ik vrees ik een beetje een afkeer voor heb. Zelfs een typisch magisch moment in Ghiblistijl zoals het ananaseten pakt hier niet goed uit. Vaak werkt deze studio haast het best met dat soort kleine dingetjes, maar hier kwam het geforceerd over, tegen het aanstellerige aan. Er waren ook geslaagde momenten in de jeugd, zoals het schooltoneeloptreden en vreemd genoeg vond ik zelfs de wiskundeproblemen interessant, al zou je kunnen stellen dat een film waarbij wiskunde haast het boeiendste is een enorm probleem heeft.

Dit is echter allemaal nog wel te overzien. Waar ik pas echt moeite mee had was het hele gedoe rond de volwassen Taeko. Mijn God, wat een zouteloos verhaaltje over een oninteressant mens. Voor het eerst heb ik een Ghibli saai gevonden, tijdens de momenten waarop het werk op de boerderij uitgelegd werd. Takahata mikt op een ietwat nostalgische sfeer waarbij we haast terug moeten verlangen naar het platteland, maar vreemd genoeg ging ik hier bijna terugverlangen naar de stad. Wat ook niet hielp was dat ik voor het eerst sinds lange tijd terug moest denken aan live-action tv-series voor tienermeisjes waar mijn zusje altijd naar keek. Dit kwam doordat de man waarmee Taeko haar verplichte romance mee beleefde precies hetzelfde type was als in die series. Net iets te vriendelijk, luchtig, volks en getekend als een typische hunk. Een ander probleem is dat de Ghiblimagie op zich goed werkt bij verhalen over kinderen, maar bij volwassenen voelt het ineens wat vreemd aan. Taeko van 27 lijkt nog altijd enigzins een kind. Wat een opvallend contrast staat met dat haar glimlach zo getekend is dat ze op een vrouw van 50 lijkt.

Opvallend is dat de scènes in de kindertijd altijd nogal op zichzelf staan. Er wordt een probleem aangekaart, maar buiten de wiskundeperikelen keert een probleem uit een scène nooit tweemaal terug. Dus wordt Taeko aan het einde van een scène verliefd op een jongen die ook in haar geïnteresseerd is, maar vervolgens horen we hier de gehele film niets meer over. Wat is dat nou? Dat de wisselwerking tussen 10 jaar en 27 niet leidt tot meer diepgang helpt ook niet, al geef ik toe dat ik de eindscène, waarin de kinderen de twee geliefden bij elkaar brengen, schitterend vond. Met afstand het beste moment van de film zelfs.

Visueel vond ik het erg wisselend. Vooral het erg witte van de nostalgische scènes was erg geslaagd, met soms zeer lege beelden. Het wekte de juiste sfeer op. Het blijft ook knap dat er altijd echt iets realistisch zit in de bewegingen en het gedrag van de Ghiblipersonages (in tegenstelling tot vrij veel andere animes), wat volgens mij moeilijk te animeren valt. Er zat echter ook beduidend minder geslaagd werk in. Taeko's meisjesvisie wordt soms iets teveel benadrukt. Dat vliegen door die rosse lucht nadat ze verliefd is geworden en die sterretjes in jaar ogen als ze vervolgens in de spiegel kijkt zijn zo overdreven neergezet dat het lelijk wordt en zo zaten er wel meer dingen in. Het lelijkste was voor mij de aankomst op de boerderij, waar alle boeren één voor één geïntroduceert worden in een shot die doet denken aan oubollige ansichtkaarten. Verder miste ik ook de energie van andere Ghibli's, alsof deze minder vloeiend en levendig was of zo.

Het is denk ik gewoon dat ik hier heel weinig in herken. Ik had echt het gevoel naar een meisjesfilm te kijken. Dat hoeft geen probleem te zijn eigenlijk, ik heb wel vaker films gewaardeert terwijl ik niet tot de doelgroep behoorde. Deze film overstijgde naar mijn gevoel zijn doelgroep echter nooit. Aangezien veel gebruikers hem hier goed vinden moet ik het wellicht niet zeggen, maar ik vroeg me af wat iemand hiermee moest die geen meisje tussen 10 en 27 oud was. Het beeld van giebelende tienermeisje knaagt beangstigend achter de film.

Is dat zo anders dan Whisper of the Heart dan? Op papier nauwelijks, maar in de praktijk wel. Hoewel de ene film niet dieper is dan de andere, weet Whisper meer de indruk te wekken dat het werkelijk over iets gaat. Iets dat verder gaat dan meisjes van 15, iets universeels. Daarnaast weet die film er tegelijkertijd meer luchtigheid en energie aan te geven. Only Yesterday doet in principe meer, maar voelt desondanks beperkter aan. Wel roept de vergelijking tussen beide belangrijke vragen op zoals: Waarom werkt Take Me Home, Country Roads wel in het Japans en Bette Midler's The Rose niet?

2,5*, vrij mild misschien zelfs. Met grote afstand mijn minst favoriete Ghibli.

When Marnie Was There is voorlopig de laatste Ghibli en mocht het de definitieve afsluiter zijn dan is het ietwat jammer dat het zo'n veilige film is, want deze is namelijk heel typisch voor de studio. Echter, ik heb een grote zwak voor deze studio en ze weten toch weer goed genoeg te variëren om er weer wat leuks van te maken. Datzelfde gold al voor de vorige film van Hiromasa Yonebayashi, Arriety. Dat was eigenlijk ook gewoon een voortzetting van de stijl van Miyazaki en dat is deze grotendeels ook.

Een element waar deze echt op scoort is de hoofdfiguur, Anna. Ze kiezen hier voor een tienermeisje die aan het begin van de film compleet gesloten is. Voor een lange tijd toont ze dan ook nauwelijks emotie en blijft haar gezicht expressieloos, maar evengoed slagen de tekenaars erin via zeer subtiele lichaamstaal onderliggende gevoelens over te brengen. Ik was er zo meteen door geboeid. Dat is altijd al een sterk punt van Ghibli geweest: ondanks de vaak grootse, magische verhaallijnen zijn ze even goed met kleine elementen. Hier werkt de magie ook weer net zo sterk als het alledaagse en worden grootse emotionele scènes (dit is wellicht de meest openlijk sentimentele film van de studio) afgewisseld met erg kalme. Niets nieuws onder de zon, maar het werkt uitstekend. Het sentiment wordt ook verdient, wat ook wel fijn is.

Ondanks het inventieve tijdreisplot onderscheidt When Marnie Was There zich misschien niet genoeg om echt tot de absolute toppers van de studio te behoren, maar voor fans is het toch weer zeker de moeite.
4*

Het probleem van de film is dat hij iets teveel het doel van zijn hoofdpersonen reflecteert. Zij willen reizen, maar nergens naartoe gaan. De film gaat met ze mee en lijkt ook nooit ergens te belanden. Dat is op zich niet erg, maar bijna twee en een half uur is veel te lang om daarmee aan te komen zetten. Het boek heb ik nooit gelezen, maar ik neem aan dat het de beschrijvingen zijn die het tot een klassieker maken en niet het verhaal zelf. Die is namelijk nogal herhalend. Ik raadde al snel dat het zou eindigen met het schrijven van het boek, maar dat is ook alles wat het einde te bieden heeft. Ik heb me nooit echt verveeld moet ik toegeven, maar er zat ook niet echt een gedenkwaardig moment in en het fragmentarische karakter met bijna alleen maar korte scènes verraden dat het een boekverfilming is.

Gelukkig is het allemaal wel erg goed gemaakt. De reden dat het niet verveelde was omdat het sfeertje vrij lekker is. Zo rit rond Amerika vol met korte ontmoetingen vind ik al snel leuk om te zien. De beelden waren mooi, maar niet te gepolijst, waardoor het toepasselijk aan een wat oudere film deed denken, in het bijzonder aan de roadmovies van eind jaren '60 en begin jaren '70 die op hun beurt beïnvloed waren door het boek. Deze vergelijking is ook een nadeel, want in die tijd zijn er soortgelijke films gemaakt die beter zijn, zoals Two-Lane Blacktop. Misschien haalden ze de mosterd bij het boek van Kerouac, maar die films waren op tijd met de mosterd. De film van Salles is de mosterd die na de maaltijd komt. Niettemin, de sfeer, de muziek, de rit, de sterke cast (Hedlund is best een onthulling) en de wat meer duistere scènes bieden genoeg om dit geen tijdverspilling te maken. De volgende keer moet het gewoon wat korter duren.
3*

De jaren '40 en '50 waren waarschijnlijk de meest brave jaren uit de filmgeschiedenis en over het algemeen is er niets bravers te vinden dan de musicals uit die tijd. Of toch wel? On the Town is zelfs voor een musical uit die periode enorm luchtig, maar onderscheidt zich van de massa doordat het bijna onverhult over seks gaat. Dat Prehistoric Man nummer is natuurlijk dubbelzinnig bedoelt, maar eigenlijk is het gewoon recht voor zijn raap en zingt een vrouw over dat ze met een man naar bed wil. Net als die taxichauffeur die Sinatra mee naar haar apartement neemt. Alsof er ook maar iemand aan twijfelt wat er gebeurt als de film wegknipt (latere uitspraak: "He wanted to see the sights and I showed him plenty"). Dus dit is een film over drie matrozen die tijdens hun verlof seks zoeken en twee geile vrouwen vinden en een vrouw die nog overtuigd moet worden (niet echt moeilijk). Nogal een ouderwetse manier om een seksuele musical te maken, maar daar zat hem dan wel weer de humor in.

Verder is het gewoon een degelijk gemaakte film. Donens musicals hebben altijd wat meer schwung en camerawerk dan de meeste genregenoten. Zo ook On the Town, maar evengoed is het de minste die ik van hem zag. Dit komt vooral omdat er een echt virtuoos moment ontbrak, zoals de weergaloze balscène uit Seven Brides for Seven Brothers of vele scènes uit Singin' in the Rain. De dansscènes zijn allemaal uitstekend (al loopt Prehistoric Man wat uit de hand wat komische danspasjes betreft), maar geen springt er echt uit (misschien Miss Turnstile). Hetzelfde geld voor de liedjes, die altijd goed, maar nooit écht pakkend zijn. Maar het is verder toch een fijne lichtgewicht musicalcomedy die heerlijk wegkijkt en eigenlijk altijd wel vermaakt. Wel jammer van Munshin. Wat een vervelende acteur zeg.

3,5*

Mag ik deze film nomineren voor film met de meest irritante muziek ooit? Er zullen ongetwijfeld slechtere voorbeelden zijn, maar God wat heb ik me zitten ergeren elkere als de muziek aanzwelde. Aanzwellen is trouwens een understatement, het is een regelrechte bominslag. Ik hoor er hier verder niemand over, maar ik bij mij was de muziek telkens twee keer zo luid als de dialoog. Ik dacht aanvankelijk dat het aan de geluidsinstellingen van mijn tv lag, maar dat bleek niet het geval te zijn. De muziek werd ook op de vreemdste tijden in gezet en als ik geen ondertiteling aan had staan had ik het wel kunnen vergeten om de dialogen te volgen.

Dat euvel terzijde vind ik het vooral een film met sterke, maar zeker ook zwakke kanten. De beste kant van de film is het acteerwerk. Brando is geen favoriete acteur van mij en dat zal hij ook nooit worden. Toch weet hij hier over het algemeen wel te overtuigen en soms is hij zelfs heel krachtig, terwijl het op andere momenten net iets te gestileerd overkomt. Persoonlijk vond ik de belangrijkste mannelijke bijrollen beter. Karl Malden, Lee J. Cobb en Rod Steiger speelden perfect. Saint deed het aardig, maar was theatraler dan de rest van de cast, waardoor ze soms uit een andere film leek te komen.

Het verhaal zelf is vrij standaard, maar wel goed uitgewerkt, met goed geschreven karakters. De scène tussen de twee broers in de taxi mag met recht een van de meest legendarische scènes ooit genoemd worden. Een fantastisch emotioneel hoogtepunt. Tot dan toe vond ik de film ook gewoon heel goed, maar daarna gaat het ietwat mis. Het verbaasde me dat Terry na die dreigingen in de bar gewoon naar huis kon gaan en de volgende dag kon getuigen. Dat vervolgens die buurjongen de Terry's duiven vermoord kwam op mij over als absolute nonsens, zelfs al vond hij Terry een verklikker. Persoonlijk had ik me ook voorbereid op een tragisch einde en ik ben niet zeker over ik dit heroïsche einde wel echt vind passen.

Niemand hier lijkt het aangekaart te hebben, maar de film is ook bekend omdat Kazan hem gebruikte om zijn zich te verantwoorden voor zijn actie waarin hij collega's verraadde als communisten. Dat geeft een wrang smaakje hieraan, want nu staat een groep maffioso ineens symbool voor communisten en zelfs Kazan collega's. Persoonlijk vond ik het verklikken van Terry heldhaftig, maar dat van Kazan toch echt niet..

Al met al toch een lichte tegenvaller. Er zit genoeg goeds in voor een mooie score, maar de 3,5* die ik aanvankelijk wou geven is misschien iets te hoog. Ik ga voorlopig maar voor een dikke 3*. Geen slechte film dus, maar ook niet de perfecte film die veel critici erin zien.

Hoewel het aardig lang heeft geduurd voordat ik Once zag had ik er altijd hoge verwachtingen van. Het is echt zo'n film waar veel mensen je graag over vertellen als was het een soort geheim dat alleen zij kennen, maar toch juist met jou willen delen. De liedjes had ik intussen al meerdere malen voorbij horen komen, maar de film stond nog op de wachtlijst.

Misschien doordat anderen zo'n speciale aura om Once geplaatst hadden, maar hoe dan ook viel het ietwat tegen. Het is een schattig klein filmpje, in zowel positieve als negatieve zin. Ik hou wel van kalme, voortkabbelende projectjes als dit met acteurs die vooral zichzelf lijken te zijn en gewoon hun ding doen. Daar zit hem ook een probleem in, want juist die authenticiteit miste ik in Markéta Irglová. Haar performance vond ik te gemaakt schattig, een beetje te veel het excentrieke, ultra-lieve meisje van 101 indie-films. Ze is geen professionele actrice en dat merk je, terwijl Glen Hansard juist wel heel geloofwaardig overkomt. Zo lang ze zingt of muziek maakt heb ik geen problemen met Irglová, maar tijdens de dialogen werd de magie toch vaak verpest. Ook keuzes om haar op een bepaald moment in pluizige dierensloffen over straat te laten lopen of haar een stofzuiger te laten meeslepen werken averechts. Je merkt dat Carney en Igrlová haar iets te hard aandoenlijk proberen te maken.

Echter, de muziekscènes zijn ontegenzeggelijk mooi. Eigenlijk vond ik de scènes in de tweede helft in de opnamestudio nog het leukst. Vermakelijk om die mensen met een passie zo'n plaat te zien opnemen. Ook wel verfrissend na tientallen films over ego's die botsen tijdens zoiets. Daarbij, de performances zijn gewoon uitstekend. Mooie liedjes, al wist ik dat al voor de film. Als verhaal over beginnende muzikanten met grote dromen is het aandoenlijk op een oprechte manier.

Toch, het voelt allemaal net iets te vluchtig aan. Echt sterk hangen blijft Once bij mij niet een ook dat warme gevoel dat velen hier aan overhouden heb ik tijdens het kijken niet gehad. Ik voel me kil om het te zeggen, maar helaas was Once voor mij vooral een aangenaam tussendoortje dat ik waarschijnlijk snel zou vergeten als mensen de titel niet zouden blijven fluisteren.
3*

One Hour Photo werd vaak genoemd als een van Williams' beste films na zijn overlijden en stond al lang op mijn lijstje. Het blijkt inderdaad één van zijn betere rollen te bevatten. Net als Adam Sandler in Punch-Drunk Love datzelfde jaar is het niet eens zozeer dat Williams zo'n enorm andere kant van zichzelf laat zien (wel meer dan Sandler overigens, maar Williams is sowieso een betere acteur) als wel dat veel van zijn personage hier in een totaal andere context geplaatst wordt en er zo nieuw licht op geworpen wordt. Bij Williams viel het altijd op dat hij graag geliefd wilde worden in zijn films. Dat is grotendeels waar zijn persona om draaide. Hier wordt dit gegeven gebruikt voor een karakterstudie van iemand die compleet alleen is en Romanek neemt dit serieus. Daarom voelt dit aan als een thriller.

Toegegeven, de climax komt ook uit een thriller en is wat minder interessant. Dit is misschien niet het type verhaal waar er gegrepen moest worden naar een bedreiging met een mes en zelfs een korte achtervolging met de politie. Het doet wat afbreuk aan het slome tempo en de aandacht voor sfeer en psychologie. Wel is de laatste twist, dat Sy vooral onbenulligheden in plaats van perversiteiten in het hotel heeft gefotografeerd, een aardige. Het ging toch vooral om het bang maken dus en hij hield duidelijk niet van werkelijk vieze dingen fotograferen. Daarvoor ging het hem te veel om de kunst. Soort van omgekeerde Peeping Tom.

Het is vooral een goede karakterstudie, enorm geholpen door het spel van Williams. Wat hem zo effectief maakt is dat hij aan de ene kant wat vreemd overkomt, maar op een subtiele manier. In de scènes in de winkel functioneert hij sociaal prima. Het is alleen dat hij steeds net iets meer zich opdringt aan de familie, wat uiteindelijk creepy wordt. Grappig eigenlijk hoe eng zoiets is. The Cable Guy gebruikte dit uitgangspunt al effectief, voor donkere humor. Mensen die te hard proberen onze vriend te zijn zorgen ervoor dat we ons ongemakkelijk voelen. Bij One Hour Photo wordt zo iemand echter menselijk en grotendeels begrijpelijk gemaakt.

De stilering van de film is wat typisch, maar met name de winkel werd toch wel erg mooi gebracht. Het geeft een wat ongemakkelijke sfeer en benadrukt de leegte van het leven van Sy goed. Dat echter alles van de ideale familie in enorm warme tinten werd gekleurd, ongeacht of Sy erbij was of niet, was misschien wat al te flauw en nadrukkelijk, al deert het niet veel.

In ieder geval makkelijk om te zien waarom dit één van Williams meest geliefde films is geworden. Romanek heeft er helaas nauwelijks op voortgeborduurd, al vond ik Never Let Me Go best goed.
4*

Zo zie je een anderhalf jaar geen enkele film van Billy Wilder en zo zie je er twee in een week. Maar als ze zo leuk zijn als One, Two, Three maakt het niet uit hoeveel ik er in een week zie.

Ik heb vooral veel respect voor Wilder als scriptschrijver. Zijn scripts zijn ongeloofelijk scherp en komisch en weten het maximale uit het verhaal te halen. Stalag 17 was een tragikomedie, Some Like It Hot een gewoon luchtige komedie en One, Two, Three is een satire. En satire is iets wat Billy Wilder op het lijf geschreven is. Het script is vlijmscherp en zit vol met heerlijke stereotyperingen.

De Duitsers doen alsof er geen oorlog geweest is, maar hebben tegelijkertijd in grote behoefte aan orders en worden een tikkeltje nostalgisch als ze aan de tijd van Hitler terugdenken. De Sovjets zijn schreeuwende mannen die constant de idealen van het communisme propageren, maar eigenlijk liever in kapitalistische westen wonen. Daartussenin staat James Cagney als slimme Amerikaan. Maar ook hij komt er niet goed vanaf, want eigenlijk is het maar een smerig mannetje, die alles doet voor promotie. Niemand komt er goed vanaf in Wilders film. Al vond ik het wel leuk dat Cagney uiteindelijk toch zijn promotie kreeg. Andere regisseurs zouden Cagney tot inzicht laten komen of hem straffen voor zijn harde aanpak. Wilder blijft heerlijk cynisch door Cagney overal mee weg te laten komen. Ook leuk dat de communisten verdacht worden van brainwashing, maar uiteindelijk is het Cagney die de communistische jongen brainwasht en er een kapitalist van maakt.

Cagney is overigens briljant in deze film. Hij bezit een geweldige komische timing. Cagney staat nu nog hoger aangeschreven bij mij dan eerst. De bijrollen zijn, zoals we verwachten van een Wilderfilm, sterk gecast, zowel qua acteertalent als qua uiterlijk.

Heerlijke komedie dus. Lekker vlug, zoals in die tijd gewoon was. Het razende tempo uit deze film wordt alleen overtroffen door His Girl Friday. Enige minpunt is dat de tijd op klok van Cagney's kantoor wel erg snel vooruit loopt. Maar dat is ook geen ramp.
4*

Voor lang niet iedere film die ik ga zien heb ik vaste verwachtingen, maar bij Only God Forgives wisselde dit wel erg sterk. Het feit dat het van de maker van Bronson en Valhalla Rising is was een plus, dat het teveel gehyped werd omdat vooraf gedacht werd dat het op volgens mij overschatte (maar verder best leuke) Drive zou lijken was een min. Vervolgens kwam die enorm slechte receptie in Cannes, waarna ik de prachtige trailer zag, die op zijn beurt dan weer geen goed beeld zou geven van de uiteindelijke film. De wisselende reacties hier zeiden me ook niets.

De film zelf valt gelukkig de positieve kant uit. De trailer is inderdaad niet representatief, maar in ieder geval is het eindproduct even sfeervol, zei het op een andere manier. Het beste aan Only God Forgives vond ik hoe het me onderdompelde in een duistere, sinistere, surrealistische en zelfs bijna magisch-realistische sfeer. Het plot is simpel (en de hier soms geroemde symboliek vond ik oké, maar niet bijzonder indrukwekkend), maar Refn weet het met behulp van beeldtaal en muziek van veel mysterie te voorzien, waarbij vooral de suggestie dat de agent een bovennatuurlijk wezen is goed uitpakt.

Daarbij is het bijna een opeenstapeling van prachtige scènes, met als hoogtepunt dat tweegevecht tussen Julian en de agent. Erg knap gefilmd. Dat Julian dat gaat verliezen staat eigenlijk meteen al vast, maar in dit geval maakt die wetenschap de scène juist sterker. De film mag thematisch dan vrij simpel zijn (er zitten zo weinig elementen in dat wat er wel is makkelijk te plaatsen valt), Refn en zijn cast en crew weten er wel leven in te blazen en voor mij de gevoelens van Julian over te brengen. Vind dit eigenlijk een betere acteerprestatie van Gosling dan in Drive, zelfs al is hij wat minder actief en niet specifiek de hoofdrol. Juist dat twijfelende en betrokkene weet hij goed over te brengen, met nauwelijks woorden. Vrij uniek personage ook voor een film als deze. Jammer dan wel dat hij aan het einde de buik van zijn moeder opensnijdt en daarin gaat voelen. Dat is net een symbolische scène te veel en veel te nadrukkelijk.

Kristin Scott Thomas is overigens ook goed, maar wel vreemd dat ze aanvankelijk vooral publiciteit kreeg omdat ze een wandelend scheldkanon zou zijn. Bijna alles wat ze zegt is hard, maar echte scheldwoorden gebruikt ze niet veel. Ach, deze film heeft toch al veel vreemde publiciteit. Het beste is om zelf te gaan zien wat het is. In mijn geval beviel het zeer.
4*

Wat zijn de beste films van Jarmush toch fijn. Ik mag hem over het algemeen sowieso heel erg, maar wanneer hij echt op dreef is komt hij met zoiets aan als Only Lovers Left Alive. Kennelijk ontoegankelijk voor het grote publiek, maar stiekem misschien de gemakkelijkste films om te bekijken, want ze zijn zo enorm relaxed.

Misschien moet het gewoon je smaak zijn, maar die lome rock-muziek, steden bij nacht, melancholische ondertoon en droge humor liggen gewoon enorm in mijn straatje. Hier voegt Jarmush er nog wat vampieren aan toe, wat leuk materiaal oplevert over het verstrijken van tijd en wat parallellen met junkies worden gemaakt, maar het moge duidelijk zijn dat dit niet op de eerste plaats gaat over bloedzuigende ondoden. Zo'n scène in Tanger waarin een Oosters meisje staat op te treden in een cafeetje, daar draait de film om. Tanger is sowieso een mooie locatie, al is het vervallen Detroit al helemaal een geïnspireerde keuze. Jarmush had net zo goed alleen Tilda Swinton en Tom Hiddleston door deze stad kunnen laten wandelen met dezelfde soundtrack op de achtergrond en dit zou nog steeds een fantastische film zijn geweest. Ik vond de cinematografie en dan vooral de belichting heel sterk, evenals de sets. De casting is perfect.

Het enige wat ik iets minder vond was het constante refereren aan allerlei oude culturele ijkpunten. Op zich heb ik daar niets op tegen, maar hier wordt het zo vaak gedaan dat het niets anders wordt dan hippe namen laten vallen. Het helpt ook niet dat alles wat genoemd is op z'n jongst van de jaren '70 is. Alles daarna wordt negatief benoemd. De twee vampieren hier zijn al op z'n minst zo oud als de middeleeuwen en hebben affectie voor alle tijden, maar kennelijk niet meer voor de laatste dertig jaar die als we het mogen geloven de meest vervelende ooit zijn. Je merkt dan vooral dat Jarmush zelf wat op leeftijd begint te raken.

Niettemin is dit verder misschien wel mijn favoriete film van hem. Iets aan de algehele sfeer trekt me hier enorm aan en hij perfectioneert hier zijn stijl.

4*

Vooral leuk eigenlijk dat een film als deze eens in Nederland gemaakt wordt. Jammer dan weer dat hij niet uitstijgt boven een hele reeks films waar ik aan moest denken, waaronder het werk van Wes Anderson, Roy Andersson, Alex van Warmerdam en zelfs een aflevering van The Simpsons met een vergelijkbaar uitgangspunt. Todd Solondz hoort wellicht ook in dit rijtje thuis, maar op de een of andere manier heb ik nog nooit een film van Solondz gezien (buiten één scène van Happiness om), maar dit is wel ongeveer wat ik van hem verwacht.

In principe Michiel ten Horn hier veel goed. Veel grappen zijn leuk, de gestileerde aanpak werkt goed, de muziek is vaak fijn en enkele castleden springen er positief uit, net name Dierickx, Gareisen en Kas. Het is dan ook erg vermakelijk om naar te kijken. Maar de film mist echte scherpte. De humor komt voort uit gemakkelijke karikaturen die nooit echt gaan leven, iets wat extra teleurstellend is aangezien Ten Horn dit gebaseerd zou hebben op ervaringen uit zijn eigen jeugd. Het is ontegenzeggelijk moeilijk om dit soort humor over te brengen en tegelijkertijd een gevoel van pijn of melancholie erin te stoppen. Ik weet niet in hoeverre Ten Horn hierin geïnteresseerd was, maar het ontbreek een beetje. Meer bizar-poëtische momenten zoals de titelscène waren ook welkom geweest. Het is eveneens vreemd hoe hij bijna 90% lang voor pure spot gaat en aan het einde plotsklaps gaat voor genegenheid voor zijn familie, waar enkele personages ineens menselijkheid mogen tonen. Te weinig, te laat. En eerlijk gezegd had ik gehoopt dat die Veit om zou komen bij die brand. Daar stuurde de film even op aan en zou de perfecte afsluiter zijn geweest, maar Ten Horn is ook hier te mild. De hele film eindigt met een sisser.

Aardig, maar niet essentieel. Wel hoop ik dat hier in Nederland meer mee geprobeerd wordt in de toekomst.
3*

Overdreven sentimentele film die ook nog een sterk steunt op schattigheid. Dus waarom werkt het? Ik weet niet wat het is, maar animatiefilms, vooral Japanse, komen vaak weg bij mij met dit soort zoetsappigheid, terwijl ik er doorgaans niet tegen kan en ik niet één speelfilm kan noemen die op een zelfde manier werkt. Toegegeven, de eerste scènes, waarin we de romance tussen de vrouw en de wolf zien opbloeien waren wel even slikken, want die waren irritant lief, met erg slechte dialogen. Gelukkig komt de focus al snel op de kinderen te liggen en dan passen zo'n dingen al snel wat beter.

Er valt genoeg op aan te merken, van soms wat al te bombastische muziek, simplistische symboliek en een neiging naar kitsch die ontbrak in de vorige films Mamoru Hosoda. De scène waarin de moeder accepteert dat haar zoon het wolvenleven kiest is daar een goed voorbeeld van. Maar dat is ook één van de weinige scènes na de openingsromance waarin het niet werkt, want voor het grootste deel is het erg aanstekelijk allemaal. Aan charme geen tekort, maar het is vooral het oog voor detail die Wolf Children maakt. Dan bedoel ik niet eens zozeer in animatie, maar in de vertelling, die de keuzes van de personages aannemelijk maakt en waarbij echt nagedacht lijkt te zijn wat voor een problemen het opvoeden van half wolf/ half mensen oplevert (een goede educatiefilm dus voor mensen die soortgelijke kinderen krijgen).

Erg sympathiek filmpje in ieder geval, iets waar Hosoda ook wel in uitblinkt. Hier kan ik wel vier kleine sterren aan kwijt.

Voor de tweede maal weet Argento me helemaal in te palmen in een genre dat me zelden ligt. Hij doet iets met de sfeer dat me grijpt. Niet alleen maar typische horror-grauwheid, maar gewoon een spel met kleur en hij weet ook enorm goed zijn omgevingen te kiezen. Het verhaal is misschien slecht (om nog maar te zwijgen van het acteerwerk), maar dit werkt ook bijna als een soort groteske koortsdroom. Surrealistisch is het niet, maar ergens voelt het wel bijna zo aan. Vooral tijdens de moordscènes komt Argento helemaal tot leven, maar met zijn rusteloze camera geeft hij de gehele film een zwier. Die raven in de opera zijn al helemaal fantastisch.

Wel jammer dan dat er zo'n zwak einde aan vastgeplakt zit. Compleet andere sfeer en nergens op gebaseerd, behalve misschien het idiote idee dat bij horrorfilms de moordenaar nog eens terug moet komen. Ik snap wat Argento probeert met het slot: aantonen dat de hoofdfiguur gek is geworden. Het is echter zo geforceerd gedaan en het komt ook zo plots aanwaaien dat het niet werkt. Het slechte acteren helpt ook niet mee.

Verder is het echter wel een sterke film. Laat logica varen en neem het bloedbad.
4*

Overigens kreeg ik de indruk dat raven niet dol zijn op operamuziek.