Opinions

Vraag mij wat de beste filmscène aller tijden is en zonder enige twijfel zal ik zeggen dat het voor mij de slotscène is van City Lights. Chaplin beschouwde het zelf ook als het emotionele hoogtepunt uit zijn oeuvre en mede daardoor beschouwen veel filmkenners deze film als het hoogtepunt uit zijn zeer indrukwekkende oeuvre. Je kunt die slotscène op YouTube vinden, maar doe dat alsjeblieft niet. Het is de bekroning van een eenvoudig, maar intelligent geconstrueerd verhaal.
Charlie ontmoet een vriendelijke bloemenverkoopster [Virginia Cherrill] en laat al zijn charmes op haar los wanneer hij met zin laatste centen een bloemetje van haar koopt. Het meisje blijkt blind te zijn en door een misverstand denkt ze dat Charlie een miljonair is. ’s Nachts, wanneer hij een bankje aan het water zoekt om te overnachten, ontmoet hij een stomdronken miljonair die zichzelf wil verdrinken. Charlie weet hem te stoppen en uit dank neemt de miljonair hem in huis en geeft hem een smak geld. De volgende dag zoekt Charlie het bloemenverkoopstertje op en koopt een gigantische bos bloemen, waardoor er een vriendschap ontstaat tussen de twee. Maar wanneer hij terugkeert bij het huis van de miljonair, is die man weer nuchter, kan hij zich Charlie totaal niet herinneren en gooit hij hem op straat! Wanneer Charlie leest over een wonderoperatie waardoor het blinde meisje haar gezichtsvermogen terug kan krijgen, belooft hij de operatie te zullen betalen en neemt hij allerlei klusjes aan in een poging het geld bij elkaar te krijgen, ook al betekent dit dat hij haar dan zal moeten verlaten om haar niet te laten merken dat hij niet is wij zij denkt dat hij is.

Net als in “Modern Times” dient het verhaal deels als een framework voor losse sketches, die Chaplin tot in de perfectie uitwerkte. In 1931 was de filmindustrie volledig overgegaan op geluid en ook Chaplin heeft deze mogelijkheid of overwogen, maar uiteindelijk kwam hij tot de conclusie dat het zwervertje niet zou kunnen spreken, omdat daarmee de universele aantrekkingskracht van het karakter verloren zou zijn gegaan. Chaplin neemt de geluidsfilm in de openingsscène op briljante wijze op de hak. Hierin onthullen drie hoogwaardigheidsbekleders, die elk kort iets zeggen tegen het aanwezige publiek, een standbeeld waarop Charlie blijkt te slapen. De woorden van deze mensen zijn vervangen door een geluidseffect. Wat ze zeggen is immers totaal niet van belang voor de film, dus dialoog is volstrekt overbodig. En even later trekt Chaplin zelf letterlijk een lange neus naar de filmindustrie! De film zit vol gedenkwaardige momenten, of het nou gaat om Charlies vergeefse pogingen om als straatveger grote dieren te vermijden, de scène waarin hij zijn handen wast en een collega zijn zeep aanziet voor iets anders, of zijn etentje met de miljonair [die hem in beschonken toestand behandelt als zijn beste vriend] waarin hij probeert een sigaar te roken en spaghetti te eten. Maar het komische hoogtepunt van de film is die waarin Chaplin een deal sluit met een bokser: ze geven een show weg en delen vervolgens het prijzengeld. Het loopt echter mis wanneer Charlies handlanger er voor de wedstrijd tussenuit knijpt en de organisator een andere tegenstander aanwijst. Het daarop volgende gevecht doet denken aan The Champion, die hij in 1915 maakte, maar toont aan hoeveel Chaplin sindsdien had geleerd. Het is een geniale combinatie van slapstick en ballet waarbij je je lachen niet in kunt houden. Aan het eind van de scène doet Chaplin iets wat typisch is voor deze film: hij eindigt de scène met een totaal onverwachte wending die juist daardoor bijzonder effectief is. Chaplin houdt de emoties van de kijker op meesterlijke wijze in de hand en laat City Lights moeiteloos overgaan van komedie naar drama en weer terug.
Chaplin kon eigenlijk altijd goed overweg met zijn vrouwelijke tegenspelers, maar tussen Cherrill en Chaplin wilde het niet boteren. Toen Cherrill het in haar hoofd haalde om te melden dat ze de set eerder moest verlaten wegens een kappersafspraak, besloot Chaplin haar zelfs te ontslaan! Hij deed een screentest met Gloria Hale, met wie hij The Gold Rush had gemaakt, maar moest toch terug komen op dat besluit omdat het simpelweg teveel tijd en geld zou kosten om scènes opnieuw te filmen met Hale. Op de DVD uit de Chaplin Box staat die screentest, waarin Hale de beroemde slotscène speelt. Het is fascinerend om te zien hoe haar spel zich ontwikkelt, maar het versterkt toch de overtuiging dat de kracht van die scène heel veel te danken heeft aan het volstrekt natuurlijke spel van de onervaren Virginina Cherill. Dus houdt de zakdoeken maar bij de hand voor dat legendarische einde waarvoor ik geen superlatieven kan bedenken die recht doen aan de kracht van die scène.

Hopeloos gedateerd filmpje is een opeenstapeling van SF-clichés voorzien van een veel te laag budget. De post-apocalyptische kostuums zijn ronduit hilarisch en ontnemen de hele film van enig recht om serieus te worden genomen. Is er iemand die hier wél een touw aan vast kan knopen, overigens?

'Raqqa Is Begin Slaughtered Silently' is een burgerjournalistiek project gestart door een groep jongeren en docenten om de propaganda die IS sinds 2014 verspreidde over Raqqa, de stad waar de medewerkers vandaan komen, met gevaar voor eigen leven te weerspreken met hun eigen films en foto's. Een paar van hen komen in 2015 naar New York om namens alle direct betrokkenen de International Press Freedom Award in ontvangst te nemen. Regisseur Heineman gebruikt dit als ijkpunt en toont ons hoe de oorlog in Syrië en het verzet van de groep de levens (heeft) beïnvloed(t) van de mannen die ze vertegenwoordigen bij de uitreiking.
Sober gefilmd, zonder visuele fratsen en voorzien van een even sobere, maar effectieve soundtrack, stelt Heineman niet de boodschap, maar de mensen centraal. Dat neemt niet weg dat de film veel archiefbeelden gebruikt, bestaande uit een combinatie van confronterende IS-filmpjes van executies en verminkte lichamen, zelfverheerlijkende IS-propagandafilms en amateurbeelden die burgers zelf maakten en daarmee het door IS geschetste ideaalbeeld sterk ontkrachten. Heineman filmt de journalistieke helden op de meest intieme momenten (één van de meest veelzeggende scènes zit tegen het einde, wanneer Hussam een paniekaanval probeert tegen te gaan met een sigaret) en liet de mannen op hun meest kwetsbare momenten zien. Het beeld dat blijft hangen is het beeld dat Hussam schetst bij zijn ontvangstspeech: dit zijn gewone burgers die uit liefde voor hun stad, hun land en hun volk zich hebben neergelegd bij het feit dat ze op elk moment vermoord kunnen worden. IS heeft tevergeefs geprobeerd ze het zwijgen op te leggen door familie, vrienden en medewerkers te executeren en oproepen te doen tot moord, maar dat versterkt alleen maar het gevoel dat er voor de mensen van 'Raqqa Is Being Slaughtered Silently' geen weg terug meer is. Een integere, pakkende, relevante, onvergetelijke documentaire die je gezien moet hebben en die voor velen een nieuw perspectief toevoegt aan het beeld van het conflict in Syrië.

Jonathan Gold was in 2007 de eerste restaurantcriticus die een Pulitzerprijs, één van de meest prestigieuze journalistieke prijzen ter wereld. Deze documentaire toont Gold terwijl hij in zijn woonplaats Los Angeles op bezoek gaat (en een hapje eet) bij restaurants die de meeste van zijn voorgangers en tijdsgenoten over het hoofd zien. Gabbart spreekt met restauranteigenaren, vrijwel allemaal met een migratieverleden, die het leeuwendeel van hun succes toeschrijven aan het feit dat Gold hun restaurant bezocht en daar in lovende, poëtische bewoordingen over schreef in de LA Times. Een vermakelijk kijkje in het leven van een restaurantcriticus, maar ook een studie naar de manier waarop restaurants culturen bij elkaar kunnen brengen en de invloed die deze eetgelegenheden hebben op het persoonlijke en sociale leven in veelal gemarginaliseerde buurten. Dat is best interessant, maar door de gebrekkige structuur van deze documentaire voelt dit al gauw als een herhaling van zetten. Na een uur is de rek er wel uit, ook al eindigt Gold met een prachtige lezing uit eigen werk.

Op 18 maart 1997 schiet undercoveragent Reese [Keith Szarabajka] na een woordenwisseling en een achtervolging een zwarte man dood. Detective Russell Poole [Johnny Depp] ontdekt tijdens het onderzoek dat het slachtoffer eveneens een agent was en dat die was geïnfiltreerd bij Death Row Records. Die onthulling versterkt Pooles vermoeden dat de politie zélf wellicht betrokken was bij de dood van Notorious B.I.G. , eerder die maand. Dit biografische misdaaddrama toont hoe Poole jarenlang probeerde de waarheid te achterhalen en hoezeer zijn reputatie en zijn persoonlijke leven daaronder lijdden. De zaak komt jaren later opnieuw aan het rollen wanneer een volhardende journalist [Forest Whitaker] zich in de zaak vastbijt. Depp en Whitaker zijn goed in wat een intrigerende, spannende thriller had kunnen zijn. Helaas verzandt het scenario van Christian Contreras teveel in geouwehoer en is er te weinig actie waardoor het eindresultaat vrij teleurstellend is. Gebaseerd op het gelijknamige non-fictieboek van Randall Sullivan.

Er is een aantal indrukwekkende explosies en stunts, maar zoals gebruikelijk bij een rampenfilm (zeker als 'ie voor TV is gemaakt) gaat deze film ten onder aan een ondermaats scenario. Wanneer een man wordt gepasseerd voor promotie bij de raffinaderij waar hij werkt, besluit hij een hoop gas te laten ontsnappen waardoor er maar een vonkje nodig is om een enorme brand te veroorzaken die de hele stad bedreigt. Een jaar voor zijn legendarische rol in Airplane! speelt Leslie Nielsen een heroïsche burgemeester en helden uit de Gouden Eeuw van Hollywood Henry Fonda (als de brandweercommandant die binnenkort met pensioen gaat) en Ava Gardner (als een controversiële TV-commentator en presentatrice) voelden zich ook genoodzaakt om acte de présence te geven in dit matige pulpwerkje.

Mamoulian voorziet dit misdaaddrama van een visuele stijl die doet denken aan een zwijgende film. Het camerawerk van Lee Garmes is bij vlagen indrukwekkend. Coopers vertolking is onevenwichtig, maar Sidney is uitstekend in haar eerste hoofdrol. Lukas is goed gecast als even charmante als gladde gangsterbaas en Guy Kibbee valt op in een serieuze rol als Sidneys oom die zijn nichtje laat opdraaien voor een moord die hij heeft gepleegd. Bovendien is dit de eerste film die gebaseerd is op een verhaal van Dashiell die één van de sleutelfiguren zou worden van de neo-noir. De technische beperkingen maken dit onvermijdelijk gedateerd en de kleinere rollen zijn niet geweldig bezet, maar er valt genoeg te genieten om de tekortkomingen te vergeven.

Republic Pictures staat bekend om de degelijkheid van de films, een studio die met weinig middelen een grote hoeveelheid onderhoudende films heeft gemaakt die echter zelden de klassieke status krijgen. Dit is een uitstekend voorbeeld, want de cast bevat geen grote namen, de sets zijn sober en er zijn geen groots opgezette sets. Het gaat om verhaal en om karakter en op die gebieden scoort deze bescheiden, maar zeer onderhoudende thriller uitstekend. Gig Young doet denken aan Sterling Hayden, één van de grootste namen uit het film-noir genre en is uitstekend in de hoofdrol. Mala Powers is een effectieve femme fatale en Steve Fisher zorgde voor een complexe, boeiende thriller. Natuurlijk oogt het allemaal low-budget, maar dit is een schoolvoorbeeld van hoe je met weinig middelen maximaal rendement kunt behalen.

Vijf jaar nadat de van oorsprong Argentijnse auteur Daniel Mantovani [Oscar Martinez] een opmerkelijke toespraak gaf bij het in ontvangst nemen van de Nobelprijs voor Literatuur slaat hij de ene na de uitnodiging af. Behalve die van zijn geboorteplaats Salas voor een ceremonie waarbij hij tot ereburger van het stadje wordt benoemd. Hoewel zijn jeugdvriend Antonio [Dady Brieve] er nog altijd woont en getrouwd is met Daniels jeugdliefde Irene [Andrea Frigerio] voelt Daniel, die al decennialang in Europa woont, zich niet thuis in Salas. Al snel merkt hij dat de tijd (helaas) heeft stil gestaan en dat bijna iedereen iets van hem wil. Droogkomisch drama vol excentrieke personages, visuele grappen en vlijmscherpe observaties en spitsvondigheden. Martínez en Brieva zijn voortreffelijk, evenals Manuel Vicente als de kruiperige burgemeester en Nicolás De Tracy als intimiderende en zich bizar gedragende Roque.

Texas en Californië hebben zich afgescheiden van de VS en hebben zich verenigd in het Westelijke Leger om de strijd aan te gaan met het Amerikaanse leger. Ook Florida heeft de onafhankelijkheid verklaard. Journalist Joel [Wagner Moura] en fotograaf Lee [Kirsten Dunst] besluiten naar Washington D.C. af te reizen in de hoop op een interview met Amerikaanse president [Nick Offerman]. Ze krijgen gezelschap van journalistieke zwaargewicht Sammy [Stephen McKinley Henderson] en van de jonge, ambitieuze fotograaf Jessie [Cailee Spaeny]. Garland kiest er bewust voor om geen enkele verklaring te geven voor het conflict en heeft zich duidelijk laten inspireren door Apocalypse Now en The Killing Fields. Afgezien van wat twijfelachtige special effects (iets te veel militaire helikopters) is dit technisch voortreffelijk. Wat ontbreekt is een verhaal en iemand om sympathie voor te hebben: de journalisten zijn niet meer dan opportunisten. Daarnaast is er een bizarre soundtrack en een abrupte, onbevredigende ontknoping. Het enige dramatische hoogtepunt komt van Jesse Plemons, als een werkelijk angstaanjagend lid van een militia.

Kort nadat tiener Laura [Denisse Azpilicueta] spoorloos is verdwenen, wordt haar moeder Cielo [Arcelia Ramírez] benaderd door een jonge man [Yahir Alday] die eist dat ze 150.000 peso's betaald in ruil voor de veilige terugkeer van haar dochter. Maar na de betaling krijgt ze haar dochter niet terug. Ze besluit de hulp in te roepen van Lamarque [Jorge A. Jimenez], die over een netwerk en de middelen beschikt om meer te doen. Maar daarmee begeeft ze zich in een gebied waar de grenzen tussen goed en kwaad – zowel moreel als juridisch – steeds vager worden. Legt op pijnlijke wijze bloot hoe het systeem in elkaar zit, waarmee de Mexicaanse misdaad zelfs de braafste burger voor het karretje weet te spannen. Spannend misdaaddrama met een prachtige hoofdrol voor Ramírez.

Mislukte mix van komedie, satire en romantiek met een grillig spel van Helms dat vooral te wijten is aan Montiel, die blijkbaar zelf niet wist hoe serieus hij zijn eigen scenario moest nemen. Soms lijkt hij serieus commentaar te willen leveren, bijvoorbeeld op de manier waarop toevallige passanten ongevraagd op YouTube komen en hoe oppervlakkige televisieprogramma's ze eveneens ongevraagd bombarderen tot 'beroemdheden'. Dat is zonder twijfel een relevant, maatschappelijk probleem. Maar elke keer als Eddie Krumble [Helms] oprechte emotie lijkt te vertonen, verpest Montiel het moment met een karikaturale grap. Seyfried doet haar best in haar ondankbare rol als love interest.

De veertigjarige Clarita [Wendy Chinchilla Araya] wordt binnen de Costa Ricaanse dorpsgemeenschap gezien als een soort heilige maagd Maria die mensen door middel van aanraking kan genezen van hun kwalen. Clarita raakt echter gefascineerd door de komst van Santiago [Daniel Castañeda Rincón] die bij haar gevoelens opwekt die ze nog nooit heeft ervaren en haar een kans biedt om zich te bevrijden van de strikte religieuze moraal. In streng Katholieke gemeenschappen (zoals in Costa Rica) doet dit wellicht de wenkbrauwen nog fronsen en het is niet onaardig geacteerd, maar voor een Europees publiek is dit bepaald niet origineel en eerlijk gezegd vrij oubollig. Een wit paard als symbool voor onschuld en puurheid? Buh!

De heerschappij van de Titanen kwam aan een einde toen broers Zeus [Liam Neeson], Poseidon [Danny Huston] en Hades [Ralph Fiennes] de macht overnamen. Vissers Spyros [Pete Postlethwaite] en Marmara [Elizabeth McGovern] vinden Perseus [Sam Worthington] drijvend in een mand op zee en voeden hem op als hun eigen zoon, niet weten dat hij de zoon van Zeus en (dus) een Halfgod is. Wanneer de mensen zich keren tegen hun oude Goden dreigt Hades [Ralph Fiennes] The Kraken op de mensen los te laten, tenzij ze bereid zijn om Prinses Andromeda [Alexa Davalos] te offeren. Perseus to the rescue in deze mengelmoes van mythologische figuren en verhalen is de moeite waard dankzij een aantal indrukwekkende actiescènes met nog altijd indrukwekkende special effects met de confrontatie met Medusa [Natalia Vodianova] als absoluut hoogtepunt.

Het bizarre succesverhaal van Action Park, een pretpark niet ver van New York City geleid door een man voor wie veiligheid nadrukkelijk secundair was aan actie. Extreem gevaarlijke attracties, waanzinnige omstandigheden en vele dagelijkse verwondingen bleken geen belemmering te zijn voor het succes van Action Park. Voormalige werknemers en vaste gasten kijken terug op hun ervaringen met behulp van ironische animaties: CEO Andrew Mulvihil betaalde zijn jonge werknemers $100,-- als ze nieuwe attracties telden, ook al liepen die vaak verwondingen op door de onbezonnen ontwerpen. Deze documentaire toont aan waarom dit park desondanks zo populair was bij jongeren, alsmede hoe het kan dat het ondanks de grote hoeveelheid ernstige ongelukken lange tijd ongestoord open kon blijven. Meer een stukje 80s-nostalgia dan een scherpe journalistieke veroordeling, ook al komen nabestaanden van enkele dodelijke slachtoffers aan het woord. Het tekent wellicht de verschillende ervaringen van de betrokkenen, waarvan velen met een glimlach terugkijken op een krankzinnige periode uit hun leven, maar die luchtige benadering is moeilijk te slikken.

Wat krijg je als een methodeacteur zich nadrukkelijk gaat bemoeien met een formulematige wraakactiethriller? Het antwoord is deze verschrikking met Brody in de titelrol, een vuilnisman met een duister verleden die volledig door het lint gaat na de dood van een schattig meisje [Chandler DuPont]. De scène waarin hij met een ijzeren staaf iedereen in een nachtclub te lijf gaat, hoort thuis in een B-film, maar met Brody als coscenarist komt daar een tragisch achtergrondverhaal bij waar de actieliefhebbers zeker niet op zitten te wachten. Gewelddadig en zwaar op de hand.

In 2019 is Sandra Pankhurst een Australische bekendheid die regelmatig te gast is bij conferenties om te spreken over haar bijzondere levensverhaal. Financieel aan de grond begon ze zich eind jaren 80 aan te bieden om dat schoon te maken wat niemand anders wil schoonmaken: woningen die smerig zijn als gevolg van onder meer moord, zelfmoord, verzamelwoede of andere problemen. Hoewel ze door het inademen van allerlei giftige gassen een ernstige longaandoening heeft opgelopen, leidt Sandra nog altijd persoonlijk haar bedrijf, waar mensen werken die vaak zelf een traumatische achtergrond hebben en een bijzonder soort voldoening vinden in dit werk. Pankhurst mag dan de centrale figuur zijn, maar dit is vooral een indringende oproep tot het omkijken naar de vergeten medemens en een eerbetoon aan een vrouw voor wie compassie de belangrijkste drijfveer in haar leven werd. Dat laatste blijkt boven alles uit Sandra’s zoektocht naar haar biologische moeder, die haar bij haar geboorte afstond.

Peter Greene is voortreffelijk als Peter Winter, een schizofreen die het instituut waar hij jarenlang is behandeld verlaat. Hij keert terug bij zijn moeder in de hoop via haar op het spoor te komen van zijn dochter, die zijn moeder via een adoptiebureau heeft laten adopteren. Maar Peters geestelijke instabiliteit veroorzaakt impulsief gedrag (zelfmutilatie, geweldsexplosies) waardoor hij verdacht wordt van een ongewone moord die in de buurt is gepleegd.

Greenes fenomenale vertolking wordt versterkt door de inventieve regie van Kerrigan, die door middel van intelligente camerastandpunten en een neurotische soundtrack de ernstige verwarring van de hoofdpersoon voelbaar weet te maken zonder de aandacht af te leiden van zijn hoofdpersoon. Het verhaal is complex, de film uitdagend, maar vooral intrigerend. Een uiterst intelligent psychologisch drama die er op unieke wijze in slaagt schizofrenie zowel inzichtelijk als voelbaar te maken.

Jack [Clive Standen] vergezelt houthakker Sam [Alec Baldwin] voor een klus diep in het oerwoud. Het tweetal stuit op een drugslaboratorium en moet vechten op leven en dood, zeker nadat Jack een sporttas vol geld steelt. Flashbacks onthullen dat deze confrontatie niet helemaal op toeval berust, maar verklaren natuurlijk waarom Jack zoveel lichamelijk letsel overleeft in deze stompzinnige eenmansleger-actiethriller vol erbarmelijke special effects.

Er zijn vaker films gemaakt over de psychologische effecten van de betrokkenheid bij het uitvoeren van de doodstraf, maar in haar tweede avondvullend film probeert regisseur/scenarist Chukwu het verhaal rondom de laatste kans op clementie van een wegens moord veroordeelde gevangene van uit meerdere perspectieven te vertellen. Gevangenisdirecteur Bernadine Williams [Alfre Woodard] verbergt haar emotie achter een façade van zakelijkheid, terwijl haar echtgenoot Jonathan [Wendell Pierce] wanhopig probeert die façade te doorbreken. De ter dood veroordeelde Anthony Woods [Aldis Hodge] klampt zich vast aan de hoop die zijn advocaat Marty Lumetta [Richard Schiff] hem biedt, maar Marty lijkt zijn vechtlust te verliezen. De aandacht voor een bewaker, de gevangeniskapelaan en de nabestaanden van het slachtoffer is bijzonder en Alex Castillo en Danielle Brooks maken indruk als respectievelijk een ter dood veroordeelde wiens executie rampzalig verloopt en Anthony's vriendin die hem voor het eerst sinds zijn arrestatie opzoekt. Voortreffelijk geschreven en geacteerd, maar zowel Chuwku als Woodard bewaren het beste voor het laatste in een perfecte symbiose van scenario, acteerwerk en regie.

De 17-jarige Cleo [Anna Franziska Jaeger] woont met haar broertje Bruno [Ishaq El Akel] bij haar oma [Yolande Moreau] sinds zij een verkeersongeluk overleefde waarbij haar ouders om het leven kwamen. Ze probeert wanhopig haar leven op te pakken en ontmoet tijdens één van haar nachtelijke escapades de 30-jarige Leos [Roy Aernouts] met wie ze bevriend raakt. Maar Leos verbergt een groot geheim. Goed geacteerd en fraai gefilmd psychologisch drama tart de wetten van de geloofwaardigheid met toevalligheden en een zwak slot. Moreau is buitengewoon als de grootmoeder die probeert twee kinderen op te voeden terwijl ze zelf nog volop in de rouwfase zit.

In 1992 maakte Kevin Smith een videoboodschap voor zijn ouders waarin hij aankondigde het ouderlijk huis te verlaten om een filmopleiding in Vancouver te volgen. Hij maakte die opleiding weliswaar niet af maar met de hulp van een aantal vrienden (en een baantje in de plaatselijke supermarkt naast een videotheek) wist hij voor iets meer dan $27.000 de film Clerks te maken. Hij was tevens een drijvende kracht achter het succes van zijn vrienden Ben Affleck en Matt Damon met Good Will Hunting. 25 Jaar na zijn doorbraak is Smith nog altijd actief in film, maar ook op televisie, staat hij regelmatig in het theater tegenover fans en heeft hij een veelbeluisterde podcast. Smith is ontegenzeggelijk een charismatische persoonlijkheid en zijn succesverhaal inspireert nog altijd aspirant-filmmakers. Maar na 80 minuten begint dit teveel te rieken naar nepotisme en hunker je eigenlijk naar iemand die de stortvloed aan lofuitingen over en weer eens onderbreekt, al is het maar met een vleugje kritiek.

Wanneer Randal [Jeff Anderson] na een hartaanval maar net aan de dood ontsnapt, besluit hij dat het de hoogste tijd is om zijn grote droom waar te maken: een film over de mensen en de incidenten die hij heeft meegemaakt in al die jaren dat hij in de winkel werkt. Uiteraard vraagt hij mede-eigenaar Dante [Brian O’Halloran] en collega Elias [Trevor Fehrman] om mee te helpen, maar vooral Dante heeft andere zaken aan zijn hoofd. Liefdevolle terugblik op de tijd waarin Kevin Smith zijn legendarische debuutfilm Clerks maakte waarin zoveel mogelijk acteurs (ook die in piepkleine rollen) terugkeren om die scènes opnieuw te spelen. Duidelijk gemaakt voor en door fans van Clerks en die zullen hier ongetwijfeld van genieten. Het scenario is duidelijk dat van iemand die sinds 1994 zijn doorbraak de nodige levenslessen heeft geleerd en dat maakt dit sowieso tot een waardige sequel, ook al moet je Clerks en bij voorkeur ook Clerks II gezien hebben om de lol hier van in te zien. Uiteraard draaft een keur aan bekende namen op voor een cameo.

Gestresste vader Andrew [Stephen Merchant] roept met tegenzin de hulp in van zijn buurman (en tegenpool) Dev [Asim Chaudhry] om de enige nog beschikbare speelgoedeenhoorn te halen die hij zijn dochtertje heeft beloofd. Merchant en Chaudhry zijn een amusant duo, maar het afgezaagde scenario en Palmers onsubtiele regie voorkomen dat deze kerstkomedie je in de bijbehorende stemming brengt.

Haar vader is uit beeld en haar moeder [Sienna Guillory] moet veer werken. Daarom zit Emily [Derby Camp] opgescheept met haar onvolwassen oom Casey [Jack Whitehall] die echter niets kan doen aan haar eenzaamheid. Na een bezoek aan de mysterieuze dierenwinkel van een oude man [John Cleese] blijkt een kleine rood hondje zich verstopt te hebben in Emily’s tas. Emily weet haar oom over te halen om het beestje pas de volgende dag terug te brengen, maar dan blijkt Clifford te zijn uitgegroeid tot een reus van een hond. Dat leidt tot komisch bedoelde perikelen die de interesse wekken van Tieran [Tony Hale] die Clifford wil gebruik voor wetenschappelijk onderzoek. De schmierende Whitehall is het slachtoffer van de nodige poep- en plasgrappen die het niveau van de humor typeren. Het stroperige, brave verhaal is waarschijnlijk wel verteerbaar voor de allerkleinsten onder ons. De rest zal zich storen aan het valse sentiment en aan de matige CGI.

De even grensverleggende als controversiële Franse regisseur Gaspar Noé weet je bijna anderhalf uur mee te laten slepen in de wereld van een aantal ambitieuze, jonge dansers die zich in een leeg schoolgebouw voorbereiden op een niet nader gedefinieerd optreden. De repetitiedag wordt afgesloten met een feest, waarin deze jongeren lekker los mogen gaan op de muziek van DJ Daddy onder het genot van een hapje en een (non-alcoholisch) drankje. Maar blijkt dat iemand LSD heeft toegevoegd aan de punch die iedereen heeft gedronken, verandert de sfeer radicaal. De schuldige is snel aangewezen en buiten gewerkt, maar dat is het begin van een werkelijk waanzinnige trip. Ruim 15 jaar na zijn veelbesproken "Irreversible" weet Noë opnieuw een film af te leveren die werkelijk weet te schokken, met één belangrijk verschil: deze keer maken de schokken deel uit van een narratief dat gezien kan worden als een analyse van de Franse samenleving - zeker wanneer Noë in de slotscène onthuilt wie de veroorzaker is van alle ellende. Die lijkt namelijk nogal sprekend op een bekend Frans persoon! Het is jammer dat Noé in de laatste 10 minuten zijn hand overspeelt en toch (weer) vervalt in effectbejag, maar dat is de enige reden om deze film geen 5 sterren te geven. De soundtrack is fantastisch en de danssequenties - waaronder een geniale update van de filmstijl van Busby Berkeley - een lust voor oor en oog.

Stanley Kubrick haalde deze film hoogstpersoonlijk uit de roulatie nadat de politie hem had geadviseerd om zijn afgelegen huis in Engeland te verlaten wegens aanhoudende, serieuze bedreigingen. A Clockwork Orange kwam veelvuldig negatief in het nieuws, omdat verschillende jongeren misdaden pleegden die geïnspireerd zouden zijn door de film: een jongen schopte een oude zwerver dood, een groep jongens, verkleed als Alex en zijn ‘droogs’, sloegen een andere jongen in elkaar en andere groep jongens verkrachtte een 15-jarig Nederlands meisje terwijl ze “Singin’ In The Rain” zongen. Kubrick was geschokt dat jongeren zijn film op deze manier misbruikten en besloot de vertoning van zijn eigen film te verbieden. Pas na zijn dood in 1999 was de weg vrij voor een herontdekking en ontdekte een nieuwe generatie filmliefhebbers dit meesterwerk. En nog steeds is A Clockwork Orange een film die vaak als argument naar voren komt in het eeuwige debat over de vraag of geweld in films [negatieve] invloed heeft op kijkers. De ironie is dat Anthony Burgess, de schrijver van het gelijknamige boek, hierin zijn persoonlijke ervaringen verwerkte [zijn vrouw was slachtoffer van een verkrachting] en met het boek juist duidelijk wilde maken dat iedere mens een vrije wil heeft en dat het gebruiken van geweld een keuze is. Kubrick liet Burgess de eerste versie van het scenario schrijven, maar wees dat af en koos voor een dubbelzinnig einde dat ik uiteraard niet ga verraden.

Alex Delarge [Malcolm McDowell] is de leider van een bende ‘droogs’ die zich regelmatig – en onder invloed van ‘Drencrom’, in de vorm van Moloko Plus – uitleven in de vorm van vechtpartijen, verkrachten en brutale overvallen. Ze overvallen een schrijver [Patrick Magee], waarbij Alex hem mishandelt terwijl hij ‘Singin’ On The Rain’ zingt en daarna verkracht hij diens vrouw [Adrienne Cori]. Wanneer Dim [Warren Clarke] en Georgie [James Marcus] hun onvrede uitspreken over de manier waarop Alex leiding geeft, grijpt hij weliswaar keihard in, maar Dim en Georgie nemen wraak door Alex er in te luizen bij een volgende overval. Alex wordt veroordeeld, maar krijgt kans op strafvermindering wanneer hij zich vrijwillig aanmeldt voor ‘The Ludovico Treatment’, een behandeling waarmee de minister-president hem denkt te kunnen ‘genezen’ van geweld.

Malcolm McDowell geeft één van de meest iconische vertolkingen in de hoofdrol, die ervoor zou zorgen dat hij de rest van zijn carrière steeds varianten op deze rol zou spelen. Het heeft hem geen windeieren gelegd, want 46 jaar later is hij nog steeds volop actief in film- en TV-producties. De film zit ook vol met iconische beelden, vooral in de eerste helft van de film. Het openingsshot waarin we Alex en zijn ‘Droogs’ in de Korova Milk Bar zien zitten op stoelen met een bijzonder ontwerpen, het prachtige shot waarin de ‘Droogs’ een tunnel inlopen waar ze een dronkelap in elkaar slaan en het shot waarin Alex, met de broek naar beneden, kruipend op de grond de mishandelde schrijver toespreekt met de woorden: “Viddy well, little brother. Viddy well!” Onvergetelijk is ook de versneld afgespeelde scène waarin Alex seks heeft met twee jonge meiden onder de klanken van een razendsnelle versie van Rossini’s Willhelm Tell Overture.

De film is een ware tour-de-force voor Malcolm McDowell, die werkelijk geleden heeft voor de kunst. ‘The Ludivico Treatment’ is feitelijk een martelwerktuig en Kubrick dwong McDowell deze marteling lange tijd te ondergaan: de wanhopige kreten van zijn karakter zijn dan ook maar voor een deel gespeeld. Maar het meest schokkend is de scène waarin Alex na zijn behandeling bij toeval Dim en Georgie tegen het lijf loopt, die nog een appeltje met hem willen schillen. Ik kan de scène niet verraden natuurlijk, maar houdt de stopwatch maar gereed en bedenk je dat Kubrick nooit tevreden was met één take! De sets, de kostuums en de make-up van deze film zijn fantastisch. Patrick Magee geeft een bizarre, maar uiterst knappe vertolking weg als de mishandelde schrijver en ook Aubrey Morris laat een onuitwisbare indruk achter als Deltoid, Alex’ reclasseringsambenaar – of iets wat daarvoor moet doorgaan. Maar het is McDowell die hier de grootste indruk achter laat en ervoor zorgt dat het liedje “Singin’ In The Rain” opeens hele andere beelden bij je oproept dan een vrolijk dansende Gene Kelly. Maar daarover is het laatste woord nog niet gesproken!

Doorgewinterde beveiliger Sam [Rapace] krijgt opdracht de steenrijke, verwaande erfgename Zoe Tanner [Nelisse] te beschermen en moet al gauw al haar ervaring gebruiken om in leven te blijven. Zoes stiefmoeder Rima [Indira Virma] heeft Sam weliswaar ingehuurd, maar omdat zij verwacht had zélf de zeggenschap te krijgen over het bedrijf van haar overleden echtgenote, is het de vraag of zij te vertrouwen is.

Een flinterdun achtergrondverhaaltje brengt Sam en Zoe 'closer', maar Jewson houdt het tempo hoog en er zijn veel actiescènes waarin Rapace nog maar eens bewijst haar spreekwoordelijke mannetje te staan in het moderne actiegenre. Verstand op nul en laat je lekker meeslepen.

Boerenzonen Léo [Eden Dambrine] en Rémi [Gustav de Waele] zijn al jaren elkaars beste vrienden. Maar wanneer ze bij elkaar in de klas komen te zitten tijdens hun eerste jaar op de middelbare school vragen klasgenoten zich hardop af of de jongens wellicht een stel zijn. Daardoor neemt Léo iets meer afstand van Rémi met als gevolg dat de twee boezemvrienden steeds meer hun eigen weg gaan. Het scenario overtuigt nooit volledig, maar Dhont weet voortreffelijk spel uit de jonge Dambrine te ontlokken en ook Dequenne en Léa Drucker (als de respectievelijke moeders) maken indruk. Fraai camerawerk ook van Frank van den Eeden in deze hommage aan Truffauts Les Quatre Cents Coups waaruit Dhont de slotscène in grote lijnen kopieerde.

Roy Neary [Richard Dreyfuss] is een gewone Amerikaan die op een dag getuige is van een vreemd fenomeen dat hij niet kan plaatsen en vooral niet van zich af kan zetten. Hij droomt sinds deze ‘encounter’ van een soort rots die hij obsessief probeert vorm te geven, in de hoop erachter te komen wat het precies is of wat het betekent. Zijn veranderde gedrag leidt tot grote verwarring bij zijn gezin, waarbij vooral zijn echtgenote Ronnie [Teri Garr] weinig begrip kan opbrengen voor Roys bizarre houding. Roy krijgt alleen steun van Jillian [Melinda Dillon], die tijdens haar zoektocht naar haar spoorloos verdwenen zoontje Barry [Carrey Guffey] hetzelfde fenomeen heeft waargenomen. Bovendien blijkt ook zij dezelfde visioenen te te hebben als Roy.

Kort nadat Ronnie en de kinderen Roy hebben verlaten en Barry is ontvoerd door ruimtewezens, ontdekt Roy eindelijk wat zijn droom betekent. Samen met Jillian reist hij naar Devil’s Tower en de twee zijn vastbesloten te ontdekken wat er precies is gebeurd in de hoop daarmee ook Barry terug te kunnen vinden.

Er is een sleutelrol voor de Franse regisseur François Truffaut, één van de meest invloedrijke en gerespecteerde filmmakers van zijn generatie. Spielberg wilde hem per se hebben, ook al had Truffaut geen acteerervaring en was hij zo onzeker over zijn Engels dat hij het niet in het openbaar durfde te spreken. Maar Truffaut blijkt perfect gecast als de NASA-expert die het onderzoekt leidt naar de mysterieuze verschijningen en contact weet te leggen door middel van muzikale communicatie. Componist John Williams, wiens legendarische score voor “Jaws” hem tot Spielbergs huiscomponist maakte, kreeg de opdracht een motief van 5 noten te bedenken en hoewel de uiteindelijke keuze volgens Williams en Spielberg een geval was van ‘bij gebrek aan beter’ zul je die noten niet gauw vergeten. Natuurlijk, het motief speelt een sleutelrol in de film en wordt tientallen keren herhaald, maar aangezien “Close Encounters” dit combineert met spectaculaire special effects, waarbij niemand minder dan Douglas Trumbull – één van de belangrijkste medewerkers aan Kubricks SF-meesterwerk “2001 – A Space Oddyssey” – de grenzen van de special effects nog eens wist verleggen.

Dreyfuss en Dillon zetten uitstekend werk neer en Spielberg wist op geraffineerde wijze een prima vertolking uit de toen drie-jarige Carrey Guffey te krijgen, maar de ‘close encounters’ uit de titel zijn in elk opzicht de hoogtepunten uit deze film. Het einde is verfrissend optimistisch, al frons je wellicht je wenkbrauwen bij de keuze die Dreyfuss op het einde maakt. Maar dit is ontegenzeggelijk een sleutelfilm uit het SF-genre en ééntje die je dus gezien moet hebben.