Opinions

Als Westernliefhebber is het bijna onmogelijk om je niet bewust te zijn van de klassieke status van deze Western als centrale film van het genre, maar ook als ik daaraan voorbij ga zie ik een oude maar nog altijd springlevende film die qua plot, clichématige maar ijzersterke karakteriseringen met momenten voor iedereen, knappe vertolkingen, sfeervolle interieurs, fotografie en tempo (zowel vaart als pacing) nog altijd met de beste meekan. Die eerste pijl komt nog altijd als een briljante schok, en het is leuk dat ik steeds zat te wachten op de scène waarin Hatfield zijn ware aard zou tonen, terwijl hij tot en met het (zijn) einde nobel blijft. De climactische shoot-out is misschien net wat te summier. Mooie chemie tussen Wayne en Trevor, terechte Oscar voor Mitchell, en het begin van de gouden periode van de Western met Ford en Wayne als centrale figuren aan de twee kanten van de camera.

Toen Howard Hawks in 1940 onder de titel His girl Friday een remake van The front page (1931) maakte, schreef de filmcriticus Otis Ferguson: "The main trouble is that when they made The front page the first time, it stayed made." En in principe geldt hetzelfde voor deze remake van het klassieke origineel uit 1939, want daarzonder zou dit misschien wel zijn beschouwd als een niet spectaculaire maar verder degelijke actie-western. Zoals het er nú voorstaat kan deze remake de vergelijking met John Fords klassieker wat mij betreft niet doorstaan, vooral dankzij Alex Cord die het best aardig doet maar wiens laffe zuinige mondje en ongunstige uiterlijk het mij onmogelijk maken om met hem mee te leven (zoals mij wel lukte met John Wayne, hoezeer ik hem ook geen sympathieke of sterke acteur vind), maar ook een beetje door Bing Crosby die bijna de hele film Bing Crosby speelt en alleen bij de bevalling even zijn lollige maniertjes laat varen (en dan bijna meteen ook de film steelt).
        Pluspunten zijn de redelijk goede casting van de overige personages (met Slim Pickens die een prima Andy Devine neerzet), de mooie fotografie, de vrij sterke climax die in het origineel geheel en al off-screen plaatsvindt, en het opmerkelijk mooie moment wanneer Hatfield Dallas bedankt voor de manier waarop ze Mrs Mallory bij de bevalling heeft bijgestaan. Ook opmerkelijk: bij de verwisseltruc wanneer Robert Cummings de tas met de tienduizend dollar steelt laten regie en/of montage het achterwege om de kijker daar middels een aparte close-up nog even op te attenderen, hetgeen mijzelf het fijne gevoel gaf dat ik serieus werd genomen. (Over de massale slachting waarbij de Indianen zich zonder na te denken steeds maar weer zoveel mogelijk in de baan van de kogels van de blanken werpen (en dan komen ze even later nog eens terug voor een tweede portie!) heb ik het maar niet.) Al met al toch best aardig.

Deze film bestaat voor mij uit één negatief en twee positieve elementen. Het negatieve element bestaat uit de boertige humor, vooral het personage van Animal vind ik af en toe pijnlijk onleuk. De positieve elementen daarentegen zijn de spannende plot (wie is de mol en hoe zal hij worden ontmaskerd) en de fantastische rol van William Holden als antiheld, echt één van de beste rollen die ik ooit heb gezien. Toen hij de Oscar kreeg werd wel gezegd dat dat vooral was omdat hij hem drie jaar eerder níét voor Sunset Boulevard had gekregen, maar ik vind deze rol toch ook ijzersterk. "If I ever run into any of you bums on a street corner... just let's pretend we've never met before."

Eigenlijk zou de rol van Sefton door Kirk Douglas worden gespeeld: "[Billy Wilder] did ask me to play the lead in Stalag 17. I'd seen the play, and thought it had lots of weaknesses. I didn't realize what Billy would do with the movie. Bill Holden played the part and won an Oscar. I was dumb." (uit zijn autobiografie The ragman's son)

Het blijft een genot om naar die magnifieke koppen te kijken, zelfs gedurende langere tijd, en dat is maar goed ook, want net als bij bijvoorbeeld de "geloofstrilogie" van Bergman kan de kijker hierbij wel eens een andere ervaring van tijd (en vooral van hoe die al dan niet verstrijkt) krijgen. Dat geloof is ook hier een belangrijk thema, want zowel Schrijver als Wetenschapper lijkt elk geloof in wat dan ook verloren te hebben, en dan kan ook Stalker ze niet goed meer helpen. Ook in Nostalghia is dat geloof natuurlijk belangrijk, het geloof van de hoofdpersoon dat het zin heeft om een brandende kaars naar de overkant van het water te brengen – wat dat betreft lijkt het wel alsof Stalker naar die film vooruitwijst, maar het zal vermoedelijk meer te maken hebben met Tarkovski's eigen ideeën.

        Visueel ongelooflijk indrukwekkend, vooral het post-industriële landschap dat er zo "bleak" uitziet (ik kan even geen Nederlands woord verzinnen dat dezelfde betekenis en bovendien ook dezelfde klankwaarde bezit), en de muziek draagt onnoemelijk bij aan de sfeer van vervreemding en desoriëntatie. Grote minpunt is voor mij de manier waarop Schrijver en Wetenschapper hun overtuigingen op tafel leggen: ze worden zo wel èrg de spreekbuis voor clichématige archetypes, en voor mij ligt de waarde van deze film meer in de briljante vormgeving en het gevoel van totale onthechtheid dan in hun "filosofische" discussies. Desalniettemin in mijn boekje toch een meesterwerk: ik heb niet altijd zin om Stalker te bekijken, maar als ik er eenmaal aan bezig ben word ik toch weer volledig Tarkovski's wereld ingezogen. Wat dat betreft heeft hij toch een totaal uniek oeuvre.

Prachtige film die nu eens niet de rise & fall toont maar alleen de neergang, met het schrijnende contrast dat de studio's in 1953 geen brood meer zien in Laurel en Hardy terwijl inferieure komieken als Abbott & Costello nog altijd triomfen vieren en Norman Wisdom juist in opkomst is. Mooi hoe ze ook in kleinere zaaltjes hun klassieke en inmiddels al tot in den treure gespeelde sketches nog vol inzet blijven spelen, en hoe liefdevol de mannen gedurende de hele film toch met elkaar blijven omgaan, tótdat ze elkaar op die receptie in het Lyceum eens goed de waarheid zeggen... Een ontroerende melancholische sfeer die nog eens versterkt wordt doordat ik al bijna vanaf het begin niet Coogan en Reilly zag maar het magische duo in hoogsteigen persoon, en dat niet alleen vanwege de (verbluffende) fysieke gelijkenissen, maar ook en vooral vanwege die kleine gebaren en stembuigingen die mij zo bekend voorkomen uit hun briljante films. Superbe spel van beide acteurs, in andere woorden.

De eerste film die ik van Rob Reiner zag, en één van de films uit het rijtje dat hem een tijdje tot een favoriet regisseur maakte; nog altijd volg ik hem, maar het niveau van This is Spinal Tap, déze film, When Harry met Sally, A few good men en The American president (en voor sommige mensen ongetwijfeld ook nog Misery, alles 1983-1995) heeft hij voor mij toch niet meer gehaald. Het meeste over Stand by me is hier al gezegd, en ik deel de algemene waardering, hoewel het nostalgische aspect voor mij minder telt dan de psychologische laag van de vier jongens, hun vriendschap, hun ontwikkeling en hun problemen – het melkverhaal dat IH88 al noemt komt inderdaad hard binnen. Ook veel herkenning: zelfs als volwassene krijg ik het benauwd bij de vraag hoe het nu verder moet met de vier jongens in de wetenschap dat de zeven engerds onder leiding van (de zeer effectieve) Kiefer Sutherland ongetwijfeld ergens verhaal komen halen... de film gaat daar verder niet op in.

        Een (zeer) afwijkende mening valt te lezen in Movies on TV and videocassette 1991-1992 (ed. Steven H. Scheuer), waarin wordt geklaagd over de "schmaltz" die Reiner hier van begin tot einde opdient; Reiner weet zijn jonge acteurs tot mooie vertolkingen te bewegen, maar zoals hun personages zijn geschreven "they resemble participants in a sensitivity training workshop more than adolescent boys." Maar het is dan ook maar de vraag of de film enige vorm van serieus realisme beoogt, ook al zijn dit dan (zogenaamd) op werkelijkheid gebaseerde herinneringen – misschien zijn jeugdherinneringen ook juist wel de beste garantie voor niet-realistische portretten.

        Overigens, normaal ben ik vrij huiverig voor die kunstgreep, maar is er ooit een film geweest waarin een voice-over méér gerechtvaardigd was?

Eigenlijk zitten we niet naar een film met Val en Doc te kijken maar naar een film met Al Pacino en Christopher Walken, net zoals het samenspel van Pacino en De Niro het unique selling point van Righteous kill was. Verder niks mis mee aangezien de mannen naar behoren acteren, en meer dan dat zelfs, want af en toe schemert de tragische dimensie die je in de film zou kunnen lezen door de vriendelijke humor heen. (Zaten de Aristotelische eenheden van tijd, plaats en handeling er opzettelijk in?) Maar over het geheel genomen raakte de serieusheid toch een beetje bedolven onder de meligheid (inbreken in een apotheek op zoek naar Viagra, Alan Arkin die twee jonge vrouwen smachtend achterlaat, een begrafenis midden in de nacht met behulp van een "geleende" shovel), en het introduceren van een verkrachtingsslachtoffer dat er tamelijk onaangedaan onder blijft is binnen zo'n humoristisch kader eigenlijk enigszins onsmakelijk. Kortom, gemengde gevoelens na afloop.
 

Het blijft natuurlijk toch een beetje een draak, maar tot halverwege hadden Cooper en Gaga me stevig beet met hun geweldige spel en zijn uitstekende regie. Dan komt er opeens een passage waarbij zij het ene moment nog zegt dat ze haar haar niet wil blonderen en dat haar producer haar moet laten zijn wie ze is, en een seconde later zingt ze geen intieme singer/songwriter-liedjes meer maar stompzinnige wegwerphitjes, staat ze dansjes in te studeren, is haar haar oranje geverfd en is ze opeens, nou ja, de echte Lady Gaga. Vanaf die onwaarschijnlijke ontwikkeling ben ik nooit meer helemaal in de film gekomen, en die afsluitende aanstekerballade maakte het er ook niet beter op. Gemengde gevoelens dus, maar het acteerwerk was meer dan uitstekend.

Leuke film waarin de oude sage nieuw leven wordt ingeblazen. Ik ben zelf nooit een "Trekkie" geweest en kon hier dus redelijk blanco ingaan, zonder te vinden dat Pine geen Shatner is of dat Quinto het niet haalt bij Nimoy; wel vond ik ze allebei wat jong voor hun rollen, en het zijn geen van beiden ook acteurs waar ik graag naar kijk, maar binnen die parameters deden ze het toch naar behoren. De grote gastrol in de ijsgrot stal echter de show, en de schurk is ronduit onsmakelijk. Al met al een leuke reboot die het kinderlijke van de TV-serie behoudt zonder kinderachtig te worden.

Prima derde deel van deze reboot, met ditmaal een invalshoek vol chaos en desoriėntatie, eerst de onverwachte en gedetailleerde vernietiging van de Enterprise, daarna de diaspora van de bemanning en de pogingen van de geïsoleerde groepjes hi-tech-crewleden om in een lo-tech-biotoop te overleven. Spectaculaire CGI bij de aanval van Kralls "bijenzwerm". Wel mis ik een goede "menselijke" hoofdschurk in de traditie van Eric Bana en Benedict Cumberbatch (en die waren allebei geweldig); pas wanneer Uhura hem op dat oude filmpje identificeert zie ik dat onder de make-up en prothesen van Krall niemand minder dan Idris Elba schuilgaat, en dat vind ik toch een beetje verspilling van diens imposante mimiek. De rol van Bones daarentegen wordt steeds leuker, en Karl Urban speelt het zó serieus dat ik soms denk dat hij zèlf echt verontwaardigd is.

Wat mij betreft het beste deel van de reboot tot nog toe, vooral dankzij een nare Benedict Cumberbatch en de fantastische CGI wanneer diens ruimteschip de stad binnendendert. Ook verder fraai gefilmd met een aardig plot, een sexy potentiële-love-interest en goede vertolkingen, hoewel ik inmiddels wel een beetje genoeg heb van die flauwe accenten van Simon Pegg en Anton Yelchin.

Met de eerste 18 Marvel-films uit Phases 1-3 heb ik de fout (of de onhandigheid) begaan om ze niet in de juiste volgorde te zien, zodat veel van de verbindende lijntjes omtrent plot, personages en Infinity Stones mij eigenlijk zijn ontgaan, en pas toen ik de films in de juiste volgorde herzag kon ik ze op hun waarde schatten en waarderen. Met die ervaring in het achterhoofd, en geïnspireerd door de twee fabuleuze en zeer gedetailleerde "Making Of"-boeken van Paul Duncan (The Star Wars Archives Episodes IV-VI 1977-1983 en The Star Wars Archives Episodes I-III 1999–2005), heb ik nu ook de Star wars-saga vanaf het begin gekeken in plaats van lukraak de losse films in willekeurige volgorde tot me te nemen en dan te zeggen "dat ik ze allemaal wel heb gezien".
        Ik ben oud genoeg om de allereerste Star wars in de bioscoop te hebben gezien toen het woord Episode nog niet in de titel zat, maar ik vond het allemaal wat te flauw en te weinig serieus. Desalniettemin is het duidelijk waarom deze film zo populair werd en zoveel ikonische popcultuur-verwijzingen opleverde die zelfs een belletje zullen doen rinkelen bij wie deze film nooit gezien heeft: Darth Vader, "May the Force be with you", R2-D2, Yoda, de stem van James Earl Jones en het krakelingenkapsel van Princess Leia. Het evidente vertelplezier, het tempo, de bordkartonnen maar ijzersterke personages, het contrast tussen de gravitas van Alec Guinness en het cynisme van Han Solo, de humor, en last but not least de opzwepende muziekthema's van John Williams werkten allemaal samen om hier een onvoorstelbare blockbuster van te maken.
        Kritiekpuntjes heb ik genoeg: de dialogen en het acteren zijn soms wat simplistisch, de muzikanten in de kroeg in Mos Eisley zijn enorm flauw, de aanwezigheid van niet één maar twee personages met een onverstaanbare taal die een ander personage de gelegenheid biedt om daar met iets grappigs op te reageren is gewoon dubbelop, de manier waarop Ben de patrouille in Mos Eisley zover krijgt dat die hen doorgang verleent is melig, met die hele Force kan ik niet zoveel, en dat ene shot van het verkoolde skelet van een lid van Luke's familie is eigenlijk te gruwelijk voor de toon van deze film. Maar uiteindelijk vallen al die bezwaren toch weg in de flow van de film, zeker nu ik hem kijk met de voorkennis van wat er later zal gaan komen: het gepraat over de vader van Luke bijvoorbeeld krijgt een extra lading voor wie de rest van de saga kent, en het gekibbel tussen Leia en Han krijgt een extra dimensie als je weet hoe het hen later zal vergaan.
        In de twee voornoemde boeken over de eerste twee trilogieën gaat Paul Duncan dieper in op Lucas' beweegredenen om deze film(s) te maken, op zijn inspiraties (onder andere Joseph Campbells The hero with a thousand faces en Kurosawa's Hidden fortress) en op de thematiek. Wellicht zal de (jonge) bioscoopbezoeker de fijnere nuances van dat laatste aspect niet helemaal hebben meegekregen, maar de mateloze populariteit van de negen officiële films, de spin-offs en de televisieseries (om nog maar te zwijgen van de merchandising) en de mate waarin met name Mark Hamill en Carrie Fisher nooit van hun rollen in deze films zijn losgekomen duiden er allemaal op dat Star wars als fenomeen de film van die naam overstijgt. 48 jaar geleden kon ik hier niet veel mee, maar nu ik me er meer voor openstel voel ik me opeens het kleine jongetje dat ik indertijd had moeten zijn.

Het onwaarschijnlijke succes van deze film maakte duidelijk dat er ook 16 jaar nadat de oorspronkelijke trilogie was afgesloten nog een enorme interesse in (en markt voor) het Star wars-universum was. Wat mij betreft is dit echter een kinderachtige en simplistische teleurstelling, met als hoofdrolspelers een klein jongetje, de onuitstaanbare Jar Jar Binks en twee toch gelouterde acteurs die eerder hun scripts lijken op te zeggen dan dat ze echt met volle overgave acteren. Daarnaast is de grote slag tussen CG-legers op het einde eerder lach- dan indrukwekkend, en dat de kleine Anakin in zijn grote-mensen-gevechtsvliegtuig een beslissende rol speelt is te kinderachtig voor woorden.

        Gelukkig zijn er genoeg pluspunten om mijn aandacht niet ál te veel te laten afdwalen: Natalie Portman doet het uitstekend, de race heeft een voorspelbare uitkomst maar ziet er prima uit met veel kleine grapjes en spectaculaire crashes, en er zijn veel mooie sets en FX van droideka's, steden, ruimteschepen en explosies, hoewel het jammer is dat Terence Stamp en Ray Park (als de nare Darth Maul) zo weinig te doen krijgen. Al met al is dit in mijn ogen toch geen waardig begin van een trilogie die gewijd is aan de wording van een superschurk, en dat deze film in de "machete-volgorde" uit de boot zou vallen lijkt me goed verdedigbaar.

        Het volgende zou grappig zijn als het niet zo triest was. In zijn boek The Star Wars Archives Episodes I-III 1999–2005 geeft auteur Paul Duncan een gesprek met George Lucas over het maken van deze trilogie weer. Lucas: "The two main themes are ‘How do you become a bad person?’ and ‘How do you give away a democracy to end up with a tyrant?’ Because they give it away – there’s no coup, there’s no rebellion, there’s no nothing." – Paul Duncan: "They vote it in." – Lucas: "They vote it in, which is what happens in real life."

Prima "tussendeel" dat mooi de (ver)wording van Anakin vormgeeft. Hayden Christensen is niet een acteur die mijn ogen aan het scherm gekluisterd houdt, maar hij weet Anakins half-puberale opstandigheid, frustratie en agressie wel goed over het voetlicht te brengen, en Ewan McGregors formalistische Obi-Wan kan hem duidelijk niet in de hand houden. Mooi psychologisch spel, en Natalie Portman wordt steeds mooier.

        De FX zijn variabel van kwaliteit: bij de achtervolging van Zam Wesell door de lucht houden ze leuk het midden tussen min of meer realistisch en opzettelijk cheesy (die kleuren!), de vechtpartij met de drie monsters in de arena is iets teveel CGI, terwijl de slag op de grond daarna dan weer wat grover en overtuigender is. Gelukkig slechts een minimale hoeveelheid Jar Jar, en er is ook een inventieve sekwens op de lopende band met een letterlijke hoofdrol voor C-3PO, maar het hoogtepunt voor mij zijn toch de scènes met Obi-Wan op het zeer fraai vormgegeven Kamino. Na het teleurstellende Phanton menace maakt dit sterke tweede deel benieuwd naar het slot van deze trilogie.

"A prophecy that misread could have been..." Een heerlijk begin in medias res met een enorme luchtslag of beter gezegd ruimteslag met prima FX, massale explosies, leuk gevonden buzz-droids en een fraai vormgegeven en bijna onsmakelijke generaal Grievous (doet me doet denken aan Jeff Goldblum in en als The fly). Daarna pakt de film goed door (zij het op een lager pitje) met de eerst morele en daarna fysieke neergang van Anakin Skywalker en de fysieke verwording van de Chancellor, en krijgen we meer inzicht in de politieke verwikkelingen rondom de kring van de Chancellor, de Jedi-raad en Anakin (inclusief het morele dilemma van de laatste). Bij de climax neemt de intensiteit weer toe, en hóé, met de horror van Anakin die de Younglings in koelen bloede vermoordt, zijn expliciet weergegeven gruwelijke transformatie op het einde en zijn operatie die er zo mogelijk nog pijnlijker uitziet – stevige momenten voor jonge kinderen. Ook sterk in de details, zoals de onheilspellende muziek bij het gesprek tussen de Chancellor en Anakin in het operagebouw, de perfect bewegende Yoda en de prachtige visuals van de lavaregen op het vulkanische Mustafar. Alleen het acteren blijft enigszins formeel, maar dat werkt het mythische karakter van de films misschien een beetje in de hand. Al met al een geweldige afronding van de sequel-trilogie, en de piepschreeuw van R2-D2 blíjft grappig.
        Producer Rick McCallum over die opnames van Mustafar: "We had a very lucky break in October 2002 when we were conceiving the whole Mustafar sequence. Mount Etna exploded. So I grabbed Ron Fricke, wonderful cameraman, and we rushed off to Italy and within 24 hours we started filming for a week the extraordinary footage that we have on Mustafar of the volcano planet literally exploding in front of our eyes." (in Paul Duncan, The star wars archives: episodes I-III, 1999-2005)

Naar ik heb begrepen is dit laatste deel van de officiële negendelige filmcyclus voor veel die-hard-fans een afknapper omdat het aanvoelt als een lappendeken van herkauwd materiaal. Misschien is het omdat ik niet zo'n die-hard-fan ben, en misschien (ook) wel omdat ik niet zo kritisch ben, maar ikzelf heb me in ieder geval prima vermaakt met dit laatste deel, zij het niet zozeer vanwege een typisch Star wars-gevoel alswel vanwege het plezier om het zien van lekkere actie, fraaie FX, een vlot tempo, aardige verrassingen, sterke personages en goede vertolkingen in een script dat netjes alle eindjes aan elkaar breit. Er zijn leuke scènes wanneer we zien hoe goed de cast inmiddels op elkaar is ingespeeld en hoe goed ze kunnen omgaan met de snelle dialogen (bijvoorbeeld in de sekwens "onder" de woestijn), er zijn een paar nieuwe èn oude bekende gezichten, er is warempel ontroering die ik niet zou verwachten bij een goudkleurige robot wanneer die zijn geheugen laat wissen, er is een fraaie achtervolging in de woestijn (die bij mij zelfs een beetje de vieze nasmaak van die stomme race in The phantom menace wegspoelt), en ik moet elke keer weer hardop lachen bij Poe's "I knew it!" (ook precies goed gebracht door Oscar Isaac). Allemaal genoeg voor ruim twee uur prima filmvermaak, en het Star wars-gevoel heb ik er toch ook wel degelijk bij.

The Empire strikes back wordt dikwijls als de beste van alle Star wars-films gezien: hier op MovieMeter is hij in ieder geval de hoogst genoteerde, op nummer 55 van de top-250, en bij IMDb staat hij zelfs op nummer 15. Grappig genoeg is dit ook een film met een heel eenvoudige structuur in drie bedrijven: eerst het gevecht op en het ontvluchten van de ijsplaneet, daarna Luke bij Yoda en de anderen op de meteoriet (net zoals in The two towers ook een tweedeling van het Fellowship plaatsvindt), en tenslotte de samenkomst op en bij Lando. Toch blijft de film de hele speelduur lang boeiend omdat de verschillende verhaallijnen zo goed zijn uitgewerkt, en Luke krijgt hier ook alle ruimte in zijn (korte) opleiding bij Yoda en zijn confrontatie met Darth Vader. En temidden van alle plotverwikkelingen, actie en humor zou je het bijna vergeten, maar wat ziet deze film er toch prachtig uit met al die fraaie contrasten in de sneeuw, de open lucht en de invriesruimte. Ook veel aandacht voor de details, zoals wanneer Luke van Hoth opstijgt en we even goed kunnen zien hoe zijn gehavende toestel met allemaal losse metalen platen is opgelapt, en de onthulling dat dat rare krompratende wezentje Yoda is blijft ook na vele malen kijken effectief. Leia tot Han: "You do have your moments. Not many of them, but you do have them." Nou, déze film heeft ook z'n momenten, een helebóél zelfs. Alleen die momenten waarop Billy Dee Williams op zijn discolaarzen probeert te rennen, nee…

Toch wel een beetje een domper na het fabuleuze tweede deel. Met de plot, de ontwikkelingen van de personages, de thematiek en de emotionele climaxen (Yoda's sterven en Darth Vader die zijn helm afzet en zo de mens achter het monster toont) is helemaal niets mis, en de FX zijn weer een treetje beter (behalve dan de matige achtergrondprojectie bij de achtervolging op "speeder bikes" door het bos), maar twee belangrijke "werelden" zijn gewoon te flauw voor woorden: het hof van Jabba the Hut heeft een erg hoog Muppet-gehalte, en de Ewoks zijn veel te kinderachtig om een serieuze bedreiging voor de keizerlijke soldaten te vormen. Zo wordt wat niet alleen de afronding maar ook het hoogtepunt van de eerste trilogie had moeten worden wat mij betreft enigszins een anticlimax, ondanks de vele goede elementen, het bevredigende plot en de leuke humor (Han: "How are we doing?" Luke: "Same as always." Han: "That bad, huh?").

Veel kijkers hier en elders lijken dit als een soort officieuze remake van A new hope te beschouwen, maar ik moet bekennen dat ik hier met té veel plezier naar heb gekeken om in het kritische deel van mijn hersenen vergelijkingen te kunnen maken of zelfs overeenkomsten met die eerdere films te kunnen zien. Wat The Force awakens voor mij daarbij vooral de moeite waard maakt is de introductie van drie nieuwe en goed getekende personages die bovendien gespeeld worden door drie ijzersterke en sympathieke acteurs die uitstekend in hun rollen passen en daardoor het beste acteerwerk in de hele Star wars-franchise leveren, de perfect gecaste Daisy Ridley natuurlijk voorop maar de steeds verbaasd kijkende John Boyega en de wise-cracking Oscar Isaac daar vlak achter.
        Een ander pluspunt is natuurlijk de FX, nu echt state-of-the-art en zowel op groot formaat (ruimteschepen, planeten, explosies) als op detailniveau (Maz Kanata) totaal overtuigend, waardoor de film realistischer en geloofwaardiger dan ooit overkomt. Die voortgeschreden techniek helpt J.J. Abrams ook om het tempo hoog te houden, zodat ik door knullige achtergrondprojectie of flauwe animatie nergens "uit" het verhaal word gehaald.
        Wat mij echter vooral verbaasde was de emotionele impact van het terugzien van de personages uit de oertrilogie. Ik heb de Star wars-manie van eind jaren 70 min of meer bewust meegemaakt maar heb me zelf pas de laatste jaren serieus door dit universum laten "opslokken", en ik was oprecht ontroerd door Han's dood, mede door het uitstekende spel van Driver en Ford (hier beter dan ooit) alsmede de reacties van toeschouwers Rey, Finn en Chewbacca. En bij de laatste minuut zat ik toch weer met tranen in de ogen; je zou kunnen zeggen dat dat gebeurt óndanks het feit dat ik de film inmiddels al vier keer heb gezien, maar die emotionele reactie komt vooral omdát ik hem al zo (redelijk) goed ken, want hoe vaker ik hem zie hoe beter ik kan inschatten wat het belang van Luke Skywalker voor de hele saga is en hoeveel het moet betekenen voor Rey om zo'n mythologische figuur nu in levenden lijve te ontmoeten (en misschien ook wel wat het moet betekenen voor Mark Hamill om 32 jaar later die ikonische rol weer op te mogen pakken en die daarbij nu de jeugdige onschuld achter zich heeft gelaten en juist de ontgoocheling van de teleurgestelde oude Jedi moet overbrengen).
        Enige minpuntjes zijn de vertolking van Domhnall Gleeson (hoe is Hux ooit tot de rang van generaal opgeklommen?) en de slotscènes in de sneeuw – die gevechten met lichtzwaarden heb ik onderhand iets te vaak gezien, en als wapen heeft zo'n lichtgevende buis me nooit erg indrukwekkend toegeschenen, ook al kun je er dan mitrailleervuur mee keren. Het zijn slechts kleine smetjes op een film die verder volkomen bevredigt als nieuw begin van een generatie Star wars-personages èn als SF-actie-spektakel.

Een sterk tussendeel met meer ruimte voor Finn en Poe en met een leuk nieuw personage in de vorm van Rose, maar ook met een uitstekend laatste bedrijf met het actiespektakel op de zoutvlakte en bij de mijn op Crait. Mooie lokaties ook, met het prachtige rood van de paleiskamer van Supreme Leader Snoke, en met Luke's eiland op Ahch-To bijna als een apart personage. Centraal in de film staat opnieuw Rey, en net als in de vorige film heb ik grote bewondering voor hoe naturel Daisy Ridley speelt en hoe gemakkelijk ze de film draagt. Haar ontmoetingen met Luke vormen voor mij het interessantste deel van het verhaal, hoewel de dialogen van Yoda ("Ooh, read them have you? Page-turners they were not!") en Benicio del Toro's DJ ("Live free – don't join") ook niet te versmaden zijn. En dan de mooie momenten waarop Luke zich op het einde doet gelden… Zoals gezegd een sterk tussendeel, met genoeg drama om zelfverzekerd op eigen benen te kunnen staan.

Leuk uitgangspunt, en Bette Davis speelt deze rol zoals alleen zij dat kan (geweldig dus), maar het verhaal is veel te voorspelbaar om indruk te kunnen maken, en te weten dat Hollywood in deze jaren ook Sunset Boulevard, All about Eve en The bad and the beautiful (allemaal beter, scherper en onderhoudender) kon voortbrengen maakt The star nog eens extra teleurstellend.

Indertijd kort na de release gezien, niet erg onder de indruk. Nu herzien vanwege de altijd interessante James Spader, maar de film is er helaas niet beter op geworden. Zo'n veelbelovende premisse, en als de mannen dan door de sterrenpoort gaan komen ze uit bij een planeet "in another galaxy far far away" waarvan we precies 1 woestijn, 1 stad, 1 ertsgroeve, 1 paleis en 1 ruimteschip zien – waarom zou Ra daar in godsnaam zijn eeuwigheid willen doorbrengen? De inboorlingen hebben daar duidelijk ook geen zin in, want vanaf dat moment glijdt de film af in een soort romantische revolutie met schreeuwende Arabieren waarbij we gelukkig wel nog steeds mooie shots van stoere silhouetten op woestijnduinen krijgen. Roger Ebert: "Stargate is like a film school exercise. Assignment: conceive of the weirdest plot you can think of, and reduce it as quickly as possible to action movie cliches. If possible, include sun god Ra, and make sure something gets blowed up real good." Student is geslaagd voor project met vlag en wimpel, tevens van filmacademie gegooid.

Ik vond John Carpenter vroeger eigenlijk een nogal overschatte regisseur, maar bij herziening van zijn vroegste werk moet ik die mening toch wel bijstellen. VanStarman ben ik altijd al gecharmeerd geweest, hoewel het meer een lieve dan een echt ijzersterke film is, maar het acteerwerk van Jeff Bridges is zó goed dat het voor mij de hele film naar een hoger niveau tilt. Roger Ebert zegt het heel treffend: "Acteurs proberen soms hun uiterlijk te veranderen; Bridges doet iets trickier en probeert ons ervan te overtuigen dat Jeff Bridges niet door zichzelf wordt bewoond, en ik denk dat hij daar in slaagt." Toen Bridges werd gevraagd hoe hij zich had voorbereid op het spelen van een "buitenaardling", antwoordde hij: "I observed my two young daughters" (maar "in het echt" bestudeerde hij de bewegingen van vogels om hun onhandig ogende gewaggel in zijn fysiek te kunnen verwerken). Een lieve en aandoenlijke film, en (de nu volgende herhaalde constatering moet men deze enthousiasteling voor een nieuw aangeschaft medium maar vergeven) op Blu-ray ziet hij er echt fantastisch uit, ik blíjf me verbazen over hoe "oude" films daarmee opgekrikt kunnen worden.

Hoe kun je nou níét vallen voor een film waarin de hoofdpersonen het nieuwe jaar inluiden op de tonen van Ever fallen in love van de Buzzcocks? Een leuk en lief studentikoos verhaal propvol jonge sterren op weg naar het filmpodium, en ze halen bijna allemaal alles uit hun rollen. Het leukste vond ik toch de frictie en de dialogen tussen James McAvoy en Rebecca Hall, maar ook Dominic Cooper kwam goed over, en de jonge Benedict Cumberbatch vond het kennelijk geen probleem om een enigszins ééndimensionaal personage te spelen. De muziek bevatte allemaal krakers uit mijn studententijd en zette daarmee de periode wel goed neer, maar de overdaad ervan ging me op een gegeven moment wel een beetje tegenstaan – zoals blurp194 hierboven zegt had dat "wel iets dapperder gemogen", en in ieder geval iets minder opdringerig. Maar de film duurt niet te lang, heeft diverse grappige en gênante scènes en eindigt met een mooi moment (hoewel je je kunt afvragen hoe geschikt zij voor hem is), dus ik kon me er toch eenvoudig aan overgeven.

Ontzettend leuk en warme familie-romantiek. Sfeervolle achtergrondopnames waardoor ik echt op de jaarmarkt aanwezig ben, een warme gezinsband, een bijzonder naturelle vertolking van Will Rogers (evenals van Louise Dresser, maar die krijgt nèt iets minder te doen), lieve romantiek tussen Janet Gaynor en de sympathieke Lew Ayres (die ook nog eens Schopenhauer citeert!) en een lekkere snotter-feel-good-slotscène. Een film van inmiddels 87 jaar oud die nog altijd loopt als een trein. Prachtig karakteristiek intiem moment wanneer het hele gezin (inclusief Blue Boy) in de auto op weg naar de jaarmarkt is en vader moeder toedekt tegen de nachtelijke kou. Een klassieker die duidelijk maakt waarom deze regisseur als een meester van Americana geldt.

Een uitgangspunt dat zowel spannend als psychologisch interessant als in humanitair opzicht nog altijd relevant is. Helaas verwordt de achtervolging een beetje tot een herhaling van zetten, waardoor de spanning langzaam maar zeker wegebt, en daarmee ook mijn interesse. En dat is jammer, want Michael Caine speelt uitstekend en laat de twee polen van zijn karakter (vroeger een gewetenloze collaborateur en nu nog steeds een capabele moordenaar, maar nu ook een kwetsbare oude man en een inmiddels devote Christen) allebei goed tot uiting komen, Swinton en Northam spelen uitstekend samen, en onder het gigantische blik bijrolspelers dat is opengetrokken zitten diverse favorieten van mij, maar ondanks de goede bedoelingen komt het er niet allemaal uit.
        Vreemd : de DVD voor de Nederlandse markt die ik heb gekocht heeft praktisch hetzelfde hoesontwerp als de poster hierboven, maar Michael Caine staat nèt iets anders achter die muur, en zijn pet, jasje en overhemd zijn nu niet meer in verschillende tinten groen maar idem blauw gekleurd (nog afgezien van het feit dat de wervende tekst net iets anders is, dat er andere fotootjes op staan en dat de naam van Jeremy Northam op de muur vervangen is door die van Charlotte Rampling). Wordt de doorsnee Nederlander geacht gevoeliger voor groen dan voor blauw te zijn?

Dit heeft heel veel in zich om bijzonder leuk te worden, met name een slim plot, leuke bijrollen die helemaal los mogen gaan, en een heerlijk kleurig set-design, maar op de een of andere manier wil het er allemaal maar niet uitkomen. Misschien had de centrale gimmick toch meer als horror dan als satire of klucht moeten worden uitgespeeld.

Niet alles uit deze docu is even spannend of boeiend, maar als geheel vond ik het toch zeker de moeite waard, en als je bedenkt wat de mensen die in homofobe landen proberen de vervolgden te helpen te wachten zou kunnen staan rijzen de haren je te berge – en toch doen ze het. Dapper om je zo aan de kant van de underdog te plaatsen.

Hmm... Ik zou deze film op drie manieren kunnen bekijken. Als bio- of beter gezegd psychografische film over Steve Jobs, maar over die man weet ik zó weinig (bijna niets) dat ik niet zou kunnen zeggen wat hier waarheid en wat verdichting is. Als dramafilm daarentegen is het een uiterst fascinerend schouwspel waarin niet alleen Fassbender en Winslet een bizar goede chemie hebben en mede daardoor voorspelbaar goed werk leveren (voorspelbaar omdat ze allebei tot de absolute top qua acteerwerk behoren), maar waarin ook Seth Rogen een zeer overtuigende serieuze rol speelt.

        Maar je zou dit ook kunnen zien als een film van Aaron Sorkin, en dan wordt het meer een toneelstuk waarin elk personage op elk gewenst moment de juiste smakelijke one-liner uit z'n mouw schudt, waarin elke gelegenheid te baat wordt genomen om elke persoonlijke relatie op scherp te zetten en waarin elke scène de mogelijkheid biedt om personages verbaal te laten duelleren op een manier die de dagelijkse werkelijkheid ruimschoots overstijgt. Zoals de criticus Pauline Kael ooit zei over een andere film van een bijzonder "literaire" schrijver/regisseur, All about Eve: "The dialogue and atmosphere are so peculiarly remote from life that they have sometimes been mistaken for art." Steve Jobs is een prachtige film om naar te kijken, maar het is niet altijd even gemakkelijk om te vergeten dat dit niet "a slice of life" is maar juist een bijzonder geconstrueerd artefact, en dat is niet een categorie die mij persoonlijk per se goed ligt.

        Maar ja, eerlijk is eerlijk, ik bekijk nog eens de trailer, en dan zie ik weer de "magnetische" performance van Fassbender, en ook hoe sterk de vertolkingen van Jeff Daniels en Michael Stuhlbarg zijn, en dan die geweldige stuwende muziek van Daniel Pemberton... Heel moeilijk om mijn houding tegenover deze film te bepalen, maar intrigerend is hij zeker.

Ik kom hem nog redelijk vaak als tweedehandsje tegen. Zo heb ik hem ook gekocht, en ik bekijk hem elk jaar nog wel een keer. Goed spel, leuke dialogen, een aparte (en prachtige) setting en een geweldige bijrol van John Livingston als rookie-FBI-agent Rick Kendall. Wicked!