Opinions

Jaren '80 tienerfilms. Er zijn weinig termen in de filmwereld die me meer doen gruwelen. Ik hoe sowieso al niet van tienerfilms en films uit de jaren '80 lijken over de gehele linie slechter te zijn dan films daarvoor of erna. De combinatie is praktisch dodelijk. Waarom vond ik Ferris Bueller's Day Off dan wel leuk?

Ten eerste ontbreken gelukkig de irritantste kenmerken van tienerfilms. Veel van het werk uit dat genre gaat over of wel gekwelde tieners die nauwelijks een reden lijken te hebben om gekweld te zijn (in de drama's) of steunen heel erg op het plaatsen van tieners in verschillende hokjes en puberale grappen (in de komedies). Dat kan mij allemaal gestolen worden. Gelukkig is Ferris geen gekwelde tiener, worden hokjes waar mogelijk vermeden en zijn de grappen nooit echt flauw. Ik snap in ieder geval wat die assistente van decaan Rooney bedoelt als ze de volgende woorden spreekt:

"Oh, he's very popular Ed. The sportos, the motorheads, geeks, sluts, bloods, waistoids, dweebies, dickheads - they all adore him. They think he's a righteous dude."

Het beste is echter dat de film gewoon levert wat de titel beloofd: een 'day off'. Een ontspannen rit, zonder al te veel ruimte voor serieuze zaken. Ferris Bueller wil een dag een goede tijd beleven en leuke dingen doen en wij als kijker gaan mee (waar haalt de Nederlandse vertaling van de titel het vandaan dat Ferris een Baaldag zou hebben?). En daar is genoeg plezier uit de halen. Zo werken wonder boven wonder de meeste grappen gewoon. Het script is erg leuk geschreven, met gedenkwaardige dialogen en oneliners, goed gekozen locaties en geestige situaties. Daarnaast doet de cast het leuk. Het resultaat is een zeer aangename feel-goodfilm. Met name de paradescène is onbetaalbaar. De luchtigheid voorkomt dat de film al te diep wordt en hoge kunst kun je dit niet noemen, maar ik wil ook niet anders bij een 'day off'.

Het is dan ook jammer dat er nog een serieuzer subplotje in moet zitten rond die Cameron en zijn vader. Kon me hier eigenlijk bij gestolen worden, zelfs al is het aardig uitgewerkt. Het is vooral jammer dat het personage Ferris door dit subplot een beetje van zijn charme verliest, omdat hij hierin overkomt als een klootzak. Hij is natuurlijk de hele speelduur een kwajongen die niet geheel betrouwbaar is en anderen voor de gek zet (die Save Ferris-actie is hilarisch), maar het blijft allemaal wat onschuldig. Minder onschuldig is echter hoe hij zijn beste vriend behandelt en die flink in de nesten werkt. Ferris zelf zegt dat hij dat doet om Cameron wat meer te laten leven, maar dat kwam op mij wat sarcastisch over en ik kreeg het gevoel dat al die uitjes toch echt niet om Cameron draaide, maar om Ferris. Het leek alsof Ferris vooral iemand nodig had die bewonderend naar hem op zou kijken. Dit geeft een wat valse noot aan sommige momenten in de film.

Dit minpunt zou de film een halve ster aftrek moeten kosten, maar toch blijf ik nog op 4 sterren staan, geheel tegen beter weten in. Op een bepaalde manier is de film toch op me gegroeit. Topvermaak is het sowieso.

Vreemd hoe het met de waardering van films soms kan lopen. 4 jaar geleden, toen ik nog niet zo lang op MovieMeter kwam, zag ik deze film voor het eerste en het werd meteen een favoriet, die net buiten mijn top 10 viel. In die vier jaar ben ik de film echter een beetje vergeten. Niet zozeer de scènes, de sfeer of het plot, maar meer vergeten in de zin van dat ik hem nooit meer noem als een favoriet, een aanrader of gewoon een mooie film. Vreemd was het gisteren dan ook dat ik de film ineens aantrof in mijn dvd-collectie. Ik wist dat ik hem had, maar hij was min of meer onzichtbaar geworden. In ieder geval besloot ik hem meteen maar weer eens een kans te geven. Ik vermoedde dat het zo'n sentimentele film zou zijn die ik jaren geleden leuker zou vinden dan nu.

Dat klopt gelukkig maar half. Je zal Field of Dreams niet snel meer in de buurt van mijn top 10 aantreffen, maar hij werkt nog steeds. Is deze film sentimenteel? Een beetje, maar nooit op de slechte manier. Ik was verbaasd over hoe subtiel het verhaal grotendeels is uitgewerkt en hoe men het toch aandurfde om uitleg soms weg te laten, om de mystiek te behouden (bijvoorbeeld als Terence Mann die maïsvelden inloopt op het einde en er wordt wijselijk in het midden gelaten waar de 'stem' vandaan komt). Ik zal het zelfs zo stellen: dit is gewoon een post-Capra Caprafilm! Nou wordt die regisseur soms iets te vaak bij moderne feel-goodfilms genoemd, maar hier kom ik er niet onderuit. Het is misschien een tikkie sentimenteel, maar het heeft een hart en er is geen sprake van simpel effectbejach.

Het is ook een vrij rijke film qua thema. Mooi met name is de manier waarop gekeken wordt naar de invloed van tijd en geschiedenis op de hoofdpersonen. Mooie wisselwerking tussen de jaren '60 en '80 met name, hoe de kijk op de wereld binnen 20 jaar verandert is. En bovenal hoe honkbal in die tijd een constante factor is gebleven. Gelukkig kun je honkbal gewoon vervangen voor een andere sport, of zelfs sommige andere hobby's zoals films. De metafoor blijft overeind. Een affectie voor honkbal is niet vereist om deze film te kunnen waarderen. Ikzelf vind het een oersaaie sport.

Zo blijf ik dus nog steeds erg enthousiast over Field of Dreams, die nog altijd niet de aandacht heeft gekregen die hij verdient heeft. In Amerika is het wel een semi-klassieker, maar hier lijkt hij praktisch geen enkele status te hebben. In de categorie van magisch-realistische Hollywoodfilms behoort hij echter tot de beste klasse. Het enige wat ontbreekt is nog net dat beetje extra in de regie om de beelden zelf nog wat magischer te maken, maar Robinson levert op dat gebied ook nog aardig werk.
4 sterren blijven dik staan! Ga kijken!

The Fighter zou ik nooit een unieke film willen noemen, maar wat al snel opvalt is hoe goed hij gemaakt is. Ik heb de volle twee uur zeer geboeid zitten kijken. De aanpak van de film is zeer klassiek, maar wel op een goede manier. Het voordel dat The Fighter heeft over de gemiddelde boksfilm is dat het familiedrama eromheen gewoon zeer boeiend is en op een onsentimentele en onvoorspelbare wijze is uitgewerkt. Dit geeft de film toch net dat beetje extra om er een topper van te maken.

Dat en natuurlijk de fantastische casting. Mark Wahlbergs personage vereist een beetje dat hij onopvallend moet zijn en daarmee is hij ook niet degene die de aandacht trekt, maar het gaat te ver om Wahlbergs prestatie hier slecht te noemen. Integendeel zelfs. Niettemin stelen de bijrollen de film, wat bij het verhaal hoort. Bale vond ik de afgelopen jaren wat saai. Rollen in The Dark Knight, Terminator Salvation en Public Enemies wekten de indruk dat de eens zo intense acteur de automatische piloot had gevonden. Hier in The Fighter is hij eindelijk weer in vorm, met een acteerprestatie die zijn werk in American Psycho naar de kroon steekt. Ook een erg afwisselende rol, tussen humor en drama in. Schitterend. Amy Adams en Melissa Leo zijn ook geweldig als de twee vrouwen die Wards leven bepalen.

De boksscènes zelf zijn oké, maar de hoogtepunten liggen toch elders, bijvoorbeeld in zo'n scène als die waarin Bale en Adams aan het einde hun persoonlijke confronatie hebben. De film draait totaal niet om de sport en zeker niet om de gevechten, maar is meer geïnteresseerd in de personages, vandaar ook dat de acteurs zo kunnen schitteren. David O. Russell staat volgens mij te boek als een nogal subversieve regisseur, iets wat we hier niet terug zien. Ik ken hem alleen van het compleet onvergelijkbare Three Kings. Hij lijkt zijn stijl wat weggecijferd te hebben, maar dat pakt hier prima uit. The Fighter zal zeker niet de geschiedenis ingaan als het meest bijzondere staaltje cinema, maar de uitvoering is zo goed dat het een geweldig stukje vermaak is geworden.

4*

Nou heb ik niet veel kritiek geleverd op Losey, aangezien dit pas mijn tweede film van hem is (na Accident, waar ik inderdaad niet veel me op had), maar Figures in a Landscape vond ik dan weer wel goed. Eigenlijk ben ik het met je kritiekpunten eens. De reden waarom ik dit geen fantastische film vind ligt hem vooral in de dialogen, het matige acteerwerk en de flauwe slecht uitgewerkte thematiek over de overgang van het oude in het nieuwe.

Gelukkig wordt dit allemaal enigzins gecompenseerd door iets dat mij wel zeer boeit, namelijk personages die moeten overleven in een barre omgeving. Ik hou gewoon van dit soort films waarin mensen door de natuur rennen en iedere stap iets lijkt te wegen. Three Godfathers van John Ford was ook al zo'n film, ook met een slap thema, maar een boeiend avontuur. Dan is Figures in a Landscape zelfs nog iets spectaculairder, met shoot-outs en een dreigende helicopter. Als avonturenfilm werd dit eigenlijk compleet voor mij. Zowel door het goede gebruik van de omgeving om de spanning op te bouwen als door de fantastische fotografie van die landschappen. Dat slot is ook prachtig surrealistisch gefilmd.
3,5*

Ik heb hier nu tweemaal een stuk uit gezien en ik vind dit echt niet grappig. Ik beoordeel 'm niet omdat ik 'm niet helemaal gezien heb, maar ik weet zeker dat ie 0,5 waard is.

Dat lijkt min of meer uitgekomen te zijn.

Ik zag deze niet in 2001, maar herinner me het promotiemateriaal nog goed. Was ik toen door geïntrigeerd. Deze afbeelding vooral trok me op een bepaalde manier aan. Kennelijk echter niet genoeg om hem te gaan zien, want het heeft 14 jaar geduurd en ik was inderdaad het bestaan van dit hele project vergeten totdat ik hem ineens op Netflix zag staan.

Tja, niet gek dat deze niet is blijven hangen in het publieke geheugen, want hij is erg suf op het verhaaltechnische gebied. Erg cliché, bloedserieus en ook ietwat vaag en vergezocht. De personage zijn ook de grootste stereotypen die je tegenkomt. Ik heb de Final Fantasy games nooit gespeeld, dus ik kan niet ingaan op in hoeverre dit daar eer aan doet (niet veel zover ik begrijp), maar mij deed het niets.

Echter, dit was toentertijd ook vooral een technische prestatie in plaats van een goed verteld verhaal. Het moet gezegd worden dat in ieder geval op het gebied van gezichten en bij de menselijke personages in het algemeen de techniek hier zijn tijd toch wel vooruit was. Dit ziet er veel gedetailleerd uit dan veel andere computeranimatieprojecten van niet alleen die tijd, maar van misschien nog wel 10 jaar later. Wel doen de lichaamsbewegingen zelf wat houterig aan en buiten de mensen om is het minder indrukwekkend. De omgevingen zijn kaal, ongeïnspireerd en bijna allemaal dezelfde lelijke grijze kleur. De fantoomwezens zijn grafisch gezien zelfs erg veroudert. Juist bij zo'n technisch project als dit verwacht je dat ze voluit gaan om schitterende omgevingen te creëren om de kijker te overweldigen, maar die aandacht is alleen echt in de gezichten gaan zitten.

Het is een soort sleutelfilm in de ontwikkeling van computeranimatie die alsnog vergeten is geraakt. Terecht misschien, maar vanuit historisch perspectief wel eens leuk om gezien te hebben. De fascinatie die ik hier veertien jaar geleden voor had is echter niet bepaald overeind gebleven.

2*

Firefox staat bekend als een van Clint Eastwoods minste werken, maar ik vond hem nog verrassend genietbaar. Toegegeven, er is een hoop mis mee, niet in de laatste plaats dat we hier te maken hebben met een plot die alleen werkt omdat de Sovjets constant traag reageren, maar niettemin is het allemaal wel vermakelijk om te zien hoe Eastwood steeds nieuwe identiteiten aanneemt en dat hij voor de verandering een vrij sullig personage speelt. Het hele deel in het vliegtuig duurt bijna de halve speelduur, maar ik vond het nooit te traag. Mooi opgebouwd juist en ondanks dat het duidelijk om modellen ging vond ik de gevechten nog altijd best pakkend en overtuigend. Het was ook wel fijn dat het een no-nonsensefilm was. Een actiethriller die niet van zijn pad afwijkt. Er zijn geen subplots, zelfs geen romance en er wordt alleen afgeweken van thriller- of actiescènes als er iets uitgelegd moet worden. Het voorkomt misschien dat het een bijzondere film wordt of diep kan gaan, maar zulke pretenties heeft dit niet.

3*

Het jaar is zeker nog niet afgelopen, maar Fish Tank doet alvast een sterke gooi naar de titel Beste Film van 2009. Ik verwachte er niets bijzonders van. Ik ging zelfs alleen maar naartoe omdat de film die ik eigenlijk wilde zien uitverkocht was. Er is altijd iets bijzonders aan films die je zo compleet kunnen verrassen.

Dat Fish Tank zo'n goede film is gebleken is nog best een knappe prestatie, want in theorie hebben we dit wel eens eerder gezien. Sociaal realisme in de cinema en zeker de Britse cinema is niets nieuws. Mensen die in de onderbuik van de samenleving wonen zijn voor veel regisseurs al interessante stof geweest. Veel van dergelijke werken lijken ook wat op elkaar. Maatschappelijke ellende is niet zo gevarieerd als het lijkt kennelijk.

Wat Fish Tank onderscheid van soortgelijke films is simpelweg dat de uitwerking krachtiger is dan die van genregenoten. Ogenschijnlijk lijkt dit een Dardenne- en Loachachtig gebeuren, maar op een bepaalde manier moest ik ook denken aan Taxi Driver. Compleet andere hoofdpersoon en situatie natuurlijk, maar Taxi Driver is ook een film die zo ongeloofelijk subjectief is. De Dardenne's zitten hun hoofdpersoon op de huid, maar Taxi Driver en Fish Tank gaan een stap verder door in de huid van de hoofdpersoon te kruipen. Alles wat je ziet is dus enigzins subjectief. Fish Tank laat niet slechts zien wat er gebeurt, maar probeert het meer voelbaar te maken.

Oké, in theorie probeert natuurlijk bijna iedere film gevoelens op te roepen, maar dat gebeurt niet vaak zo direct als hier. Een mooi voorbeeld is de vrij vroege scène waarin Mia een paard aait. Op een bepaalde manier weet de plaatsing van de camera en de bewegingen er haast voor te zorgen dat het lijkt alsof je zelf het paard aait (althans, zo voelde ik het). Een ander sterk moment is die waarin Connor Mia op bed legt, terwijl Mia doet alsof ze slaapt. De belichting, het geluid en het geweldige point-of-view-shot door Mia's armen heen geven een gevoel van erbij zijn.

Ik weet daarom niet of je dit wel echt een voorbeeld kunt noemen van een film die werkelijk gegrond is in haast documentair realisme, zoals veel vergelijkbare films wel zijn. Het is allemaal net ietsje poëtischer. Zonder sentimenteel te worden, al doet me dat afvragen of er eigenlijk wel sentimentele Britse films bestaan. Ik kan er zo geen bedenken. Het ligt niet echt in hun karakter denk ik. Dit is geen film over sentimentele mensen, maar of een meisje vol woede en op een soort onderhuidse woede steunt het hele project. Veel gebruikers noemen het hier voorspelbaar. Ik snap wat ze bedoelen, maar ik zelf wist toch nooit zeker welke kant een scène op zou gaan.

Katie Jarvis is geweldig hier. Een van de beste acteerprestaties van de afgelopen tien jaar. Het lijkt me geweldig lastig om zo'n moeilijke en ook niet bepaald glamoureuze rol te spelen, gezien haar komaf en het feit dat dit haar eerste acteerpoging is. Mia is zo'n meisje voor wie ik in het werkelijke leven waarschijnlijk niet goed op zou kunnen schieten en ze wordt niet bepaald vriendelijk neergezet hier, maar toch kan ik weinig films noemen waarin ik zoveel meeleefde met de hoofdpersoon. Ik denk dat de combinatie van Jarvis in de hoofdrol en de subjectieve filmstijl hier voor het goud gezorgd hebben. Ik had nog nooit van Andrea Arnold gehoord, maar ze staat nu hoog op mijn interesselijst. Het zou onrechtvaardig zijn om niet de bijrollen hier ook te prijzen. Zeker Michael Fassbender is erg sterk. In 300 en Inglourious Basterds is hij me niet echt opgevallen, maar nu snap ik de kleine hype rond zijn persoon wel.

Verder zitten er ook gewoon veel sterke scènes in. Hoewel ik Jarvis niet eens zo'n goede danseres vond als andere personages (of was dat de bedoeling) gaven de dansscènes wel iets extra's aan het geheel. Verder vallen de scènes met het paard, de auditie, de visscène, de ongemakkelijke seksscène en de afscheidscène op. Onder andere natuurlijk. Heel even lijkt Arnold toch even richting zeurderige wansmaak door even te suggereren dat Connors dochtertje gaat verdrinken, maar gelukkig gaat ze niet zo ver.

Dit alles bij elkaar genomen levert een van de meest emotionele filmervaringen van het jaar op, waarbij ook werkelijk iedere emotie een plaats krijgt, variërend van vreugde en hoop tot de meest bittere woede en verdriet. En dit wordt goed afgewisseld gedurende de speelduur, waardoor het niet alleen maar ellende is in de tweede helft of zoiets voor de hand liggends. De enige minpunten zijn zelfs nauwelijks minpunten en daarom niet de moeite waard om te noemen. Een klein meesterwerk dus.

4,5 * I hate you too.

Een van de weinige klassiekers waarvan we bijna met zekerheid kunnen zeggen dat er geen remake van komt. Natuurlijk kunnen ze nu een versie maken met CGI, maar de grootste fascinatie rond deze film komt toch wel voort uit het idee dat wat je ziet op het scherm ook echt gebeurt, in ieder geval de boot die over de berg getrokken wordt.

Gelukkig heeft Herzog er ook een boeiende context aan gegeven. Nou ja, het is vooral een logische context. Herzog verteld eigenlijk zijn eigen verhaal. Net als Herzog wil Fitzcarraldo in naam van de kunst die boot over die berg hebben. Dat Herzog altijd al gefascineerd is geweest door gestoorde maniakken was al lang duidelijk, maar ik vermoed dat hij zich nooit zo geïdentificeerd heeft met een personage als met Fitzcarraldo. Voor een Herzogpersonage vind ik hem ongeloofelijk sympathiek geportretteerd worden (iets wat wellicht ook een kunst was: Kinski een sympathieke rol laten spelen). Herzog bekijkt zijn personages altijd met een mix van bewondering en spot. Zo ook hier, maar er komt nog genegenheid bij. Wellicht dat ik het daarom allemaal net iets beter vond dat Aguirre: ik kon erg meeleven met Fitzcarraldo.

Daarnaast vind ik deze onderneming ook gewoon net iets leuker dan die van Aguirre. Het is gewoon zo'n absurd project. Niet alleen die boot over die berg krijgen, maar ook de tocht vooraf en die wildwaterrit daarna. Ik heb veel gelachen, maar ik vond het tevens spannend en enigzins ontroerend. Ik hou er wel van als een film zo allerlei emoties weet te combineren. Het vreemdste was nog wel dat ik op het einde een gevoel van victorie had. Dit slaat nauwelijks ergens op, want de hele tocht is onnodig gebleken en was om te beginnen al voornamelijk onzinnig. Maar toch: Fitzcarraldo heeft een tocht door dodelijk gebied doorstaan, een grote boot over een berg getrokken en heeft deze boot vervolgens door een onmogelijk wilde rivier geloodst. Het telt toch als wat. Daarbij loopt het allemaal wonderbaarlijk genoeg goed af, iets wat ik niet zag aankomen. De laatste scène, waarin Fitzy triomferend op die operaboot staat is voor mij een van de ultieme feelgoodmomenten uit de filmgeschiedenis. Wie had gedacht dat dit zo'n hoopvolle film zou worden. Hoopvol op een bizarre manier, zoals Herzog betaamd.

Een film als deze zal nooit meer gemaakt worden. Iedereen was op het juiste moment op de verkeerde plaats en er werd een meesterwerk afgeleverd, meer meeslepend dan bijna iedere Hollywoodavonturenfilm, zij het op een andere manier. Ik hou echt van dit soort waanzinnige tochten in verhalen en waanzinniger dan Fitzcarraldo wordt het nergens. Ik ben het met meerdere kritieken hier eens dat de films soms een te laag te tempo heeft. Vooral in het eerste uur, voordat de boot vertrekt. Het verhaal gaat eigenlijk te laat van start, al zitten er zeker al een aantal effectieve scènes in dit eerste uur en ergens heeft zo'n trage opbouw wel iets. Toch is dit wat mij er nu van weerhoud om 5 sterren uit te delen. Anderzijds kan het zijn dat ik deze imperfectie uiteindelijk voor lief neem en toch voor de volle mep ga.
4.5*

Precies de film die ik ervan verwacht had. Helaas. Een voorspelbaar, moralistisch drama. Dit is eigenlijk niet Robert Zemeckis' ding. Er is een reden waarom hij nog niet veel aandacht besteed heeft aan gewone drama's, want hij is meer geschikt voor gekke situaties en zijn creativiteit uit zich doorgaans meer in het innovatieve gebruik van special effects. Hier kan hij van geen van alles gebruik maken en faalt hij dan ook voornamelijk. Dat het allemaal wel wegkijkt komt door Denzel Washington, die ten alle tijden geloofwaardig blijft en zijn rol zo ingetogen mogelijk speelt, inclusief die overdreven speech in de gevangenis aan het einde. Daarbij kon ik wel lachen om de overacting van John Goodman, dat gek genoeg niet uit de toon viel.
2,5*

Aardman meets Dreamworks, niet alleen doordat Dreamworks de uitgever is van deze film, maar ook gewoon in geest. Aan de ene kant bevat Flushed Away het erg Britse gevoel voor absurdisme en de geregeld dead-pan humor van Aardmans eerdere werk, terwijl aan de andere kant veel van de slapstick, verwijzingen naar populaire cultuur en de wat drukkere toon wat meer aan Dreamworks doen denken. Echt schyzofreen wordt het er niet door, maar Flushed Away mist wel een eigen smoel. CGI een stop-motionstijl laten imiteren voegt daar dan ook weinig aan toe.

Ach, het heeft een hoop vaart, enkele grappen zijn best leuk en Winslet en Nighy zorgen voor erg goed stemmenwerk, eerder juist doordat ze hun stemmen niet al te herkenbaar hebben gemaakt, in plaats van het tegenovergestelde. Toch, ik ben niet Aardmans grootste fan, maar geen van hun andere films voelt zo erg aan als een tussendoortje. Zonder het monnikenwerk dat een stop-motionfilm met zich meebrengt lijken ze zichzelf ook niet uit te dagen om dat beetje extra aandacht aan grappen, verhaal en karakter te geven. Tenzij de invloed van Dreamworks het probleem was.

2,5*

Aardig debuut van Nolan, maar laten we niet overdrijven. Het is echt zo'n film om te laten zien wat hij kan, al moet er bij gezegd worden dat Nolan later niet eens zo heel veel andere truukjes heeft laten zien, dus zijn sterke en zwakke punten zijn hier eigenlijk al meteen aanwezig. Alleen nu zijn ze voorzien van low-budget-cinematografie, die overigens erg sfeervol is en een wat andere soundtrack, die er ook mag zijn. Zelfs de amateuracteurs kwamen goed over en hadden trouwens opvallend goede dialogen. Het sterkste is, naast de sfeer, toch wel het concept (mensen volgen om meer over ze te weten komen, evenals inbraken plegen om hetzelfde doel).

Het zwakste is dan weer dat er teleurstellend weinig gehaald wordt uit het gegeven, maar dat het allemaal als een excuus dient voor een verzameling vergezochte plottwists en een afwijkende structuur. Toegegeven, het scenario is goed uitgewerkt (daar zorgen de gebroeders Nolan meestal wel voor) en de manier waarop de chronologie verbroken werd was vrij sterk, maar ik vond het geen spannende of zelfs bijzonder pakkende film opleveren. Het was teveel ideeën en te weinig emotie. Een film-noir met minder angst onder de huid. Nolan is toch meer bezig met structuurtjes en zijn technische kunstjes te laten zien dan met het menselijke deel. En dat is toch vreemd als je begint met een personage dat in andermans privézaken inbreekt. In dat opzicht is het eigenlijk een hele gewone Hollywoodfilm: een high-conceptthriller met teleurstellend weinig aan het hoofd. Alleen nu is het met een lager budget en in Groot-Brittannië gemaakt.

3*

Dit is de eerste film van To die ik zie, maar na scène 1 wist ik het zeker: de man is fan van Sergio Leone. En wellicht ook Jean-Pierre Melville. Wat je krijgt in Exiled is precies wat je verwacht met die twee invloeden: personages die zich vooral cool gedragen en veel gestileerde stiltes voor gestileerde stormen. Het is geweldig om naar te kijken en To is net origineel genoeg om een eigen draai aan scènes te geven. Neem bijvoorbeeld die overval op het goudtransport. Zoiets is al vaak gedaan, maar To houdt het fris door een er een twist aan te geven. De hoofdfiguren overvallen aanvankelijk het transport niet, maar andere gangsters doen dat. De focus ligt dan vooral op één agent die zich succesvol verweerd tegen de schurken, met een klein beetje hulp van de hoofdfiguren (dat lichtje schijnen op een verstopplaats is puur Leone), totdat de "helden" uiteindelijk meevechten met de agent. Om vervolgens er samen met de agent met het goud vandoor te gaan. Het is precies op deze manier dat To steeds de scènes fris weet te houden, ondanks dat het uitgangspunt ervan vaak uitgekauwd is.

Toch vond ik de film niet zo meeslepend als ik had verwacht. De stijl is geweldig doorheen de hele film en ik heb bewondering voor hoe het gemaakt is, maar ik vond het soms toch wat slepen allemaal en ik voelde me weinig betrokken als kijker. Dit komt vooral doordat To totaal geen uitdieping doet in het verhaal of de personages (ik weet nauwelijks waarom die maffiabaas Wo dood wilde hebben) en de algemene verloop makkelijk te voorspellen valt. Daarbij kan de nadruk op cool soms wat geforceerd aandoen, waarbij vooral sommige bijrolacteurs een slechte bijdrage leveren (al was Wong altijd overtuigend). Dit is al met al toch vooral een stijlexperiment. Een geslaagde weliswaar, maar Leone en Melville wisten er meer mee te doen.
3,5*

Één van Lloyds mindere bekende films, maar wat mij betrefd zeker een van de beste. Hij moet even op gang komen, maar zodra Harold criminelen probeert de kerk in te krijgen wordt het hilarisch, in één van de grappigste achtervolgingscènes ooit. Niet op de laatste plaats omdat er een vreemde twist gegeven wordt aan wie wie achtervolgd. Briljant is ook de lange finale, inclusief de busrit, wat gewoon slapstick op zijn best is. Misschien nog wel beter dan Chaplin of Keaton weet Lloyd enorm veel uit zo'n scènes te halen. Hij spint de situaties vaak lang uit, maar doet dat met een hoog tempo, waardoor het soms een moderne actiefilm lijkt (niet meteen van het type Crank overigens).

Tussen deze wilde momenten bevinden zich leuke karakterstukjes met de zwervers en criminelen die vooruit lijken te lopen op de screwball comedies van de jaren '30. Eigenlijk stelen de zwervers en criminelen een beetje de show van Lloyd in deze film. Alleen Lloydregular Noah young overdrijft zijn rol een beetje. Jobyna Ralston krijgt helaas geen eigen komische momenten, maar heeft dan nog altijd meer charisma dan iedere andere actrice in dit genre.

For Heaven's Sake is bijna zo perfect als een slapstickfilm kan zijn. Het is minder magisch dan Safety Last!, maar dit behoort met gemak tot Lloyds top. Een film die wel wat meer bekendheid verdient.

4*

Het was al weer een tijdje geleden dat ik voor het laatst een Bondfilm zag. Volgens mij sinds Quantum of Solace in de bioscoop draaide niet meer. Al veel langer dan dat was er nog maar één Bondfilm die ik moest zien: For Your Eyes Only. Op de een of andere manier was het daar nooit van gekomen en miste ik die altijd als hij op televisie kwam. Bij deze toch even mee kunnen pakken, met dank aan Film1.

For Your Eyes Only biedt weinig verrassingen, maar daarvoor ga je ook niet echt naar een Bondfilm. Het meest opvallende was dat de gadgets Q's lab niet verlaten en dat M niet meedeed, omdat de acteur die hem altijd speelde net overleden was. Dit zijn eigenlijk geen ingrijpende veranderingen. Iets opmerkelijker was dat de humor duidelijk wat teruggeschroefd was. Sommige Bondfilms met Moore waren mij wat al te komisch, dus ik kan begrijpen waar het vandaan komt, maar het zorgt er ook voor dat deze film wel erg droog aanvoelt. Een beetje kleurloos. Dat zie je ook terug in het plot, dat naar Bondmaatstaven wat meer down-to-earth is. De schurk is eveneens vrij doorsnee en niet echt een maniak. Dus enerzijds wordt het vaste stramien van de Bondfilms doorlopen, maar anderzijds is het allemaal wat terughoudender. Er had wat meer vuur in gemogen wat mij betreft.

Wat het toch nog vermakelijk maakte was dat de actiescènes wel van een hoog niveau waren. Ze zijn niet heel origineel, maar met name de skiscène en het beklimmen van de berg waren erg goed gedaan, met een nadruk op stunts die ook echt uitgevoerd worden, dus met weinig filmtrucages. Dat maakt het wel zo spannend. Zelfs de onderwaterscènes, die ik me als slecht herinner in Thunderbal, zijn hier overtuigend. Dus als actiefilm maakt For Your Eyes Only het nog wel waar. Niettemin is dit denk ik niet een van de Bonds die ik snel zal aanzetten voor een herziening.
3*

De Freudiaanse verklaringen die gebruikt worden in deze film zijn wat veroudert en ik heb persoonlijk niet heel veel met droge, technische dialogen, maar buiten dat om valt er nog veel te genieten van Forbidden Planet, die net als tijdsgenoot Invasion of the Body Snatchers nog genoeg te bieden heeft voor deze tijd. Het verhaal dat de kern vormt is nog altijd intrigerend en spannend, mede door de goede manier waarop de onthulling van het monster opgebouwd wordt (de onzichtbare aanwezighied, de voetstappen, het silhouet in de electriciteit) en de leuke manier waarop het idee gebracht wordt dat alle moderne technieken en intelligentie bepaalde oerdriften niet kunnen uitroeien. Het werkt wonderwel. De film was met de manier waarop science-fiction voor filosofische ideeën gebruikt wordt duidelijk zijn tijd ver vooruit, het gaat toch een stap verder dan Metropolis, War of the Worlds en zelfs Invasion of the Body Snatchers. Als avonturenfilm staat het ook gewoon als een huis.

Daarnaast is er natuurlijk het uiterlijk dat nogal vaak nagedaan wordt, waarbij de kale, kleurrijke landschapen nogal eens teruggekeerd zijn op albumhoezen van de jaren '70 en '80. Het heeft wel iets en ik vind matte paintings vaak erg mooi in films, ondanks dat ze duidelijk nep zijn. Het meest opvallende aan de hele film vond ik nog wel de elektronische soundtrack. Nognooit schreef hier in een eerdere reactie dat het standaard old school is, maar het tegendeel is waar. Elektronische muziek was nog zeer avantgardistisch op dat moment en nog niet gebruikt in films. Het was een erg gewaagde keuze van de producent van de film om het te gebruiken voor ondersteuning hier en de muziekcomponistenvakbond walgde ervan en stonden niet toe dat de makers van de elektronische muziek als componisten (Louis en Bebe Barron) op de credits verschenen. In plaats daarvan worden ze als makers van 'electronic tonaliteies'. Ik vond de dreunende soundtrack voor minstens de helft van de sfeer zorgen en het was duidelijk het meest moderne element aan Forbidden Planet. Sterker nog, ik moest veel denken aan Trent Reznors score voor The Social Network. Als je bedenkt dat Reznors muziek voor die film vaak als vernieuwend of in ieder geval origineel wordt genoemd, hoe vooruitstrevend waren de Barrons dan wel niet.

Oh, en er is nog Robby the Robot. Steelt natuurlijk regelmatig de show, verscheen nog in verscheidene films en heeft zelfs zijn eigen IMDB-pagina (als acteur, niet als personage!: Robby the Robot - IMDb. Let vooral op het forumgedeelte waar een discussie is ontstaan over de seksuele geaardheid van Robby. Hilarisch.
4*

Vooraf aan de screening bij Imagine werd ons mede gedeeld dat de verschillende korte verhalen hier gebaseerd zijn op verloren geraakte films uit het stomme tijdperk. Tijdens het kijken kon ik me daar nauwelijks wat bij voorstellen, want de geregeld nogal op bizarre fetisj gestoelde filmpjes zouden waarschijnlijk nooit door censuur van die tijd gekomen zijn en de humor deed me ook nogal postmodern aan. Toch zit er een kern van waarheid in, want volgens dit interview zijn het inderdaad zéér losse adaptaties van bestaande oude projecten. Er was dus werkelijk een film getiteld How to Take a Bath (van dezelfde regisseur die ook How to Undress in Front of Your Husband maakte). Grappig. Het hele interview is een aanrader overigens, want Maddin heeft gevoel voor humor.

Dat hij humor had was mij al bekend, zelfs al heeft hij die reputatie niet. De enige andere film die ik namelijk van hem zag was een korte film met de titel Sissy-Boy Slap Party, die ook al leek op een stomme film (noot: ik zag deze nota bene tijdens een college). Maffe humor op een stijlvolle manier gebracht is deze regisseur duidelijk wel toevertrouwd. Bij The Forbidden Room krijg je in essentie een soort Monty Python waarin de sketches op even onzinnige als complexe wijze in elkaar overlopen en het allemaal gebracht wordt als een stokoude film die bijna aan het vergaan is. De bewerking van het beeld alsof het nitraat vergaat geeft dit een zeer unieke sfeer mee. Het deed me aan een koortsdroom denken. Het type droom dat steeds meer bizar en onsamenhangend wordt. Dat de beelden dan zelf ook letterlijk nauwelijks nog in elkaar zijn blijven hangen is een goede vondst.

Kritiek op de lengte kan ik begrijpen, maar deel ik eigenlijk niet. Dit is een aanslag op de zintuigen, ja. De drukke montage en natuurlijk het geluid zijn niet bepaald iets dat overgenomen is van de jaren '20. Vermoeiend is het misschien, maar als je naar iets kijkt dat werkelijk constant met nieuwe ideeën aankomt en onvermoeibaar is in zijn visuele vindingrijkheid kan ik niet klagen. Het is gewoon lang genieten.

4*

Gemaakt om een cultfilm te worden. Niemand zal beweren dat Forbidden Zone voor iedereen is. Het waarschijnlijk een gevalletje dat voornamelijk fanatieke fans en haters die geen flauw idee hebben waar ze naar zitten te kijken opleveren.

Ik val daar toch enigszins tussen. Ik herken en tot op zekere hoogte erken de uniekheid van dit filmpje. Het is maf, met bizarre decors en een zeer eigen gevoel voor humor. Mooi zou ik de film niet noemen, want de expressionistische decors worden nogal statisch in beeld gebracht en missen daardoor soms wat effect. Hetzelfde geldt voor de musicalscènes. De performers zelf zijn zeer energiek en hebben duidelijk talent in het brengen van dit soort maffe muziek op een enerverende en eigenzinnige manier, maar de regie komt hier meestal helaas niet verder dan de camera op een afstandje plaatsen en de mensen hun ding te laten doen, als gefilmd theater. Het budget was duidelijk laag, maar evengoed had het er wellicht minder goedkoop uit kunnen zien zonder extra kosten te maken.

Niettemin zitten er zo veel ideeën in dat het altijd de moeite waard is om te blijven kijken, al is het maar om te zien wat er nu weer volgt. De plotontwikkelingen zijn even bizar als de sets en de nummers. Toch kon ik het geheel niet omarmen, zelfs al zou ik dat willen. Het probleem is dat dit gewoon mijn humor niet is. Integendeel zelfs. Het is ernstig plat allemaal, iets wat zelfs het surrealisme niet kan verhelpen. Veel grappen rond seks (en verkrachting vooral), extreem geweld en lelijke mensen, maar helaas niet op een rebelse, subversieve manier, maar op een puberale, makkelijke wijze. Het ligt me totaal niet.

Toch, het is een aparte ervaring en daardoor komt het net iets hoger uit dan als het deze humor in een meer normaal jasje had gezeten. De cultstatus is makkelijk te begrijpen in ieder geval.

2,5*

Opvallend weinig reacties voor deze toch wel bijzondere film noir. Na Sweet Smell of Succes is dit misschien wel de meest giftige, nare film uit het genre. En net als Sweet Smell komt de duistere kant niet op de eerste plaats voort uit geweld, maar uit hoe de personages met elkaar omgaan. Smerige deals en mensen die hun eigen hachje proberen te redden alom en zelfs de meer oprechte personages hebben iets onbetrouwbaars. Is het toeval dat we Hal, de inspecteur die het goede vertegenwoordigd, nooit te zien krijgen en dat we alleen maar over hem horen praten als een verre, maar nadrukkelijk aanwezige dreiging? De film moet het dan ook hebben van het benauwende gevoel dat langzaam opgebouwd wordt. Misschien iets te langzaam, want de film doet er misschien iets te lang over om zijn plot op te zetten. Maar we krijgen er veel voor terug.

Er is veel te bewonderen hier. Sterk acteerwerk, met name van Thomas Gomez. De dialogen zijn van hoog niveau en zelfs voor een noir opvallend kleurrijk en de voice-over is ook bovengemiddeld. Wat voor mij echter het meest uitsteekt in Force of Evil is het laatste kwartier. Climaxen met nadrukkelijk schaduwwerk zijn standaard voor het genre, maar hier zijn de schaduwen wel erg zwart. Gitzwart, waarin niets te zien is. Het geeft de laatste shootout iets extra benauwends. Ik heb het eigenlijk nog nooit in die vorm gegoten zien worden. De hele film heeft sowieso een smerig sfeertje en ik las naderhand dat de filmstijl gebaseerd was op het werk van schilder Edward Hopper, iets dat je achteraf wel terug kunt zien in de kaalheid van de aankleding en de sfeervolle, vlakke belichting. Dit werkt allemaal toe naar de ijzingwekkende laatste scène waarin Garfield via een lange trap naar beneden loopt en onder een brug die gefilmd is als een helpoort het lijk van zijn broer vindt. Het krijgt bijna iets mythisch in deze vorm.

Zeker geen standaard noir dit. Weinig verleiding, weinig fysiek geweld (maar als het er is dan is het ook écht geweldadig, naar maatstaven van 1948), maar in zijn verotte ziel puur noir. Vreemd dat hij onderbelicht is gebleven. Aan de andere kant, dat zegt iedere recensie die ik ervan op het web vind.
4*

Leuke mockumentary. De verrassing was niet al te groot, aangezien het geheel sterk doet denken aan het eerdere en betere Zelig van Woody Allen. Ander onderwerp, maar wel eenzelfde mix van moderne interviews, met zogenaamde archiefbeelden uit de jaren '20. Het voordeel dat Forgotten Silver heeft is dat het onderwerp net wat geloofwaardiger is waardoor je het net zou kunnen slijten al een werkelijke documentaire aan een onwetend publiek, waar Zelig uiteindelijk daar gewoon te absurd voor is. Zelig daarentegen haalt net iets meer uit zijn onderwerp. Hoe dan ook, dat Forgotten Silver enorm schatplichtig is aan Zelig is duidelijk (ik vraag me af hoeveel mensen die hier Forgotten Silver goed waarderen, Zelig gezien hebben), maar dat mag de pret niet drukken. Het is immers een duidelijk met liefde gemaakte practical joke, die niet de lang duurt en genoeg leuke situaties (Stan the Man of die megafilmset) heeft om boeiend te blijven. Niet veel gelachen (ik vond de naam Alexandra Nevsky eigenlijk nog het leukst), maar toch altijd goed voor een glimlach. Sympathiek projectje en ik heb wel een zwak voor dit type mockumentary.
3*

Een wilde jongeman loopt woest door het stadje te schieten. Een man van de wet loopt langzaam op hem af. We zien hem praktisch iedere stap zetten. De spanning wordt langzaam opgebouwd. De jongeman wordt steeds zenuwachtiger. De wetsdienaars ogen worden steeds vaker in een extreme close-up genomen. Het lijkt eindeloos te duren, maar de intensiteit wordt steeds sterker. Totdat plosteling, in een korte maar gewelddadige beweging de confrontatie tot een einde komt.

Leone? Nee, Fuller.

Dit moet inderdaad een voorbeeld zijn voor veel latere regisseurs. Forty Guns behoord niet werkelijk tot de bekendste westerns, maar er zit zoveel Leone en Peckinpah in dat ik zeker ben dat deze film door meerdere befaamde regisseurs gezien is. Fullers filmstijl is ook het beste aan Forty Guns. Zijn wilde westen is gewelddadiger dan andere westerns uit die tijd en de beste scènes zijn erg gestileerd, zoals de introductie van de bende van de Forty Guns (eerste pre-creditsscène ooit? Ik kan geen oudere bedenken), een zeer pakkende begrafenisscène en een aantal stevige shoot-outs. Ook een zeldzame western waarin kleur waarschijnlijk niets toegevoegd zou hebben. Schitterend gebruik van zwart-wit.

Helaas noem ik dit nog geen meesterwerk. Stanwyck en Jagger zijn respectievelijk goed en acceptabel, maar de rest van de acteurs zijn echt ondermaats en dit maakt dialoogscènes geregeld gewoon vervelend om naar te kijken. Bovenal weten ze de onderliggende tragedie die Fuller duidelijk voor ogen had niet naar boven te halen. Met name Ericsons wilde schurk wordt gewoon verpest door het matige spel. Eeuwig zonde, want dit had duidelijk een van de beste westerns kunnen zijn.

3,5*

Geweldig concept, maar de uitwerking had stukken beter gemoeten. Aanvankelijk heb ik me vooral zitten storen aan de onhandig gekozen filmstijl. Handheld wordt de laatste paar jaar al te vaak ingezet zonder duidelijk reden. Kennelijk omdat het op een documentaire moet lijken (waarom?) of om dichterbij de actie te zitten (heeft er opvallend weinig invloed op), maar op Four Lions is geen van die argumenten van toepassing. Ik heb me nog nooit zo aan handheld camerastijl geërgerd als hier, vooral omdat het geheel soms een ongeregisseerde indruk maakte. Zo werden sommige grappen onduidelijk in beeld gebracht en zat ik me zo nu en dan af te vragen waarom de cameraman zo met de zoomlens zat te spelen. Dan werd er tijdens een gesprek de hele tijd in- en uitgezoomd. Ook spontane, onzinnige, kleine trekjes naar links, rechts, boven of onder zaten er genoeg in. Het ging nergens over, het ziet er niet uit en het maakt de film bepaald niet overzichtelijker. Het kwam erg amateuristisch over. Wel stoorde ik me er in de tweede helft niet meer zo aan, wellicht omdat ik toen meer in het verhaal zat.

En daar zit het andere probleem van Four Lions: de eerste helft is niet echt sterk. Een paar leuke grappen en oneliners daargelaten, maakte ook de komedie zelf een amateuristische indruk. Veel gemakkelijke sitcomgrappen- en typetjes (vreemd gemengd met een verhaal over zelfmoordterroristen) en acteurs die aanvankelijk niet bijzonder grappig zijn. Het wilde maar niet bijtend worden. In plaats daarvan nam men genoegen met wat braaf geklungel. Pas in de tweede helft laat de film zijn tanden zien en wordt het eindelijk een echt goede film, soms zelfs een hele sterke. Vanaf het moment dat een van de leeuwen zichzelf opblaast en een schaap met zich meeneemt is de aanzet voor meer spanning en ernst in de groep en dat doet ook de humor goed. Daarvoor was het nog een stelletje onschuldige moslims die nauwelijks serieus te nemen leken in hun poging tot jihad, het leek een kinderspel. Maar juist satire heeft echte dreiging nodig en dat bewijst de tweede helft van Four Lions. Vooral als de bommen eenmaal om de lichamen van de antihelden zitten en ze zich mengen tussen de marathonlopers wordt het hilarisch. Dan zijn grappen over Chewbacca en zo ineens wél grappig, omdat de context zwarter en ook meteen absurder is. Goed ook dat er voor een compromisloos einde is gegaan.

Nog wel een punt van kritiek is dat ik een duidelijke motivering miste voor de leeuwen om zelfmoordaanslagen te plegen. Je kunt ze zelf bedenken en wellicht is het onderdeel van de grap dat de personages zich inlaten met deze zogenaamde goddelijke missie om redenen die ze zelf niet snappen en die er waarschijnlijk niet zijn, maar het was zoveel grappiger geweest als ten minste een of twee iets van een motivatie had. Daar ligt veel komische potentie en het had wat een meer een scherpe rand aan het geheel kunnen geven. Ook dat de vrouw van een van de bende zo gemakkelijk meegaat met de keuze dat haar man zichzelf wil opblazen, ondanks dat ze duidelijk veel van hem houdt is te makkelijk. Het is een grap op zich: vrouw houdt van man, maar wil dat die zich opblaast, maar in een komedie over (semi-)fundamentele moslims kun je toch veel meer halen uit de enige echte vrouwenrol vermoed ik.

Het blijft wat onbenut potentieel, maar toegegeven het is al heel wat dat het überhaupt gemaakt is en ook dat het nog een sterke helft heeft.
3*

Foxcatcher kan wellicht gemakkelijk afgedaan worden als een kille en afstandelijke film, maar het is wat mij betreft ook een bewijs dat zo'n aanpak ook een grote impact kan hebben. Niet dat ik dit bewijs nodig had, want ik ken meer voorbeelden die goed hierop inspelen, maar het is veelgehoorde kritiek. Toegegeven, Bennett Millers vorige twee films vond ik ook wat afstandelijk (en in het geval van Capote ook kil), maar daar vond het voor mij geen plaats. Dat doet het wel in Foxcatcher.

Het is natuurlijk een waargebeurd verhaal over worstelaars, een wereldvreemde miljonair en uiteindelijk een moord en als zodanig levert het al een goede film op, maar Miller lijkt opvallend genoeg meer ambitie te hebben. Het lijkt een heuse film te zijn over al dan niet Amerikaanse overwinningsdrang en over de verschillen tussen rijk en arm; dat laatste overigens niet op een manier die je zou verwachten. De tragedie zit hem in dat gebied niet dat de gebroeders Schultz niet rijk zijn, maar dat Du Pont door zijn rijke achtergrond in zo'n isolatie is opgegroeid dat het zijn beeld van het leven buiten zijn landhuis totaal vertekend is. Tijdens het kijken vroeg ik me aanvankelijk af waarom hij niet Dave Schultz in persoon benaderde om hem op Foxcatcher te krijgen. Toen Du Pont Dave bezocht in zijn hotelkamer met de familie erbij werd het me duidelijk: hij heeft zijn eigen terrein nodig, omdat hij niet alleen daar de baas is, maar ook gewoon die omgeving begrijpt. De eenzaamheid is voelbaar en als hij niet zo'n engerd was zou ik er waarschijnlijk flink medelijden mee hebben gehad.

Wat me bevalt aan zowel het script als aan de regie is dat het nooit te nadrukkelijk wordt en Miller graag dingen onuitgesproken laat. De personages zijn niet vaag, maar ook niet altijd even makkelijk te doorgronden. Dat zorgt ervoor dat de sfeer niet alleen onheilspellend is, maar eveneens ietwat mysterieus. Daarnaast weet Miller een openheid in interpretatie van de personages goed te combineren met juist een zeer specifieke benadering van vooral locatie. Foxcatcher Farms is zo'n setting die bijna een personage op zichzelf wordt.

Iets aan deze donkere film kwam bij mij onverwacht stevig binnen. Het is lang geleden dat Hollywood met iets aankwam dat zo ongemakkelijk en verontrustend aanvoelt, ondanks dat het verdomt lang duurt voordat het serieus mis gaat. De sfeer en de regie voelen zo precies aan, dat het bijna wonderbaarlijk is dat Miller kennelijk een jaar nodig had voor de montage, onder andere omdat de film oorspronkelijk vier uur duurde. Ik ben benieuwd wat er precies op de planken is blijven liggen, maar kennelijk is dat in ieder geval een groot deel van de rol van Sienna Miller als Dave Schultz' vrouw. Volgens haar was dat deel van de film een tweede hoofdplot, ondanks dat het hier nauwelijks voorkomt.

De cast heeft het meeste aandacht gekregen en daar kan ik weinig aan toe voegen, behalve deze korte documentaire uit 1988 van John Du Pont, waarin vooral opvalt dat die manier van praten met veel vreemde korte pauzes geen trucje van Carell was. Sommige mensen werden afgeleid door de prothese en de neus van Carell, ik vond het compleet geloofwaardig.

Tot nu toe twijfelde ik een beetje aan Bennett Miller als regisseur, vanaf nu ben ik zeer benieuwd of hij deze lijn kan voortzetten.
4*

Allereerst mijn eindcijfer: een 4,5*. Lijkt dat niet een beetje veel voor een film als Frances Ha, die zelfs veel gebruikers die hem goed vinden niet echt inspireert tot een enorm hoog sterrenaantal? Is dit niet teveel een niemendal met weinig verhaal of samenhang? Nee, dat is het niet en als je iets verder kijkt dan de losse stijl merk je gewoon een strak gestructureerd verhaal op. Dat terzijde, is het niet te luchtig? Wellicht, maar ik zeg er meteen bij dat ik sterk de vijf sterren heb overwogen.

In feite denk ik daar nog steeds aan, maar ik vind het einde van de film wat makkelijk, dat Frances ineens indruk maakt als choreografe. Waarschijnlijk was het beter geweest om te eindigen met Frances die het secretaressebaantje aannam en haar eigen appartement kocht, met misschien slechts een hint naar meer, maar dat hoeft van mij al niet. Het einde is net iets te gelukkig en Frances heeft dat nog niet verdient. Maar het is een kleine smet - niet eens echt slecht - en een verhoging met een halve ster valt niet uit te sluiten.

Er bestaat een simpele uitleg voor mijn waardering van Frances Ha. Op de eerste plaats is het vooral een scherp portret van een jonge vrouw die op zoek is naar haarzelf, zonder dat ze het weet en nauwelijks in de gaten heeft dat ze eigenlijk nauwelijks moeite doet om haar ambities te halen. Hier is de film een bijna bijtende karakterstudie, erg geestig en goed geobserveerd. In de tweede helft slaat het om en wordt Frances zich bewust van hoe ver ze achter is geraakt op haar leeftijdsgenoten. Haar pogingen daar iets aan te veranderen zijn niet minder grappig.

Daar wordt echter ook duidelijk wat dit op de tweede plaats zo bijzonder maakt: een verrassend melancholische onderlaag, soms zelfs echt droevig en wanhopig. Het begon voor mij met een klein momentje: het afscheid van Frances van haar ouders na kerst. Een kort shot, waarin Frances blik even kort, subtiel om hulp lijkt te vragen. Hulp die ze niet direct vraagt. Voor je het weet zit je in Parijs, wat een muzikaal prachtige scène oplevert, maar ook gewoon een pijnlijk eenzame segment. Op dat moment had ik enorme medelijden met Frances, die ik in het eerste half uur vooral amusant vond als komisch personage, maar verder niet bijster sympathiek. Tijdens de scène waarin ze Sophie achterna rent op haar blote voeten kun je me bijna bij elkaar vegen. Het is inmiddels een film over eenzaamheid geworden. Niet het type eenzaamheid dat we vaker zien in films, veroorzaakt door rampen, geweld, verslaving, in een onbekend gebied zijn of wat dan ook, maar het soort eenzaamheid dat ontstaat nadat sommige mensen hebben nadat ze merken dat het leven van iedereen om hun heen is doorgegaan en van henzelf heeft stilgestaan. Niet bepaald iets waar je niet overheen kunt komen (wat deze film ook niet beweerd), maar toch rot als het gebeurt. De bijna achteloze manier waarop Baumbach dit behandelt, met een goede mix van droefheid en humor is Woody Allen waardig. Ook de mix van afkeer van en liefde voor de personages is Allen-achtig. Wellicht ook typisch Baumbach, maar dit is de eerste film die ik van hem zie.

Op de derde plaats is dit een stilistisch heerlijk fris filmpje. Niet zozeer heel origineel, maar het heeft een heerlijk ritme. Het lijkt voort te stuwen op de muziek die op de achtergrond draait en het past bij het leven en de extraverte persoonlijkheid van Frances. Het creëert ook veel goede, kleine momenten die met name de montages die het verstrijken van de tijd weergeven bijna gelijkwaardig maken aan de rest van de film. Fijne keuze voor de soundtrack en even fijne, hoewel niet grootse, zwart-wit cinematografie. Dat laatste deed me wat denken aan het recente Oh Boy! uit Duitsland. Het viel me al op dat er de laatste jaren nogal wat oncomfortabele komedies gemaakt zijn over jonge mensen die niet zo goed weten wat ze nu moeten doen nu ze klaar zijn met hun studie. Ik noem het "En-nu-wat?"-films. Denk aan Tiny Furniture, Oh Boy! en nu dus deze (er zijn er meer, weet ik zeker, maar schieten me niet direct te binnen). Allemaal liggen ze in het verlengde van The Graduate, die kennelijk nu pas echt zijn grote reeks afstammelingen krijgt. En critici maar zeggen dat die film veroudert is...

Op de vierde plaats: Greta Gerwig. Ook Mickey Sumner, Michael Zegen en Adam Driver, maar vooral Greta Gerwig. Zowel irritant als aandoenlijk tegelijk, zoals dit personage moet zijn.

Dat zien vier redenen om deze film goed te beoordelen, maar het zou waarschijnlijk slechts genoeg moeten zijn voor vier sterren. De waarheid is, dit is voor mij de juiste film op het juiste moment. Meer wil ik er niet over zeggen.

Ik vind het wel erg kortzichtig om Frankenstein in dat rijtje te plaatsen. Degelijke films missen sowieso al het ouderwetse, ietwat gotische karakter van een film als deze.

Hoe dan ook, mij viel de film ook lichtelijk tegen. Hoewel de film ontegenzeggelijk een paar sterke momenten had (en ja, de "it's alive"-scène en die met het meisje horen daarbij) vond ik de film soms te kort schieten.

Zoals wel meer films uit begin jaren '30, toen de geluidsfilm net aan kwam zetten, zit het filmisch niet altijd even lekker in elkaar, met matige montage en som raar geplaatste shots. Het is moeilijk uit te leggen in woorden hoe zoiets eruit ziet. Daarnaast is de afwezigheid van muziek gewoon een minpunt. Ook had de film net een tikkeltje minder theatraal gemogen en hadden sommige dingen gewoon beter in beeld gebracht kunnen worden (bijvoorbeeld de moord op de assistent en het laatste stuk na de molen had helemaal weggelaten moeten worden). Vreemd ook dat Frankenstein het overleefd hier. Ik vond het bijna passen bij de film dat hij zou sterven.

Overigens wel mijn complimenten aan Boris Karloff voor zijn portrettering van het monster. Het lijkt een nogal lompe en ondankbare rol, maar Karloff maakt er echt wat van. Hij weet er zelfs voor te zorgen dat je medelijden krijgt met het monster. Daardoor stijgt deze film toch net iets boven zichzelf uit.
3*

De originele short heb ik wel ooit eens gezien, maar kan ik me eerlijk gezegd nauwelijks nog wat van herinneren, waardoor deze uitgebreide remake fris voor me was. Nou ja, fris. Dit is iets te typisch Burton en bevat te veel verwijzingen naar bekende, oude films om nog echt fris te zijn. Niettemin is dit één van zijn betere films, al is het maar omdat zijn hart er voor het eerst sinds jaren weer echt in lijkt te zitten en er daarnaast duidelijk met veel plezier aan gewerkt is. De liefde voor oude horror straalt er vanaf, de stopmotion is erg mooi gedaan, evenals de character designs en er zitten een aantal indrukwekkende lichteffecten in (vooral de schaduw van de onzichtbare vis is erg gaaf). De bijrollen zijn over de gehele linie eigenlijk geslaagd, met name die kat (die trouwens wel een oneervolle dood krijgt), maar de geheime troef is de relatie tussen Victor en Sparky, die de film dus het nodige hart geeft.

Allemaal erg leuk, maar om nou te zeggen dat het ook weer echt briljant is is overdreven. Verwijzingen naar andere films spotten is leuk, maar intussen al veel gedaan en Frankenweenie komt met weinig verrassingen en dat dan bijvoorbeeld die hele climax een variatie is op die van Frankenstein is gewoon wat te makkelijk. Sowieso is Burton nooit iemand die iets interessants doet met verhaallijnen. Het meest onvergeeflijk vind ik nog wel dat hij Sparky aan het einde nog laat leven. Het leek me dat de film aanstuurde op dat je de dood moet accepteren, maar kennelijk niet. Het grootste probleem is hier echt dat dit binnen nu en een jaar geleden het minstens de vierde prominente release is die dit trucje uithaalt (belangrijk personage lijkt aan het einde dood, maar blijkt toch nog te leven) en het was toen al niet origineel. Is gewoon een geval van een einde willen hebben die je ontroerd met de dood van een hoofdpersoon, zonder je depressief achter te laten. Ik heb er al lang niets meer mee. Zeer matig. Gelukkig compenseert de rest van de film het genoeg.
3,5*

Het is hier al eerder gezegd, maar als je het mij vraagt is Freaks ook geen horrorfilm. Hoewel ik de film zeker niet als 'aangenaam' zou willen bestempelen, ervaarde ik het vooral als een duister drama. De pijn die hier wordt tentoongesteld is groot, want hoe goed je het ook bedoelt, het is bijna onmogelijk om een 'freak' zoals in deze film op een normale manier te benaderen. Het gestaar komt bijna automatisch en het is lastig om een gesprek te beginnen die niet al te nadrukkelijk 'gewoon' moet overkomen. Net als The Elephant Man gaat deze film over het probleem van misvormden (sorry, maar ieder woord voor deze mensen klinkt onbedoelt beledigend) dat ze nooit echt als andere mensen benadert kunnen worden. Hoogstens misschien pas door mensen die ze al lang kennen. Dit is een gegeven dat me bijna altijd al heeft geraakt. ik herrinner me dat ik als klein jochie van misschien maar vijf jaar oud voor het eerst een man met maar één been zag, iets dat me toen shockeerde. Iets waar ik me later dan weer schuldig over voelde.

Deze film doet iets zeldzaams en zet echt misvormde mensen in de hoofdrollen neer. Zoals gewoonlijk wordt het exploitation genoemd. Dat gebeurt altijd in zulke gevallen, bijvoorbeeld ook The Best Years of Our Lives. Hoewel ik het argument wel begrijp vind ik hem onterecht. Om mensen met echte lichamelijke afwijkingen in een ontroerende film zoals deze te stoppen lijkt me eerlijker ten opzicht van die mensen. Dat ze in een wat gruwelijk verhaal geplaatst zijn maakt het punt misschien alleen maar duidelijker dan in plaats van dat ze hun problemen sentimenteel hadden kunnen toelichten in een melodrama, of anders hun positieve levenshouding kunnen neerzetten in een vrolijke film. Nou moet ik toegeven dat ik ook niet helemaal zeker weet hoe oprecht de studiobazen, de producent en regisseur Tod Browning waren toen ze besloten deze film te maken. Misschien wilden ze gewoon mensen laten gruwelen om de freaks. Maar uiteindelijk is dit toch iets anders geworden, een indringende maar sympathieke film. De ontegenzeggelijk gruwelijke finale voelde zelfs niet aan als horror bij mij, maar als een vorm van poëtische gerechtigheid.

Er wordt wel vaak gezegd dat bepaalde films nog steeds actueel zijn of niets van hun kracht verloren hebben. Soms zeker terecht, maar geen een film is denk ik na zo lange tijd nog zo omstreden en confronterend als Freaks. Een film die iedereen eigenlijk moet zien, ondanks het matige acteerwerk. Op een remake zou ik in ieder geval niet snel rekenen.

4 hele dikke sterren.

Hitchcock in de jaren '70. Wat deze film alleen al interessant maakt is hoe Hitchcock zijn bekende thrillerverhaaltje (want dit is traditioneel Hitchcock) zou filmen zonder production code. Het eindresultaat is misschien zeer herkenbaar Hithcock, maar Frenzy blijk ook de missing link te zijn tussen Hitch en Brian de Palma, aan wiens films ik vaak moest denken. Voor het eerst naakt in een Hithch-film en Frenzy heeft nog duistere trekjes dan anders, in de vorm van een scène waarin Rusk in een vrachtwagen ligt met een dood lichaam en een explicitere moordscène dan dat we van de man gewend zijn. Het doet allemaal een beetje raar aan, maar uiteindelijk werkt het wel. Niettemin gaat mijn voorkeur op een bepaalde manier toch uit naar de oude stijl.

Verder toch weer topvermaak. Hij deed me nog het meest aan Strangers on a Train denken. Waarschijnlijk omdat deze film ook een charmante schurk bevat en een loser van een held. En ook hier zitten we vol spanning te kijken naar een scène waarin de schurk zijn bewijs moet zien te verwijderen. Hitch vond het leuk om de kijker met de vijand te laten meeleven, waarschijnlijk omdat het zo wrang was.

Tevens bevat deze film een scène die eigenlijk het hele idee van alle Hitchcockfilms samen lijkt te vatten in één geweldig shot. Dit is op het moment dat Rusk die vriendin van Blaney mee naar zijn kamer neemt en de camera dan het huis uit trekt en we een gewone drukke straat te zien krijgen. Ik kreeg werkelijk kippevel van dat shot. Dit is waar het Hithcock dan ook altijd om te doen is: de enge dingen van deze wereld bevinden zich in een gewone omgeving. Nooit heeft hij dat beter gevisualiseert en dit is zonder meer een van mijn favoriete Hitchcockmomenten.

Verder valt ook de humor op. Die is in de meeste Hitchcockfilms wel te vinden, maar in deze film nog opener dan gewoon. Heerlijke understatement en die scène tussen die agent en zijn vrouw waar zij het eten klaarmaakt zijn pareltjes en een perfecte manier om personages het verhaal uit te leggen zonder dat het op een saaie opsomming van feitjes lijkt. Heerlijk! En die secretaresse van Blaney's ex-vrouw was ook een zeer geestig typetje.

4* Prima Hitchcock, niet perfect, maar zeer genietbaar.

Dat mag je uitleggen want ik zie de link totaal niet.

Anyway, deze Lloyd viel me lichtelijk tegen. Zeker omdat deze de reputatie heeft een van de beste te zijn, maar naar mijn mening zijn er genoeg betere Lloyds te vinden. The Freshman lijdt vooral aan een gebrek aan grapdichtheid en heeft zelfs te weinig slapstick. Dan blijft er vooral het verhaaltje over en daar moeten Lloyds films het nooit van hebben. Toch blijft er nog genoeg moois overeind staan en als Lloyd eenmaal een komische scène heeft lopen blijft het toch weer een tijdje leuk. De langverwachte american footballwedstrijd stelt niet teleur.

3*

Dat is wel mijn grootste probleem met deze film. Die Frida heeft nogal wat pijnlijke schilderijen gemaakt en als ze dan ook nog eens beweert dat ze hiermee haar eigen pijnen direct op het doek overbrengt dan wil ik toch wel het gevoel krijgen dat ze echt pijn lijdt. Dat gevoel kwam zelden over. De film was zelfs redelijk luchtig. De momenten waarop kunst en leven samenkwamen waren het beste, maar de film is meer geïnteresseerd in de relatie tussen Frida en Diego. Vreemde keuze. Toegegeven, de relatie is verder wel prima verfilmd, maar groots is het niet. Hayek was wel een verrassing, maar ze speelt Molina niet van het doek. Best een onderschat acteur eigenlijk. Doet het altijd goed bij mij en is ook redelijk veelzijdig.

3*