Opinions

Deze film moést ik zien. De trailer zag er spectaculair uit, maar ik ben niet naar de bios geweest uiteindelijk. Alhoewel ik mij op deze film verheugde, had ik ook zo m'n twijfels. Negatieve kritieken en de vrees dat dit bijbelverhaal net zoals Noah verfilmd zou worden maakten dat ik niet geheel wist wat ik er nu echt van kon verwachten. Eerst zien, dan geloven dus. Laat ik voorop stellen dat ik deze film beter vind dan Noah. Er zijn tenminste geen dingen aan het bijbelverhaal toegevoegd die echt nergens op slaan. Daarnaast is deze film ook iets vermakelijk en iets minder somber van ondertoon. Dit komt met name door de relatief sterke rol die Christian Bale hier toch neerzet. Alhoewel hij nooit echt helemaal overtuigt (ik mis nog steeds de Bale van de Batman-trilogie) is de passie wel aanwezig, en de acteerkwaliteiten bezit hij ook. Veel minder vond ik Edgerton, de man komt als Ramses weinig geloofwaardig over, en is nergens echt angstaanjagend. Exodus heeft duidelijk wat tijd nodig om op gang te komen; de eerste drie kwartier zijn, muv het eerste gevecht tussenm de Egyptenaren en de Hittieten, wat saai, en de dialogen zijn nogal tam. Ook tussen Mozes en zijn vrouw Zippora mis ik echte chemie. Het wordt beter en boeiender als de plagen worden gefilmd, dat vond ik een erg sterk stuk. De hele uittocht zelf, gevolgd door de achtervolging naar en door de Rode Zee, is ook spannend. De vloedgolf die de Egyptenaren wegvaagt, gepaard met de nodige cyclonen/windhozen/aardbevingen, zijn visueel best een spektakel, en dat zorgt voor genoeg amusement. Het laatste kwartier vond ik dan weer erg matig; het einde bevredigt niet, en de scene met de stenen tafelen hadden ze er ook beter uit kunnen laten.

Over het algemeen is Exodus een vermakelijke film met een aantal sterke stukken, maar helaas ook een aantal significant mindere gedeelten. Ook zijn er een aantal karakters slecht of matig gecast. De soundtrack vond ik dan wél weer erg goed.

Een groot minpunt: welke idioot zou bedacht hebben God als een klein, autoritair ventje te portretteren? Naast dat God hier als een bloedbeluste, boze tiran wordt neergezet, wat weliswaar niet geheel onjuist is, maar wel enigszins genuanceerd kan worden t.o.v. deze film, werkt het mannetje ook nog eens pijnlijk op de zenuwen.

Een gebalanceerde 3,5*

Ik denk dat ‘eng’ niet het juiste woord is om the Exorcist te omschrijven. Eerder verontrustend. De uitdrijving in deze film is gebaseerd op een boek van William Peter Blatty, dat op haar beurt weer losjes gebaseerd is op een exorcisme op een tienerjongen in 1949. Zonder de discussie ‘waargebeurd of niet’ in mijn recensie te willen aansnijden, vond ik het erg interessant te lezen dat regisseur William Friedkin tijdens het maken van deze film in exorcisme is gaan geloven…

Daarnaast ben ik erg benieuwd naar het originele scenario dat Blatty voor deze film schreef. Het schijnt dat Friedkin niet tevreden was met dat scenario, waarna er nog veel aanpassingen zijn geweest op Blatty’s versie. Blatty zelf was ervan overtuigd dat zijn scenario de essentie van het verhaal bevatte, en baalde ervan dat deze versie de bioscopen uiteindelijk niet gehaald heeft.

In the Exorcist kanaliseert de strijd tussen goed en kwaad zich in een jong meisje. De manifestaties die haar ten deel vallen, zullen het bioscooppubliek anno 1973 ongetwijfeld gechoqueerd hebben. De cultuur van huiselijk-en zedelijkheid mocht dan al vanaf de vroege sixties op haar retour zijn, het Amerikaanse publiek moest duidelijk nog wel wennen aan dit soort taboedoorbrekende cinema. Sommige (lokale, vaak kerkelijke) autoriteiten verboden screenings van deze film, waardoor het bizarre fenomeen van ‘Exorcist bus tours’ ontstond. Vanuit dorpen waar het tonen van de film verboden was, vertrokken dan bussen naar het dichtstbijzijnde complex waar the Exorcist wél getoond werd.

Nu, in 2016, blijft van die opschudding niet al te veel over. Echt choqueren doen de teksten en handelingen van de jonge Linda Blair niet meer. Vandaag de dag rationaliseren we de manifestaties van het metafysische, en zijn we gewend aan teksten die hier nog als absolute heiligschennis worden betiteld. Hoe kan zo’n film dan toch nog indruk maken? Heel eenvoudig: door een ongemakkelijke sfeer te creëren, door trucjes in de montage (blink and you’ll miss it) toe te passen en door geluid optimaal in te zetten (óf juist weg te laten).

Daarnaast zit er een grote meerwaarde in de setting van the Exorcist. James Wan zal goed naar deze film gekeken hebben, want ook in the Conjuring 2 zou een doodgewoon rijtjeshuis in de suburbs het strijdtoneel worden van een bovennatuurlijke ontmoeting. Maar de confrontatie gaat verder: the Exorcist gaat ook over de tegenstelling(?) tussen geloof en wetenschap, het morele tegenover het decadente en de manifestatie van paranoia ten opzichte van het redelijke.

Dat alles wordt vervolgens verpakt in een scenario dat veelomvattend is, maar ergens ook aanvoelt als een gemiste kans. Zo had Friedkin meer kunnen doen met de relatie tussen de Akkadische godheid Pazzuzu en het kwaad dat zich in Regan manifesteert. Een aantal scénes in de film voelen nu wat willekeurig aan, waaronder ook de sfeervolle opening. Verder denk ik dat the Exorcist meer indruk had gemaakt als het kwaad subtieler en minder expressief was getoond. De shock-elementen zijn wat overdreven, de verdrijving gaat gepaard met het nodige bombast en de make-up is angstaanjagend, doch ook wat te gestileerd.

Van tevoren wist ik dat Tubular Bells gebruikt werd in deze film, maar Friedkin heeft wel net de verkeerde momenten uitgekozen. Een fragment uit Oldfield’s compositie is bijvoorbeeld te horen als Ellen Burstyn zich naar huis haast, maar op zo’n moment heeft Tubular Bells slechts beperkte meerwaarde. Veel meer draagkracht hebben dan de geluidseffecten die bijvoorbeeld bij de uitdrijving gebruikt worden.

Toch zie je aan alles dat the Exorcist een filmisch monument is: de klasse spreekt uit de keuze voor de setting, de montage, de sfeeroverdracht en de destijds revolutionaire special effects. De casting had beter gekund (zo wist Ellen Burstyn niet te overtuigen), maar de twee priesters spelen dan weer behoorlijk intense rollen. Ze vertegenwoordigen datgene waarin veel mensen vandaag de dag niet meer geloven: het geloof in de tegenstelling tussen goed en kwaad, en de noodzaak te strijden tegen de manifestatie van de duisternis. Achterhaald of niet, ik zie liever die standvastige priesters dan de brabbelende, geforceerd rationele wonderdokters in deze film. Wat dat betreft is het samenspel en/of de strijd tussen rationaliteit en metafysica nog alive and kicking.

4*

´Christmas is coming´ What? It´s June...

Vermakelijk!

Het is toch maar gelukt de agenda´s van een aantal aanstormende jongelingen en een stel ervaren rotten op elkaar af te stemmen. Ik was, na een degelijk 1e deel, erg onder de indruk van deel 2. Daarom besloten deel 3 in de bios te zien. 3 is minder dan deel 2 als het op drama en actie aankomt, maar op het gebied van humor en geslaagde oneliners zit je bij deze film goed.

Heb me prima vermaakt met oa de Snipes scene in het vliegtuig en het heerlijke personage van Banderas.

Jammer wel van de rating; bloed vloeit er niet echt en de actie is niet zo bruut en rauw als in eerdere delen.

Hiermee is dit veel meer een doorsnee actiefilm geworden dan een pure mannenfilm.

Maar wel een doorsnee actiefilm die boeit van begin tot eind, met aardig acteerwerk en enkele leuke actiescenes. En, dat vooral, heerlijke humor.

Gibson is een goede badguy, en het is mooi ouwe rotten als Ford, Stallone en Schwarzenegger nog zo aan het werk te zien.

kleine 4*

Wat gebeurt er als je een twintigtal proefpersonen bewakers en gevangen laat spelen in een afgesloten omgeving? Das Experiment geeft het verwachte, en daarmee benauwende antwoord.

Oliver Hirschbiegel, de man achter der Untergang, schetst in zijn film een haast dystopisch beeld van de menselijke aard, door middel van een narratief concept dat in de basis wel iets weg heeft van wat ik al zag in Experimenter (2015). Een psychologisch experiment dus, met een uitspraak die door de film heen steeds extremer bewaarheid wordt: mensen zijn in staat elkaar verschrikkelijke dingen aan te doen.

Niet alleen op narratief vlak is das Experiment sterk, filmtechnisch is dit werk ook zeer de moeite. De strakke montage en continuity editing (de imaginaire connectie tussen Tarek Fahd en zijn love interest) vallen op, en het grauwe kleurgebruik (met name die continue groene belichting) zetten de rauwe, donkere sfeer kracht bij. Ook zo'n prachtig tracking shot (in de grote open ruimte ondergronds aan het einde, waarbij de eyeline matches vermeden worden, doet het altijd goed bij mij. De muziek mag niet vergeten worden: ik hoorde een mix van the Matrix, Trainspotting en Pi (verre van origineel, wel effectief w.m.b.), en het ironische gebruik van Wouldn't it be Nice (the Beach Boys) had niet beter ingepast kunnen worden.

Zijn er dan ook minpunten? Jazeker, ik was graag iets meer verrast in de verloop van het verhaal. Ook vond ik de rol van Maren Eggert (Dora) in retrospectief wat nodeloos, en had ik in plaats daarvan nog wat meer uitdieping van de characters gezien. Zo'n Berus was nogal eendimensionaal, Hirschbiegel had zich kunnen buigen over de vraag wat zo iemand nu brengt tot zijn gewelddadige uitspattingen, en waarom zijn character radicaler evolueert dan de andere bewakers.

Over het geheel gezien echter een uitstekende psychologische thriller. Ruim 4*.

Geslaagd in haar behandeling van de interessante psychologische materie en de experimenten an sich. Onvoldoende als biopic. Experimenter wist mijn aandacht vast te houden door het tonen van verschillende experimenten en de effecten/consequenties daarvan. Het verhaal van Milgram intrigeerde mij echter nauwelijks. Sarsgaard vertolkt de man vlak en emotieloos. Dat zal de werkelijke Milgram wellicht ook geweest zijn, maar dit maakt dat het persoonlijke verhaal slecht uit de verf komt. Ook de bijrollen zijn weinig interessant. Het in de camera praten helpt nog enigszins bij de inleving in Sarsgaard zijn personage. Probleem Is dat deze techniek nauwelijks meer inventief Is, en dat Sarsgaard op nog geen 10% zit van wat Spacey ermee deed. Enkele (voor mijn gevoel) vrij nutteloze scènes die de film voorsleepten boden nog meer tegenwicht ten opzichte van een in de basis uiterst boeiend concept. 2.5*

Een laatste glansrol voor Alan Rickman in Eye in the Sky, een Homeland-achtige thriller over een raketaanval in Kenia op een viertal zelfmoordterroristen. De terroristen houden zich op in een huis dat zich in een doodgewone woonwijk bevindt. Met behulp van grondtroepen interveniëren is geen optie. Een defensieteam in de Verenigde Staten, onder leiding van kolonel Katherine Powell (een sterke rol van Helen Mirren) beslist over leven en dood, in een setting die alle aspecten van moderne oorlogvoering vertegenwoordigt: satellietbeelden, het op afstand besturen van drones en overleg in improvisorische overheidsbunkers. De belangrijkste factor in deze specifieke situatie is een vliegtuig met twee hellfires aan boord, dat bestuurd wordt door twee groentjes. Zij zijn ‘the eye in the sky’; op commando sturen zij de hellfires op het huis af. Dronebeelden hebben reeds uitgewezen dat er verschillende bomvesten in de kamer aanwezig zijn. Deze zullen gebruikt worden, wat Mirren’s team voor een heldere keuze stelt: de terroristen ter plekke elimineren, of het gevaar lopen dat de zelfmoordaanslag(en) uitgevoerd zullen worden. Er is alleen één probleem…

Eye in the Sky moet het hebben van een zinderende spanningsboog. Van begin tot eind zat ik op het puntje van mijn stoel. Daarin ligt hem echter direct ook het probleem: een paar voorspelbare plotontwikkelingen leggen de kern van de film vrij eenvoudig bloot. Wat overblijft is een sterk, maar toch ook vrij standaard verhaal over een vrij klassiek filosofisch dilemma. Red je één persoon terwijl er een grote kans bestaat dat meerderen zullen omkomen, of red je de meerderheid en laat je de eenling sterven?

3,5*

Het Amerikaanse platteland vormt het decor voor The Eyes of My Mother, een sfeervolle arthouse-productie die The Night of the Hunter (1955) en Psycho (1960) samenbrengt. Getraumatiseerd door een gebeurtenis uit haar jeugd gaat de instabiele Francisca (Kika Magalhaes) als een modern day Norman Bates ongewenste indringers te lijf. Dit debuut van Nicolas Pesce slaagt door prachtige zwart-witfotografie en een goede dosis onderhuidse spanning.

Volledig