Opinions

Eén van de ultieme romantische komedies, en volgens mij ook degene die het genre weer nieuw leven inblies (en misschien heeft Richard Curtis ook wel heel goed naar deze film gekeken voordat hij aan Four weddings and a funeral begon).

De IMDb-trivia-pagina bevat wel de meeste interessante weetjes die op Rob Reiners commentaartrack en in de Making of van mijn DVD-versie ter sprake komen, maar wat ik ook wel grappig vond was Reiners verwijzing naar Ingmar Bergmans Scenes from a marriage en hoe deze film daar eigenlijk een komische versie van zou moeten worden : Scenes from a friendship!

Wie zou hebben gezegd dat er een leeftijdsverschil van twaalf en een half jaar tussen de beide hoofdrolspelers zit?

Verrassend goedgemaakte en spannende thriller waar ik met lage verwachtingen aan begon maar die ik toch tot het einde toe geboeid heb gekeken. Aan sommige dingen moet ik maar voorbijgaan (inderdaad zonder back-up een huis binnengaan, maar ook het cliché van de verknipte moordenaar die een traumatische ervaring uit het verleden kopieert in de behandeling van zijn slachtoffers), maar het degelijke spel van Ally Walker maakte veel goed, en haar ongeautoriseerde huiszoeking op het einde is toch tamelijk zenuwslopend, mede dankzij de keuze om in het begin daarvan geen muziek maar alleen het vervormde geluid van zware ademhaling te gebruiken. Grootste openbaring was echter het intelligente en gevoelige spel van Tara Subkoff als Jordan; haar ontmoetingen met Ally Walkers Audrey vormen voor mij het hart van de film. (Ik heb me ook de hele film door lopen afvragen aan wie haar prachtige profiel me nou deed denken, maar gelukkig kwam een IMDb-user met de naam van Jared Leto op de proppen.)
        Edit : eerlijk is eerlijk... ik vul van elke film die ik zie een systeemkaartje in met titel, jaartal, regisseur, acteurs etc., en toen ik deze film in mijn systeem wilde bergen bleek daar al een kaartje van te staan. Kennelijk heb ik hem jaren geleden al eens gezien, vermoedelijk op televisie, en dat ik me dat niet herinnerde toen ik deze film (opnieuw) ging bekijken pleit niet voor de indruk die hij toentertijd gemaakt heeft...

Yuk. Op zich vind ik het een mooie boodschap dat winnen niet zaligmakend is, maar wanneer de personages stuk voor stuk zó nobel zijn dat met hen vergeleken zelfs De Positivo's nog een toonbeeld van cynisme lijken, en wanneer de wijze levenslessen zó doordesemd zijn van de Bijbel dat ik zelfs voor Clancy Browns bullebak nog sympathie ga krijgen wanneer die zijn schouders ophaalt over een citaat uit Mattheüs 23:12, dan verwordt dit toch wel tot een draak van een film. De sportscènes zijn goed geschoten, Jim Caviezel speelt het prettig onderkoeld, en wat is het toch jammer dat we Laura Dern tegenwoordig vooral nog in zulke dienende rollen zien, maar dan ben ik toch wel door mijn verzachtende omstandigheden heen. Voor sportfilms in het algemeen en Amerikaanse sportfilms in het bijzonder blijft het toch een hele toer om de valkuilen van valse heroïek en overdreven sentimentaliteit te omzeilen.

Gebaseerd op het stripboek van Raymond Briggs uit 1982, dat indertijd zelfs als prestigieuze Penguin mocht verschijnen, en terecht. De film volgt het verhaal en de dialogen zeer getrouw, en heeft daarnaast veel baat bij de prachtige en passende stemmen van John Mills en Peggy Ashcroft. Aangrijpend en ontroerend. "After all, it will all be over in a flash!"

Ach ja… als kind aan de hand van mijn vader in de bioscoop gezien, net als The guns of Navarone en The dirty dozen, en wat kon ik er toen van genieten. Daarna jarenlang er een beetje op neergekeken, maar kortgeleden toch maar aan de verleiding toegegeven en de DVD (met overigens een prima transfer) gekocht, en nu binnen een jaar al weer drie keer gezien… Tjonge jonge wat een heerlijke film. Ongeloofwaardig, hoezo? Wie daar bezwaar tegen heeft moet niet eens aan deze film beginnen

Toen John Ford ooit werd gevraagd waarom hij de cavalerie niet eerder had laten ingrijpen in Stagecoach , antwoordde hij: Because then we wouldn't have had a movie. Zo ook hier: de hele film door schiet Clint mensen van meters afstand met zijn pistool met geluidsdemper in de rug, maar wanneer hij hier een man in een radiokamer moet vermoorden trekt hij opeens zijn mes, zodat de man het kraken van Clints laarzen kan horen en alarm kan slaan. Waarom? Omdat anders al die Duitsers niet hadden kunnen verschijnen om de ontsnapping van het laatste uur bíjna onmogelijk te maken – and then we wouldn't have had a movie. Zo werkt dat nou eenmaal, net zo min als ik me stoor aan het feit dat ze in een ijskoude rivier kunnen springen maar daarna toch niet rillend in de bus zitten (althans de echte mannen niet, die nepgeneraal krijgt natuurlijk meteen een deken omgehangen), of aan Duitsers die het bekende Engels met Duits filmaccent spreken, of aan dat ongezond rode bloed, of aan de kapotgeschoten achterruit van de bus die er volgens mij van de buitenkant heel anders uitziet dan wanneer de camera binnenin de bus staat, of aan één van de 67 goofs die IMDb opsomt… Ik hou er maar over op.

Voornaamste minpuntje: de ontsnapping zou wel wat sneller en vooral korter hebben gemogen dan de ruim drie kwartier die hij nu duurt.

Pluspunten: Burton die deze rol dan misschien alleen maar aannam om te laten zien dat hij nog altijd een film kon dragen, maar die met zijn serieuze spel, zijn uitstraling en niet te vergeten zijn fan-tas-ti-sche stem de perfecte leider is; Anton Diffring als mooie gedistingeerde schurk en Derren Nesbitt als lekker wrede blonde bestie; de heerlijke klassieke montage, geen hysterisch Bourne ultimatum-één-knip-per-seconde-tempo maar gewoon normale beeldovergangen, waarbij de spanning dus ligt in wat er wordt getoond en niet in hoe snel; de centrale scène waarin Burton zijn plan ontvouwt, niets dan gepraat en toch vreselijk spannend, mede dankzij –daar is hij weer– die stem van hem; en dan nog die kleine verrassingen, zoals Burton die in de berghut op Clints vraag waar hij toch is geweest als grap en tegelijk geheel naar waarheid antwoordt dat hij een mooie blondine is tegengekomen, of de Duitse majoor die wordt opgebeld om Burtons identiteit te bevestigen en die hem plotseling voor verrader uitmaakt, en dan de zo begrijpelijke vermoeidheid op het einde, die de film zo verassend zonder hosanna afsluit…...

Nog altijd ijzersterk. Broadsword calling Danny Boy... Broadsword calling Danny Boy...
 

Een grimmige en af en toe behoorlijk ongemakkelijke film. Geïntrigeerd als ik ben door Dean Martin moest ik hierbij al heel gauw denken aan zijn samenwerking met Jerry Lewis (beëindigd in 1956, dus één jaar voordat het fictieve duo in Where the truth lies uit elkaar gaat, en ook Martin en Lewis gaven zeer succesvolle "telethons", in hun geval ten bate van de bestrijding van spierdystrofie), maar verder dan dit vertrekpunt gaat de overeenkomst volgens mij niet. Het verhaal ontwikkelt zich langs verschillende sporen, met afwisselend aandacht voor de speurtocht van Alison Lohman, de sociale en historische context van de opkomst en (qua populairiteit) ondergang van de twee sterren, en de psychologie van Vince en Lanny en de spanningen in hun relatie. In alle opzichten interessant, nergens zo fantastisch als ik steeds hoop maar toch constant boeiend. Grappig genoeg blijf ik de hele film door het gevoel houden dat de acteerstijlen van Firth en Bacon eigenlijk niet bij elkaar passen zonder dat dat ergens stoort; misschien komt dat wel doordat ik me steeds afvraag waarom Vince eigenlijk een Brit is – toch niet alleen maar omdat Firth dat ook is? (Bizar detail : van de eerste keer dat ik de film zag –ik schat een jaar of acht geleden– herinnerde ik me om de één of andere reden dat Bacon bovenop Firth klom in plaats van andersom.)

"That was my favorite arm!" Prachtige hoofdrolspeler, superbe wild things met soms zeer effectieve stemmen (vooral die van Chris Cooper als de twijfelende Douglas), en het hart op de juiste plaats. Spijtig genoeg bevat Max' verblijf op het eiland wel èrg weinig plot en betrapte ik mezelf er af en toe op dat ik op mijn horloge zat te kijken. Het afscheid van de titelpersonages op het einde was onverwacht emotioneel en getuigt ervan hoe knap de wezens (en dan vooral hun gezichten) zijn vormgegeven en hoezeer ze daarbij echt tot leven zijn gekomen, ook al kon ik ze niet alle zeven even duidelijk als aparte persoonlijkheden van elkaar onderscheiden. Al met al toch wel een heel aparte en eigenlijk zeer indrukwekkende film.

Will Hay (1888-1949), Engelse komiek, begon als variété-artiest in de music-hall-traditie, met als personage de eigenwijze maar incompetente schoolmeester die constant door zijn betweterige leerlingen op de kop wordt gezeten. Maakte in 1934 succesvol de overstap naar de cinema, en speelde tot 1943 in negentien speelfilms.

        Where there's a will is de vijfde in die reeks, en bovendien de eerste met de jonge Graham Moffatt, die niet veel later met Hay en de zogenaamd tandeloze Moore Marriott een klassiek trio zou vormen (Oh Mr Porter!, 1937). Moffatt is hier de zoals gebruikelijk oneerbiedige assistent van Hay, die weer eens aan de grond zit omdat zijn praktijk als advocaat voor geen meter loopt – totdat een Amerikaanse klant met een goedgevulde portemonnee hem uit de brand komt helpen. Schijnbaar was er lange tijd geen script voor deze film, maar het uiteindelijke draaiboek (waar Hay en regisseur William Beaudine mede verantwoordelijk voor waren) is toch een verrassend hecht geheel geworden waar op het einde diverse plotlijntjes netjes bij elkaar komen. De film bevat weinig verrassingen, Hay's constante maar lang niet altijd succesvolle poging om de schone schijn op te houden moet je liggen, en de pseudo-stoere slang van de drie Amerikaanse bendeleden kan af en toe op de zenuwen werken, maar voor wie daar allemaal geen moeite mee heeft is dit een vermakelijke en snelle komedie met een leuke climax.

        Extra aandacht overigens voor Gibb McLaughlin als butler Martin, een geheelonthouder die door Hay wordt overgehaald om eens wat whisky als medicijn tegen zijn kiespijn te proberen, met voorspelbare gevolgen; McLaughlin lijkt sprekend op Ernest Thesiger, de lugubere acteur die door horrorliefhebbers voor eeuwig zal worden herinnerd vanwege zijn rollen in The old dark house (1932) en The bride of Frankenstein (1935, beide van James Whale) en die zelf zeven jaar na Where there's a will een klein rolletje in Hay's zwanezang My learned friend (1943) zou spelen.

Een overdonderende film, dankzij het script, de ethische kwesties die worden opgeworpen (hoever mag je gaan...), de van tijd tot tijd behoorlijk swingende muziek, de prima rol van Miles Teller, en bovenal de vertolking van J.K. Simmons van wie ik mijn ogen niet kan afhouden – een fascinerende rol waarbij ik niet weet of ik moet lachen of haten. Dat er met Damien Chazelle een belangrijk talent is opgestaan hebben zijn films sedertdien wel duidelijk gemaakt, maar verder is dit voor mijn gevoel toch helemaal Simmons' film. Wat hij zegt wanneer hij vlak vóór het laatste optreden van de film even voor Andrews drumset komt staan zag ik niet aankomen.
        Heeft iemand zich wel eens afgevraagd wat er met die map is gebeurd? Van de IMDb-FAQ-pagina: "More than likely Fletcher took it because he had said he did not want to see another folder left laying around. Another possibility is that Andrew either hid the folder or lost it on purpose to sabotage Tanner and take his place as the core drummer." Of misschien heeft Fletcher de map wel ingepikt om Andrew te dwingen ter plekke boven zichzelf uit te stijgen? Zegt Chazelle daar iets over op het audiocommentaar van de DVD?

Ik denk niet dat iemand dit zal aanzien voor een klassieke of zelfs maar belángrijke musical, maar als ik mijn verwachtingen bijstel kom ik hier eigenlijk zó veel sterke punten tegen dat mijn oorspronkelijke scepsis net zo gauw verdween als mijn matige herinnering aan de eerste keer dat ik deze film zag. Bing Crosby laat altijd alles achteloos lijken maar blijft toch steeds geloofwaardig, van Danny Kaye ervaar ik na een aantal andere films nú pas de kwaliteiten (charme, humor en dans), Rosemary Clooney zingt als de beste (Love, you didn't do right by me, prachtig) en Vera-Ellen danst zelfs nog iets beter, Dean Jagger speelt ontroerend, het camerawerk en het kleurgebruik zijn allebei prachtig zonder tot Singin' in the rain-achtige zuurstokkleuren te vervallen, en Irving Berlin levert diverse pakkende liedjes. (Het publiek van 1954 was er eveneens enthousiast over, want het was de meest succesvolle film van dat jaar.) Enige minpuntje is wat mij betreft de aanblik van het figuur van Vera-Ellen, want haar benen zijn zó onaangenaam dun dat het een wonder is dat zich daarin zóveel gedisciplineerde spieren bevinden dat ze de sterren van de hemel danst – en dansen kán ze. (De geruchten gaan dat ze aan anorexia leed.) Ik vergeet gewoon de flauwe plot vol miscommunicatie en geniet van de liedjes, de dans, de sets en de feel-good-sfeer.

De eerste keer dat ik deze film zag is al zó lang geleden dat ik toen niet eens wist wie Hugh Grant was, en pas bij herziening (en na het vooraf bekijken van de full cast and crew bij IMDb) herken ik nu ook Tim Finn (met snorretje) in een zeer minimale bijrol. Dertig jaar later is dit nog altijd lekker decadent gedoe in het Britse Kenia, met de geweldige Charles Dance in een heerlijk vileine rol, Greta Scacchi zeer verleidelijk, John Hurt die met zijn enigmatische verschijning diverse scènes steelt, en (de leukste verrassing) Joss Ackland die nu eens een sympathieke rol mag spelen en dat ook met verve doet. Verder nog diverse acteerkanonnen in kleinere rollen, alsmede de te verwachten fraaie natuurbeelden. Boeiende en broeierige film van een regisseur die niet veel maar vaak wel intrigerende films maakt. (Overigens is het wel een beetje beroerd dat een bioscoopfilm met de 1.75:1-beeldverhouding nu in 1.33:1 op een DVD van nota bene de Quality Film Collection staat.)

Een zeer intrigerend uitgangspunt met twee fijne acteurs in de hoofdrollen (hoewel Michael Keaton volgens de IMDb-trivia-pagina schuld bekende aan " 'phoning in' some of his scenes"), maar vanaf het moment dat Keaton de overledenen gaat helpen verliest de film z'n interessante focus, en dan krijg ik gewoon te veel tijd om te beseffen dat RuudC helemaal gelijk heeft wanneer hij op 4 april 2012 schrijft dat "Geesten blijven flauwe wezens trouwens. Altijd maar opduiken wanneer de persoon net niet kijkt." De laatste tien minuten zijn wel lekker creepy, maar dat er dan opeens een menselijke dader bijkomt èn dat zijn identiteit tamelijk onvoorspelbaar is halen daar wel een beetje de angel uit. Toen ik deze film indertijd bij de videotheek huurde had ik hoge verwachtingen die maar zeer ten dele werden ingelost, en nu ik hem nog maar eens opnieuw heb geprobeerd (en bijna de hele plot was vergeten) is het niet anders. Jammer, maar gelukkig is het geen straf om naar Deborah Kara Unger te moeten kijken.

Een film met Bela Lugosi in de hoofdrol en ook nog eens de eerste film met zombies... Maar Lugosi drijft zoals altijd bijna alleen maar op zijn uitstraling en zijn reputatie, en de zombies lopen voornamelijk op de tredmolen, dus deze film moet het vooral hebben van z'n sfeer: het lekker gotische kasteel, het vroege gebruik van splitscreen wanneer de koortsige Neal zijn bruid op haar balkon ziet staan, de aardige FX wanneer de wanhopige weduwnaar probeert de spookverschijning van zijn dode bruid te omhelzen, en het nog altijd redelijke effectieve einde. Bovenal is daar de sfeervolle soundtrack met jungledrums, het geknars van de draaiende molen op de suikerplantage, de krekels (doen het ook in westerns altijd goed) op de begraafplaats, en het neuriënde koor – zelfs op de krakende geluidsband van mijn public-domain-versie in de Bela Lugosi-Triple feature movie marathon-DVD van Madacy is dat allemaal vrij goed te horen. Niet van de klasse van de Universal-klassiekers uit deze periode, maar meer dan interessant voor de liefhebber.

Bij herziening (via een goedkope maar fraai ogende Blu-ray) stoor ik me nòg meer aan deze film: de aardige cast en de uitermate interessante setting worden grotendeels teniet gedaan door een niet erg pakkend plot en een flauwe climax. En dan de manier waarop de film een oplossing vindt voor die in potentie zo spannende scène waarin ze in dat vliegtuig onder méters sneeuw en ijs gevangen zitten: aha, luikje gevonden, even opblazen en húp, we zijn weer thuis – wat een gemiste kans om een ècht dramatische situatie uit te werken! Whiteout heeft het gewoon nèt niet, en die mysterieuze killer die af en toe ten tonele verschijnt en natuurlijk onherkenbaar is met z'n sneeuwbril en ijspak doet me veel te veel aan Halloween denken. Jammer, ik zou deze film graag een warm hart toedragen, maar dat verdient hij niet echt.

Past op zich mooi in de traditie waarin de horror niet (alleen) vanuit vampieren, aliens of bovennatuurlijke monsters komt, maar (ook) ofwel uit de krochten van de mens (Psycho, The Texas chainsaw massacre) ofwel uit een bezadigde of landelijke omgeving (Village of the damned, Tremors) ofwel uit beide, zoals hier. Bizar, maar nèt binnen de grenzen van de geloofwaardigheid, en daardoor misschien ook net niet bizar genoeg, en dat is wellicht (een variant op) wat rep_robert op 3 oktober schreef: "De kracht van de mengelmoes van stijlen is tegelijkertijd ook de zwakte van de film."

        Deze titel heeft inmiddels een enorme cult-reputatie, en ik wist ook zeker dat ik hem vroeger al eens gezien had, maar dat bleek dus niet zo te zijn. (Wel de remake, waarvan ik me alleen maar herinner dat ik dat een enorme afknapper vond.) Dat tekent ook een beetje hoezeer deze film historie heeft gemaakt, want ik heb er zó veel over gelezen en zó veel foto's van gezien dat ik kennelijk tot de overtuiging kwam dat ik hem al gezien had. Misschien zijn de hoge verwachtingen er de oorzaak van dat hij bij de eigenlijke kijkbeurt toch een beetje tegenviel; concept, lokaties en spel zijn allemaal dik in orde, maar op de een of andere manier wilde er bij mij van echte spanning geen sprake zijn. Misschien vanwege de vrij dwaze hoofdpersoon die werkelijk weinig subtiliteit aan de dag legt, misschien vanwege het overdadige bloot dat op een gegeven moment eerder lachwekkend dan provocerend gaat werken (hetgeen aan de andere kant misschien juist ook wel weer de bedoeling was), misschien vanwege Christopher Lee's al eerder genoemde pruik... ik weet het niet precies, maar ik kon hier niet zo in meegaan als ik vooraf gehoopt en ook wel verwacht had. (Zes keer het woordje "misschien" in twee alinea's, dat geeft al aan hoezeer ik eigenlijk niet goed weet wat ik nou van deze film vind.)

Veel mensen hier struikelen over de overdreven lachscène; zelf zou ik eerder mijn vraagtekens zetten bij het feit dat je uiteindelijk toch zit te kijken naar (en geacht wordt je te identificeren met) totaal immorele "helden". Desalniettemin is en blijft dit een briljante film, dankzij de levendige karaktertekeningen (inclusief de onderlinge spanningen, zoals bij Tector die een hekel heeft aan "that old goat", en zijn broer die zich ergert aan Pike's vertoon van leiderschap), de "full-blooded" vertolkingen van de stuk voor stuk voor hun rol geknipte acteurs, de kracht van individuele scènes (het nachtelijke gesprek tussen Pike en Dutch: "I wouldn’t have it any other way", de gebroken stijgbeugel, de praktisch “zwijgende” overval op de trein, en de melancholische slotscène: “Ain't like it used to be, but – it'll do."), de incidentele humor ("Boys... I want you to meet my fiancée!", of de scène waarin iedereen behalve Lyle de whiskyfles krijgt aangereikt), het gebrek aan sentimentaliteit en de visuele pracht. En had ik deze film voor dit alles niet al sowieso de volle vijf sterren gegeven, dan zou ik een hele ster hebben toegekend voor de wandeling, want na al die jaren en al die kijkbeurten krijg ik daarvan nog altijd de rillingen.

Indertijd heb ik deze film vrij snel na de release gezien omdat ik nogal een fan van Kevin Kline was (en nog altijd bèn, althans wat z'n beste rollen betreft, en helaas is hij nooit de ster geworden waarop ik toen hoopte, met een zeer gevarieerd CV en te weinig hoofdrollen als gevolg), en op het kaartje dat ik bij elke film invul was mijn commentaar: "op zich niet slecht, maar vat nergens echt vlam". Anderhalf decennium later heb ik Wild wild West nog maar eens een kans gegeven, maar helaas doet de film nog steeds niets meer dan voorzichtig smeulen, en dat dan nog alleen maar dankzij de heerlijke over-the-top-rol van Kenneth Branagh en de leuke muziek van Elmer Bernstein. Dat is natuurlijk nooit en te nimmer genoeg om deze film te redden, maar als ík al spijt heb dat ik aan deze film twee maal twee uur van mijn leven heb verspild, hoe moet het Will Smith dan wel niet te moede zijn dat hij het maken van déze film heeft verkozen boven The matrix ?...

Leuke haunted-house-horror met een lekker creepy sfeertje, goede effectieve schokmomenten (de hand uit de kast, de vinger uit het praatgat) en een altijd "bezienswaardige" Helen Mirren. Spijtig dat de buitenopnames van het enorme huis te glad en onecht ogen, en gedurende het slot duikelt de film wel flink, want het einde sleept te lang aan en de afwikkeling volgt teveel eigen regeltjes ("als we zus en zo doen zijn we gered, want daar kan het spook niet tegen!") om mij in spanning en bij de plot betrokken te houden. Jammer dat de hoge verwachtingen van de eerste helft niet ingelost worden.

Wel even slikken. Naar aanleiding van de korte omschrijving had ik de hoofdlijnen van het moordmysterie, het sneeuwlandschap en de vijandige of op z'n minst afwachtende houding van de lokale bevolking wel verwacht, maar niet het het sterke en intense spel van Jeremy Renner (een acteur naar wie ik niet altijd met plezier kijk), en de twee geweldsexplosies gingen mij niet in de koude kleren zitten. Van traagheid geen last gehad, wel van de soundtrack die me soms teveel deed denken aan eerdere filmmuziek van deze twee componisten (bijvoorbeeld The assassination of Jesse James). Sterke film van een regisseur wiens script voor Hell or high water ik ook al zo indrukwekkend vond.

Will Hay (1888-1949), Engelse komiek, begon als variété-artiest in de music-hall-traditie, met als personage de eigenwijze maar incompetente schoolmeester die constant door zijn betweterige leerlingen op de kop wordt gezeten. Maakte in 1934 succesvol de overstap naar de cinema, en speelde tot 1943 in negentien speelfilms.

        Windbag the sailor is vooral interessant omdat dit de eerste film is waarin Hay zijn vaste partners in crime uit deze periode om zich heen heeft verzameld : Graham Moffatt als de brutale dikke jongen en Moore Marriott als de sluwe tandeloze grijsaard (hoewel hij in het echt maar drie jaar ouder dan Hay was). De plot heeft verder weinig om het lijf, als kapitein van een rijnaak is Hay incompetenter dan ooit wanneer hij een oceaanstomer moet besturen, de spraakverwarring ligt voor de hand (“One bell’s gone, sir.” “Gone where?” “Just gone.” “Oh, what a pity. Well, go and get another one.”), de inlanders op het eiland buigen allemaal voor de radio waarvan ze denken dat het een pratende god is, en Albert en Harbottle verdwijnen op het einde goeddeels uit de film, maar gelukkig zakt het tempo nergens in en krijgt Hay geen love interest (zoals overigens in geen enkele van zijn films, een unicum onder filmkomieken?). Kortom, wellicht vooral leuk voor onverbeterlijke fans zoals ik.

Inderdaad uitermate irritant, en het gebeurt nog regelmatig ook. Vooral die fotograaf krijgt steeds Duitse tekst, en dat terwijl hij nota bene gespeeld wordt door een acteur die in Engeland geboren is. (Ik heb niet de moeite genomen om te kijken of de Duitse Tonband die stukken dialoog juist steeds in het Engels weergeeft. )

Jeugdsentiment, inderdaad, ook voor mij, maar eerlijk is eerlijk, het is voor mij zó lang geleden dat ik me niets meer van verhaallijnen of individuele scènes kan herinneren. Ze roepen de sfeer van mijn jeugd op, want ik zag ze eind jaren 60 in de bioscoop, maar omdat ik ze later nooit meer op televisie heb teruggezien bekijk ik ze nu als "nieuwe" films. Daarbij vind ik ze trouwens niet eens zoveel slechter dan bijvoorbeeld Amerikaanse B-westerns uit de jaren 50… behalve dan dat in Hollywood de held nooit met de schoolslag in plaats van een stoere borstcrawl aan zijn belagers zou ontkomen.

Blij dat ik de Pinksterhitte heb getrotseerd om op een rommelmarkt deze box met 2 DVD's = 4 films tegen te komen. Wel even diep in de buidel moeten tasten: 75 cent, dat is toch zeker 1 cent per 5 minuten film.

Overigens bestaat voor mij de Karl May-ervaring niet alleen uit de dertien avonturen van Old Shatterhand in de bekende Prisma-pocketserie, de prachtig getekende strips van Juan Arranz en (de sfeer van) deze films, maar ook uit de Viewmaster-schijfjes die ik vroeger van de avonturen van Winnetou en Old Shatterhand had. Maar ik moet eerlijk bekennen dat ik geen idee meer heb van welke films dat waren.

Halverwege moest ik de film een dagje onderbreken, en eigenlijk was ik best wel benieuwd hoe het verder zou gaan: de burgers zouden zich duidelijk moeten gaan verdedigen tegen de schurken die het stadje willen platbranden, zou het een tweede Magnificent seven worden? Helaas, veel te veel romance (twee hormonaal opgejaagde paren, eigenlijk zelfs drie want Ravenhurst heeft ook nog een oogje op de alleenstaande moeder) en een dosis humor die nog wel aardig begint (zij het met de zoveelste variatie op de tenderfoot die niet doorheeft hoe onhandig hij is) maar al spoedig tamelijk vervelend wordt. Samen met de drie Winnetou-films in één box; waar dat trio me nog verraste door het niveau zou ik bij déze toch haast denken dat hij was gemaakt met het oog op het marktsegment van de 6- tot 10-jarigen. En die Old Firehand, tja, ik zie mijn helden toch graag wat charismatischer en vooral wat vitaler.

Bizarre scène op het einde: de burgers rukken op, de bandieten lopen achteruit, hoepla, rollen ze zomaar de heuvel af en het water in. Heftàg!
 

Een zwijgende film die ook 94 jaar later nog een behoorlijke indruk maakt. De film opent met bedwelmende en bijna documentaire-achtige woestijnopnames inclusief een pittige zandstorm, en eindigt met fraaie beelden van chaos en paniek bij de bewoners die vluchten voor een indrukwekkende overstroming. Het middengedeelte wordt dan ingenomen door een plot met malafide projectontwikkelaars die de Californische woestijn willen irrigeren, doorsneden met een subplot over een Eeuwige Driehoek met een Mooi Meisje die wordt bemind door een Zwijgende Held terwijl een Gladjakker uit de Grote Stad zijn decadente oog op haar laat vallen.

        Dat mooie meisje wordt gespeeld door Vilma Banky, een grote ster totdat ze in haar eerste geluidsfilm optrad, want toen bleek haar vette Hongaarse accent zó'n struikelblok dat haar carrière in de praktijk ten einde was. (Geluidsfragmenten op YouTube laten horen dat het eigenlijk wel meeviel met haar onverstaanbaarheid, maar het publiek oordeelde anders.) De gladjakker die halverwege de film een geweten krijgt werd gespeeld door Ronald Colman, op dat moment al een publiekstrekker en vanaf de komst van de geluidsfilm een nog veel grotere ster, maar de acteur die daarentegen de zwijger speelt was de grote ontdekking van deze film. Oorspronkelijk was die rol bedoeld voor (de nu grotendeels vergeten) Harold Goodwin, maar toen diens andere filmproject langer duurde dan gepland, diende zich een figurant aan die wel oren had naar de rol. Niemand kon bevroeden hoe ver die lange slanke cowboy met zijn knappe kop en zijn onderkoelde uitstraling het zou gaan schoppen, zeker de man zelf niet, ene Frank Cooper – althans zo heette hij totdat zijn "agent" hem een nieuwe voornaam gaf en hem vernoemde naar haar geboorteplaats Gary.

        Opvallend trouwens hoe naturel en ontspannen Colman hier speelt, alsof hij al voorvoelde dat vanaf het jaar daarop de komst van de geluidsfilm een totaal nieuwe en minder nadrukkelijke manier van acteren zou gaan vereisen. Er bestaat een aardige anekdote over hoe hij de onervaren Cooper advies gaf toen de laatste bij een emotionele scène zwaargewond in zijn armen lag: "Easy does it, old boy. Good scenes make good actors. Actors don't make a scene." Een les die Cooper ongetwijfeld goed ter harte heeft genomen. (Eén biograaf schreef dat Cooper in die scène vermoedelijk zo overtuigend was omdat hij onder de warme studiolampen in slaap was gevallen – ook wel karakteristiek voor Coops lakonieke persoonlijkheid.)

Na het lezen van de bijna zonder uitzondering negatieve postings doet nu ook de advocaat van de duivel een duit in het zakje.

Prachtige kleuren in het begin (misschien iets té prachtig – de regisseur is ook verantwoordelijk voor de digital grading), daarna fraai hectisch en claustrofobisch, sfeervolle muziek, dreigende geluidseffecten, goed geakteerde paniek, en zelfs de eindcredits zijn onheilspellend. Net zo onontkoombaar als Open water. En wat het camerawerk betreft, ik hou normaliter niet zo van pseudo-stroboscopische lichteffecten, schokkerige camera's en überdrukke montage, want die zorgen er maar al te dikwijls voor dat je eigenlijk niets van de handeling meekrijgt, maar bij deze film stoort die combinatie niet alleen niet, maar werkt hij zelfs erg goed en sfeerverhogend. Jammer dat de ontknoping nogal tegenvalt, maar al met al gewoon een simpele, lekker vet aangezette genrefilm.

Liefdevolle pastiche, niet briljant maar wel vermakelijk en zeer sympathiek, met twee perfecte hoofdrolspelers en een eveneens ideaal gecaste Jeffrey Jones als Inspector Lestrade. Holmes: "What are you doing?" Watson: "Thinking." Holmes: "Right. I'm going to think too. [pauze] What shall we think about, Watson?"

Zeer goed ge/herschreven en geregisseerd en met perfect ensemblespel (met Charles Laughton natuurlijk voorop). De enige die ik misschien wat minder vond spelen was Tyrone Power, in principe een acteur die ik wel een zekere charme vind bezitten maar wiens melodramatische uitbarstingen van wanhoop in de rechtszaal mij enigszins overdreven aandeden, maar dan blijkt op het einde dat het niet Tyrone Power maar Leonard Vole is op wiens conto we die (matige) akteerprestatie moeten schrijven… Een ambachtelijk meesterwerk dat mij van a tot z heeft geboeid. (Voor zover ik me kan herinneren was de remake ook lang niet slecht, met Ralph Richardson, Diana Rigg in de Dietrich-rol, de fantastische Deborah Kerr als Miss Plimsoll, en Beau Bridges als Vole.)

Qua plot is dit verhaal niet stuk te krijgen, en hoewel de acteurs niet allemaal even charismatisch zijn wordt er uitstekend geacteerd, maar de geel-groene groezeligheid van de fotografie levert een doffe en sombere sfeer op die mij bijzonder tegenstaat, en dat doet veel afbreuk aan de impact. Bovendien vraag ik me af wat het kader van de Eerste Wereldoorlog en haar trauma's aan het geheel toevoegt; zeker in het licht van de laatste scènes lijkt het wel alsof ik heb zitten kijken naar twee verschillende films die niets met elkaar van doen hebben. Gemengde gevoelens.

Ik moet bekennen dat ik deze film nooit "begrepen" heb, in 1994 niet en nu weer (of nog steeds) niet. Toen ik er aan begon vreesde ik voor een simplistische parabel over "Greed is good"-achtige executives die in figuurlijke zin al zó bloeddorstig zijn dat de stap naar letterlijk wolvengedrag snel gezet is, maar in plaats daarvan gaat de film zich steeds meer bezighouden met de transformaties en de gevolgen daarvan, inclusief alle cliché's zoals dieren die instinctief bang voor je zijn, verscherpte zintuigen, snuivende neusgaten en midden in het bos wakker worden met andermans bloed op je kleren zonder je iets te kunnen herinneren, en uiteindelijk is dit allemaal vlees noch vis. Plotontwikkeling, details, setting, cinematografie en acteerwerk zijn allemaal prima in orde, maar het verhaal is gewoon niet zo erg boeiend, en de extreme bakkebaarden en acrobatische salto's van Nicholson en Spader (allebei toch zeer favoriete acteurs) werken bij mij voornamelijk op de lachspieren. Volgens de IMDb-trivia-pagina zijn Nicholson en scriptschrijver Jim Harrison twaalf jaar bezig geweest om deze film van de grond te krijgen, en daar hebben ze dan ook nog Mike Nichols voor weten te strikken – zoals gezegd, ik begrijp er niets van.

Een onwaarschijnlijke cast, fraaie sets en prachtige mist dragen een verhaal dat qua dramatische spanning voor mij niet zo veel te bieden heeft als eerdere Universal-meesterwerken zoals James Whale's klassiekers of Karl Freunds The mummy. Sterke rol van Chaney wiens droevige ogen het hele verhaal vertellen. Op de extra's van de (prachtige) Blu-ray heeft Mick Garris nog een aardige theorie over waarom deze film elke generatie nog zo zou aanspreken: veel jongens worden een fan van horrorfilms tijdens hun puberteit, en dan zien ze de transformatie van het lichaam van Larry Talbot, zijn stem verandert, hij krijgt van die intense "sexual urges"... Ik betwijfel of een puber al die parallellen doorheeft, maar het is wel een intrigerende onderstroom van het weerwolvengenre.

Na herziening van zowel de oude als de nieuwe versie gaat van deze update toch een half sterretje af. Hij dwingt nergens ook maar énige spanning af, de FX zijn goed maar niet spectaculair (ik vind de transformatiescène uit het dertig jaar oudere An American werewolf in London eigenlijk nog altijd véél indrukwekkender) en het geheel voelt eigenlijk vooral als een braaf Victoriaans plaatjesboek aan. (Overigens maakt de aanwezigheid van een stoere Hugo Weaving wel weer iets goed.)