Opinions

"A supermodel is a bottled promise!" Deze film herinnerde ik me vooral vanwege Michael Rapaports onverwacht lyrische ontboezeming over de waarde van vrouwelijke schoonheid. Bij herziening begrijp ik waarom er niet méér is blijven hangen, want buiten Willie (Timothy Hutton) krijgen de personages eigenlijk niet veel diepte, en hoewel de lijst van bekende acteurs en actrices onwaarschijnlijk groot is zitten er niet veel tussen die mijn aandacht kunnen vasthouden. Je zou Beautiful girls kunnen zien als I vitelloni vijf jaar later, en het is mooi dat er zoveel aandacht is voor het ensemblespel van de enthousiaste en (meestentijds) jonge cast, maar er komt eigenlijk maar heel weinig boeiends van de grond, en de onaantrekkelijke fotografie van het onaantrekkelijke stadje doet de film ook geen goed. Afgezien van de rol van Hutton wordt het voornaamste lichtpuntje verrassend genoeg verzorgd door een actrice waar ik zelf nooit veel mee heb gehad maar van wie ik de laatste tijd steeds meer ga inzien dat ze toch wel degelijk een hoop in haar mars heeft: Natalie Portman steelt moeiteloos elke scène waarin ze verschijnt, en haar ontmoetingen met Hutton zijn steeds vermakelijk èn spannend. O, en natuurlijk het hilarische gebruik dat Hutton maakt van de sneeuwschuiver...

Toen ik deze film voor het eerst zag was ik zó onder de indruk dat ik meteen de oorspronkelijke biografie van Sylvia Nasar heb gekocht (en verslonden), en ook na vele manier herzien vind ik dit nog altijd een prachtige film met superbe acteerwerk. Volgens mij was dit ook de eerste keer dat ik Paul Bettany zag, en ook die maakte een verpletterende indruk : in het begin zo'n onvoorstelbaar innemend personage (ongeveer die enige die Nash steunt!), en dan… Sindsdien nog diverse uitstekende rollen van hem gezien (Wimbledon, The Da Vinci code, Creation, en natuurlijk de manier waarop hij als Chaucer het beeld binnenwandelt in A knight's tale), maar voor mij begon het híér allemaal met hem. Maar goed, los daarvan is dit natuurlijk vooral Crowe's film; als hij de Oscar niet al het jaar hiervoor had gekregen had ik nog zo net niet geweten of Denzel Washington hem wel had gekregen voor (het overigens ook niet misselijke) Training day. Bij de pennenscène tegen het einde hou ik het echt niet droog.

 

Een documentaire van 85 minuten, voor uitzending op Canvas ingekort tot 52... Niets over Grants vermeende homo- of biseksualiteit (en zijn mogelijke relatie met Randolph Scott), zijn werk voor de Engelse Geheime Dienst tijdens de oorlog, zijn mishandeling van Dyan Cannon... maar dat waren misschien voorwaarden voor de regisseur om gebruik te mogen maken van de home movies en de ongepubliceerde autobiografie (waar ik nooit eerder over gehoord had en waarnaar ik wel héél benieuwd ben). Een intrigerend en interessant portret dat mij echter weinig nieuws bood en waarvan ik graag een uitgebreide en ongekuiste versie had gezien.

Wel even een paar flinke ongeloofwaardigheden voor lief nemen (Gedda die niet ziet hoezeer haar bemoedering over de grens gaat, Jan die niet op een andere manier zijn onvrede duidelijk maakt, Gedda die niet doorheeft dat Jan zijn wel zéér plotselinge dementie simuleert), maar dan heb je ook wat: een prachtige tragikomedie over scheefgroei binnen een relatie met subtiele en soms pijnlijke humor ("Maar ik wilde alleen maar een koekje!") en een subliem onderkoelde Herman Finkers.

De trilogie voltooid – of zou er nog een vierde (vijfde, ...) deel komen? Dit deel beviel mij in ieder geval het best (tot nog toe), met de boeiende dinerscène en de wandeling naar en door het dorpje van Delpy en Hawke. Met de ruziescène had ik wat meer moeite: uitstekend geacteerd, maar er werd zóveel onbekends overhoop gehaald over hun huwelijkse leven van de afgelopen jaren dat ik op een gegeven moment mijn "verbondenheid" met hun relatie verloor (met al die subjectieve verwijten over situaties die we nergens in flashbacks of anderszins getoond te zien krijgen, moest ik zóveel reconstrueren dat ik af en toe het idee kreeg dat ik tussen de tweede en de derde film een "drie-en-een-halfde" deel had gemist). Wel weer een mooi en zeer ontroerend slot: hoopvol zonder overdreven te zijn. Al met al een prachtige film en een zeer fraai slot van de trilogie / deel van de cyclus.

Prima uitgangspunt met sympathieke acteurs, maar wat ze te vertellen hebben kan mij helaas nergens echt boeien, en van de chemie merk ik ook niet zo veel. Dit commentaar klinkt misschien een beetje knorrig of blasé, en dat is niet de bedoeling, maar de warmte kwam bij mij gewoon niet over. Extra halve ster voor de mooie scène waarin ze doen of ze de mensen met wie ze een afspraak hebben opbellen om af te zeggen en dan onwillekeurig hun antwoorden gaan bijkleuren, dat was een mooi moment.

Eigenlijk beviel deze film mij een stuk beter dan z'n voorganger, misschien omdat waar de personages over praten een stuk concreter en boeiender is, misschien omdat de chemie tussen Hawke en Delpy ditmaal tastbaarder is, en misschien vooral omdat de onderstroom van weemoed vanwege de (mogelijk) gemiste kans mij aanspreekt.
        Leuk ook hoe ik als kijker gedurende het grootste deel van de film omtrent twee elementen in onzekerheid blijf. Ten eerste: negen jaar geleden is Delpy niet zoals beloofd naar Wenen teruggegaan; Hawke laat Delpy dat eerst bekennen alvorens zelf toe te geven dat hij wèl is gegaan – maar we weten helemaal niet of dat wel ècht is gebeurd, misschien is hij net zo min gegaan maar doet hij alsof hij wèl is gegaan om higher moral ground te kunnen betrekken. En ten tweede: Hawke verwijt Delpy dat ze niet meer weet dat ze in Wenen met elkaar naar bed zijn geweest, maar als hij aandringt herinnert ze zich het ineens wèl (zelfs dat ze twéé keer hebben gevreën!) – maar de kijker weet dat ze indertijd helemaal niet met elkaar hebben geslapen. Doet Hawke maar alsof (om haar te testen?), of speelt zijn herinnering hem ècht parten? Intrigerend.
        Mooi en toch wel verrassend slot ook.

Na een kwartier bijna afgezet omdat Ruffalo zo'n zak moet spelen en Knightley niet mijn favoriete actrice is (om het maar eens voorzichtig te zeggen), maar uiteindelijk toch wel blij dat ik de film heb uitgezeten, want ondanks de voorspelbaarheid kon ik hier toch wel vrolijk van worden. De veelgeprezen liedjes vond ik helaas vrij matig, en dat Knightley ze zelf zong is natuurlijk leuk, maar het was nog leuker geweest als ze ze ook goed had gezongen. Maar goed, ik herinner me een discussie op een IMDb-message-board waarbij een kritisch iemand van een andere gebruiker (geslacht en leeftijd laten zich raden) het commentaar kreeg: "You're all just jealous of Keira because she's so beautiful and talented!!" Dus ik doe er verder maar het zwijgen toe, behalve dan om nog even het fraaie gebruik van New York toe te juichen. Aardige film, en dat terwijl hij al met een achterstand begon omdat ik bij deze titel altijd meteen aan een nummer van Spinal Tap moet denken – en dan nog wel een duet met Cher!

Een niet zo bijzonder kat-en-muis-plot, maar wel een bijzondere en goed gebruikte setting en een behoorlijk grimmige sfeer. Owen Wilson is "cast against type" maar doet het prima, Gene Hackman is geheel vólgens type gecast en doet het zonder enige verrassing eveneens prima. Grootste bezwaar is wat mij betreft toch wel de hoeveelheid kogels die Wilson kan ontwijken, dat strookt niet met de realistische insteek van de film. Desalniettemin vrij apart en redelijk spannend (althans tot de finale waarin de Amerikaanse cavalerie verschijnt to save the day ).

Boeiend portret van iemand die in Amerika een begrip is maar hier te lande zo goed als onbekend, tenzij misschien vanwege de gevleugelde uitdrukking "I cried all the way to the bank" die dikwijls aan hem wordt toegeschreven. Superbe spel van Michael Douglas die helemaal in zijn rol opgaat, Damon biedt uitstekend weerwerk, Rob Lowe is hilarisch, Dan Aykroyd sober maar zeer effectief, en de sets en de kleren zien er uitstekend uit (natuurlijk een eerste vereiste voor een film over zo'n flamboyante persoonlijkheid) zonder dat de seventies-glitz te veel en daarmee te vermoeiend wordt geparodieerd, maar wanneer eenmaal duidelijk is geworden dat dit (gelukkig) niet het clichéverhaal van een door uiterlijk vertoon gecorrumpeerde jongen is, blijkt de psychologie verder ook niet erg opzienbarend te zijn, en de film had misschien ook wel een half uur korter gekund. Desalniettemin een zeer boeiende produktie, en Douglas' laatste scène hakt er flink in.

Intrigerende film, enigszins ongrijpbaar (hetgeen ongetwijfeld de bedoeling van de maakster was), daardoor tegelijk poëtisch en "open", want een oplossing of zelfs een expliciet standpunt geeft de film niet. Desalniettemin de volle 65 minuten lang boeiend, mede dankzij de prachtige "ambient" muziek van Spookhuisje (Raphael Absolonne).

Een zeer Engelse komedie, met flegmatieke onverstoorbaarheid tegenover cockney-bravoure, vrijgevochten schoolmeisjes tegenover spionerende politieagenten, de hoofdrolspeler in een dubbelrol als man èn als vrouw (Millicent Fritton, headmistress of St. Trinian's), een paardenrace die moet worden gemanipuleerd, en in kleine bijrolletjes diverse acteurs die later nog beroemd zouden worden, onder anderen Sidney James en Barbara Windsor (in de Carry on-serie) en Shirley Eaton, die in Goldfinger op zeer ikonische wijze aan haar einde zou komen. (Die laatste twee heb ik alleen maar in de cast-list van IMDb teruggevonden, in de film zelf helaas niet herkend.) Alastair Sim steelt de show (mede omdat de shots waarin hij twee keer te zien is er perfect uitzien), maar George Cole verdient een speciale vermelding voor zijn rol als Flash Harry, een handige ritselaar met snorretje, hoed en krulhaar dat lekker ruikt omdat hij er bloem en honing in smeert. Mooie chaos op het einde, en succesvol genoeg ("The third most successful film at the British box office for 1954" volgens IMDb) om diverse vervolgen en in 2007 zelfs een moderne reboot met Ruper Everett, Gemma Arterton, Juno Temple, Russell Brand en Colin Firth te krijgen. English comedy, 1954 en Alastair Sim – die drie begrippen zouden voldoende moeten zijn om de kijker duidelijk te maken of deze film iets voor hem of haar is.

Jaren geleden kocht ik een dubbel-DVD getiteld Western Classics van Weton-Wesgram, een bedrijf dat zich specialiseerde in het recyclen van films die door nalatigheid van de respectieve eigenaars in het publieke domein zijn terechtgekomen. Zo bevatte deze box een bizar allegaartje: een oude B-western Blue steel (1934) met John Wayne, een experimente low-budget-western uit 1966 met een jonge Jack Nicholson getiteld The shooting, een latere western met John Wayne uit 1946 getiteld Angel and the badman (ondanks de suffe titel wel degelijk serieus te nemen), en dus déze film, die mij op voorhand al aansprak omdat ik (hoewel westernliefhebber) nog nooit een film van Roy Rogers had gezien.

        Tja, een western zou ik dit nauwelijks willen noemen, naar wat ik over de ster hiervan heb gelezen is het meer een typische Roy Rogers-film, dus als er een bus nodig is stopt er een bus, en in het hotel is ook al een telefoon, maar daarbuiten dragen ze gewoon nog pistolen en leven ze een eeuw eerder. Een aardige mix van comedy (de identiteitsverwisselingen van zowel Dale Evans / Lee Madison / Helen Churchill als Andy Devine / sheriff Cookie Bullfincher / George Wallingford Lancaster), romantiek, mysterie (voor wie niet wil zien wie de schurk is), C&W-popliedjes en actie, alles met een lekkere vaart verteld, in vriendelijke vroege kleuren, met de mijn als mooie setting en als bonus een tamelijk stevige knokpartij bij de climax. Niet geschikt voor moderne kijkers, maar wie ziet hoe gelikt alle elementen worden gecombineerd zal toch wel kunnen begrijpen waarom Roy Rogers indertijd zo'n succes was. "Oh and Roy Rogers is riding tonight, returning to our silver screens..." (Elton John / Bernie Taupin)

In haar jonge jaren had mijn moeder twee voorkeuren in de bioscoop : ze was dol op historische spektakelfilms, en ze had een hekel aan Charlton Heston.
        Die twee smaken gingen niet samen.
        Toen deze film eind jaren 60 een re-release in de bioscoop kreeg wilde mijn moeder hem toch nogmaals zien, en ik mocht mee. Ik herinner me dat ik ook een mooi uitgevoerd programmaboekje op A4-formaat van een pagina of 30 kreeg met informatie over de film, de ontstaansgeschiedenis en de cast, maar (zeg ik knarsetandend) dat boekje heb ik helaas niet meer.
        Van alle sword-and-sandal-spectacles uit de jaren 50 en 60 is Ben Hur de succesvolste (nog altijd nummer 14 op het lijstje van meest succesvolle films aller tijden in Amerika na inflatiecorrectie, één plaats boven bijvoorbeeld Avatar) en samen met Cecil B. DeMille's The ten commandments (ook al met Heston) misschien ook wel de beroemdste, hoewel qua reputatie inmiddels vermoedelijk voorbijgestreefd door Stanley Kubricks Spartacus.
        Een mega-onderneming resulterend in een film van extreme lengte die echter nergens aan de greep van de zeer ervaren regisseur ontglipt en daardoor eigenlijk de volle speelduur blijft boeien. Ongelooflijke sets en kostuums, kraakhelder camerawerk, krachtige dramatische muziek (hoewel er noch tijdens de eigenlijke wagenrace noch tijdens Messala's sterfscène verrassend genoeg ook maar één noot te horen is!), en een heerlijke rol van Hugh Griffith als de gewiekste sjeik Ildirim (die scène in de sportschool!), hoewel hij eigenlijk vrij weinig speeltijd krijgt en zijn rol niet echt een "resolution" of een eindpunt heeft. Ook de rest van de cast doet het uitstekend, met de even intense als knappe Stephen Boyd voorop, maar Charlton Heston is niet per definitie een genot om naar te kijken : zijn gekunstelde verbetenheid op momenten van zogenaamde woede of verbittering is niet altijd even overtuigend (het zal wel iets met mijn DNA te maken hebben). Ook de evidente maquettes bij de zeeslag en de matige achtergrondprojectie van de schepen op zee bij de scène met Heston en Jack Hawkins op het vlot doen wat knullig aan, zeker nu de DVD uit 2000 zo'n superbe en scherpe transfer bevat, maar daar stoor ik me verder niet aan. Al met al is dit een klassieker die na bijna 60 jaar nog opmerkelijk fris en strak aanvoelt.
        Als jongetje heb ik dit verhaal ook gelezen in de vorm van een Illustrated Classics-strip (wèl bewaard, nummer 78, prijs 90 cent of 12 frank), en het plaatje waarop de twee leproze en als mummies in windselen gewikkelde vrouwen achteruit deinzen (in die strip zelfs in een cel met een verzegelde deur) staat me nog altijd scherp voor de geest. Een gruwel die ik toch steeds opnieuw moest bekijken, net zoals je een pijnlijke kies toch steeds opnieuw éven met je tong moet beroeren. Ook in deze film heeft dat gegeven een grote visuele en emotionele impact.

Het gaat natuurlijk over één persoon, maar die heeft twee zulke opmerkelijke eigenschappen (lesbisch zijn in een klooster èn in contact staan met Jezus en daar stigmata aan overhouden) dat ik me toch ga afvragen of die eigenschappen iets met elkaar te maken hebben: ziet Benedetta Jesus omdat ze lesbisch is, komt haar lesbische aard naar boven doordat ze Jezus ziet, of hebben die twee dingen niets met elkaar te maken (maar waarom zijn ze dan in één en dezelfde persoon verenigd?). Hoe dan ook, de ophef hierover deed me denken aan de controverse rondom The last temptation of Christ, maar in déze film wordt er toch geen enkele heilige bespot, hoogstens een heilig symbool, en natuurlijk de Kerk als politieke slangenkuil, maar aangezien de machinaties van dat instituut vrij waarheidsgetrouw zijn weergegeven lijkt me daar weinig op aan te merken, en er zijn natuurlijk de bizarre scènes voor het heilige tribunaal waar niemand zich lijkt af te vragen in hoeverre door marteling verkregen bekentenissen wel geloofwaardig zijn. Uiteindelijk is dit een lange maar redelijk boeiende film, en voor Verhoevens doen toch ook vrij ingetogen wat het geweld en de bloederigheid betreft (hoewel de suggestie van wat Bartolomea overkomt al gruwelijk genoeg is). Charlotte Rampling en Lambert Wilson zijn beiden haast té stereotyp gecast maar leveren wel weer uitstekend werk, en Virginie Efira draagt de film met gemak zonder ooit de belangrijkste troef van de film uit het oog te verliezen, de dubbelzinnigheid van (de motivaties van) haar personage.

Lieve en sympathieke film. Aan de loftuitingen alhier voor Depp kan ik weinig toevoegen, behalve dan tegenover BBarbie: "de beste en meest toegankelijke rol, die Depp tot nu toe speelde" – daarin kan ik bijna helemaal met je meegaan, alleen zijn rol in What's eating Gilbert Grape vind ik zelf nog net iets beter.

Een niet onaardig uitgangspunt voor deze mix van melodrama, thriller en propagandafilm, en de regisseur houdt de vaart er ook goed in, maar de twee hoofdrolspelers missen een beetje de noodzakelijke uitstraling, en de film verliest halverwege geloofwaardigheid door een niet serieus te nemen verkleedpartij. Desalniettemin best de moeite waard vanwege de professionele afwerking en de toen al ondubbelzinnige uitbeelding van een aantal methodes die Nazi's hanteerden om hun critici het zwijgen op te leggen. Pijnlijk vignet wanneer de directeur van een instelling voor "geesteszieken" op een gehandicapt meisje wijst: haar lot is bezegeld, maar daarna gaat de film weer verder met de poging van Dana Andrews om iemand anders te bevrijden. Ik begrijp wel dat de held niet de hele wereld tegelijkertijd kan redden, maar het is toch een schrijnend moment.

De retorische vraag stellen is haar beantwoorden. Ik ben het in grote trekken eens met mijn voorganger: Ronson was een uitstekend muzikant en een zeer creatief begeleider, maar geen schepper, niet de creatieve persoonlijkheid die iets kon maken dat als het ware groter dan zichzelf was. In de superbe documentaire Rock 'n' roll guns for hire : the story of the sidemen van Francis Whately zien we de precaire positie van de meester-begeleiders (in beide betekenissen: meesterlijke muzikanten die de meester moeten begeleiden) die het ene moment met de Rolling Stones, Prince of Billy Joel (of Bowie) op toernee gaan en voor tienduizenden mensen staan te spelen, en dan zes maanden later thuis weer duimen zitten te draaien en te wachten op het volgende telefoontje. En de echte tragiek ontstaat dan wanneer zo'n begeleider probeert zelf zo'n carrière op poten te zetten en dan daarin feitelijk faalt... zoals Ronson. Superbe muzikant, geweldige sound, inventief arrangeur, maar hem eigenlijk belangrijker dan Bowie noemen – nee.

        Wat ik verder ook in de documentaire miste: je zag Ronson op een gegeven moment in een concertzaal een beetje praten over hoe hij zijn gitaarsound verkreeg, maar er werd eigenlijk nergens op ingezoomd hoe uniek die sound wel was. Op Ian Hunters voortreffelijke eerste soloplaat bijvoorbeeld speelt Ronson ook mee, en zodra je hem daar hoort soleren weet je: ha, Mick Ronson. Er zijn maar weinig gitaristen die zo'n eigen en meteen herkenbaar geluid hebben (met als grote nadeel dat, als het geluid dan ook nog eens té apart en té herkenbaar is, je je daar op een gegeven moment ook aan kunt gaan storen: "o, wéér die sound", wat ik persoonlijk bij The Edge kreeg).

        Los van dit alles vond ik dit verder wèl een zeer boeiende film, vooral ook omdat er nog zoveel mensen uit de periode voor de camera verschenen: Dana Gillespie, Angie, Mick Rock, Rick Wakeman, Lou Reed, Mike Garson... Er zijn inmiddels al een hoop docu's van voornoemde Whately over Bowie verschenen, en veel van deze mensen zag je daarin ook al opduiken, maar het blijft toch leuk om ze weer te zien.

Geweldige documentaire. Ik wist bijna niets van deze man, behalve dan dat hij de fantastische drummer van Cream (en Blind Faith) was. Na aflooop hiervan bekijft de indruk dat hij als muzikant een gigant was (is?), maar als mens lijkt hij me bijna onmogelijk om mee te leven. En wat opvalt is dat er veel sprake is van heroïne en andere genotsmiddelen, maar dat zijn misbruik en/of verslavingen nooit in de weg lijken te hebben gestaan van zijn spel, althans je hoort niemand klagen dat hij een optreden verpestte doordat hij niet kon spelen o.i.d. (terwijl er toch een scène in de documentaire zit waarin hij na afloop van een televisieoptreden van zijn drumkruk sodemietert).

Een broos onderwerp dat mij doet denken aan de boekjes van Kick Wilstra en de strooplepeltjes uit het ouderlijk huis die ik nog steeds heb, maar ook aan de gevulde boekenkasten die zo wonderbaarlijk overkwamen op de installateur die bij Sinke een nieuwe meter kwam plaatsen. Gaat het bewaren van fysieke dingen inderdaad worden gezien als een soort stoornis, zoals Sinke (heel of half serieus) vreest, of gaan de mensen die leven met niets dan een rugzak, een paspoort en een laptop zich op een gegeven moment onthecht voelen? En wat zouden zij doen met dat bouwpakketmodel van Thunderbird 3 dat bovenóp mijn boekenkast staat? Een treffend pleidooi voor de betekenis van de herinneringen en de associaties die aan dingen verbonden kunnen zijn; mooi dat de VPRO deze docu nu al heeft uitgezonden, maar waarom dan toch niet in de volledige 84 minuten (volgens MovieMeter) of zelfs 90 minuten (volgens de site van het IFFR) maar in een ingekorte versie van 52 minuten?

Wat een saaie en slechte film. Vrijwel elk moment is voorspelbaar, geen van beide leads kan het bijbehorende personage tot leven brengen, en de enige reden waarom ze elkaar op het einde "krijgen" is omdat dit nou eenmaal een romantische komedie is, niet omdat hun personages op welke manier dan ook voor elkaar zouden kunnen vallen of elkaar zelfs maar intrigerend zouden kunnen vinden. Enige pluspuntje is Shirley MacLaine, die vrijwel zonder dialoog desalniettemin elke scène waarin ze verschijnt steelt. Maar stel je deze film nou toch eens voor met Cary Grant en Katharine Hepburn...

Tja, ik krijg hier een beetje de indruk dat wie onder de indruk van het boek was de film maar niks vond, en voor wie het boek niet om door te komen was is de film vermoedelijk nóg saaier – zo is er geen eer aan te behalen natuurlijk. Zelf heb ik het boek zeker 30 jaar geleden gelezen, en voordat ik aan de film begon herinnerde ik me er alleen nog maar van (1) dat het vol zat met bijzonder onaangenaam zoemende en stekende insecten, (2) dat de kaarten gestoken leken omdat Alfred al van het begin af aan duidelijk incapabel leek om de tocht tot een goed einde te brengen, en (3) dat ik op basis van Nooit meer slapen Hermans' reputatie niet goed begreep (en het is ook nooit goedgekomen tussen hem en mij). Maar ja, dat zijn allemaal herinneringen en vage indrukken, dus ik begon zo goed als tabula rasa aan deze film, en ik heb er redelijk onverwachts toch wel van genoten. Reinout Scholten van Aschat speelt na De Heineken ontvoering (ik heb nog altijd een hekel aan die overbodige spatie) opnieuw een uitstekende hoofdrol, de beeldenstroom is fraai zonder af te leiden, de heil- en hulpeloosheid van Alfred komen goed tot uiting zonder de enigszins overdreven nadrukkelijkheid van de roman (voor zover ik me die dus herinner...), en het slot is toch wel mooi passend, als een voorzichtig licht aan het eind van de tunnel. Misschien dat de film daardoor qua sfeer minder giftig is dan het boek, maar ja, daarvoor is een film dan ook altijd slechts gebaseerd op...
        Hoe de film het in de bioscoop heeft gedaan is geheel langs mij heen gegaan, maar het feit dat de Blu-ray nu al voor een zacht prijsje bij bol lag spreekt helaas boekdelen naar ik vrees. En Alfreds vader wordt in deze film gespeeld door Jakop Ahlbom, van wie ik al verschillende theatervoorstellingen heb gezien, jammer dat hij alleen tijdens korte flitsen van een krampachtige worsteling in beeld is.

Een leuke en lieve film, enigszins basic qua plot en met een erg simpele climax, maar met veel aandacht voor sfeer en detail. Ruby Barnhill vond ik niet zo bijzonder, Mark Rylance daarentegen sleepte me helemaal mee met die droevige blik in zijn ogen – hem vond ik de belangrijkste troef van de hele film. En ben ik de enige die in de Bloodbottler het gezicht van Daniel Craig dacht te herkennen? Jammer van dat sentimentele gedoe met die dromen, maar verder best geslaagd.

Het schijnt dat Fellini onder druk van zijn producenten de film ernstig heeft moeten inkorten, van 150 naar 112 minuten, daarna naar 104 minuten, en voor de verlate Amerikaanse release naar zelfs nog minder. Daarbij sneuvelde onder andere een scène waarin Iris (Picasso's vrouw, Masina dus) de confrontatie met Augusto aangaat en hem ervan beschuldigt dat hij haar zwakke echtgenoot het slechte pad heeft opgeholpen. Jammer dat een langere versie nooit is opgedoken, misschien zou Fellini dan meer vrede met het eindresultaat hebben gehad. (De DVD-versie waarin ik deze film nu heb gezien, in de NRC Handelsblad Filmselectie-reeks "De Italiaanse Magistralen", vermeldt op de hoes een lengte van 95 minuten,maar op de schijf zelf duurt de film 108 minuten, dus dat is de meest gangbare lengte van de uiteindelijke release-versie.)
        Voor wie zich nog vragen bij het einde stelt, Fellini liet opzettelijk onduidelijkheid bestaan over Augusto's motieven: wilde hij het geld teruggeven aan het kreupele meisje, of wilde hij het aan zijn eigen dochter geven voor haar opleiding, of wilde hij het gewoon voor zichzelf houden? "Ik geloof dat het essentieel is dat het publiek zich op het einde iets afvraagt, en dat niet alles wordt beantwoord voor hen. Ik heb gefaald als ze niet willen weten wat er gebeurt met de personages nadat de film is afgelopen, niet alleen wat betreft Il bidone maar voor elke film die ik maak." Mooie insteek.

Een bizarre film waarvan het documentaire-achtige propagandakader wordt gevormd door een voice-over die praat over de mogelijkheden die vanaf 1939 werden benut om zand in de raderen van de Duitse oorlogsmachine te strooien (het afsnijden van zeeroutes, het tegenhouden van schepen die mogelijk met Duitsland collaboreren, het verspreiden van valse informatie, het bombarderen van Duitse spoorlijnen), geïllustreerd met authentieke journaalbeelden en gerealiseerd met de medewerking van het Engelse Ministry of Economic Warfare.

        Dat alles wordt doorsneden met korte fictieve scènes waarin Engelse, Duitse en anderstalige betrokkenen op de omstandigheden reageren, met diverse bekende Engelse acteurs die lang of (zeer) kort even hun gezicht laten zien. Zo discussieert Leslie Banks met een ridicule pattriottistische en humorloze Duitse vleesproducent in een trein; een jonge en nog vrij slanke Robert Morley (“We’re not studying history, we’re making it!”) neemt het bevel over het Belgische landsbestuur over; in minder dan vier minuten legt marine-officier Will Hay aan Bernard Miles uit wat een "Navicert" is (een certificaat dat de lading van een neutraal schip specificeert) terwijl ze gezamenlijk aan het boordgeschut staan om een Heinkel neer te halen; Michael Redgrave is een opgewekte Sovjetrussische gezant die de economische situatie van Nazi-Duitsland komt peilen, vlak voordat Duitsland eenzijdig het non-agressie-pact met de USSR opzegt; en piloot Michael Rennie en zijn patience spelende navigator John Mills voeren een precisiebombardement boven een krachtcentrale in Hannover uit terwijl hun vliegtuig beschoten wordt en aan alle kanten in brand staat.

        Het resultaat van deze lappendeken is eigenlijk verrassend onderhoudend, enerzijds vanwege het enorme historische belang van deze periode in de Europese en wereldgeschiedenis, anderzijds door al die grote namen uit deze vruchtbare fase van de Engelse cinema die hier allemaal even hun ding(etje) komen doen. Dat de scènes niet allemaal even overtuigend zijn en de Britse stiff-upper-lip-superioriteit begrijpelijkerwijs nogal dik en soms enigszins kluchtig wordt aangezet (een jonge krachtige Nazi met vierkante kaak krijgt op de geluidsband een ingedubde vrouwelijke stem!) neem ik graag voor lief. Laten we vooral niet vergeten dat The big blockade letterlijk middenin de oorlog werd gemaakt, hetgeen een extreem contrast vormt met de moderne kijker die in totale gemoedsrust naar deze film (en op de Tweede Wereldoorlog terug) kan kijken in de kalmerende wetenschap dat het allemaal toch nog goed is gekomen... (Op DVD te vinden op de Ealing Studios Rarities Collection volume 2.)

Herzien in 2.35:1 op DVD (in een helaas niet vlekkeloze transfer), nu nog indrukwekkender. Opnieuw valt op hoe een kort plot toch een lang verhaal kan opleveren, ook omdat de personages hier de tijd nemen voor hun dialogen en handelingen zonder dat de film traag of pseudo-statig aandoet. Van Gregory Peck ben ik nooit een fan geweest, maar sinds ik hem in een aantal zeer goede rollen en films heb gezien (onder andere The bravados, Roman holiday en het meesterlijke Twelve o'clock high) ben ik toch wel anders over hem gaan denken. De film zelf heeft een boeiende pacifistische subtext, net zoals Wylers eerdere Friendly persuasion (met Gary Cooper als een vriendelijke Quaker). Tevens prachtige muziek, met een sweeping score to end all sweeping scores van Jerome Moross, die echter ook weet te zwijgen op momenten waarin een orthodoxere componist (of regisseur) voluit zou gaan (zoals bij de vechtpartij tussen McKay en Leech, de scène waarin McKay Thunder "breekt" en het shot van grote hoogte waarin we Terrill en Hannassey dood op de bodem van Blanco Canyon zien liggen).
        Een prachtige en veelgelaagde western die elke minuut van z'n lange speelduur waard is.
 

Volgens mijn programmagids was het voornaamste probleem met deze film dat hij tegelijkertijd actie en coming-of-age wilde zijn, maar zelf lijkt het mij eerder dat de makers niet konden kiezen tussen actie en humor. Al die onwaarschijnlijkheden (de dode parachutisten die allemaal vlak bij elkaar terecht zijn gekomen, het gezonken vliegtuig dat toch nog wat compartimenten met zuurstof bevat, die kogelscherf die niet door een klap maar wel door een zacht pijltje het hart van de schurk inschiet) en flauwekul (dat gestuiter in die vrieskist, de ontboezeming over de plasvlek, en waarom fabriceert dat jongetje in godsnaam zo'n kindertelefoon van twee bekertjes met een draadje ertussen?) maken hier eerder een komedie dan een actie-avontuur van, en omdat er nergens sprake is van ook maar enige vorm van spanning of fantasie of urgentie is de film vlees noch vis. Mooie beelden, prachtige lokaties, maar dat alleen is niet genoeg. En ik maar hopen dat Samuel Leo Jackson met een CGI-beer zou gaan worstelen... Het enige ècht amusante was de verschijning van Jim Broadbent – toegegeven, óók onwaarschijnlijk, maar wel grappig.

Ook mij deed deze film vaak denken aan het hier al vele malen genoemde Margin call : gecompliceerde materie wordt eenvoudig en inzichtelijk gemaakt en vervolgens aan de kijker gevoerd aan de hand van krachtige acteurs die genuanceerde maar "volvette" personages te spelen krijgen en daar zichtbaar plezier in hebben, alleen neemt The big short vaker de komische route (Gosling die arrogant tegen de camera praat, Carells woede-uitbarstingen die tegelijkertijd hemzelf èn de verontwaardigde kijker opluchten, Bale die zijn frustraties afreageert met Metallica en drumsolo's). Allemaal niets mis mee, maar je loopt als filmmaker wel het risico dat de fascinatie van de kijker met het vuurwerk van de acteerkanonnen enigszins zijn of haar bewustwording van de schandalige feiten in de weg zit. Gelukkig wordt de complexe materie zoals gezegd niet uit de weg gegaan, zodat de film uiteindelijk zowel een geweldig staaltje cinema als een sterk sociaal-economisch en politiek pamflet is, zonder dat beide hoedanigheden elkaar bijten.
        En tegelijkertijd een mooi moreel dilemma: je kunt veilig met de hoofdpersonen meeleven, want je weet hoe de plot zich gaat ontwikkelen, maar tegelijkertijd identificeer je je daardoor met mensen die gaan profiteren van andermans ellende, zoals het personage van Brad Pitt ook al stelt.

Filmcriticus Leslie Halliwell : "Routine Hollywood at a level seldom achieved, and short enough to leave one asking for more." En zo is dat. Bij de tweede keer kijken waren mijn verwachtingen wat te hoog en viel de film een beetje tegen, maar amusant is hij zeker, en de twist op het einde met de schurkenrol van William Bendix had ik toch niet zien aankomen. Een leuke, ontspannen film, hoewel de regisseur daar tijdens het draaien met alle problemen die Dogie_Hogan hierboven noemt wel anders over zal hebben gedacht (toen hij zag hoe dun Mitchum was en hoe "dik" Greer, dacht hij: "They've exchanged stomachs!").

Wie bovenstaande samenvatting van de eerste helft van deze film leest, zal geen moeite hebben met voorspellen wat er in de tweede helft gaat gebeuren, en dat gebeurt er dan ook. De rol van opportunistische blaaskaak die tenslotte toch last van zijn geweten krijgt is Kirk Douglas op het lijf geschreven; hij kan die dan ook bijna in zijn slááp spelen, maar het leuke van Douglas is dat hij dat toch nooit doet en altijd al zijn energie in de strijd werpt, zodat de film alleen al dankzij hem het aankijken waard is (ook al vond hij dit een slechte film die hij alleen maar –gratis– maakte om onder zijn contract met Warner Brothers uit te komen, en ook al zat hij midden in een relatiecrisis). Naast Douglas en de gewiekste maar betrouwbare Edgar Buchanan zijn de sequoia's uit de titel de andere (en eigenlijk meest indrukwekkende) hoofdpersonen uit de film, en hun vervoer levert een zeer spectaculair laatste kwartier op. Mooie buitenopnames en fraaie kleuren completeren een film die qua plot een stuk onvoorspelbaarder en boeiender had moeten zijn om echt goed te mogen heten, maar voor anderhalf uur stevig en ongecompliceerd vermaak staat hij zeker garant. En hoe lang zou Patrice Wymore er over hebben gedaan om de volgende belediging soepel van de tong te laten rollen: "You sty on the eye of a flea on the thigh of a nit on the neck of a gnat!"

        Overigens zit er in het begin een scène waarin Alicia Chadwick (Eve Miller) aan Jim Fallon (Douglas) een vraag over zo'n big tree stelt, terwijl híj alleen maar oog voor háár heeft : "Total footage?" vraagt zij, waarop hij antwoordt: "Wonderfully proportioned." Mijn DVD vertaalt dat gelukkig vrij sober met "Totale inhoud?" – "Alle verhoudingen kloppen.", maar toen ik deze film voor het eerst op televisie zag kon de vertaler van díé versie zich niet bedwingen: "Totaal aan hout?" – "Een flinke bos."