Opinions

Knap hoor, eerst anderhalf uur vullen met een mix van zware romantiek en sociale satire (kies maar uit: arm versus rijk, egalitaire versus elitair, democratisch versus aristocratisch, zinnelijk versus bloedarm, los versus stijf, spontaan versus formeel, bier versus cognac, een "saffie" versus een sigaar, ruwe-bolster-blanke-pit versus egocentrisch, kortom alle deugden van de Iers-Amerikaanse vrije geest tegenover old money van de Oude Wereld), en dan een piekfijn verbeelde ramp waarbij de jongens kunnen genieten van het spektakel en de meisjes nog eens zien dat ware liefde alles overwint (nou ja, bijna alles dan). De visuele effecten (het varende schip, de ijsberg) hebben de tand des tijds bepaald niet goed doorstaan (of zag het er twintig jaar geleden ook al zo nep uit?), maar de overstroming en de chaos zijn nog onverminderd imposant, en de film als geheel werkt als een geöliede machine die de toeschouwer precies dáár deponeert waar Cameron hem wil hebben. Klasse. (Nummer 2 op de huidige lijst van de meest succesvolle films ooit, en ook in de lijst van meest succesvolle Amerikaanse films aller tijden met de inkomsten "Adjusted for Ticket Price Inflation" staat hij op de vijfde plaats, terwijl Avatar –nummer 1 op de niet-aangepaste lijst– daar "slechts" op de vijftiende plaats staat.)

Het aantal keren dat ik mijn favoriete Ealing-komedie heb gezien loopt inmiddels in de dubbele cijfers, en ik heb er nog steeds geen genoeg van. Prachtige opnames van een Engeland dat niet meer bestaat en wellicht ook nooit bestaan heeft, ongetwijfeld wel qua natuur maar waarschijnlijk niet qua gemoedelijkheid, ongecompliceerdheid en arcadische landelijkheid. De roze bril dient opgezet te blijven om ten volle van deze komedie te genieten, met dank aan de joie-de-vivre van Stanley Holloway (wiens slappe lip vandaag-de-dag gewoon alcoholisme zou heten, maar dát zou natuurlijk nooit door de predikant en de landjonker worden aangemoedigd), het degelijke spel van de andere acteurs, en de vlotte plot, grappige personages en soepele dialogen van Ealing-huisschrijver T.E.B. "Tibby" Clarke. 83 minuten lang verblijf ik in een harmonieuze pastorale omgeving, prachtig tot leven gewekt door cameraman Douglas Slocombe, later verantwoordelijkheid voor het camerawerk van zulke verschillende films als The servant, Jesus Christ superstar, The great Gatsby (1974) en de eerste drie Indiana Jones-films. Ja, in Slocombe's Engeland zou ik goed kunnen wonen.

        Gezien op de StudioCanal-Blu-ray uit 2013, waarvan de prachtige gerestaureerde transfer de kleuren mooi laat uitkomen, met helaas als nadeel dat de zeer matige achtergrondprojectie nu eveneens des te beter uitkomt (op mijn oude VHS-kopie waren de randjes die de personages "scheiden" van de achtergronden aanzienlijk minder goed te zien). En op de een of andere manier laat deze Blu-ray mijn speler vaak “hangen”, zodat het apparaat noch op de afstandsbediening noch op de bediening via de toetsen op het front zelf reageert en ik hem alleen maar aan de praat kan krijgen door even de stekker van de speler uit het stopcontact te halen en er daarna weer in te steken.

Wat doet Hitch hier? Het verhaal gaat dat hij gewoon zin had in een zonnige lokatie en daarom inging op de suggestie van de studio om de gelijknamige roman van David Dodge te verfilmen, met als gevolg dat dit eerder een veredelde vakantiefilm dan een echte Hitchcock is. En inderdaad is de plot niet altijd even interessant en zeker niet spannend of meeslepend (en soms ook gewoon onduidelijk – het heeft me meerdere kijkbeurten gekost voordat ik begreep wat de implicatie is van die vrijwel geluidloze scène waarin Robie bijna gewurgd wordt).
        Maar eigenlijk let ik daar ook helemaal niet op. Deze film is voor mij allereerst een studie in verleiding, met bijna een driehoeksverhouding tussen Robie, Francie en haar moeder (een heerlijk oneerbiedige rol van Jessie Royce Landis, die hier Cary Grants aanstaande schoonmoeder en in North by Northwest zijn èchte moeder speelt, hoewel ze slechts een dikke zeven jaar ouder is), de verzekeringsagent die weerstand probeert te bieden aan Robie's pogingen om hem de lijst met bezitters van juwelen te ontfutselen, en Hitchcock die de kijker verleidt met prachtige opnames (Oscar voor cameraman Robert Burks) van de verre vistas van de Méditerranée en de onwaarschijnlijk kleurrijke kostuums van het gala.
        Een paar valse sporen complementeren de romantiek: Robie's huishoudster die de politie in de waan brengt dat zij de vluchtende Robie is, Francie die allang weet wie Mr Burns eigenlijk is, Mrs Stevens die verbaasd reageert op de bewering van haar dochter dat Robie zich zojuist nog in haar slaapkamer ophield, en de magnifieke manier waarop Robie de hele tijd op het galafeest aanwezig is.
        Centraal staat echter de relatie tussen Robie en Francie (allebei meesterlijk gespeeld door acteurs die deze rollen tot in de perfectie beheersen), en net als in Notorious gunt Hitchcock de toeschouwer zo de mogelijkheid om éven in de schoenen te staan van degene die een mooi (en universeel geliefd) iemand het hof mag maken. Waar hij in die eerdere film de kijker bijna mee liet kussen in de lange en extreem sensuele omhelzing van Cary Grant en Ingrid Bergman, biedt Hitchcock hem (en haar) hier de gelegenheid om Grant te verleiden met dialogen waarvan het me nog altijd verbaast dat ze indertijd door de filmkeuring kwamen: eerst Kelly die "Do you want a leg or a breast?" improviseert, later de supererotische scène waarin Kelly zegt: "I've a feeling that tonight you're going to see some of the Riviera's most fascinating sights. – I was talking about the fireworks." om zich daarna in het donker naar Grant voorover te buigen: "Look, John. Hold them." Ze heeft het natuurlijk over haar juwelen. Wèlke, laat ik in het midden.
        De humor: Grants gezichtsuitdrukkingen bij het gekibbel tussen Francie en Danielle in zee ("Say something nice to her, Danielle!"), Robie en Hughson wanneer de laatste een woord gebruikt dat de eerste niet eens kan spèllen, Grants gezicht nadat hij Kelly's eerste kus in ontvangst heeft genomen, Robie's "I must remember to yell Timber! occasionally", en natuurlijk die prachtige eindgrap en Cary Grants bijbehorende blik... Ach, feitelijk teveel details om op te noemen, teveel redenen om geen belang te hechten aan de matige achtergrondprojectie, het storende Engelse dubben van Charles Vanels Franse dialogen en het gebrek aan werkelijke spanning.
        Mysterie, mondaine chic, humor en seksuele spanning. Geen typische of klassieke Hitchcock, wel een film die ik steeds opnieuw kan zien, en die bovendien aantoont dat je voor echte erotiek niet uit de kleren hoeft (hoewel Kelly daar in de scène in haar appartement al wel een beginnetje mee heeft gemaakt natuurlijk, met die jurk waarin ze bepaald niet overdressed is).

Een mooie en zorgvuldig opgebouwde film met "kleine" en niet overdadig dramatische vertolkingen (met uitzondering van vader en dochter Ewell) en met een zwart-wit-fotografie die de broeierige sfeer goed doet uitkomen. "The film has aged gracefully" zouden de Engelsen zeggen; tegenwoordig zijn we Mississippi burning en The great debaters gewend, en in deze film blijft alles binnen de grenzen van de redelijkheid, maar dat lijkt me verder geen bezwaar, gewoon iets dat deze film ánders doet, en die sfeer van redelijkheid slaat de laatste 17 minuten (vanaf het moment dat Jem en Scout het schoolgebouw verlaten) overigens wel heel knap om naar eerst zeer intens en daarna ontroerend. De film lijkt ook te groeien naarmate ik hem vaker zie.

        Alleen die Oscar voor Peck... In 2006 werd Atticus Finch als the #1 screen hero of the last 100 years verkozen in de special 100 years, 100 movies, 100 heroes & villains van het American Film Institute, en daar kan ik me wel wat bij voorstellen, maar Gregory Peck kreeg in 1962 ook de Oscar voor deze rol, en daar zet ik toch mijn vraagtekens bij, want hoewel hij hier adekwaat speelt doet hij niet veel dingen ánders dan in zijn andere rollen. Atticus is inspirerend, maar Peck is hier, wel, gewoon Peck, en hoewel hij zeker niet slecht speelt ken ik toch diverse andere rollen waarin ik hem veel beter vind. Kreeg hij de Oscar als beloning voor zijn trouwe staat van dienst, zoals wel vaker is gebeurd bij acteurs met een indrukwekkend cv die echter steeds achter het net hadden gevist en dus maar een Oscar kregen voor een minder sterke rol omdat het nou eenmaal een keertje moest? Dat Peck verkozen zou worden boven Burt Lancaster in Birdman of Alcatraz, Jack Lemmon in Days of wine and roses en Marcello Mastroianni in Divorzio all'italiana kan ik me voorstellen (want de eerste twee hádden al een Oscar en de derde was een buitenlander), maar de majestueuze rol van Peter O'Toole als Lawrence of Arabia had het eigenlijk niet verdiend om te verliezen, in ieder geval niet van deze Atticus Finch. (En O'Toole, hoewel Engelstalig, is natuurlijk ook een buitenlander.)

        Gezien op een oude Universal-DVD uit 2003 waarop de film op een aparte manier te zien is: links en rechts zitten zwarte banen zodat het DVD-beeld 4:3 is, maar binnen dat 4:3-kader zitten onder en boven eveneens zwarte banen zodat de film zelf er in 16:9 op staat, alleen dan dus kleiner dan wanneer het hele DVD-formaat zou zijn gebruikt (en daarmee het hele scherm van een moderne 16:9-televisie zou zijn gevuld). Het zal wel zo gedaan zijn omdat er in 2003 nog veel 4:3-televisies waren, maar de moderne kijker verliest zo dus een groot deel van zijn televisiescherm (tenzij hij of zij het beeld van zijn TV of DVD-speler zódanig kan manipuleren dat de vier zwarte banen weggewerkt kunnen worden, als het ware "van het scherm afgeduwd kunnen worden"). Wel mooi aan deze oude DVD is dat er twee fraaie extra's op staan: een audiocommentaar met producer Alan J. Pakula en regisseur Robert Mulligan, en een The making of-documentaire uit 1998 van 90 minuten waarin de belangrijkste dan nog levende medewerkers aan het woord komen, met helaas Harper Lee als bepaald niet onbelangrijke uitzondering. (Maar die twee bonus-features staan wellicht ook op recentere transfers.)

Grappig dat zoveel mensen hier de vergelijking met Miami vice trekken; ik heb die serie nooit gezien, maar ik moest zelf juist sterk aan Heat denken, met een politieman en een schurk die meer op elkaar lijken dan ze misschien zouden willen toegeven en met de achterbuurten, snelwegen en groezelige industrieterreinen –kortom alles behalve de glamour– van Los Angeles als decor. Natuurlijk worden de rollen ingevuld door minder prestigieuze (maar niet minder capabele) acteurs, en ook zijn er de gebruikelijke jaren-80-problemen van gedateerde mode, haren en muziek, maar daar heb ik bij deze film redelijk weinig last van. Bovendien heb ik Wang (of Huang zoals ze vroeger heetten) Chung altijd een leuk bandje gevonden – hun gejaagde soundtrack past ook wel goed bij de hoogspanning waaronder het personage van William L. Petersen werkt in zijn steeds wanhopiger pogingen om de zaak rond te krijgen. Mooi werk ook van onze landgenoot achter de camera. Al met al een fraai portret van de misplaatste bezetenheid van een overenthousiaste adrenalinejunkie inclusief de twist van zijn zeer onverwachte en behoorlijk bloederige dood.

yeyo vat het hierboven wel aardig samen, en anders is daar altijd nog Fords biograaf Joseph McBride: "It's almost as if Tobacco Road were directed by Ford's evil twin, the dark-hearted mess he became whenever he crawled into his sleeping bag between pictures to drink himself incoherent." En dat laatste zou je dan weer kunnen vertalen naar Fords manier om af te kicken van de zogenaamde sentimentaliteit van The grapes of wrath en How green was my valley.

        Volgens Wikipedia gaf Ford in december 1940 een interview waarin hij zei: "We have no dirt in the picture. We've eliminated the horrible details and what we've got left is a nice dramatic story. It's a tear-jerker, with some comedy relief. What we're aiming at is to have the customers sympathize with our people and not feel disgusted." Voor een zo breed mogelijk publiek dus, zodat niemand in bijvoorbeeld de Midwest zich zou kunnen storen aan de grofheid, de seks en de dubieuze religiositeit van Caldwells oorspronkelijke verhaal. Een dergelijke knieval zou je bij Ford niet verwachten, maar kennelijk leende hij zich daarvoor, en volgens datzelfde Wikipedia-lemma was de film een behoorlijk grote hit. En het pleit voor Fords vakmanschap dat ik, na misschien wel het meest weerzinwekkende overakteren ooit van William Tracy als Dude, op het einde toch ontroerd ben wanneer de Lesters beginnen aan hun reis, maar dat is misschien vooral de verdienste van cameraman Arthur C. Miller.

        Mij deed de film aan niets zoveel denken als aan Popeye, maar meningen verschillen. Wikipedia: "It was one of Andrei Tarkovsky's favorite movies."

Bestaat er een schijnbaar simpeler meesterwerk in de wereldcinema? Traag, lucide, aangrijpend. Het maakt niet uit hoe lang het zal duren voordat ik deze film een derde maal bekijk, want zelfs als dat pas in 2030 gebeurt zal ik me de Mmm…'s en Jaahhh…'s van grootvader weer onmiddellijk herinneren. Resoneert deze film sterker bij wie zelf (oudere) kinderen heeft?

Mooie en gevoelige film die het melodrama tot een minimum beperkt en dankzij het tempo, de prachtige buitenopnames en het goede spel van Richard Barthelmess ook nu nog overtuigt. Er is al hier al eerder gewezen op de invloed van D.W. Griffith, die ook inbreng schijnt te hebben gehad bij een eerdere versie van het script, maar King had zelf ook zijn navolgers : de Russische regisseur en filmtheoreticus Vsevolod Pudovkin prees de montage van deze film in zijn boek over Film technique and film acting. Mooi hoe zulke "kleine" films dus wereldwijd op waarde kunnen worden geschat (ook door het publiek trouwens, want indertijd was het een zeer groot succes). Grappig moment : tijdens de romantische hereniging tussen David en Gladys zien we op de achtergrond steeds een vrolijke dronkelap heen en weer zwalken (en als ik het goed begrijp is dat ook nog eens de koetsier wiens taak David tijdens de climactische postrit moet overnemen!).

Niet spectaculair of vernieuwend, maar integer en warm, met een mooie vriendschap tussen de vier leden van de TCBS en een ontroerende ontluikende liefde tussen de wonderschone Collins en Hoult – leuk om te zien dat een veelbelovend kindacteur het ook als volwassen acteur gered heeft. Wellicht had ik dit ook een boeiende film gevonden als de hoofdpersoon een andere achternaam had gehad.

De game heb ik nooit gespeeld, van de twee eerdere films herinner ik me bijna niets meer, en tegenover (de vervanging van) Angelina Jolie sta ik vrij neutraal, zodat ik deze film zonder hoge of lage verwachtingen inging. Behalve dan natuurlijk dat ik verwachtte vermaakt te worden, en dat viel wel redelijk tegen, want na de spectaculaire vossenjacht van het begin (fijn ook dat volwassen mensen zich geen zorgen maken over het feit dat ze met hun halsbrekende toeren andermans leven regelmatig op het spel zetten – wat een stelletje debielen, inclusief Lara zelf) ontrolt de film zich tamelijk voorspelbaar, met als enige verrassing dat Lara haar in het begin van de film geëtaleerde kickboks-kwaliteiten niet inzet tegen de drie straatrovers, maar dat komt misschien ook wel omdat ze in dat begin door haar tegenstander zo ongenadig wordt afgedroogd. Verder is dit voor mijn gevoel vooral een Raiders of the lost ark-kloon met een tamelijk teleurstellende climactische scène in de tombe zelf, en dat dat misschien ook al zo was in de oorspronkelijke game is wat mij betreft geen excuus. Bovendien is Alicia Vikander de enige in de cast die enigszins uit de verf komt, aangezien de acteerkanonnen worden weggestopt in bijrollen (zeg maar veredelde cameo's) en de drie acteurs die Vader, Schurk en Helper moeten spelen nauwelijks iets te doen krijgen. Ik heb me nog nèt niet verveeld, maar Lara's knokpartij met Vogel was nog niets vergeleken met mijn eigen gevecht tegen de neiging om de FastForward-knop te gebruiken.

Nothing succeeds like excess. Een onophoudelijk en genadeloos spervuur aan hallucinaties, nepbloed, explosies, visuele effecten, gruwelijkheden en zuurstokkleuren – het is niet zozeer dat de film constant uit de bocht vliegt alswel dat Russell en co. een heel eigen wegennet aanleggen en zich daarbij niet om verkeersregels of veiligheidsvoorschriften (laat staan logica) bekommeren. Verrassend genoeg houden Oliver Reed en de oogverblindende Ann-Margret zich in alle pseudo-anarchie uitstekend staande, en omdat Roger Daltrey zich (schijnbaar) zonder te morren onderwerpt aan alle beproevingen die Russell en Towndhend maar konden verzinnen blijft de film eigenlijk behoorlijk goed overeind. Ann-Margret galmt af en toe wat teveel à la Liza Minnelli, en de briljante rockmuziek van The Who is niet altijd in de musicalsoundtrack te herkennen, maar vervelen doet deze film ook na vele kijkbeurten nog steeds niet, en anders zijn er altijd nog de vele cameo's. En wat is Daltrey hier dun, gespierd en acrobatisch... Die laatste minuten met alleen hèm werken nog steeds.

Amusante Bond met een sterke pre-credits-sequence en een klassieke en bijzonder grappige achtervolgingsscène in een parkeergarage. Jammer dat noch Michelle Yeoh noch Jonathan Pryce noch diens "zware jongen" bij mij erg tot de verbeelding spreken, en als de verleidelijke (en ook werkelijk verleide, want ten tijde van de opnames zwangere) Teri Hatcher dan ook nog veel te snel het loodje legt staat de verder uitstekende Pierce Brosnan er helaas alleen voor. Degelijk maar niet spectaculair. (Bonds grap dat de schurk een "edifice complex" zou hebben was ik toevallig kortgeleden nog in The towering inferno uit 1974 tegengekomen, maar er hoeft natuurlijk niet van opzettelijk jatwerk sprake te zijn.)

Vermakelijke onzin die er spectaculair mooi uitziet. Zelfs als volwassene had ik af en toe even moeite om uit te vogelen in welke periode we zaten en wie nou waarmee te maken had, maar de aparte scènes waren gelukkig goed verzorgd en vaak bijzonder onderhoudend (de ontsnapping van Casey en Frank uit zijn huis!) en er werd over de hele linie goed geacteerd, met Clooney die zich er echt instort en de kindacteurs die het ook uitstekend doen (ik moet me inhouden om niet tijdens de film te gaan zitten somberen: mijn hemel, je moet er toch niet aan denken dat ze dit met Néderlandse kindacteurs hadden geprobeerd...). Goed, het was Disney, dus de moraal was nooit ver weg, de welwillende glimlach op het einde zat het er vanaf het begin al in, en ik geloof niet dat ik ooit een naargeestiger gebruik van een filmscore heb meegemaakt dan de constante stroom aan walgelijk-opgewekte "betoverende" muziek tijdens de vroege scènes in Tomorrowland, maar uiteindelijk maken het tempo en het vertelplezier hier toch een zeer aangename zit van – als je je maar instelt op het logo waarmee de film begint.

Als er één ding was dat ik met mijn superieure filmkennis wist, dan was het wel dat niemand zat te wachten op een vervolg op de originele Top gun en dat dit 36 jaar later dan ook een enorme flop zou worden. Jazeker, op mij kun je blind vertrouwen. Nu ik de film inmiddels heb gezien kun je wel stellen dat hij alle voorspelbare plotelementen bevat: onderlinge fricties in het team, een pijnlijk verleden dat opspeelt, stoere oudere acteurs in de officiersrollen (hoewel Jon Hamm negen jaar jonger is dan Tom Cruise), shots die vergelijkbare beelden uit deel 1 echoën (Cruise en Connelly op de motor!), muziek met een 80's-vibe, en natuurlijk heel veel sexy vliegtuigen. En verdomd als het niet werkt: allemaal zo clichématig als wat, maar uitstekend gedaan, met Cruise die jonger dan ooit oogt, een simpele maar sterke rol voor Jennifer Connelly, lekkere rollen voor Glen Powell als Hangman (net zo cocky als Cruise in het begin van z'n carrière) en Miles Teller, en bovenal een aantal spectaculaire vliegscènes inclusief een dubbele climax. Hollywood op z'n best.

        En, The Oceanix Six, heb je hem inmiddels al in de speler durven stoppen, en hoe heb je hem daarbij ervaren?

Bij haar inleiding op mijn DVD noemt Freds dochter Ava Astaire McKenzie de art-deco-sets, de muziek van Irving Berlin en de dansnummers als de grote kwaliteiten van deze film, maar wat mij betreft hoort daar ook nog de humor bij in de vorm van de vele one-liners en de prachtige bijrollen van Edward Everett Horton (de meester van de double take) als de manager van Astaire's musical, Helen Broderick als zijn cynische vrouw (met een gezicht dat me regelmatig Plien van Bennekom deed denken), Eric Blore als Hortons butler "We are Bates!" (met een stem die me regelmatig aan Denholm Elliott deed denken) en Erik Rhodes als de lichtgeraakte Alberto Beddini met zijn prachtige taalverhaspelingen. Oubollig misschien, maar voor wie daar geen last van heeft nog altijd uitermate vermakelijk. En dat dansen... Heaven, I'm in Heaven inderdaad. (Het meisje dat tussen 0:17:00 en 0:17:30 in de door Astaire geheel leeggekochte bloemenwinkel werkt is trouwens een zeer jonge Lucille Ball!)

Ik sluit me graag aan bij het lange bericht van mijn gewaardeerde voorganger. Het hoogtepunt is inderdaad de confrontatie tussen de leider van de "priesters" en de commandant van de grenspost, de eerste bliksemsnel improviserend, de tweede lichtelijk geamuseerd omdat hij wel begrijpt dat hier iets niet in de haak is maar tegelijkertijd vol bewondering voor zijn sluwe opponent. Leuk dat deze twee personages gespeeld worden door respectievelijk de mentor (Denjiro Okochi) en de leerling (Susumu Fujita) uit de twee Judo saga-films, en met name Okochi levert hier opnieuw vakwerk af. De toegevoegde waarde van de komiek is dubieus (in het boekje bij mijn BFI-boxset wordt met instemming de Amerikaanse historicus Donald Richie geciteerd, die dit "a bit like adding Jerry Lewis to the cast of Hamlet" vond), maar het geeft de film in ieder geval wel een zekere vlotheid en schwung. En natuurlijk is er het zowel visueel als thematisch prachtige einde wanneer de komische drager tegen de ochtendlijke hemel wakker wordt en ontdekt dat de zeven vertrokken zijn. Een leuk, slim en vermakelijk tussendoortje.

En bij de voorstelling die ík zag bleven de meeste mensen tot en met de aftiteling zitten. Zegt dat iets over de kwaliteit van de film? (Misschien waren het wel allemaal Marvel-kijkers die hoopten op een extra scène aan het eind van de credits .)
        Prachtige film, misschien niet zo één-twee-drie eenduidig te verklaren, maar dat hoeft voor mij ook niet (hoewel zich bij de laatste scène wel iets van begrip aan mij opdrong). De scène in het begin met de te nauwe doorgang in het rotsmeertje was knap benauwend, en de tsunami hakte er ook goed in. Tachtig minuten lang geboeid en ontroerd gekeken.

Ja, zo zou ik het óók doen, een remake produceren. Ik zou óók een film nemen die in zichzelf al perfect was, dan zou ik daar alle humor, alle kleur, alle eigenzinnigheid en alle energie uit wegfilteren en vervangen door stompzinnige achtervolgingen en lelijke visuals totdat ik uiteindelijk een standaard-SF-actiefilm over had, en daar zou ik dan een paar jonge sterren inplakken in de hoop dat me dat een hit zou opleveren. En ziedaar, een tamelijke flop in Amerika maar een redelijk succes dankzij het buitenland, hoera!

        Onbegrijpelijk dat ik hier ooit (namelijk ten tijde van de eerste trailers) in geïnteresseerd was. Farrell en de altijd lekker strijdlustige Beckinsale doen hun best, maar daar is dan ook wel het enige positieve mee gezegd.

Een film die ik bijna als een avonturenfilm met een Indiana Jones-achtige ontdekkingsreis onderga: de camera dwaalt door de gangen, trappen en kamers met duizenden boeken, manuscripten, kranten, schilderijen, beelden, etsen, litho's, medailles, geografiscbe kaarten en kunstvoorwerpen, en transformeert de Parijse Bibliothèque Nationale zo in een mysterieus labyrint. Dat ene specifieke boek dat we volgen (en dat trouwens fictief blijkt te zijn, met een foto van de prachtige Lucia Bosè op de omslag) wordt bijna de held van de film vanuit wiens perspectief we de plot volgen, en de choreografie van de bibliothecarissen en de loopjongens die het doolhof doorkruisen benadrukken hoe in zichzelf besloten deze wereld is. Elke dag verstouwt deze veelvraat 200 kilo papier, elke eeuw komen er 3 miljoen items bij, en dat alles (we schrijven 1956) wordt geregistreerd in oldskool kaartenbakken… Zo valt er meer dan genoeg te zien voor de filmliefhbber die indertijd is begonnen met het noteren van elke geziene film op een systeemkaartje van 8x13, een verzameling die inmiddels absoluut niet meer te digitaliseren is. Ik heb deze korte film nu al vele malen gezien (op mijn StudioCanal-Blu-ray van L'année dernière à Marienbad), en nog steeds ben ik niet uitgekeken op de details, de camerabewegingen en de meeslepende reis door de ingewanden van de bibliotheek. Cinematografische lyriek van de allerhoogste orde.

“Jim, I think you suffer from an edifice complex.” Voor zover ik me kan herinneren de beste rampenfilm van de jaren zeventig, met superbe FX, een bijna altijd realistische “look” van het gebouw, prachtig camerawerk, uitstekend spel van praktisch alle betrokkenen, Paul Newman en Steve McQueen zeer energiek en gelukkig nergens tongue in cheek, Richard Chamberlain behoorlijk onaangenaam, Fred Astaire ontroerend, een acceptabel aantal doden onder de sterren, persoonlijke verhalen die (hoewel vaak clichématig) redelijk interessant zijn en goed verteld worden, met z'n 2 uur en 40 minuten zeer lang maar steeds de moeite waard – alles dik in orde bij deze film die na 42 jaar nog altijd staat als een, eh, huis.

Eigenlijk niet zo veel bijzonders, alleen zou ik een plot als dit eerder in zo'n broeierig gehucht in redneck-Amerika verwachten dan in zo'n middelgroot Engels stadje, en met een inspecteur op zoek naar een verdachte heb je in feite het gegeven van duizenden afleveringen van televisieseries, maar het blijft toch vermakelijk dankzij het uitstekende spel van John Mills en de aanwezigheid van een paar sterke onaangename verdachten. De clou bij de onthulling van de moordenaar is dan enigszins teleurstellend, en de trucage van de hoogte van de kerk op het einde is niet erg overtuigend, maar dat laatste zou deze regisseur 17 jaar later wel goedmaken met een iets hoger gebouw in The towering inferno.

Aan de vormgeving zie je af en toe wel dat deze film al weer 30 jaar oud is (bij het lopen lijken de voeten van de personages af en toe nèt boven de vloerbedekking te zweven, en het uiterlijk van de speelgoedfiguurtjes is soms wat simpel, maar dat kan ook de bedoeling zijn omdat speelgoed vaak van zichzelf niet erg "gedifferentieerd" oogt), maar qua insteek en qua humor is deze eerste Toy story wat mij betreft nog net zo fris als toen ik hem indertijd voor het eerst zag. Sommige scènes lijken me niet geschikt voor al te jeugdige kijkertjes, want het rariteitenkabinet in Sids kamer deed me regelmatig denken aan de chirurgische experimenten van The island of Dr Moreau, en die spinnebaby lijkt me rechtstreeks uit John Carpenters The thing weggelopen, maar verder is dit een eindeloos inventieve film met voor elke leeftijd wat wils, en met in de kern de mooie animositeit tussen Woody en Buzz (of beter gezegd de wrevel en de jaloezie van de eerste tegenover de laatste) en daarna hun ontroerende samenwerking. Eén van de leukste Pixars die ik ken, maar dat lijk ik onderhand wel te zeggen bij èlke Pixar die ik herzie. (En wat een geweldige stunt: R. Lee Ermey als de sergeant!)

Net zo leuk als het eerste deel, waarbij ik vooral onder de indruk ben van de enorme inventiviteit van de filmmakers die uit elke scène alle kansen qua dialogen, karaktereigenschappen van de personages, gebruiksvoorwerpen in de omgeving en fysieke mogelijkheden van het speelgoed weten te benutten zonder dat de film daardoor overvol of gekunsteld aandoet. Het kind in mij herinnerde zich weer het cowboyfiguurtje dat ik altijd mee naar bed nam, zelfs toen hij geen handjes met pistolen en geen gelaarsde voeten meer had, en de volwassene in mij stoorde zich (kennelijk in tegenstelling tot andere gebruikers hier) nergens aan de Star wars-verwijzingen of aan andere grapjes die geforceerd zouden aandoen. Van a tot z gelachen, en dan kwam er ná z nog een hilarische aftiteling…

Ik zag deze film één dag na het eerste deel, en wat meteen opvalt is hoe ver de techniek van de computer-animatie in de tussentijd is voortgeschreden: de actie ziet er steeds nèt wat vloeiender uit, de figuurtjes bewegen zich makkelijker, en als Andy's oude speelgoedfiguurtjes ontdekken hoe leuk het is op het kinderdagverblijf kun je op de achtergrond ondertussen aan Woody's gezicht nog perfect aflezen hoe sceptisch hij is. Wat níét is veranderd zijn de humor en de inventiviteit; het tempo ligt hoog, de grappen zijn talrijk en de humor komt bijna steeds voort uit de personages en niet uit een rondslingerende bananenschil (behalve natuurlijk wanneer er halsbrekende toeren moeten worden ondernomen en daarbij onverwachtige hilarische obstakels opduiken). Hoogtepunten zijn de ontmoeting tussen Barbie en Ken, en Buzz' Spaanse transformatie en zijn tango, maar van hoe de soldaatjes lopen (of beter gezegd zich voortbewegen) schiet ik ook nog altijd in de lach. Heerlijk vermaak.

In de reeks A ghost story for Christmas waarin deze regisseur/scriptschrijver korte televisiefilms met een licht creepy insteek aflevert. Deze aflevering naar een verhaal van M.R. James uit ongeveer 1911 ziet er weer prachtig uit conform de lange Engelse traditie van "period pieces" met goed spel, subtiele regie en een spanning die meer beschaafd-creepy dan jump-scary is. Niemand zal hier 's nachts niet van kunnen slapen, maar wie hier gevoelig voor is blijft met een mooie "frisson" achter. (De titel verwijst naar een deel van de Joodse Talmoed.)

"Potverdikkeme!" Een iets mindere Tati, misschien vanwege het wat dunnere verhaal waar zijn sympathieke Hulot-personage maar weinig sturing aan kan geven, misschien omdat de grijze snelweg onder de grijze Hollandse luchten zich niet leent voor fraaie visuals, misschien ook omdat de Hulot van de jaren 50 enigszins uit de toon valt in de jaren 70 van lange haren, overdadige kleding, lelijke auto's, propvolle parkeerplaatsen en wegen vol onafzienbare files (en de legendarische "Glaasje op? Laat je rijden!"-poster) – de zeventiger jaren zijn gewoon niet zijn decennium, net zoals ik het ook bizar vind hoe zijn verschijning afsteekt tegen de enorme hoeveelheid haren, kleuren en kleren die de jongere generatie naar het circus van Parade meebrengt, alsof nu niet alleen Hulot maar ook Tati verdwaald is in de wereld.
        Dat gezegd hebbende bevat Trafic toch veel geslaagde grappen (de demonstratie van de kampeerwagen in de politiehal, Hulot die op het einde ook eens in een auto gaat zitten!) en kleinere visuele grapjes (de confrontatie tussen de twee mannen met de jerrycans, of Marcel en Tony die de maanwandelaars imiteren door hun gewichtloosheid na te spelen terwijl Maria slaapdronken eveneens in slow-motion de garage binnen lijkt te komen), de geluidsband is secuur samengesteld (als Tati in die halve DAF gaat zitten horen we heel zachtjes nog steeds de woordenwisseling tussen de directeuren van Altra en de RAI in de verte), en de stilte na de hilarische kettingbotsing is bijna euforisch. (Wordt de verkeersregelaar op dat kruispunt door Tati gespeeld? Zijn lichaamstaal lijkt daar wel op te wijzen...) Een moeilijk verkrijgbare film, en door mij daardoor nu pas voor de tweede keer gezien dankzij de prachtige 4-Blu-ray-box met Tati's verzamelde werk, dus de waardering hiervoor kan bij herziening nog stijgen – uiteindelijk zijn Tati's eerste films van her- en her-her- en her-her-herzien alleen maar beter geworden. En het blijft natuurlijk toch een Tati...

Zeer strak geregisseerd en gemonteerd, prachtig gefotografeerd (ook en vooral de nachtopnames), weinig maar effectieve muziek, en doorheen de hele film een extreem hoog realiteitsgehalte – de fysieke lokaties zijn zeer overtuigend, ze "voelen" echt. En toch kan ik deze film niet de maximale of zelfs maar een echt hoge score geven. Het gaat niet om een militaire operatie maar om het misleiden van Duitsers met trucs à la Louis de Funès (valse of afgedekte plaatsnaambordjes?!), Burt Lancaster vind ik iets te stoer voor zijn rol, hij is iets te onbeschoft en eigengereid in zijn aanvaringen met officieren van de Wehrmacht die er geen been in zien om ook op het einde van de (verloren) oorlog nog een rijtje gijzelaars in koelen bloede te executeren, en de manier waarop de confrontatie op het einde wordt afgewikkeld is bepaald een anticlimax. (De Engels sprekende Duitsers en Fransen die zoveel gebruikers hier tegen de borst stuiten hebben mij persoonlijk nooit gestoord, zo ook hier.) Kortom, een zeer goed gemaakte film die voor mij net de grootsheid ontbeert.

Ik heb vaak en hard moeten lachen bij deze film, maar na afloop bleef ik toch met een merkwaardig leeg gevoel achter. En daar zijn eigenlijk veel redenen voor aan te voeren : sommige scènes (de bodybuilder in bed, de bioscoopscène) leken er met de haren bij gesleept te zijn alleen maar om koddige dialoog te kunnen slijten, de algehele tendens voelt toch een beetje aan als "de zoveelste poging om nóg ranziger te zijn, nóg meer grenzen te verleggen, nóg meer plas/poep/braak/seks-grappen te kunnen spuien", de gevatheid van de personages die steeds wel een one-liner paraat hadden was zó extreem dat het mij begon te storen, en bovenal is daar Amy Schumer zelf die eigenlijk helemaal geen sympathiek personage speelt, hetgeen voor mij toch wel een barrière vormt (ook al "spaart ze zichzelf niet" zoals vaak vergoelijkend wordt geschreven).

        Jammer, want die bedscène is ook eigenlijk erg grappig, Bill Hader speelt zeer innemend, de (voor mij letterlijk) onherkenbare Tilda Swinton is briljant als Schumers tegelijk hilarische en onuitstaanbare baas, en de timing van LeBron James is een openbaring. Maar ik blijf het moeilijk vinden, een komedie waarbij ik zo veel moet lachen maar me tegelijkertijd zit te ergeren aan de hoofdpersoon.

Ja, aan Soylent green dacht ik ook al, net als aan andere paranoïde thrillers als Invasion of the body snatchers, The Stepford wives en Coma. Deze past netjes in dat rijtje en was er qua jaartal ook redelijk vroeg bij, dus zeker geen slaafse navolger, maar is helaas inderdaad een beetje tam. En als deze film in Engelstalige landen onder de titel Doctor in the nude is uitgebracht zal hij daar wel een héél ander publiek hebben getrokken...

Lange tijd een stijlvolle en intrigerende thriller die vanuit een heist aan de slag gaat met een psychisch doolhof met drie partijen die allemaal elkaar apart of samen belazerd hebben kunnen (waarbij ik de hypnosetruc maar voor lief neem), maar op het einde gaat het mis, eerst met verschillende mogelijke realiteiten en/of hallucinaties die door elkaar heen gaan lopen, daarna wanneer Dawson in een lange monoloog een stuk voorgeschiedenis vertelt dat ik nooit had kunnen weten of raden en dat de zaken in zó'n ander daglicht zet dat ik me gewoon bekocht voel, en tenslotte met een overdreven scène (de auto die in vlammen opgaat) die mij totaal uit de plot haalt. En ik vraag me echt af waarom Dawson full frontal naakt moet gaan terwijl de piemels van McAvoy en Cassel zedig buiten beeld mogen blijven – misschien is dat een eis van de filmkeuring, maar het geeft de film toch een raar voyeuristisch bijsmaakje.