Opinions

Lang leve de Franse filmindustrie, maar men de schoonheid van het sterrenvehikel nog niet verloren is. Ondertussen begint het een genre op zich te worden, smijt de korzelige Depardieu ergens in een universum dat hem vreemd is en laat hem al vloekend en rochelend zijn gang gaan. Ik betwijfel dat hij zelfs een scenario krijgt op voorhand, of hij leest het gewoon niet. Hij daagt simpelweg op op de set en fulmineert tegen alles dat de gemiddelde Franse boomer zou kunnen choqueren. "Er zijn geen treinen meer vanavond" VOUS ME FAITES CHIEEEER "in dit hotel slaapt men in capsules "C'EST QUOI CETTE CONNERIE" de portiek van de taxiwagens sluit automatisch "QU'EST-CE QUE C'EST ENCORE CE TRUC????" Dat laatste fungeert als running gag en komt tot viermaal toe terug. Nu kan het lijken dat ik wat laconiek doe over de film, maar eigenlijk heb ik er echt van genoten en ik apprecieer oprecht hoe men in Frankrijk vedettes nog valoriseert. Gewoon spelen met het verwachtingspatroon van de kijker en de woedeuitbarstingen van loose cannon Depardieu is genoeg voor een aangenaam kijkvertier. Soms grenst het op de rand van schaamteloze Gégé-porn, zoals de sequentie waar we Depardieu verkleed in kimono op een driewieler de berg zijn oprijden. Depardieu's verschijning in film de laatste jaren heeft iets van een onophoudelijke heldendicht, alsof men nu al bouwt aan het masoleum van le dernier des monstres sacrés. Er is ook een voortdurend spanningsveld met zijn eigenlijke persona. Zoals in bijna elke recente Depardieu film, is er een moment waar hij zich in stomdronken toestand ten schaamte brengt. Hij drinkt de hele minibar van zijn hotelkamer leegt, trekt met een bevlekte kamerjas aan naar een restaurant en toont daar zijn bypassoperatie littekens aan de aanwezigen. Het doet een beetje denken aan het plasincident op een passagiersvlucht van een aantal jaar geleden.

Ook erg amusant zijn de flauwe subplotjes van de film. In de luwte van Depardieu's briesende stier act, zijn er allerlei tv-film waardige wendingen voor de nevenpersonages. Depardieu's jongste zoon is een beetje een 'rebel', 'non-conformistisch', wat aldus betekent dat hij een backpackende hipster is - het enige beschikbare archetype van een opstandige adolescent in de Franse cinema van de aflopen 50 jaar. Dan laten we nog maar buiten beschouwing hoe zulke types eerder de tijdsgeest belichamen dan zich er tegen af te zetten. De acteur in kwestie speelt bovendien abominabel en lijkt alsof hij net geweigerd werd voor een auditie bij een Klapisch film. Er is een vreselijk momentje van shot-reverse-shot ("sérieux???") waar we werkelijk de onkunde van dit sujet te zien krijgen. De free spirit volgt Depardieu op zijn tocht naar Japan, waar die laatstgenoemde een kookwedstrijd verloor op 11 maart 1978. De dag dat Claude François stierf. En jawel, Alexandrie Alexandra krijgen we ook te horen! Depardieu stapt in Japan een willekeurige sinistere Ramen-keet binnen en ontdekt dat de chef toevallig dezelfde is tegen wie hij destijds verloor. Zijn hipster zoon wordt verliefd op de kleindochter van de Japanse chef, een polygot en serieuze jongedame die slachtoffer werd van revenge porn en Victor Hugo in het Frans leest, maar nog nooit in Frankrijk was. "wat heb je aan een vreemde taal als je nooit reist?" smijt zoonlief haar met een Macronistische wijsheid toe. Depardieu heeft nog een andere zoon, die in zijn voetsporen moet treden als topchef, maar zich onbekwaam voelt. In de afwezigheid van de patriarch moet hij de hoogste culinaire uitdaging aangaan: koken voor een Aya Nakamura-achtige influenceuse. De reputatie van het gastronomisch restaurant staat op het spel! Sandrine Bonnaire loopt ook nog ergens verdwaald rond. Deze randanimatie is van zo'n schabouwelijk niveau dat je gaat vermoeden dat het zelfs bedoeld slecht is, gewoon om de superioriteit van godheid Depardieu te accentueren. Enkel hij kan in kamerjas op restaurant opdagen en toch nog elegant zijn.

Soms is het eigenaardig. Terwijl 'Under Capricorn' in angelsaksische kringen wordt beschouwd als een voetnoot in de filmografie van Alfred Hitchcock, rekenen de Fransozen 'm tot zijn beste werk. De vertaalde titel is ook veel mooier: 'Les amants du Capricorne'. Het is zoals Moonfleet van Fritz Lang, een film die een zelfde lot beschoren lijkt ('Les Contrebandiers de Moonfleet' - prachtig toch? Het klinkt net een opera buffa van Offenbach). Eigenlijk hebben Moonfleet en Under Capricorn best wel wat met mekaar gemeen en ik snap ook waarom Franse cinefielen zo verlekkerd zijn op beide films - vooral dan als ze in het 7de arrondissement van Parijs wonen. Het zijn beide films die een preutse fantasmagorie prediken, waar de loutere onthulling van een feitelijk gegeven het nec plus ultra zal blijken. Het is buitengewoon hoe Hitchcock middels de magie van de economie der middelen suspense opwekt bij de mooiste scene van de film, de eerste verschijning van Ingrid Bergman. Hoe hij het met de voeten treden van een rigide sociaal protocol, het niet-respecteren van aristocratische pudeur plots als een paroxisme laat losbarsten. Wat heeft ze toch mooie voetjes. Eigenlijk moet je énorm Frans zijn om dit te kunnen vatten en idealiter een Parijzenaar geboren tussen 1945-1958. Vandaar dat 'Under Capricorn' maar magertjes bevonden wordt op deze webpagina. Gelukkig kan ik 'm wel op waarde schatten. Hoewel ik eigenlijk maar een gehucht in het Vlaamse Hageland woon, beheers ik de Parijse finesses beter dan zowat 90% van de inwoners van de Franse hoofdstad. Als virtuoos van de mise-en-scène heeft Hitchcock een film gemaakt die zijn genre ruimschoots overstijgt. Hij filmt met een plagerige discretie en een geometrische precisie. Nooit komt de film stoffig of statisch over, maar met wervelende camerabewegingen worden we meegesleept door de vele gangen van het landhuis, alsook de emotionele opflakkeringen van de personages. Toch is er ook heel wat te genieten voor de liefhebbers / fétichisten van het kostuumdrama pur sang. Ingrid Bergman wordt gepresenteerd in de meest opulente outfits, met als huzarenstukje een pluizige roze-wit gestreepte jurk, met kanten details en een diadeem met wilde rozen. Zelfs de stoerste hetero zal een gilletje slaken!

Alleen door die eerste zin, wilde ik de film absoluut zien! Eerst even de trailer gecheckt, wat ziet Bullock er lekker freaky uit. Was het naïef van mij om te denken dat ze zich moedwillig had laten verminken om meer op iemand als Aileen Wuornos te lijken? Ik was echt niet in de waan dat The Unforgiveable een meesterwerk zou zijn of zo, maar met een gelijkaardige titel en premisse verwachtte ik mij toch aan een tweede 'Monster' (2003), dat op zijn minst een poging zou doen om morele ambiguïteit op te roepen. Niets is minder waar, deze film ziet zijn publiek als zwakzinnigen. Speelt zich af in één of ander fantasieland waar een vrouw die een agent doodt uit schrik om het hoederecht over haar klein zusje te verliezen een sociale paria wordt. Waren ze bij Netflix niet juist pro 'defund the police' en zo? Zo'n daad zou hoogstwaarschijnlijk op sympathie kunnen rekenen bij 70 / 80% van de bevolking, zeker wanneer je het zo sentimenteel inkleedt. Het vermeende gravitas van de plot wordt zo geheel teniet gedaan. De onwaarschijnlijkheden stapelen zich op, maar naar het einde toe gaat de film pas volledig de mist in wanneer nog eens blijkt dat het niet Bullock zelf maar wel haar vijfjarig zusje was die de trekker overhaalde. Wat zogezegd een studie in barmhartigheid had moeten worden, is nu het zoveelste kleffe Amerikaanse martelaarschapsallegorietje . Wist zelfs niet dat zo'n kitsch nog gemaakt werd en dan nog met zo'n prestigecast. Toch een aantal klasbakken, met uitzondering van miscaste Jon Bernthal als fish gutter. Met z'n mutsje was ie nog enigszins geloofwaardig, maar tijdens de scène in de diner lijkt hij eerder een figurant voor de Westside Story reboot dan een deplorable. Je zag het charmant vreethuisje al een beetje gentrificeren tot hippe brunchzaak door zijn aanwezigheid.

De film speelt zich hoofdzakelijk in een chinatown en in een industriegebied af, daar vindt men doorgaans minder plukjes groen. Nu, als hipster Bernthal er koffiezaken blijkt bezoeken, zullen ook die buurten wel snel gentrificeren, met alle stadsgroen van dien!

Schitterende heruitvinding van het genre dat Clint een ster maakte. Mag gerust aansluiten bij het lijstje revisionistische meesterwerken waar ook The Wild Bunch, High Noon, The Searchers en McCabe & Mrs. Miller toe behoren. Alleen is Unforgiven misschien zelfs nog meer een demythologisering van het westen en sluit de film thematisch het best aan bij The Man Who Shot Liberty Valance.

Het ontkrachten van de mythe zit 'm allereerst in de onconventionele audiovisuele vormgeving: opzwepende Morricone deuntjes zijn uit den boze en de score is juist eerder sober / minimalistisch. Ook de look van de film is buitengewoon sober en kil.

Bovendien wordt het fenomeen van de revolverheld kritisch bekeken: William Munny is helemaal niet zo eervol (doodde vrouwen en kinderen) of respectabel (raakt met moeite op z’n paard) als je zou vermoeden en men kan zich zelfs kunnen afvragen met welke reden hij zijn laatste klus aanneemt: is het uit idealisme of is de man het gewoonweg kotsbeu om constant tussen de varkens te ploeteren?

Verder is de film ontnuchterend over geweld: zowel de fysieke als psychologische gevolgen worden op een reële wijze behandeld. Zo is Munny dagenlang gewond van een pak rammel en blijkt het afrekenen met de vrouwenmishandelaars geenszins glorieus, maar eerder wrang aan te voelen.

Tenslotte was ik erg onder de indruk van de acteerprestaties. Ook al kan je absoluut van typecasting spreken (norse held Eastwood, rustige Freeman, gemene antagonist Hackman) weten de drie grootheden met onderkoeld acteerwerk het karikaturale te vermijden.

No-budget slasher over twee mannenhatende kluizenaars. De film begint zoals de synopsis aangeeft met 3 verdwaalde meiden, maar de makers hadden blijkbaar geen geld om de 3 'actrices' voltijds te betalen. Het derde meisje ligt dus zogezegd heel de tijd in haar bed ziek te wezen.

Tja, grootmeesters als Hitchcock en Polanski kunnen wel wat doen met een toneelachtige opzet (weinig personages op één setting), maar dit ongetalenteerd zootje levert een saaie, vervelende film af.

Ik vroeg me af of ik de verwijzing zou begrijpen, en jawel. geinig einde.

Buitengewoon lelijk ogende film die een soort rare combinatie van hyperkinetische martial arts en extreem sentiment combineert. Die rol van Freeman is echt te ridicuul voor woorden. Smijt er dan nog eens voor helemaal geen reden een coole cockney gangster bij en je bekomt dit über-commercieel product. Niet te verwonderen dat Luc Besson hier weer achter zat.

Die zaterdagavond storm ik de Cinematek binnen in een glasheldere roes van slaapdeprivatie. De contemplatie van een stripclub verlaten bij daglicht, de vermoeiende hofhouding met allerlei grillige creaturen van de nacht en dan de euforie van totale uitputting, mijn enige modus operandi om ook maar iets te voelen en toegang te krijgen tot die poort van het eeuwig leven getiteld 'The Untouchables'. Bij het plaatsnemen voel ik me kwetsbaar en ervaar ik zelfs een zeldzame samenhorigheid met mijn medepubliek, die aanstellerige stinkhipsters. De schrik dat het allemaal zou kunnen verglijden, dat het allemaal plots gedaan zou kunnen zijn, wordt verdreven door Ennio Morricone's main theme. De bassen dreunen door de zaal, even waan ik mij opnieuw in de Rue du Cirque en zie ik Isadora sierlijk langs de paal zweven.
Met The Untouchables heeft De Palma een film gemaakt die zo ondoorgrondelijk is in zijn stilisme, zo afstandelijk in zijn bombast dat hij er paradoxaal genoeg bijna menselijk door lijkt. Dit is de enige film van De Palma waar hij zich totaal laat meeslepen door diepmenselijke noties als camaraderie, heroïsme, zelfopoffering, integriteit, broederschap, empathie, glorie… In plaats van dat gewoon ‘en premier degré’ te spelen, etaleert hij dat op zijn eigen, lichtjes buitenaardse manier. Met barokke aankledingen, eindeloze camera pans, pirouettes en tilts, een zeer aanwezige score, stripboekachtige composities en een aanhoudende agitprop montage. De Palma is bang van echte emoties, durft het niet straight-up te spelen, dus verhult het aan de hand van een sacrale verering van allerhande prullaria. Een steunbriefje van Costners vrouw. Een gefaalde missie. Hij keilt dat briefje zo de rivier in. En dat wordt dan de meet-cute tussen Costner en Connery, straatvervuiling als pretext voor een eeuwige vriendschap. Later komt dan een sinistere spiegeling van dit briefje terug, het adres van Connery op een luciferdoosje dat tweemaal terugkomt. Maar dan evenzeer, Connery in een bloedplas die ligt weg te kwijnen en in zijn doodstrijd naar een voorwerp grijpt. Costner denkt dat hij zijn scapulier wil, sentimenteel, godsvruchtig. Maar eigenlijk wil hij hem een laatste aanwijzing tonen. Zelfs met de dood in de ogen is mannelijke vriendschap een spel van kwinkslagen. Zo bereikt De Palma grootsheid in deze film. In een hartverscheurend moment zorgt hij voor een perfect gekalibreerde komische noot, die de tragedie niet ontkracht, maar net verheft tot iets goddelijk.
Elk lijk in The Untouchables is gefilmd in deze grandioze grand guignol pose. En toch wordt elk mensenleven met waardigheid betreurd. De accountant comic sidekick die daar dood in de lift ligt, dat gaat door merg en been. En Costner die stamelt nadat hij die handlanger doodschoot in de Canadese cottage. “Ik zei je toch niet te bewegen… ben je… doof of zo??” Een paar van de stinkhipsters lachen in de zaal. Het post-Pulp Fiction publiek heeft geleerd dat elke post mortem oneliner hilarisch is. Maar het beven in Costners stem verraadt dat hij getroffen is door de menselijke broosheid. Wat ook maakt dat de dood van Sean Connery één van de moeilijkst te kijken scènes allertijden is. De tranen springen me telkens in de ogen. Ook als kind vond ik deze scène bikkelhard. Eigenlijk vertrouw je best op je smaak als kind, toen wist ik al dat The Untouchables een superieure film is, in je onderbewustzijn ervaar je dat gevoel voor grootsheid al.
Destijds heeft mijn grootvader mij deze film aangeraden. Ironisch genoeg denk ik dat mijn gevoeligheid met de dood van Connery te maken heeft met dat ik het als de dood van een grootvaderfiguur zag, van een bijna religieuze hogere autoriteit die steeds over je waakt, zoals enkel een grootvader dat kan. Sean Connery met zijn potloodsnorretje was precies het soort autoriteitsfiguur die indruk op me maakte. Ooit vroeg ik mijn grootvader zelfs of hij geen snor wilde laten staan, dat zou er vast cool uit zien dacht ik toen. Hij deed het, mijn grootvader had alles voor mij over. Alleen kwam de snor niet zo goed door, het zag er nogal belabberd uit. Mijn oma beval hem dan ook snel om dat ding af te scheren. Vijfentwintig jaar later kijk ik The Untouchables opnieuw. Mijn grootvader is intussen al jaren overleden. Tijdens de vertoning valt de snor van Sean Connery mij opnieuw op. Eigenlijk doet hij me wel wat denken aan de snor van Vasilis, de 68-jarige Griekse stripclubuitbater van de zaak waar ik de vorige nacht doorbracht. Zo heb ik mijn besnorde grootvader toch nog gekregen.