Opinions

Ik sluit mij aan bij alle voorgaande lofuitingen, wat een weergaloze prent! Ik hou op zich wel van de meer statische 'talkies' uit de vroege jaren '30, zoals Little Caesar van dezelfde regisseur. Maar ik had nooit verwacht dat een film uit 1932 zo'n spetterend, dynamisch avontuur zou voorstellen! Een picareske tocht in het Oosten van de VS, heel wat buitenopnames, een meeslepende vertolking van Paul Muni en natuurlijk de brutale, naturalitische weergave van het gevangenenkamp. Op momenten dat je denkt dat de film dreigt in te zakken, verrast hij je: Muni veert plots recht als politiek geëngageerde 'man against the world', gebrand op het systeem te bevechten. Een achtervolging wordt beslecht met een rondje... dynamiet gooien! Je moet het zien om het te geloven. Ik vraag mij af of Mervin LeRoy - eerder iemand die ik met vakmanschap associeer - één of ander miskend genie heeft gegijzeld en de film voor hem heeft laten maken. Of de hulp heeft gekregen van buitenaardse wezens.
De film prikkelt ook de interesse over het fenomeen van de 'chain gangs'. Zouden ze nog bestaan? In North Carolina gebeurde de praktijk nog tot ver in de jaren '70. Staten zoals Alabama hebben in de jaren '90 tijdens een 'tough on crime' revival geprobeerd om het opnieuw leven in te roepen, zij het tevergeefs. De enige plek in de VS waar er nog chain gangs bestaan, is in Maricopa County te Arizona. Dat is, zoals jullie allen weten, de vroegere jurisdictie van ex-sheriff Arpaio, the toughest sherrif en Trump syncophant. In Maricopa County kunnen gevangenen blijkbaar vrijwillig een chain gang vervoegen, in ruil voor parole voordelen. Zou sheriff Arpaio het idee hebben gekregen uit deze film? Allerlei beloftes doen om bajesklanten aan de ketting te kunnen vastleggen, om hun parole hearing dan sine die te verdagen en ze gewoon in de woestijnhitte laten wegkwijnen? We missen je, Joe!

Banaal liefdesverhaaltje over een braaf blank journalistje dat haar o zo verderfelijk burgerlijk societyleventje met eindeloze cava-recepties en oersaaie dates met stijve harken inruilt voor een stoere Brusselse ket die onder een oppervlakkige façade van winkeldiefstal, bejaarden intimideren en rellen uitlokken eigenlijk best een lieverdje blijkt te zijn (iemand die zo aandoenlijk gitaar speelt kan toch gewoon niet slecht zijn?) De film is over de hele lijn stupide, maar soms ook dubieus: het personage Lahbib verminkt een man op straat omdat er geruchten waren dat het een pedofiel was. De regisseurs lijken hiermee het oubollige ideaal van sociale controle op te hemelen en wijken-ironisch genoeg-niet ver af van het gekende N-VA discours.

Want ja, wat wouden El Arbi en Fallah nu eigenlijk bereiken met deze film? Ik hoor ze overal vertellen dat de media grote boosdoener zijn in stigmatisering van allochtonen, maar zelf maken ze ook wel een film die overloopt van sensatie en clichés (de film begint met een dubieuze 'best of' montage van zinloos geweld). El Arbi en Fallah mogen zich dan in de media wel manifesteren als een frisse wind in het Vlaamse filmlandschap, toch maken ze een film die verre van progressief is zoals Do the Right Thing en La Haine, naar verluidt hun twee grote voorbeelden. Integendeel, Image hangt aaneen van Hollywood plattitudes, wat zeg ik, VTM plattitudes. Zo zijn de scènes op de redactie van een onvoorstelbare potsierlijkheid zoals enkel wij Vlamingen het kunnen bedenken: de dramatiek is infantiel en de karikaturaal slechte personages nemen in elke zin dwangmatig woorden als SCOOP, KIJKCIJFERS en BUDGET in de mond, puur om te tonen wat 'n eikels het allemaal zijn. Helemaal triestig natuurlijk dat presentatrice Kathleen Cools dan doodleuk moet komen verkondigen dat dit de "beste voorstelling van een persdienst ooit" is. Beste VRT, als jullie dan toch moeten besparen, stuur dat onnozel mens meteen de (Reyers)laan uit en geef die arme Lieven Van Gils zijn job terug.

De naar exploitation neigende finale maakt het 'de media zijn slecht' betoog van de regisseurs al helemaal kinderlijk. Grappig genoeg is de hele hype rond Image een veel effectievere kritiek op de media dan de film zelf: in ons verstikkend Vlaams filmlandschap is er namelijk geen plaats voor kritiek, enkel voor promopraat. Een Vlaamse film moet hoe dan ook 'gesteund' worden (typische 'like maar geen hate' mentaliteit van dit Facebooktijdperk), de regisseurs komen in elke talkshow opdraven waar ze ongelofelijk sympathiek worden gevonden en alvorens de film uitkomt is het al een onbetwist meesterwerk. Achteraf volgen de lofuitingen elkaar in snel tempo op (ik zag pas een krantenartikel dat zelfs Stromae het een goede film vindt, wat dat ook zou mogen betekenen), wordt iedereen geronseld om deze belangrijke film zo snel mogelijk te kijken en verzinken we in een sfeer van unanieme blinde adoratie: twee Vlamingen hebben iets gemaakt én het zijn toffe gasten, dus we moeten het allemaal maar geweldig vinden. Dat noem ik pas media-manipulatie. Maak daar maar eens een film over, jongens.

Vroeger had ik waarschijnlijk aanstoot genomen aan dit crypto-fascistisch revenge thrillertje, maar de discrete charme van de kleinburgerlijkheid heeft mij intussen de superioriteit van dergelijke 'werken' (L'Immortel wordt tijdens de eindgeneriek ronkend als 'ouvrage' betiteld) laten inzien. Tranen van ontroering springen mij in de ogen wanneer ik het neoclassicistisch logo van 'EuropaCorp' zie verschijnen. Waar is de tijd gebleven dat de Franse filmindustrie nog geregeerd werd door de lucide viriliteit van pied noir machismo? Het tijdperk van rechtse bling bling, een consortium van de elegante 'bon chic, bon genre' elite zoals de van incest beschuldigde Richard Berry (ik kijk enkel nog films van regisseurs die van seksueel wangedrag beschuldigd worden) , een verdediging van de Judeo-Christelijke traditie tegen de barbaren en goed doorvoedde miljonairs als Jean Reno en Christian Clavier die hun zuur verdiend vermogen graag beschermen voor de fiscus - en geef hen eens ongelijk. Tijdens de openingsscènes van L'Immortel worden we meteen getrakteerd op een petainistische beeldenpracht zonder weerga - het soort dat üntermenschen zoals Serge Daney op stang zou jagen: familie-eer die bloedwraak verantwoordt, de morele superioriteit van het leven op het platteland, de verpaarding van ruimtelijk kwetsbaar gebied, in een cabrio vlammen door het zonovergoten, Mediterraans, rotsig landschap, zonder dat we onze kroost voorzien van een veiligheidsgordel - die verwijfde uitvinding van de bureaucraten van Maastricht / Brussel om de Corsicaanse soevereiniteit te dwarsbomen. Hoe een mannetjesputter ontroerd raakt van operafragmentjes van de lengte en herkenbaarheid van een beltoon. Het besef dat je verdorie niet aan kinderen raakt.

Na dit spetterend begin houdt L'Immortel nergens af, het is bijna een agitprop aaneenschakeling van beelden van groteske mannen van middelbare leeftijd die ergens een ruimte binnenstormen. Ze fulmineren in een nep-Marseilles accent dat eerder thuishoort in de Bokrijk-versie van een Marcel Pagnol toneelstuk. Het geheel is doorspekt van sadistische, ontmenselijkende kolder, zoals inzoomen op het urinegedruppel van één of andere klikspaan die gemarteld wordt. Hahaha, wat een kneus, stel je voor, gewoon de controle over je blaas verliezen wanneer je met moord en verderf bedreigd wordt. Held Reno daarentegen blijft ijzig stoïcijns, zelfs wanneer hij met kokend water overgoten wordt. Dit is echt de Luc Besson touch: humor waarbij men het menselijk lichaam reduceert tot vaudeville rekwisiet. Er is ook één of andere nicht met een witte broek én witte schoenen (hahaha, stel je voor! wat een nicht!) die als een zielige worm over de grond kruipt, gewoon Reno hem een paar keer neerschoot. Puike visuele vondst ook om het wit van zijn kledij te contrasteren met het rood van zijn eigen bloed. Net voor dit onderkruipsel sterft, neemt hij nog een gulzige snuif cocaine, als de zielige junk die hij is, wat ons eigenlijk nog veel meer degouteert dan het gemoord en het gefolter. Een ingekaderde foto van Sarkozy, een zonsondergang sponsored by Ricard, in de verte horen we zachtjes de tonen van Puccini:e non ho amato mai tanto la vita ... tanto la vita... Waarom kan Jean Reno niet gewoon alle junks uitroeien?

Hoewel ik zijn filmografie niet echt opgevolgd heb de voorbije jaren, voel ik toch een sterke verbondenheid met Fabrice du Welz. Zijn groei als regisseur lijkt toevallig samen te vallen met mijn eigen interessegebieden als liefhebber: rond de release van Calvaire was ik ook geobsedeerd door de vuile, chaotische jaren '70 cinema à la TCM en The Hills Have Eyes, maar met de jaren ben ik gezwicht voor de bescheiden geneugten van de bourgeois huis-tuin-en-keuken thriller van Hitchcock, Clouzot en Chabrol. Uitgerekend nu komt Du Welz aanzetten met Inexorable, een film waarmee hij bewijst een waardige opvolger te zijn van dit drietal. Vanaf de openingsscène is het raak, met een wat bevreemdend, sardonisch shot van blaffende hondjes, dat echt doet denken aan de openingsscène van The Birds. Hierna demonstreert Du Welz met allerhande signifiers dat hij het 'polar' genre echt beheerst. De wrange romantiek van de ongetalenteerde, impotente, zwaarlijvige zuiplap-auteur à la Eva van Joseph Losey. De mysterieuze indringer. Het landhuis dat bevolkt wordt door de geesten van het verleden - wanneer hoorden we wel eens een verwijzing naar het Rexisme in die ergerlijke, zelf-referentiële microcosmos van de Belgische cinema?

Du Welz doorgrondt ook hoe een gevoel voor detail bijdraagt aan de allure van faits divers. Zo is hij op zijn best wanneer hij aan het begin van de film één of ander troosteloos Waals cafeetje in beeld brengt - waar men blijkbaar ook enkele kamers verhuurt. Hiermee etaleert Du Welz zich als een hopeloze romanticus, wat is er immers meer unheimlich en spannend dan een onguur hotel? De smoezelige kamer filmt hij met een haast religieuze bewondering. Maar waar vindt men anno 2022 nog zo een plek? Waar is de tijd gebleven dat de logiesinspectiediensten nog niet zou nauw omsprongen met zaken als veiligheid en comfort? Bovendien verandert de herberg 's avonds in een heus danscafé, totaal ongeloofwaardig dat zo'n plek logies zou aanbieden. Maar we willen het natuurlijk heel graag geloven. Du Welz lijkt nostalgisch naar plekken als Les Atrébates, het café van Michel Nihoul in Etterbeek destijds waar ook gelogeerd kon worden. Dat Du Welz momenteel bezig is aan zijn passieproject, een film over de Dutroux-affaire, stemt mij bijzonder gunstig en ik hoop dat tijd noch middelen gespaard zullen worden om al de eindeloze vertakkingen van dit dossier wervelend in beeld te brengen, als een Belgisch antwoord op Once upon a Time in Hollywood.

Een vreemde eend in de bijt van John Ford, maar desalniettemin een meesterwerk. The Informer heeft weliswaar dezelfde intieme sfeer en intense persoonlijke relaties van zijn later werk, maar verschilt op enkele significante punten door de overduidelijke invloed van het Duits expressionisme. De composities en het schaduwgebruik hebben veel weg van Pabst, Murnau en vooral Fritz Lang's M. Naast de grimmige cinematografie vormt de film ook op vlak van ruimte en karakter uitdieping de tegenpool van Ford's geromantiseerde Ierland vertellingen, How Green Was My Valley en The Quiet Man. De setting bestaat niet uit pittoreske akkers, maar uit mistige steegjes en de personages zijn geen nobele harde werkers, maar wantrouwige paupers. Dat brengt ons bij een laatste fundamenteel verschil met het oeuvre van Ford, namelijk de keuze van het hoofdpersonage. Gypo Nolan is geen heldhaftige idealist à la Abe Lincoln of Wyatt Earp, maar een lafaard met handen als kolenschoppen en een lege bovenkamer. Het is verbijsterend hoe hij er alles aan doet om geliefd te zijn, maar elk conflict met spierkracht oplost. Toch is het uiteindelijk moeilijk om geen medelijden te voelen om deze tragische paljas.

Een treffende gelijkenis met Ford's overig werk is dan weer het gebruik van Christelijke symboliek. Het verhaal loopt duidelijk parallel met het verraad van Judas en ook het thema vergiffenis staat centraal. Vooral de scène waar Gypo door een soort 'Madonna' vergeven wordt is erg mooi en betekenisvol.

The Informer was duidelijk een grote inspiratiebron voor Abel Ferrara, een andere favoriete cineast van me. De laatste scène bijvoorbeeld heeft veel weg van The Bad Lieutenant.

Erg frustrerende kijkervaring: langs de ene kant is The Intruder prachtig in beeld gebracht met schitterende schaduwcomposities, een broeierige tijdscapsule en franc-tireur Corman maakt met een handvol stuivers een film die gewoon veel legendarischer is dan proto-blockbuster To Kill a Mockingbird (een beetje het The Green Mile van zijn tijd). Langs de andere kant blijf ik wel wat op mijn honger zitten met deze cinematische cock tease: plaaggeest Corman lijkt met een dreigende 'southern gothic' vormgeving voortdurend aan te geven dat het onheil elk moment kan losbarsten, dat de personages in galspuwende gargouilles zullen veranderen en de grotesquerie hoogtij zal vieren. Maar in tegenstelling tot films als Psycho of the Naked Kiss waar de groezelige jaren '60 met zijn botsing tussen emancipatorische groepen en hun tegenstanders de apocalypse uitmaakt, is The Intruder in se een braaf melodrama. De personages zeggen wat ze denken, het verhaal is afgerond en nergens heb je het gevoel dat de aardkorst zal barsten en helse demonen de mensheid zullen teisteren - toch wel het minimum minimorum dat je van een dergelijke film mag verwachten.

De 19de eeuwse roman 'Iracema' is zowat de Braziliaanse tegenhanger van Pocanhontas en vertelt het verhaal van een Portugese kolonist die verliefd wordt op een Amazonemeisje. Deze alom geliefde legende wordt aardig door de mangel gehaald in deze film, aangezien de amoureuzen vervangen zijn door een cynische truckchauffeur en een vuilbekkend 15-jarig hoertje met rotte tanden. Laat je door de plotomschrijving niet op het verkeerde been zetten dat het hier over een soort 'onmogelijke liefde' zou gaan, Uma Transa Amazônica is echt een non-romance, over twee personen die een nietszeggende ontmoeting hebben en elkaar, in de anti-climax van de eeuw, op het einde weer treffen wanneer het hoertje nog 5 cruzeiros voor de moeite hoopt te krijgen. De stad Belém wordt als een plaats van absolute banaliteit voorgesteld en je krijgt soms de indruk dat de makers de spot wouden drijven met zijn marginale bewoners, ware het niet dat er natuurlijk allemaal een serieuze politieke boodschap achter schuilgaat. De zogenaamde 'Brazilian Dream' wordt aan diggelen geslagen en er wordt getoond hoe de maatschappij in de jaren '70 onder de militaire dictatuur (die deze film natuurlijk stante pede liet verbannen) een heel onaangename plaats was waar opportunisme centraal stond en zweterige, geile mannen de naïeve, onwetende bevolking uitbuitten. Hoofdpersonages Tião en Iracema lijken deze cultuurclash te symboliseren, al wordt geen van beide echt gestigmatiseerd. Film is zowat een hybride van de Cinema Novo en de Cinema Marginal, wat ook de fragmentarische, semi-documentaire stijl verklaart.

Aha, dus volgens Scorsese is Marvel geen cinema? Niet dat ik het niet roerend met hem eens ben, maar er zijn betere momenten om een dergelijke polemiek te lanceren dan wanneer je net een haast vier uur durend tv-feuilleton in de zalen loslaat. Al die millenials die klagen over de 'conservatieve' boycots uit Cannes en huldigen dat Netflix 'kansen biedt', lijken te vergeten dat Netflix een soort esthetisch fascisme nastreeft, elke door hun geproduceerde film moet er uitzien als een kleurloze tv-serie. Zo ook deze The Irishman, een huzarenstukje van de Netflix-huisstijl, een slome, haast structuurloze aaneenschakeling van shot-reverse-shots van twee kwaaie mannen die elkaar uitkafferen. Dit is hoe ik mij inbeeld dat Breaking Bad moet zijn, brrrr. Waar heeft in godsnaam dat budget van 170 miljoen voor gediend? Het jaren '70 tijdsbeeld is nagenoeg onbestaand, komt zelfs niet in de buurt van de visuele flair van de allerminste Scorseses en met de montage van een tweederangs sitcom. Doet mij dan ook vooral denken aan de hele reeks van B-maffia mini series die je in de jaren '90 had, Bella Maffia, The Last Don, Bonanno - maar dan met een vleugje muffe 'Grumpy Old Men' humor. En die 'films' hadden ook een lange speelduur, hoor! Maar als Scorsese het maakt, wordt er plots vanuit gegaan dat het allemaal wel een epische grandeur zal hebben. Quod non. Scorsese mag zich diep schamen een lijzige draak als The Irishman af te leveren in hetzelfde jaar als Tarantino een wervelend loopje met de geschiedenis neemt.

"Maar het grootste deel van het budget diende voor de digitale verjongingskuur van de acteurs!" hoor ik jullie al kwelen. Klopt, maar voor zo een som hadden ze tenminste ook De Niro's motoriek mee mogen verjongen. Nu heb je een heel aantal momenten die onbedoeld op de lachspieren werken, zoals de scène waar een jonge De Niro met de souplesse van een reumapatient die kruidenier 'afrost', wat als een soort Benidorm Bastards parodie van de gelijkaardige scène met James Caan uit The Godfather aanvoelt. Of wanneer hij de volle twee minuten nodig heeft om zijn vest aan te doen. Het is echter vooral Pacino als Jimmy Hoffa die teleurstelt, onuitstaanbaar met z'n Louis Armstrong gegorgel.

Ziet Marty dan niet in dat Netflix zijn teergeliefde medium (sinds eind de jaren '50 al on life support) finaal aan het dood knijpen is? Of wacht, misschien is de wijze waarop Hoffa zich inlaat met de maffia hier een briljante allegorie voor. Heeft Scorsese, als een katholieke martelaar, bewust een waardeloze film gemaakt om te bewijzen dat het systeem niet deugt? Hij zou ertoe in staat zijn, het pilaarbijtertje. Of misschien moeten we het mislukte van de film net zien als een postmoderne bespiegeling over de ongemakken van de ouderdom? In ieder geval had het beter geweest dat iemand me waarschuwde voor dit kitschfestijntje, dan had ik 'm met een Troll 2 bril proberen te kijken. Naïefweg geloofde ik een Scorsese grand cru te zien. Nu moet ik me helaas aansluiten bij de jongeman in de zaal die, wanneer 'edited by Thelma Schoonmaker' tijdens de eindgeneriek verscheen, begon te joelen: "Boee!!!! Leugens! Jullie zijn allemaal beetgenomen!"

Een soort propaganda-film voor kinderen over een bende Republikeinse fils-à-papa's die zichzelf 'The Eagles' noemen. Eerder 'The Goonies', ja. Openlijk wordt er gedweept met de militaristische politiek van Reagan, er wordt zelfs letterlijk gezegd dat "he doens't take shit from gimpy little countries!"

Maar in de eerste plaats is dit natuurlijk gewoon een promo-filmpje voor het Amerikaans leger, waar oorlogstoestanden als coole 'Air Shows' vol loopings en rock muziek worden voorgesteld. Het hoofdpersonage is op een pathologische manier geobsedeerd door vliegtuigen, waardoor hij zelfs totaal geen oog heeft voor zijn lekkere blonde vriendin. Hij lijkt ook meer interesse te hebben in de overigens vreselijk acterende Louis Gosset Jr. Hun relatie is op z'n minst bizar te noemen: zo maakt de laatstgenoemde op een gegeven moment een cassette waar hij zijn liefde en gevoelens voor het hoofdpersonage uitdrukt. Is dit een testosteron gedreven actiefilm of een emo-theekransje?!

Nog een hilarisch detail is de voorstelling van de vijand: een Arabisch uitziend volk dat met een Russisch accent spreekt en Sovjet-sterren op hun vliegtuigen heeft staan. Het lijkt een soort fictieve belichaming van elke Republikeinse angst. Wellicht voeren ze er ook een pro-abortus politiek.

Voor wie van jaren '80 kitsch houdt (zoals ik) is dit best een leuk, maar heel fout curiosum. Voor iedereen anders, waarschijnlijk een ware nachtmerrie!

Irréversible is een overdreven nihilistische visie op de malaise binnen de grootsteden. Noë sleurt de kijker mee in een grauwe wereld vol hoeren, drugs, louche homobars en vigilantes, allemaal op een extreem sombere manier in beeld gebracht. Er wordt constant geroepen en getierd en het geweld is zodanig excessief, waardoor het vooral als geforceerd compromisloos overkomt. Wat confronterend realistisch moet voorstellen, lijkt daarom allemaal juist zeer kunstmatig.

De film begint cinematografisch afschuwelijk. De eerste 15 minuten zijn gefilmd met een piepklein cameraatje dat hectisch naar alle kanten zweeft en voortdurend rond zijn eigen as draait. Noë poogt op die manier de kijker een gevoel van desoriëntatie mee te geven, maar de totale overdaad van gezwalp en gezwaai had enkel als gevolg dat ik de functionaliteit ervan niet meer kon inzien en het gewoon erg 'art-farty' leek allemaal.

Ironisch genoeg stralen de 'rustiger' gefilmde scènes veel meer dynamiek uit. De film kent enkele fenomenale tracking shots, met als neusje van de zalm hoe Monica Belluci in de tunnel afdaalt. Prachtig rood kleurgebruik en zo dreigend in scène gezet dat het lijkt alsof ze onderweg is naar de hel. Ook de loeiharde industrial soundtrack van Thomas Banglater past als gegoten bij het hallucinante karakter van de film en qua sound design klinkt de film vaak indrukwekkend. (vooral tijdens de scène op het feestje)

De beruchte verkrachtingsscène vond ik dan weer perfect in de teken staan van de doorzichtige nood om het allemaal zo hardvochtig mogelijk uit te beelden. Typerend genoeg is uitgerekend die scène gefilmd in een onafgebroken one shot van 9 minuten. Een trucje dat ook al voorkwam in menig exploitation-film, zoals I Spit on your Grave.

Vincent Cassel is wederom getypecast als uitbundig alpha mannetje, maar dat is gelukkig wel een rol die hem ligt. Bellucci en Dupontel daarentegen leveren beiden een staaltje theatrale mimiek en geforceerd acteerwerk af. Er is totaal geen interactie tussen hen en de dialogen die ze voeren zijn meestal ook saai en geknutseld, met als dieptepunt het bedroevende gesprek over klaarkomen.

Hierdoor vond ik de omgekeerde volgorde van de film geen geslaagd gegeven, aangezien de derde akte gewoon dient om aan de hand van de personages de pseudo-filosofische premisse uit te diepen met onnodig gezever over determinisme. Op zich is het wel een interessant idee om met de gemoedstoestand van de kijker te spelen door de choquerende climax voor de rustige introductie te laten komen, maar daar blijft het dan ook bij. Het werkte gewoon niet voor mij. Al helemaal triestig vond ik dat random stoboscoopeffectje op het einde. Vreesde Noë dat de film an sich voor niet genoeg impact zou zorgen, dat hij de kijker nog maar gauw even fysiek onwel moet maken?

Fransen zijn verzot op 'It Happend One Night' van Frank Capra. Alleen kennen zij de film onder de benaming 'New York Miami'. Dat slaat nergens op, niet alleen vanwege de enorme dichterlijke vrijheid die Fransen zich permitteren om films toe te eigenen, maar ook omdat het inhoudelijk manifest onjuist is. De olijke tocht van Gable en Corbette begeeft zich immers in de omgekeerde richting, namelijk van Miami naar New York. Eigenlijk had de vertaalde titel dus 'Miami New York' moeten zijn. Toegeven, dat klinkt iets minder goed. In Itinéraire Bis, een zoveelste moderne take op de road movie klassieker van Capra, trekken de aspirant-tortelduifjes van Ajacco naar Menton. Hoewel ze elkaar aanvankelijk niet kunnen luchten, nog op het Bonepartiaanse eiland , zal hun liefde gaandeweg ontluiken om finaal tot bloesem te komen aan de Franse riviera. Als alternatieve titel zou je 'Itinéraire Bis' dus gerust 'Ajacco Menton' kunnen noemen. Of 'Menton Ajacco'. Het is maar hoe je het bekijkt.

Wat vastgesteld moet worden is dat Itinéraire Bis in een cultureel vacuüm bestaat. De film maakt geen onderdeel uit van eender welk discourse, net zoals de laatste dertig films van Bruce Willis. Niemand heeft het over deze film. Hij wordt doodgezwegen. Op Allociné is er slechts één miezerige bespreking van de vakpers beschikbaar, over de publieksopinie hebben we het zelfs niet en ook op mijn teergeliefde Moviemeter geen enkele stem. Tot nu dus.

Itinéraire Bis verdient deze onzichtbaarheid niet. Ik zal dit op aandoenlijk onbeholpen wijze trachten toe te lichten, vergeef het mij als ik mij vanwege nazinderend enthousiasme soms vergaloppeer. De prent ziet er misschien als een tv-film uit en op de acteurs valt best wat aan te merken, maar dat is allemaal van ondergeschikt belang en totaal vergeven, aangezien Itinéraire Bis een hemelse uiting biedt van een aantal concepten die mij zeer dierbaar zijn: de extase van spontaniteit, de tomeloze viriliteit die ontstaat uit impulsieve beslissingen, verniel- en verspilzucht, de zoektocht naar de ultieme decadentie, een resolute weigering van een terugkeer naar normaliteit en arrogante minachting over de dag die volgen zal.

Eigenlijk moet elke romantische komedie een soort 'Bonnie & Clyde' stramien voorstellen: jij en ik tegen de rest van de wereld, al is het maar voor even. Noodzakelijk hierbij is dat de personages in een soort hijgerige manie verzeild raken, een manie, volledig uitgelokt door het vrouwelijk personage (een losbol, een sloerie, een pseudo-socialite), jedoch zonder voorbehoud aanvaard door de man in kwestie (een beta male, een sukkel, een knorrige couch potato) voor wie zulke capriolen een welkome verademing in zijn monotone bestaan uitmaken. Deze rollercoaster van emoties kent immer dezelfde opwellingen. De personages zullen vooreerst verzeild geraken in hachelijke situaties, die het rationeel denkvermogen tijdelijk uitschakelen (waardoor trivialiteiten als 'wederzijdse toestemming' plots geheel vervagen): de fameuze 'walls of Jericho' zijn hier vervangen door een heerlijke badkuip, waarin het koppeltje-in-wording zich 'moet verschuilen'. Daarnaast zal er een soort transformatie zijn, eentje van simpele boerenlul tot waardige prins ('frime') wat dan gepaard gaat met een leventje van luxe, weelde en geldverspilling ('et flamber'). Men komt binnengevallen in de meest exclusieve hotels, met een aura van nonchalance en onverschilligheid - want het kan elk moment weer voorbij zijn. Tot slot is er toch een vorm van onderling vertrouwen vereist. De geliefden kennen elkaar eigenlijk bij haar noch pluim, ze weten dat ze een enorm risico nemen, misschien duurt hun romance zelfs niet langer dan een dag, maar het geloof in elkaar moet gecultiveerd worden. De nadruk op water in deze film, op het naar elkaar toezwemmen op verschillende momenten, vond ik van een goddelijke schoonheid en tedere poëzie. Tijdens de eindgeneriek mogen Testot en Bekhti, zoals het de goede Franse traditie betaamt, hun zangkunsten dan nog even etaleren voor een bescheiden bubblegum popmuziek nummertje - waarmee zij hun avontuur voor eeuwig bestendigen. Het mag van kortstondige duur geweest zijn, de barden van de toekomst zullen hun liefde tot het einde der tijden bezingen.