Opinions

Jeminee, wat een gemiddelde! Ik zou mezelf geen éminence grise van de canuck tietenkomedie durven noemen, maar vind dit toch één van de betere uit de 'balls' cataloog. Waar ongeëvenaard meesterwerk Screwballs heel nadrukkelijk anarchisme, chaos en misogynie nastreeft (en een sentimenteel einde vermijdt, een fout die deze film helaas wel begaat) is Oddballs gewoonweg te bizar om één lijn te trekken: van belachelijk aanstootgevend (tussen de kampleiders vinden we onder meer een schietgrage bejaarde zuipschuit, een veroordeelde pedofiel die sterft aan een overdosis poppers en een seksueel gefrustreerde turnleerkracht die de kinderen oplicht met neppe womanizing-seminaries) tot misplaatst zoetsappig (de typische jaren '80 John Hughes romantiek die een soort adolescente dringendheid ophemelt met extatische popsongs: enkel het HIER en NU is van tel!) tot compleet willekeurig (Marx Brothers slapstick, de vierde wand doorbreken, interactie tussen personages en ondertitels en verwijzingen rangerend van Ingmar Bergman tot The Wizard of Oz). Film heeft het ritme van een flipperkast, wat nog eens geaccentueerd wordt door de constante BOEF BOEF BOOOIIINGGGG geluidjes (niet om te zeuren, maar wie daar niet tegen kan laat dit genre gewoon lekker links liggen). De meeste grappen werken eigenlijk helemaal niet, maar ik was erg gecharmeerd door de jeugdige impulsiviteit en de onvoorspelbaarheid van dit werkje (en daarvoor kijken we dit soort troep per slot van rekening, niwaar?). Bovendien: fijn om eens een film te zien die trots is op zijn Canadese roots in plaats van angstvallig zijn afkomst proberen te verbergen onder een generieke USA-okay stolp (de meeste canuxploitation producenten wilden namelijk geen duimbreed afwijken van de eindeloos herkauwde Lemon Popsicle-formule): er wordt geregeld een woordje Frans gepraat en op een gegeven moment kijken de campers een natuurdocumentaire over elanden. Zeg wat je wil over Oddballs: ondanks zijn schoonheidsfoutjes stukken beter dan al die moralistische pseudo-gross out films van de laatste twee decennia. Ô Canada!

Weer een toevoeging in het 'London dystopia' genre van Gungslinger Films (een productiehuis louter en alleen opgericht om op het succes van Adulthood te teren), waar de Britse hoofdstad volledig in de ban lijkt van hoodies, dope, luide dubstep en blanken met een Jamaicaans accent, over een jongeman die terecht komt in de Abu Ghraib van de jeugdgevangenissen, waar de gemiddelde leeftijd blijkbaar 38 is.

Dit soort films hebben meestal een sleazy charme en zijn harder dan hun Amerikaanse soortgenoten, maar dit was wel erg slecht. Waardeloos geacteerd (de kale bad guy lijken ze daadwerkelijk ergens van één of andere louche straathoek geplukt te hebben) en qua dramatische inslag nihil: de premisse alleen al is zo vergezocht als het maar kan en de keuzes van sommige personages is op z'n minst opmerkelijk te noemen. Toch is dit vast niet de laatste 'chavsploitation' film die ik zag..

Weer een mooie rijke Franse mensen film ! echt zo'n film om tijdens een druilerige zondagmiddag in Moeskroen, Namen of Waterloo te kijken (caveat: de mensen om je heen zijn daar helaas niet zo mooi als degenen op het scherm) Wat een genot dat we in deze eeuw van toxische masculiniteit-kritische westerns, europudding EU propaganda en Timothee Chalamet nog een regelmatige instroom aan Franse bourgeois komedies hebben. Naar alle waarschijnlijkheid zal dit genre nog wel een jaar of twintig blijven bestaan, tot alle acteurs / regisseurs / scenaristen van die generatie overleden of op pensioen zijn. Erna krijgen we enkel nog Franse komedies over genrefluïde flexijobbers op fietsen te zien, die klagen dat de huurprijzen veel te hoog zijn. Enfin, deze mooie rijke Franse mensen film wordt geleid door de koningin van de mooie rijke Franse mensen, Sandrine Kiberlain. Ze speelt weer maar eens de hippe alleenstaande moeder, die graag van een joint paft om te ontspannen. Wat nog ontbreekt is een man in haar leven. On Est Fait pour s'Entendre volgt eigenlijk exact hetzelfde stramien als Un Homme Pressé - de film die ik de avond ervoor zag - maar dan met hardhorigheid in plaats van beroerte. Net als bij die Homme Pressé begint de gimmick van deze film snel tegen te steken, het is immers niet erg geloofwaardig dat het hoofdpersonage zijn professioneel en persoonlijk leven moedwillig naar de vaantjes zou laten gaan, gewoon omdat hij 'te trots' is over zijn aandoening. Geen hoogvlieger dus, maar toch blijft het een genot om weg te vluchten in het genre van de Franse bourgeois film, met Parijs als epicentrum (het personage van Kiberlain verhuist op een gegeven moment naar de naamloze 'province), waar men vakkundig alle demografische, sociologische en esthetische evoluties van de vorige dertig jaar negeert en we zo nu en dan getrakteerd worden op een moment van pure magie. Ik denk dan men name aan de scène waar het hoofdpersonage samen met z'n collega's naar een cinéma du quartier gaat en we in medias res in de daaropvolgende obligate nabespreking op café getorpedeerd worden waar we als overgangszin in de scène "ja, maar, toch is de film ook heel modern" horen. Een cultuur waar dit als generische smalltalk moet doorgaan, mag apetrots zijn.

Hij bestaat nog steeds, The Bowery. Ondanks de geruchten. Ik kan het weten, want ik heb er veel tijd versleten. Veel flophouses en goedkope kroegen zul je er echter niet meer vinden, eerder luxevastgoed en hippe cocktailbars. En toch, de aanwezigheid van Chinatown zorgt toch nog steeds wel voor een koortsachtige inner city ervaring van dog-eat-dog NYC. Tussen de fijne boetiekhotels van 500 dollar per nacht, vind je er nog een paar. Allemaal op de block tussen Grand St en Hester St. The Sun Bright Hotel. The US Pacific. The Bowery Lodge. The New World Hotel. Milano’s Bar.

Lionel Rogosin is maandenlang in de Bowery ondergedoken voordat hij deze film maakte. Goedkope muscatel wijn gedronken. Zijn geld verloren met three card monte. Hopelijk familie-erfstukken moeten verpanden om het budget rond te krijgen. Zou hij ook een paar nachten doorgebracht hebben onder kippengaas, zoals we in de film te zien krijgen? In ieder geval, het heeft zijn vruchten afgeworpen en blijkt uit de spontane vorm van de film. Ze noemen het een docufictie, maar eigenlijk is het gewoon een genre op zich. Bowerycore. Het begint al met het hoofdpersonage Ray, die er normaler en burgerlijker uitziet dan de andere karakters die we te zien krijgen. Het is bijna een soort alterego van Rogosin zelf, geen local, maar een establishment man die undercover gaat. Hij heeft zelfs de gelaatstrekken van een 50s Hollywood leading man, hoewel hij een non-acteur was die een paar jaar na de film ergens in een steegje lag, gestikt in zijn eigen braaksel. Na In The Bowery had Hollywood Ray 40.000 dollar geboden om acteur te worden. Hij weigerde, hij wilde liever op de Bowery blijven.

De immersieve aanpak van Rogosin zorgt voor een speelse samenzweerderigheid met de personages, het komt eerder opbeurend dan meelijwekkend over. Ik begrijp dan ook niet waarom die professor van de INSAS tijdens de vertoning – terwijl de zoon van Rogosin er geen speld kon tussenkrijgen in zijn nochtans uitstekende Franse – voortdurend ratelde dat dit de meest griezelige film was die hij ooit zag, dat de gezichten die we te zien krijgen angstaanjagend zijn en dat het een heuse prestatie was van vader Rogosin dat hij deze mensen een stem geeft. Het kwam allemaal door en door neerbuigend over, alsof dit caviar gauche sujet de innovatieve blik van avant-garde cinema nodig heeft om iets van empathie te voelen met de Bowery boys. In een kort segment vertelt Martin Scorsese – die om de hoek van de Bowery woonde en een paar van de gefilmde figuren persoonlijk kende – dat hij ooit met een three day stubble voor een Bowery boy gezien werd. Dit is eigenlijk de insteek van die INSAS professor: een sjofele look als 'bohémien' cultiveren, maar zelf geen associatie of skin in the game met de marginaliteit willen. Na de film beklagen de lokale hipsters zich erover dat je zo’n gezichten als in de film niet meer in Brussel ziet. Natuurlijk zijn ze er nog, maar gewoon niet in Brasserie Verschueren, waar als dakloze geklede bobo’s omringd door gelijken klagen over gentrification. En het is natuurlijk allemaal de schuld van het grootkapitaal en extreem-rechts. Maar wat zou hun chouchou Mamdani doen met zo’n flophouse? Stante pede sluiten natuurlijk wegens insalubre, en de eigenaars strafrechtelijk vervolgen. In de film zien we echter wat een waardevol ecosysteem zo’n flophouse is. The ‘Doc’ mag er twee dagen gratis overnachten. De uitbater Walter weet dat hij wel over de brug komt vroeg of laat. Ik daag je uit om dat eens in één van die faux-dive viersterrenhotels van de Lower East Side anno nu te proberen. Ergens zijn we de menselijkheid van dit exploitatief systeem verloren.

In de januarikoude trotsteer ik mij door Mulberry Street. Ik duik een lokale vreetschuur binnen ; en Italiaanse tourist trap in waar de Portoricaanse obers zoveel brillantine in hun haar hebben dat ze Italian-American geworden zijn en een onbestaand nummer van Frank Sinatra steeds op dezelfde strofe hapert. Nog een Montepulciano, en nog één. Nadien waggel ik de Milano’s Bar binnen op Houston Street, die eeuwige duisternis at noon, het laatste schuilhok van de Bowery. Ik zit echter omringd door blanke crypto bro’s die nasale monologen voeren over ijshockey. “Do you wanna start a tab? Can you get me your credit card?”

Met een plastic zak vol flessen Old English 800 stap ik de walk-up van de US Pacific Hotel binnen, langs de steile trap. In het receptiekotje met kogelvrij glas betaal ik de 100 dollar deposit voor intrek van onbepaalde duur in dit modern day flophouse. In mijn kamer zijn er geen ramen. Een hygiëne-kit ligt klaar met een dunne tandenborstel en tandpasta, dat is die Chinese gastvrijheid. Ik leg mij op de harde matras en kijk naar de vochtplekken op het plafond. In mijn verbeelding verschijnt er kippengaas. Hier kan ik wel even blijven.

Hoezo, 'spoorde niet'? Als je toen zelf 19 was, zou je goed moeten weten dat het er nu eenmaal zo aan toeging in die tijd! Dobberen in het zwembad, leuk meissie gespot, whisky sour erbij... genieten, man! De film weet deze heerlijke vrijbuitertsperiode met een aanstekelijk je-m'en-foutisme te illustreren. Lamme goedzak Brad Pitt doet eventjes een Natalie Wood'je.. maar toch blijft het een prima kerel! Ach, een meesterwerk is het misschien niet, maar als laagdrempelige, reactionaire stoner komedie zeer geslaagd. Met veel welkome onderbuikgevoelens naar hippies toe (en de huidige 'woke' generatie door Lena Dunham als één van de Manson meiden te laten opdraven?). Di Caprio charmeert en krijgt met de jaren steeds meer de allure van een rechtse bullebak. In die scène waar hij haast schuimbekkend van woede de Manson hippies van zijn oprit verjaagt, evoceert hij meer Howard Hughes dan in The Aviator...waar hij Howard Hughes moest vertolken. Tarantino heeft gewoon gelijk, alles was vroeger veel beter. Die stelling zet hij kracht bij met enkele magistrale sekswensen waar Brad Pitt achter het stuur woordloze uitwisselingen heeft met een liftend Manson delletje. In die tijd wist men tenminste dat een gebaar soms veel krachtiger is dan eindeloos geouwehoer. Met die wijsheid rond ik deze recensie af en probeer ik – tevergeefs – al gesticulerend nog een whisky sour aan de bar te bestellen.

Lang niet alles gezien van Refn, maar mij doet de film eerder aan Fear X dan aan Drive denken. Diezelfde nachtmerrie-achtige stijl waar de camera dreigend door gangen omgeven van een donkerrode gloed beweegt. Het is een stilisme dat ik niet bepaald opzienbarend vind (noem het een kruising van The Shining en Irréversible), maar wat me alleszins veel meer aanspreekt dan de 'bubblegum' esthetiek van Drive. Ook de couleur locale van de Thaise onderwereld is zeer uitgesproken aanwezig en interessanter dan de setting van LA in Drive. Soundtrack is tenslotte zeer sterk.

In zekere zin lijdt Only God Forgives onder hetzelfde probleem als Django Unchained: net als Tarantino hoopt Refn de standard revenge flick tot iets hogers te verheffen. Speelsheid is het uitgangspunt van Tarantino, Refn heeft eerder emotionele diepgang op het oog en zet hij de wrange relatie tussen Gosling, diens vermoorde broer en vuilbekkende ice queen van een moeder centraal. Refn’s nogal kinderlijke obsessie met geweld en mannelijkheid (was Straw Dogs niet zijn favoriete film?) staat echter elke vorm van diepgang in de weg. Waar het in Drive beperkt bleef tot enkele uitbarstingen, is de plot van Only God Forgives haast gereduceerd tot een eindeloze opeenvolging van bloederige afrekeningen, die Refn met bijzonder veel genoegen in beeld brengt. In een recent interview gaf de beste man aan gebiologeerd te zijn door extreem geweld en sadisme. Fine by me, maar maak dan ook een film die er geen doekjes om wind (zoals Straw Dogs dus) en geen prent die verdrinkt in allerlei bijkomstige surrealistische mystiek die nauwelijks verband met de intrige lijkt te hebben. Het is overesthetisch sadisme met een schrijnend gebrek aan inhoud, met als dieptepunt het ‘body horror’ fragmentje op het eind dat begrijpelijk bij veel mensen in het verkeerde keelgat schiet. Iemand als Cronenberg kan daarmee weg komen omdat zijn personages meer ontwikkeld zijn dan Refn’s betekenisvol voor zich uitstarende bad boys en bovendien nog eens doordrenkt zijn van een emotionele intensiteit die alle gruwel overstijgt. De scène hier is bijgevolg slechts een dubieuze vertoning van oedipale sleaziness.

Only God Forgives laat hetzelfde onvoldaan gevoel bij me achter als Fear X. Tijdens het kijken ben ik wel enigszins gefascineerd door de broeierige, geheimzinnige sfeer die Refn weet op te roepen (laat het duidelijk zijn: de man kan wel degelijk iets op het scherm toveren), maar achteraf heb ik toch de indruk dat hij teveel begaan is met alles zo suggestief , enigmatisch en ‘unspoken’ mogelijk in beeld te brengen waardoor er op het einde vooral een grote leegte achterblijft.

De kans dat je gepickpoket zal worden in het NYC post-Giuliani is inderdaad uiterst miniem. In New Jersey daarentegen. Ooit verloor ik mijn portefeuille in een marginale afzuipbar in Newark, New Jersey; voor hetzelfde geld ligt hij daar nog steeds, ergens op de Bud Light plakkerige vloer langs de ATM. Ik vermoedde geen kwaad opzet van de Braziliaanse animeermeisjes.
Was ik naïef om te denken dat The Only Living Pickpocket in New York méér zou zijn dan een soort kleffe Hallmark ode aan NYC, dat het witty zou zijn, dat er sappig dialect in zou voorkomen, dat de NYC folklore verder zou gaan dan jabs jegens mensen die in Queens wonen? Online wordt de film vergeleken met de loveable loser cinema van de jaren '70. Maar waar New Hollywood de grenzen van de amoraliteit aftastte, kleurt deze Pickpocket braaf binnen de lijntjes. Gekke jongens, die Amerikanen. Ze kunnen pas sympathie hebben voor een dief wanneer hij ook een halve heilige is die zijn verlamde vrouw verzorgt, hopeloos contact opzoekt met zijn estranged daughter en uiteindelijk een miljoen achterlaat aan zijn naasten, wat hij zelf met de dood bekoopt na een vervelende limorit met Jamie Lee Curtis, wat de film helemaal in Now You See Me Now You Don't regionen laat kelderen. Koppig wilde ik de film bovendien de eerste dag van zijn commerciële release gaan kijken, in AMC Lincoln Square. Wanneer de lichten aangaan, zie ik het raarste cinemapubliek dat ik in mijn leven zag. Het ziet er meer de wachtruimte voor de bussen naar Milwaukee in Port Authority. Verschillende oude dametjes zitten te huilen. Natuurlijk houden New Yorkers van suikerzoet, drink maar eens in een egg cream in een betere Luncheonette. Zelf kan ik de indigestie nauwelijks verkroppen.
Voor ik het besef, rijdt mijn Uber de George Washington Bridge over. Next stop, Newark New Jersey. Waar mensen nog mensen zijn. Omdat mijn vaste stekje de Riviera ondertussen een daklozenopvang is geworden, trek ik naar the Robert Treat Hotel. Waar drie US presidents mij voorgingen. De laatste zijnde Kennedy. Op de hoek is het steakhouse waar Dutch Schultz neergeknald werd.
"Newark? You'll probably get murdered there." laat een bevriend New Yorks filmcriticus mij weten. Toch vervoegt hij mij en gaan we een avond op de lappen. De zwarte gevel van 'The Day After Club', in een anonieme straat. Misschien heb ik mijn hand overspeeld? Toch ga ik naar binnen. Ik word begroet door een engelachtig blond meisje met tourettesyndroom. Ze neemt mijn bestelling op en krijgt drie stuiptrekkingen in haar linkerwenkbrauw. De andere meisjes zijn Braziliaans, zij is... ik weet het eigenlijk niet. Maar ze betovert me.
In het Robert Treat Hotel zit een gigantisch Braziliaans restaurant waar nooit iemand lijkt te komen. Ik zit met een kater rustig een Griekse salade te eten. De ene na de andere caipirinha volgt. Beneveld trek ik opnieuw naar de Day After. Het mysterieuze blonde meisje is nergens te bespeuren.
"Sorry als ik gisterenavond wat onstuimig was..."
"Geeft niet" antwoordt de Braziliaanse barvrouw. "Je was gewoon verliefd."
"Wie was dat meisje?" vraag ik.
"Het was haar eerste dag gisteren, ik weet niet goed waar ze vandaan komt. Wil je haar nummer?"
Het is dinsdagavond en een dode boel in de Day After. De Braziliaanse serveuses zwermen als vliegen om mij heen.
"Mais um drinke gente!!! Vamou la!!"
Ik word wakker in een hotelkamer die naar weed ruikt. Alle lichten branden. Verdoofd voel ik mijn binnenzak. Geen portefeuille te bespeuren. Ik zal mijn kaarten maar blokkeren. Terwijl ik mijn gsm open, verwijder ik per ongeluk een Amerikaans nummer dat klaarstond om op te slaan. Het lege scherm zou me nog lang achtervolgen.