Opinions

Ik heb de film na zoveel jaren herbekeken in Anthology Film Archives. Op een boogscheut van de NYU campus waar het merendeel van The Addiction gefilmd werd. Na de screening wijst een local mij enkele precieze filmlocaties aan.

Anthology is eigenlijk de perfecte locatie om The Addiction te bekijken. Het is geen grandioze evenementenzaal waar men men op een ergerlijk pompeus-publicitaire wijze een film als een belangrijk collectief cultureel fenomeen tracht op te dringen. Anthology is gevestigd in een grimmig hoekpand in The Bowery. Het ticketkraampje ziet eruit als de balie van de spoeddienst bij een Oost-Europees ziekenhuis. De filmzaal zelf is te bereiken via een raamloze trappengang die meer naar een magazijn lijkt te leiden. Het is in deze context dat men het anonieme, bijna heimelijke kantje van het filmgebeuren echt kan proeven. Bovendien doet de desolate setting ook wat denken aan het universum van The Addiction zelf, met zijn onderkoelde zwart-wit shots van de rustieke universiteitsaula's en gangen.

Over de film zelf: na zoveel jaren ben ik The Addiction meer als een gitzwarte komedie gaan beschouwen. Het heeft bijna iets weg van de klassieke 80s college comedy waar een outsider een hondje in het kegelspel vormt in een universum dat het zijne niet is, à la Back to School met Rodney Dangerfield. Lili Taylor speelt zowat het vrouwelijke alterego van Abel, opaque zonnenbril en geforceerde street hustler maniertjes incluis. Je kunt je zo inbeelden wat voor averij het zou opleveren als men die hondsdolle Abel zou loslaten in het gezapige milieu van de liberal arts college. "How can you stand there so glibly?" zoals één braaf literatuurstudentje declameert nadat Lili haar een beet gaf. In die zin kan je het eindeloze namedroppen en citeren ook wel wat beter plaatsen. Ik kan mij perfect voorstellen hoe Abel deze rudimentaire kennis van filosofie en literatuur verworven heeft, ik zie hem op de vloer van een appartement ergens in The Bowery met een injectienaald in zijn arm apathisch wat te lezen van uitgescheurde bladeren van verkreukte tweedehandsboekjes.

Beetje lijzige en uiterst onsamenhangende procedural die al het slechte van de vroege jaren '70 cinema verenigt. Het plaats delict, een dorp van post-bevrijdingsspanningen, had een broeierig universum kunnen zijn, maar de gekapte vertelstijl laat de kijker ongecoördineerd achter. Het pamflettaire karakter van de film is enigszins vreemd te noemen, zo laat de cineast de advocaat van Dominici aan het eind de kijkertjes nog even toespreken over het belang van de goede rechtsgang. En ik die naïefweg dacht dat het pas interessant is om een dergelijke zaak te verfilmen waar je als regisseur onzeker over bent. Gabin is best vermakkelijk tijdens het slotpleidooi, maar ergens voelt het toch als een gemiste kans. Nu moet ik echt op mijn woorden gaan letten, maar ik zou haast denken dat deze affaire gediend zou zijn met een meer ... moderne aanpak. De echte Dominici sprak blijkbaar in één of ander onverstaanbaar lokaal patois, was niet in staat om het standaard Frans van de procedure te volgen en zou volgens Roland Barthes voornamelijk daardoor veroordeeld zijn geweest. Natuurlijk spreekt Gabin helemaal geen dialect in deze film, hij drukt zich hooguit wat onbehouwen uit, maar overtroeft wel iedereen in de ondervragingen en tijdens het pleidooi. Eigenlijk is het een miskenning van hoe het echt verliep. Nee, dit materiaal smeekt om een meer naturalistische benadering, door iemand als... Bruno Dumont. Vergeef me, mede-Audiardanen!!!

Ha, Gérard Darmon. Nu die andere Gérard definitief gecancelled, alsook strafrechtelijk veroordeeld, is, wordt het tijd om een ander tonton gégé op het schild te hijsen. Gérard Darmon bijvoorbeeld, die intussen ook al in een mini MeToo schandaaltje verwikkeld zit. Uit principe steun ik enkel nog artiesten die van seksueel wangedrag beschuldigd worden. Darmon heeft ook echt zo'n goede pokdalige tronie, alsof hij een soort stripboekschurk variant is van jouw reactionnaire oude oom op het familiefeest. Een puntige montvorm die wel eens vergif zou kunnen spuwen. Dat doet Gérard Darmon dan ook veelvuldig, in de pers is hij gekend als stokebrand die steeds ondubbelzinnig de daden van het IDF aan het ophemelen is. Bovendien durfde hij te spotten met de conversie van rapper Diams. Een genocide vergoelijken tot daaraan toe, maar met de identiteiscrisis van verwaande sterretjes uit de banlieue spotten, dat is werkelijk een brug te ver.

In Aimons-nous vivants speelt Darmon een chansonnier met het volstrekt onverkoopbare en oncatchy pseudoniem 'Antoine Toussaint'. Ooit had hij een grandioze hit met de zoveelste cover van 'Mambo Italiano' - waar de film mee opent. Darmon kan zoals elke Franse acteur een aardig potje zingen.

Darmon is gedurende de gehele film gekleed zoals we hem op de poster zien, echt stijl vieux nabab en vacances. Zalmroze blazer boven een geklede witte polo, beige broek, een stel zomerse loafers. Een rijk rechts heerschap dat je aan de côte azur verwacht. De film speelt zich echter af in Génève, waar 'Antoine Toussait' euthanasie wil plegen. Zou de film ook euthanasie awareness willen creëren, aangezien dit onderwerp momenteel in Frankrijk een heet hangijzer is? Tijdens de tournage waren er niet bepaald tropische temperaturen op te meten in Zwitserland, dat heb je als filmmaker nu eenmaal niet zo in de hand. Het resultaat is dat we Darmon vaak in ongepaste kledingdracht zien rondhossen in het grijse weer, alsof hij een onfatsoenlijke zomerse vlek op het hersftpanorama uitmaakt. Het voelt bijna als een bijkomende provocatie van die jingoistische potentaat Darmon en deed me denken aan hoe schrijver Tom Wolfe aan een potje trolling the libs avant la lettre deed om tijdens de New Yorkse winter zich plots als een confederate plantage eigenaar te kleden, waarna een wit kostuum zijn vaste uniform werd. Dit geeft de film bovendien het gevoel van een permanente transit zone, alsof het leven van Antoine Toussaient gevangen zit een voortdurende existentiële terminal. Er is ook effectief een scène in een luchthaven, waar de love interest van Toussaient hem een rood-kleurig Zwitsers toeristenpetje opzet, en Darmon er plots een vadsige MAGA koning van Mar-o-lago uitziet. In een ander scène trekt hij impromptu naar een huwelijk. Zijn das is behoorlijk gekreukt, maar eigenlijk geeft hem dat net een dominant aura in plaats van de andere gasten met hun kraaknet gestreken outfits. Van spezzatura gesproken. Om Darmons voorbeeld te volgen heb ik al mijn Hermès stropdassen op een hoge temperatuur in de droogtrommel gegooid, in de hoop dat ze er net zo faux nonchalant uitzien hierna.

Mijn recensie kan laatdunkend overkomen, dat is nu eenmaal omdat ik mij met cynisch gebral probeer te leiden van de chronische pijn van mijn bestaan, vooral dan mijn spaakgelopen affaire met de exotische danseres Chérie, maar geloof me vrij dat deze Franse boomer feel good films mij met oprecht genoegen vervullen. In tegenstelling tot de Amerikanen zijn de Fransen de kunst van de screwball komedie nog niet verloren en weten zij door het ongelofelijk vernuft van hun in het Parijs boulevard theatre geschoolde acteurs steeds opbeurende romantische komedies af te leveren. De formule is simpel, je zet gewoon twee schijnbaar tegengestelde personages bij elkaar op één of andere vage queeste en laat ze naar elkaar toe groeien. Opgemonterd als Mia Farrow in The Purple Rose of Caïro wandel ik uit de UGC Toison D'Or en spring ik een luxeboetiek binnen om mij een paar baby blauwe loafers van Santoni aan. Perfect om tijdens het kwakkelweer de in vintage gehulde progessieve goegemeente van Brussel mee te schofferen!

Sinds zijn release in 2019 ging er geen dag voorbij dat de mensheid vol weemoed terug dacht aan Rainy Day in New York van Woody Allen. Vooral de capriolen van Gatsby Welles vielen universeel in de smaak. Pokergeld verbrassen voor een suite in The Pierre, The Plaza of The Carlyle, daar dromen we toch allemaal van? Deze drie hotels lijken voor Allen de drievuldigheid van luxehotels uit te maken, al is het enigszins verwonderlijk dat The St Regis niet vermeld wordt, aangezien Allen er meermaals filmde in z'n oeuvre.

Van The Carlyle houdt hij alleszins erg, hij speelt er zelfs vaak klarinet in de bar met z'n bandje. Dit alles biedt een mooie gelegenheid om deze docu, Always at the Carlyle, een kijkje te gunnen. Niet in het minst omdat ik zelf binnenkort naar New York ga en geld uitgeven aan een hotelkamer die ik mij eigenlijk niet kan veroorloven, tot mijn hobbies behoort. Na het zien van deze docu zal ik mijn geld wel aan iets anders verkwisten. Wat een splurging repellent. Een onuitstaanbaar rondje beroemdheden verafgoden, het leest haast als een promofilm voor Davos. In plaats van stil te staan bij de culturele geschiedenis van The Carlyle en bij uitbreiding Old New York, krijgen we Clooney en co die eens mogen komen vertellen hoe rijk en geweldig ze niet zijn. Zelfs over het dagelijks beheer van een hotel runnen komen we niets te weten. Telkens wanneer we een bediende aan het woord horen (die concierge Dwight leek nochtans een prima kerel), wordt deze door de interviewer gedwongen om het weer maar eens over celebrity gossip te hebben. Alsof het bestaan van die arme stakkers gedefinieerd wordt door van welke zielloze celebrity ze wel eens een fooi kregen. Nou moe. Naar het einde toe wordt het al te wereldvreemd en horen we beweringen als "eigenlijk is winst maken hier van ondergeschikt belang", "wat telt is dat de magie van Old New York behouden blijft en voor iedereen toegankelijk is". Leg dat maar eens uit tijdens de volgende board meeting van het Hong Kongse bedrijf dat het hotel bezit. De lieden die we aan het woord horen zijn ook allen schatrijke zeventigers die, geheel onthecht van de werkelijkheid, niet door hebben dat Manhattan al lang geen bruisende 'melting pot' metropool meer is, maar een perpetuele rode loper en pretpark voor vastgoedspeculanten.

Enkel die ouwe Fran Lebowitz heeft wat zinnigs te vertellen, nl. dat het 'mooie' aan NY was dat je zomaar spontaan ergens kon binnenwalsen, maar dat nu alles overspoeld is door toeristen en bijgevolg ontoegankelijk. Ook een hotel zou die logica moeten volgen: het zou vooral een ontmoetingsplaats moeten zijn, niet een soort slaapbarak voor city trippende koppels. Eigenlijk vind je deze te zieler gane vibe enkel nog terug in de meest aftandse rendez-vous hotels, waar iedereen gelijk is. Misschien is dat wel een ideetje voor tijdens mijn New Yorkse uitstap. Jammer genoeg zijn legendarische hotels The Elk en The Carter voorgoed gesloten. Als iemand een waardig alternatief heeft, mag hij gerust PM'en. Discretie verzekerd!

Een veeg teken. De vaderlandse pers haalt onverschillig zijn neus op voor Les Amandiers, terwijl de film in Frankrijk unanieme lofuitingen ontvangt. Wat is er aan de hand? Chauvinisme zal het niet wezen, de Fransen hebben immers een lange traditie om hun eigen cinema bovenmatig door de mangel te halen. Bovendien is Bruni Tedeschi nu niet bepaald a critical darling, de meeste van haar films worden als luchtige niemendalletjes beschouwd. Les Amandiers zou volgens de Vlaamse critici bestaan uit 'clichés', 'soapachtige intriges', 'navelstaarderij', met als uitsmijter nog een verwijzing naar de recente cultuursubsidieschrapping in Antwerpen (een toemaatje: natuurlijk hilarisch dat die Antwerpse culturo's onderworpen zijn aan de grillen van een broodjeszaakuitbaatster!). Toch is Les Amandiers een grote film. Mogelijks te subtiel voor de kleinburgerlijke Vlaamse filmkritiek, die enkel warm wordt van Grote Statements en een filmtaal die zijn eigen zwaarwichtigheid declameert. In Les Amandiers vinden we daarentegen discretere, typisch Franse geneugten: vanaf de eerste scène start een eindeloos verleidingsspel tussen de personages - waarvan wij als kijker bevoorrechte getuige zijn. Mentor-leerling, geliefde-manipulator of zelfs in doodgewone vriendschappen, het eeuwige ritueel van la drague loopt als een veloursrode draad door het reciet. Het is een universum waar grenzen voortdurend afgetast worden. Een theatercoach probeert eens scag met zijn leerlingen en ligt vervolgens tijdens de repetitie te snurken en op zichzelf te kwijlen. Een verliefde leerlinge profiteert ervan om hem sensuele likjes te geven.
Het tempo houdt nooit af, de film wordt als het ware gestuwd door de manische, existentiële vraatzucht van de personages. Elke vluchtige impressie is grandioos en moet gekoesterd worden. In de kleinste details ontwaren we dit roesgevoel: een straatdealer in New York stapt weg na een transactie, maar mompelt nog een onnavolgbare serenade als éloge aan levensvreugde - zoals dealers dat wel eens plegen te doen. Zelfdestructie ligt immer op de loer, we bevinden ons in de grimmige jaren '80, het zwaard van Damocles hangt boven het hoofd en het mes snijdt aan twee kanten. Zowel HIV als heroïne lonken. Maar wat biedt er een betere levenskracht dan een roekeloze minachting voor de eigen fysieke integriteit? Wanneer de personages op een gegeven moment voor de kick door het rood rijden, maakt Bruni Tedeschi de adrenalinerush van dit banaal gegeven buitengewoon voelbaar. Later spiegelt ze deze scène aan een gelijkaardige set-up, waar we de engel des doods Etienne 'Le Chanteur' van Daniel Balavoine horen zingen - euforisch en ten einde raad - om zijn nakend overlijden aan te kondigen: "J'veux mourrir malheureux, pour ne rien regretter." Het is een moment van lucide tederheid.
Beweren dat de film 'soapachtig' kan zijn, getuigt van kwade trouw. Het siert Bruni Tedeschi net dat ze met mercantilisch zelf-discipline een strakke vertelling nastreeft, zonder te vervallen in fragmentarisch gemeander - zoals je zo vaak ziet in de Franse auteurcinema. De 'Sid & Nancy'-achtige romance van Stella en Etienne hebben we natuurlijk al vaker gezien, maar krijgt toch een diepere dimensie. Van zodra de personages ontmoeten, wordt hun chemie tastbaar. Hun spel is uitermate fysiek, ze besnuffelen elkaar als twee wilde beesten. Dat hun lichaam hun belangrijkste rekwisiet is, beseft ook Bruni Tedeschi en ze kon natuurlijk niet zomaar eender wie casten. "Je hebt een mooie mond" verkondigt Etienne op een gegeven moment aan Stella. Ze heeft ook echt een mooie mond. Ik denk niet dat een Vlaams filmcriticus ooit een dergelijke observatie zou maken; en daarmee is eigenlijk alles gezegd.

Ha, Amants. Geregisseerd door Nicole Garcia. Geschreven door Jacques Fieschi en Nicole Garcia. Een onopvallende thriller die je met wat goede wil een Chabrol-light zou kunnen noemen. Er was behoorlijk weinig te doen rond de release van Amants en zo hoort het ook. Liefst van al heerst er rond dit genre (de Franse 'bon chic bon genre' thriller) een zweem van mysterie en desinteresse. De kleffe banaliteit van de dialogen, de resolute onwil om iets reëels te tonen, het moet toch betekenen dat er iets meer achter zit? Je zou je film toch niet met een zwaarwichtige titel als 'Amants' bombarderen, het geheel betekenisvol opdelen in hoofdstukken, om dan eigenlijk niets te vertellen hebben en uit te gaan als een nachtkaars (op het einde krijgen we nog een vluchtige impressie te zien van Lisa in andere oorden, ze heeft het allemaal achter zich kunnen laten)? Er zijn heel wat tijd en middelen gekropen in Amants, veel mensen hebben er had aan gewerkt, er was verdorie zelfs een orkest ingehuurd om de score op te nemen - zou er iemand zijn die daadwerkelijk interesse heeft in het aankopen van de soundtrack van Amants op een fysieke drager? Ach, misschien koop ik 'm wel. De makers van Amants waren alleszins trots op het eindresultaat, Nicole Garcia straalde zelfs van fierheid op de rode loper in Venetië. Volkomen terecht. Het magisch recept is nochtans niet ingewikkeld, Garcia behandelt het tv-thriller-achtige scenario gewoon met de nodige égards. Ondanks de knullige premisse, ongeloofwaardige wendingen en meest ridicule voorstelling van het druggebruik sinds Reefer Madness, veroert zij geen vin. Nooit zal je haar betrappen op hedendaags ergerlijk geïroniseer of zelfverwoestende millenial zelfspot. Het is een soort van blufpoker, misschien zelfs eerder a game of chicken, maar het gokje rendeert in ieder geval. Het aura van ondoorgrondelijke middelmatigheid intrigeert, waardoor je tijdens de cellotonen van de eindgeneriek terugdenkt aan de personages: waren zij lege hulzen of fantoomachtige expressies die me voor eeuwig zullen blijven achtervolgen?

Richard Gere ondergaat hetzelfde lot van elke Hollywood hottie die eens een rol met meer ambitie aanneemt: filmsnobs schrijven hem bij voorbaat af als een leeghoofdige mooiboy, zijn fans verwachten dan weer een soort omgekeerde Pretty Woman.

American Gigolo is dus helemaal zo slecht niet als sommigen beweren. Als geheel is de film onderhoudend, je ziet dat Schrader wel een sfeervol shot kan draaien, hij bespeelt de noir codes met enthousiasme (deze film zorgde eigenhandig voor een revival van de 'venetian blinds' compositie) en de regiestijl heeft een zekere persoonlijkheid. Dit laatste in tegenstelling tot het thematisch verwante LA Confidential dat ik eergisteren zag, waar Hanson de regie bijna als een heist job opvatte: get in, get out, zo snel, degelijk en efficiënt mogelijk.

En toch is AG een behoorlijke flop, een soort proto-Drive. Je krijgt immers voortdurend de indruk dat Schrader zelf helemaal niet in de thematiek gelooft, hij zoekt in de eerste plaats een excuus om zijn personages in modieuze outfits langs luxueuze locaties te laten paraderen. Soms merk je zelfs dat de camera even afglijdt, weg van de personages en hun (inter)actie, op details die weinig relevantie hebben. Dat neoclassicistisch dressoir gezien? Kijk daar, een stel extravagant verklede nichten! Nou zeg, het haute gamme escortboy milieu van LA in de jaren ’80 was echt wel heel oppervlakkig. Moet dit alles de toenemende onthechting van het hoofdpersonage voorstellen? Is de Antonioni imitator in Schrader aan het woord? Nop, Schrader is gewoon een filmnerd. Let vooral hoe hij nodeloos lang hij pauzeert op een poster van The Warriors, totaal overbodig binnen het universum van de film, alsof de super hedonistische personages een moer geven om genrecinema.

Filmnerd is het juiste woord. Schrader is een cynische hipster, compleet onthecht van het metafysische, maar in de ban van concepten als 'vervreemding' en 'verlossing', niet omdat hij er als persoon ook maar een beetje voeling mee heeft, maar omdat de weergave ervan zo cinematografisch verantwoord is. Like Dreyer, Murnau, Ozu, those guys, you knowwww? Richard Gere die à la Pickpocket zijn hoofd tegen het glazen raam van de bezoekersruimte in de gevangenis drukt, dat is toch waaaaay existential?

Dé beruchte, alom verguisde film die in der tijd eigenhandig de beloftevolle carrière van Brisseau ruineerde. Met films als De Bruit et de Fureur had hij bij de linkse intelligensia de indruk gewekt een sociaal geëngageerd filmer te zijn, maar niets is minder waar natuurlijk. De man is in de eerste plaats een groot stilist die verschillende genreconventies en persoonlijke fascinaties met elkaar verweefd tot een (wereldvreemd) geheel. Zo ook L'Ange Noir, een film weggezet door de critici met de gekende drogredenen: slechte plot, oppervlakkige personages, 'style over substance'.. In mijn ogen is het een heerlijk speelse, ironische thriller waar Brisseau de structuren van het werk van zijn idolen Hitchcock en Nicholas Ray uitvergroot, ridiculiseert en vulgariseert met als hoogtepunt een verwijzing naar de "lie to me" speech uit Johnny Guitar, hier geciteerd door een masturberende puber.

De fluwen muzakjes van Angèle zijn behoorlijk luisterbaar en stralen een low-key bescheidenheid uit. Wat jammer dat we niet hetzelfde over de zangeres kunnen zeggen, die in deze obligate Netflix hagiografie als een totaal zelfingenomen wicht overkomt. Mevrouw ziet zich zowaar als uitvinder van het feminisme, die succesvol het pariarchaat en zijn verstikkend schoonheidsideaal heeft verwoest, omdat ze wel eens een filmpje maakt waar ze haar tong uitsteekt. En soms vettig haar heeft. Het is eng hoe dit zelfverklaard baken van spontaniteit elke handeling overdreven ingestudeerd lijkt te hebben. Al haar 'gekke filmpjes' en vermeend non-conformistisch gedrag nestelen zich allemaal in het sociaal aanvaardbare. De generation X-achtige krabbeltjes waarmee ze nog steeds (?) haar dagboeken versiert, deden mij een beetje denken aan het soort tekeningen die ik als 12-jarige maakte en ik nog in de overtuiging was dat zelfs mijn meest bescheiden persoonlijke expressie om 'coolheid' moest draaien. Het wordt natuurlijk helemaal erg wanneer dit soort egocentristen dan in de overtuiging komen dat ze iets maatschappelijk relevant te zeggen hebben. Ha, dus Angèle valt ook op vrouwen? Wat dapper, in deze heteronormatieve samenleving (waar er zelfs een pridevlag aan het gemeentehuis van het meest achterlijke gehucht hangt te prijken). En ze verschijnt, je raadt het nooit, in de tabloids? En mensen bekritiseren, hoe durven ze, haar vermeende double standards van langs de ene kant seksisme aan te klagen, maar langs de andere kant wel met machorappers als Damso samen te werken. Laten we allemaal wat liever zijn tegen Angèle, anders is dat arme kind tegen haar dertigste totaal uitgeblust. En ze heeft zo haar best gedaan om haar nieuw album 'nonante cinq' (want die 'belgitude, dat verkoopt als zoete broodjes in Frankrijk) een week vroeger te 'droppen', zoals dat dan heet in het vakjargon. Dat album omvat o.a. een nummer 'Bruxelles Je t'aime', een knieval voor haar nieuwe thuisland Frankrijk, waarin ze zoals het een goede parisienne betaamt Brussel 'prijst' met allerlei neerbuigende non-complimenten die vooral dienen om de Franse superioriteit te bestendigen. "Brussel, het is er grijs en het regent, maar toch mis ik het. En hopelijk blijft België één land." Ja ja, want zelfs wat communautaire inzichten zijn Angèle niet vreemd! Het verbaast mij hoegenaamd niet dat zij verlangt naar het unitaire, eentalige België van weleer. Opgroeiend in Vlaamse (faciliteiten)gemeente Linkebeek, eigenlijk gereduceerd tot een soort satellietstad voor welstellende Franstalige Brusselaars, heeft ze blijkbaar toch nooit echt Nederlands geleerd (want waarom doorbreken in je thuisland wanneer het ook in Parijs kan?), maar gaat ons nu toch de les spellen. De Belgische utopie van Angèle, dat is dan gewoon één federale faciliteitenstaat? Ik ben allesbehalve een separatist, maar na het zien van deze docu, zou ik wel iets voelen voor een splitsing van België - gewoon om Angèle op stang te jagen. Ultrarechtse republiek Vlaanderen zal gauw kunnen aansluiten in het rijtje met problematische EU-lidstaten samen met Polen en Hongarije. Wallonië wacht een mooie toekomst van (nog verdere) postindustriële aftakeling en clientelisme volgens een Grieks recept. En Brussel? Wel, dat wordt een debiel en nutteloos ministaatje zoals Liechtenstein of San Marino. Angèle, vanuit haar Parijse loft in Le Marais, zag dat het goed was.

Nabil Ben Yadir mag dan wel de allerbeste bedoelingen hebben gehad bij deze Animals, het eindresultaat is bijzonder dubieus. Wat is de meerwaarde van een expliciete foltertocht uitgebeeld te zien? Ik heb niks tegen exploitation, maar kleed het dan niet in als zijnde 'sociaal relevant', zodat de kijkers in de waan blijven dat ze een daad van burgerschap stelden door Animals te ondergaan. Volgens Yadir moeten we de toeschouwers confronteren met de brute werkelijkheid, aangezien jongeren vandaag toch blootgesteld worden aan ongecensureerd geweld op Snapchat e.d. Dus cinema is gereduceerd tot een soort versierde 'carbon copy' van alledaagse ellende? Erger nog, aangezien er behoorlijk weinig geweten is over de laatste beproevingen van Jarfi (de daders hielden de lippen stijf), betekent dit dat Yadir en zijn crew hun fantasie hebben gebruikt om de meest uitvoerige homofobe vernederingen te verzinnen. Want ze moesten de kijker toch wakker schudden? Misschien moet Yadir, die werkelijk te koop loopt met zijn eigen cinematografische ongeletterdheid (hij dacht naar eigen zeggen aanvankelijk dat 'Truffaut' een chocolademerk was) zich niet aan zo'n delicate thema's wagen en gewoon lekker leeghoofdige genrefilms maken. Wat mij nog het meest verbaast is de absolute beatitude waarmee dit broddelwerkje onthaald wordt in de Belgische pers. Filmrecensies en publiciteitsmateriaal zijn eigenlijk nauwelijks nog van elkaar te onderscheiden. Er staat blijkbaar ook een Franse release in de steigers, eigenlijk wens ik het Animals toe. In Frankrijk praten critici filmmakers niet zomaar voor de mond en wordt je levend gevild voor dit soort charlatanisme.

Het hele cinemagebeuren is dit jaar een beetje langs mij heengegaan. Anora heeft blijkbaar de Gouden Palm gewonnen, krijgt unaniem goede kritieken en wordt nu zelfs getipt voor de Oscars. Dit is normaal een soort film waarbij ik nodeloos zou vitten en ik merk dat er inderdaad een aantal gekende cinefielen dwangmatig tegendraads doen over Anora. Ik ben er blind in gegaan en heb mij gewoon laten betoveren. Wat een meeslepende, bevredigende ervaring. Het is een film die de kijker blijft verrassen en steeds in overtreffende trap gaat. De openingssegmenten in HQ zijn zeker amusant te noemen. Baker heeft zich in het stripclubgebeuren verdiept en je merkt dat hij voeling heeft met de dynamiek van zo'n plek: het soort klanten, de rivaliteit tussen de meisjes, de grapjes van het métier. De HQ gentleman's club blijkt tot mijn verbazing ook gewoon echt te bestaan, wat bijdraagt tot de authenticiteit en het ontologisch realisme van de film. In de lokale stripclub hier in Brussel zouden ze zo geen pottenkijkers dulden vermoed ik, maar Amerikaanse ondernemers zijn natuurlijk meer business savvy en begrijpen dat zelfs de beperkte publiciteit van een arthouse film enkel maar meer omzet kan genereren. Baker zou evenwel moeten weten dat 15k voor een week escortwerk in New York rookie numbers zijn, maar we zullen in suspension of disbelief maar aannemen dat Anora vooral erg gecharmeerd was door Ivan en daarom zich laat lowballen.
Na de bacchanalen van de openingsscènes, krijgt de film een plots screwball wending wanneer Toros en zijn handlangers verschijnen. De scène waar ze Anora proberen te bedwingen en ondertussen een telefoongesprek moeten voeren met de ouders van Ivanheeft effectief iets weg van de drukke capriolen uit het oeuvre van Hawks of Lubitsch - zoals Greta Gerwig na de première in Cannes opmerkte.
Het is pas hierna dat de film echt in overdrive gaat met een wilde tocht door Brighton Beach in Brooklyn. Deze momenten hebben effectief iets weg van Good Time of Uncut Gems, met het verschil dat ik de blik van Baker veel waarachtiger en humanistischer vind dan het gemakkelijke cynisme van de Safdies. Wanneer hij op het einde van de film, op een moment van totale catharsis, plots 'All the Things She Said' van t.a.t.u. laat weerklinken, geeft hij hiermee blijk van een oprechte sensibiliteit met een wat vulgaire onderwereld die de zijne mogelijks niet is, maar waar hij wel de schoonheid van inziet. Vergelijk dat met de luie arrogantie van de Safdies die in de eind credits van Uncut Gems kozen voor L'Amour Toujours van Gigi D'Agostino, wel beseffend dat ze met deze eurodance kitsch lekker edgy overkomen, maar onmachtig om iets betekenisvol te doen met een voor hun wereldvreemd object.

Nobele poging van Bryan Singer om Victor Salva te onttronen als Hollywood's pedo auteur. Lekkere jaren '90 wansmaak, een soort 'Joel Schumacher meets Larry Clark' en MTV-versie van The Night Porter over een sado-masochistische ménage à trois tussen eeuwige bad boy Renfro (vers van Huckelberry Finn en Sleepers faam), een oud-nazi en een creepy schoolbegeleider gespeeld door David Schwimmer met een snor. Je moet het zien om het te geloven, wat een opmerkelijk curiosum. Tjokvol dubieuze scènes en concentratiekamp kitsch. Klungelachtig gefilmd, zelfs de scène waar een schattige, struise rosse kater in de oven beland, werkt eerder op de lachspieren, terwijl ik normaal gezien echt een doetje ben op vlak van dierenleed, zelfs bij Pet Sematary II hield ik het niet droog. De film draagt verder bij aan de esthetisering en occultisering van het nazisme, alsof het een soort paranormaal verschijnsel betreft - de ideologie van McKellen's personage neemt de vorm van een paroxysme aan. Evil never dies!!! Die gekke Amerikanen ook. Toch is het de vreemde seksuele spanning die overheerst – en dit is de hand van Singer, die het nazisme als een 'grooming' ritueel voorstelt, geobsedeerd lijkt door strakke leren uniformpjes en Renfro permanent met de camera begluurt, terwijl z'n meissie welgeteld 40 seconden schermtijd krijgt. Of om het met de gevleugelde woorden van McKellen te zeggen: "My dear boy, can't you see we are fucking each other?"

"But Aquaman, you cannot marry a woman without gills?! You're from two different worlds!" Serieus, nooit gedacht dat een film waar de superheld op de leadzanger van Machine Head lijkt, zo saai zou kunnen zijn. Ze hebben duidelijk wel geprobeerd om met een semi-ruige, Venice Beach hipster look de meest nichterige der alle superhelden een beetje street cred te geven - zie ook de enorm kolderieke intro op de Russische duikboot, zelfs de knokpartijen in een gemiddeld Don Wilson vehikel zijn minder karikaturaal. Voor de rest: een nietszeggende aaneenschakeling van peperduur uitziende, maar steriele CGI-panorama's en een ophoping van mythologische nonsens. Alsof ze in elke scène weer een nieuw aspect aan de Atlantis folklore moeten verzinnen "ja maar, we waren vergeten dat de keizer der pantoffeldiertjes duizend jaar geleden in de strijd tegen de amfibie-hugenoten de magische zeewier-kroon heeft moeten afstaan!" Het zal allemaal wel. Ik begrijp niet eens hoe dat onderwaterimperium een paar weken kan overleven: na een 3 minuten durende veldslag lijkt zowat de helft van hun rijk verwoest. En wat voor een saaie boel ook, Atlantis! Het ziet er uit als een soort onderwater Dubai, met allerlei glossy structureren en pronkerige 'technologie'. Maar wat doen de inwoners als ze geen oorlog voeren? Hoe voorzien ze in hun onderhoud? Hebben ze een job? Welke vormen van vertier zijn er? Onderwatercasino's? Plankton-paddo's? Aquahoertjes? Allemaal gemiste kansen.

Mijn boodschap aan Kleber Mendonça Filho: omarm de termieten in je leven. Heb geen schrik van het luchtledige, laat die beestjes maar alles wegknagen en hoop op vernieuwing. Hetgeen er nu zit, deugt niet. Spendeer nog een semester aan de Escola João Carpinteiro, het zal je goed doen. Bestudeer er de werken van Manny Farber, met name White Elephant vs Termite Art. Jouw film is een Dikke Witte Olifant.

Let there be house! De soundtrack, met klinkende namen als Yves Deruyter en Robert Armani, zal een feest van herkenning zijn voor wie vroeger keten zoals de Cherry Moon afschuimde. Deze 'scene' bracht een welkome akeligheid in ons leven die we met de jaren helaas compleet verloren zijn, maw een periode die het documenteren waard is. Pront heeft bijgevolg een soort van cultuurhistorische voeling, wat op zich al uitzonderlijk is voor een Belgisch regisseur. Hoewel het universum dat hij schetst even steriel en artificieel is als dat van zijn confraters, zie ik hier en daar toch een sprankeltje hoop. Hij lijkt toch een oprechte antropologische interesse te vertonen in zijn sujetten: Kevin Janssens die altijd gewapend met een blik Jupiler rondloopt, ook Veerle Baetens is echt overtuigend vermomd als trashy Linkeroeverse godin. Langs de andere kant is het geheel onduidelijk in welke tijd deze film zich zou moeten afspelen. De muziekkeuze is echt early nineties, maar langs de andere kant loopt iedereen met GSM rond. Misschien is het een bedoeld anachronisme, maar op mij kwam het meer over alsof Pront wou suggereren dat de personages in hun glorietijd 'blijven hangen' zijn - wat natuurlijk te absurd voor woorden is. Marginalen hebben immers geen nostalgie en leven louter in het 'nu'. Daarom zijn ze marginaal. Naar het einde ontspoort de film helaas in de zoveelste zwart-komische grand guignol troep met één of andere travestiet en een liedje van Adamo, hoe kon het ook anders. Sinds C'est Arrivé Près de Chez Vous heeft de Belgische auteurscinema altijd de neiging om lekker 'cult' te doen. Buitenlanders die België enkel vanuit festivalcinema (hipsteriditioten zoals Du Welz) kennen, moeten zich echt voorstellen dat alle Belgen stoïcijnse, bebaarde geweldenaars zijn en ons landje, een eindeloze strook van lintbebouwing en gezapig verkavelingshedonisme, een soort unheimlich, mistig Germaans woud is. Maar eigenlijk is Vlaanderen één van de minst beboste regio's ter wereld. Het nummer in de eind credits 'Rigor Mortis' drukt enorm goed een gevoel van acute, verwarrende, paradoxale afhankelijkheid uit dat men wel eens gewaar kan worden tijdens een moment van (al dan niet drugsgerelateerde) escalatie (I love you... although you're dead). Om heel eerlijk te zijn vind ik de videoclip (geregisseerd door Wout en Regi) cinematografisch veel interessanter dan D'Ardennen, omdat Wout en Regi itt Pront niet proberen te appelleren aan 'goede smaak' of 'fijnzinnigheid' of 'BIFFF edginess en gewoon ongegeneerd discotheekpathos oproepen. Dat Pront deze clip maar aandachtig bekijkt voor het vormgeven van zijn aankomende Zillion verfilming.

Na jaren baldadigheid en radicalisme is niet langer Rohmer, maar wel Truffaut mijn favoriete nouvelle vague filmer geworden. Daar heeft de cinefiele goegemeente het vast niet van terug! Zijn films hebben een wat bescheidener poëzie van deze van zijn confraters, springen minder in het oog, maar hebben een rijke textuur die lagen aan diepgang verhult. Werkelijk een must voor de liefhebbers van de Franse cultuur en de Franse taal. In retrospect heeft L'Argent de Poche een tastbaar gevoel voor nostalgie en kan de film in de nabije toekomst fungeren als pedagogisch instrument, om de onthechte wereldburgers van het Frankrijk van Macron eraan te herinneren wat voor een mooi land hun veredelde consultancy firm-dochtervennootschap vroeger wel niet was. Ja, dit is werkelijk een treffende evocatie van die 'certaine idée de la France' waar Charles de Gaulle het over had. Bovendien heb ik door deze film een nieuwe catchphrase: "Madame, je vous remercie de ce frugal repas" zoals het dikkig ventje verkondigt na het verorberen van twee borden boeuf bourguignon, enkele glazen wijn, een kaasdegustatiebord, een perzik en een tros druiven en een stuk taart.

Naar klein filmpje dat misschien wel de gratuite sleaze van The New York Ripper mist, maar des te verontrustender vanwege zijn schijnbaar artistieke pretenties: het groteske van een Fulci zien we hier nergens terug, in de plaats daarvan een sober relaas dat de gebruikelijke stijlkenmerken vreemd is: geen killer met zwarte handschoenen, geen vergezochte Freudiaanse motieven, geen opzwepende muziek, geen ontknoping. Dit streven naar realisme en authenticiteit (let ook op de heerlijke dislaimer op het eind dat de film zogezegd als 'cautionary tale' gemaakt is) staat natuurlijk haaks op de eerdergenoemde beruchte scène.

Niets beters om de cinema bourgeoisie op stang te jagen dan late Marcel Carné. Voor de hedendaagse cinefiel, die redeneert volgens 'brands', 'corporations' en 'cinematic universes', is het Poetic Realism® zowat het summum van culturele correctheid en kan het zich haast meten met Italian Neo-Realism, French New Wave, Greek Weird Wave of 'Alienation' - a Michelangelo Antonioni fragrance. Wat sneu dan ook dat hij na de oorlog wegdeemsterde tot de marges van de filmindustrie - precies een plek waar ik graag vertoef. In tegenstelling tot de esthetische én ideologische relevantie van de interbellum films van Carne, lijkt zijn werk uit de jaren '60 en '70 veelal ingegeven door opportunisme en verveling - wat mij betreft de beste drijfveren zijn voor eenderwelke onderneming. Hoewel ik erg bevooroordeeld bent, vind ik ook deze Les Assassins de l'ordre een fascinerend werkje - dat een interessant tijdsbeeld weergeeft maar daarnaast vooral kan leunen op een uitmuntende cast: Michel Londsdale is zoals altijd geweldig als ijzige slechterik, Charles Denner staat lekker te schmieren als scrupuleloze advocaat en zelfs Brel is nauwelijks irritant. Erg aandoenlijk vind ik hoe opa Carné in zijn latere werk steeds toenadering zocht bij de jongelui: hij filmt een psych rock tent waar allerlei langharig gespuis samenhokt met bijna religieuze bewondering en het is moeilijk om een cineast uit die tijd te vinden die meer pro-mei 68 was. Het oordeel van Carné is dan ook geheel manicheïstisch: de politie zijn fascisten en linkse studentenbewegingen hebben gelijk. Omdat dit allemaal de allure van een kinderfilm heeft, valt er echter weinig aanstoot aan te nemen en ridiculeert Carne (on)bewust zelfs een subcultuur die hij wilde prijzen. Toch kon hij zijn echte intenties nooit verhullen, zoals blijkt uit het mini-fragmentje met Luc Meranda - waarin louter de cameravoering verraadt dat hij een soort minnaar - gigolo van Carné geweest moet zijn. Is er een meer oprechte beeldtaal dan deze van de mannelijke perversie?

In de debuutroman 'Hell' van Lolita Pille gaat het eponomie hoofdpersonage met haar entourage 'Un automne à New York' kijken in de bioscoop op de Champs-Élysées. Iedereen vind het een ontzettende snertfilm, buiten Lydie, "maar dat is dan ook een dom wicht." Ik moet bekennen dat ik het oordeel van Hell volg, streng maar rechtvaardig, Autumn in New York is inderdaad een snertfilm, niveau derderangs stuiverromannetje. Maar toch. Wat een genot moet het zijn om zo'n film als vrijdagavondsblockbuster geprogrammeerd te zien! Een overgestileerde ode aan de New Yorkse upperclass, opulent versierd als een porseleinen bord uit Limoges. Een kleffe romance die volledig leunt op de toenmalige star power van beperkt acteur Richard Gere, een onbegrijpelijk hoog budget van 65 miljoen (nauwelijks minder dan X-Men van datzelfde jaar), maar dat dan verdorie dubbel en dik terug verdienen in zoete box office recettes. Ik zou van vreugde haast in een medley van Variety-jargon willen ontsteken! Domestic sales greenlight ankle Alan Smithee!

Ik kan me zelfs visueel een gigantische billboard van Autumn in New York voor de geest halen, majestueus gedrapeerd op de hoek van de Rue du Colisée aan de Gaumont Champs-Élysées. Het kan echter dat ik mij dit maar verbeeld en dat ik eigenlijk denk aan 'What Happens in Vegas' (bij onze zuiderburen simpelweg bekend als 'Jackpot') met Cameron Diaz en Ashton Kutcher, maar dat maakt het niet minder wonderbaarlijk.

Er waren in het mooie jaar 2000 zeker nog meer nobele pogingen om de klassieke Hollywood weepie te infuseren met een blockbuster bankability, ik denk bv. aan What Women Want. Er zijn vast nog meer voorbeelden, maar ik heb geen zin om ze op te zoeken. Het is toch ergens wel magisch, zo een cultuur van mondiaal massavermaak dat volledig leunt op 'vedettes', blijkbaar genoeg om leeghoofdige Parijse bakvisjes van het 16de arrondissement uit hun paviljoen te lokken en een kaartje te kopen. En hoewel Autumn in New York naar objectieve maatstaven geheel mislukt is, haast unaniem werd neergesabeld door de pers en de veelbelovende carrière van regisseuse Joan Chen prematuur fnuikte en die zich bijgevolg haast gedistantieerd heeft van de prent (die zonder haar medeweten door de studio gerecut werd, ho, ik voel nog een slanguage serenade opborrelen!), is het toch allemaal best amusant te noemen. Het personage van Gere is zogezegd een briljante restaurateur, maar eigenlijk doet hij niet veel meer dan elegant door zijn zaak te flaneren en af en toe eens een salieblaadje te herschikken. Het merendeel van zijn tijd zit hij gewoon in zijn loft te niksen. Ook daar is hij echter productief, zo horen we hem tijdens een telefoongesprek eens fulmineren over een stuk kaas. "Dat was geen parmezaan van Fromans, eerder een pepperino uit Scarsdale!" 'Pepperino' is echter helemaal geen kaassoort. Wat bedoelde hij dan juist? Pecorino of nog iets anders? Zo zie je maar, Autumn in New York blijft in zijn enigma eindeloos fascineren

In het ironisch getitelde L’Avenir krijgen we een Parijs voorgeschoteld dat enkel nog bestaat in de verbeelding van seniele Franse intello’s, lieden op wie de 35-jarige regisseuse misschien indruk hoopte te maken. Niet alleen handelt de film over het angstvallig tegenhouden van verandering (Huppert speelt een lerares filosofie die nog liever opstapt bij haar uitgeverij dan dat de marketingidioten haar teergeliefde kaften wat zouden opleuken), maar bovendien lijken de personages jaren '60 rive gauche hologrammen: 18-jarige middenklassers zijn nog steeds verbolgen over het asociale overheidsbeleid, leerkrachten secundair onderwijs hebben een riante flat in het stadscentrum en het kleinburgerlijk keurslijf dwingt iedereen met ook maar een beetje kritisch denkvermogen om de maatschappelijke ratrace te verlaten en geitenkaas te produceren op een Bretoense hoeve. Dat de film met prijzen overladen wordt, vind ik dan weer weinig verrassend: het internationaal publiek smult nu eenmaal van romantiek en escapisme. Maar wat als de Fransen uiteindelijk zelf de dupe worden van hun fantasietjes? Kijk maar naar de moeder van het hoofdpersonage, een afgeleefde vedette die Barbara Bui vestjes draagt en met veel koketterie oesters bestelt in het rusthuis waar ze gecolloceerd is. “C’est qui ce type? Il est moche!" gromt ze wanneer Sarkozy op tv verschijnt. Vooral die oogkleppen ophouden, Frankrijk.