Opinions

Ik kan behoorlijk wat verdragen van de stroperige Franse namiddagfilm: het lamlendige scenario, de boomer humor, het ergerlijk maniërisme van Franse bourgeois die zichzelf pijnlijk au sérieux nemen, de tv-film look, de non-intrige... wat echter niet te vergeven valt, is het totaal gebrek aan interesse voor katten in deze zogezegde kattenfilm. De kat in kwestie vertoont helemaal niet de kwaliteiten die we kennen van onze aardige viervoeters, maar is een steriel reclameconcept. Ik begrijp niet waarom men in films steeds van die magere scharminkels cast in de rol van katten. Nooit zien we eens een wat molligere kat, of eentje die een beetje quircky of clownesk uit de hoek komt. Is er ergens een mand met rekwisieten vol van dat soort beesten? Het soort dat nooit eens grappig miauwt, een rare bek trekt of een sprong op het aanrecht verkeerd inschat. De liefde tussen het hoofdpersonage en haar huisdiertje wordt dan ook nergens voelbaar. Er is geen sprake van echte affectie of ontoering, af en toe 'babbelt' het hoofdpersonage wat met het dier. Is dat hoe men met katten omgaat? Was het een goudvis, had ik het ook geloofd. Een seriemoordenaar, een bankovervaller of een junkiehoer geloofwaardig vertolken, gaat allemaal prima, maar iemand die van katten houdt? Ho maar!
Zou het dan ook kunnen dat deze film dan ook louter vanuit een hondenliefhebbersperspectief gemaakt werd? Het zou op zich niet zo raar zijn: de hoofdpersonage zijn allen groteske sujetten, goed doorvoede vijftigers die verwaand zitten te mompelen, verstrikt zitten in een eindeloze lus van l'apéro, genieten van een goed glaasje wijn, graag naar de artisanale kaasboer gaan, een huisje op het platteland hebben, waar ze voortdurend l'apéro doen. Af en toe eens een barbecue. Onder de pergola, als het even kan. Nog liever een hele familie Nepalezen onder een bus zouden gooien dan één dag l'apéro moeten missen: bref, kort samengevat, hét archetype van hondenliefhebbers. Dan rijst de vraag, is deze film gewoon een opportunistische cat-cashcrab, of speelt er toch een soort verborgen agenda? De kat heeft hier immers een symbolische rol, hij is de emotionele kruk van één of ander hysterisch mens dat haar menopauze frustraties projecteert op het arme wezen. Zich 'ontdoen' van de kat heeft dan ook bijna een gezonde en louterende werking . Het heeft iets weg van de klassieker 'Le Chat' met Gabin en Signoret, maar dan zonder enig zelfinzicht en eigenlijk gewoon schaamteloos misogyn. Kattenliefhebbers mogen zich dus onthouden van dit misbaksel, een staaltje doortrapte felinofobe propaganda. Mauvaise langue au chat!

Heb me wel vermaakt met dit bewust nonsensicaal Fritz Lang meets Truckosaurus avontuur. De antagonisten lijken groteske monsters uit 90s games en het barokke universum heeft de megalomane allure van het Romeins keizerrijk (het uitdelen van water dat vooral om spektakel draait, de pyro-gitaar bard, het gladiatorengevecht tussen Max en die Hills Have Eyes-achtige mutant met op de achtergrond Vestaalse Maagden in flanellen tuniek). Spijtig dat onze helden zo weinig tot de verbeelding spreken: Max is gedegradeerd tot een fronsende sidekick, goed om op te leunen en bevelen op te volgen, al had ik niet meer verwacht van die lapzwans van een Hardy (ze hadden beter Channing Tatum gecast, dat is pas een acteur) en Furiosa is een nogal opzichtig figuur van empowerment: de symbolische castratiescène waar Max z'n geweer wordt afgepakt lijkt haast een Tumblr statement over genderbias in de Amerikaanse blockbustercultuur.

Een enigmatische mystery-thriller met Virignie Efira, dat is wat ik verwachtte van Madeleine Collins. Niet meer, niet minder. De openingsscène, met allerlei pashokjes-combines in een luxezaak, deden mij het beste vermoeden. Maar helaas, de denouement van Madeleine Collins blijkt een emo snotterfestijntje in te houden. Dit is zo een film waar alle personages het wel goed menen. Aan gratuite manipulatie zullen ze zich niet al te snel bezondigen. Het is een film waar we vaders oprecht bezorgd zien zijn over hun kroost ; toch een beetje onbetamelijk, niet waar? Een manifest gebrek aan kwade trouw, deze film.
De plotse uitbarsting van hysterie aan het einde is welgekomen, maar schromelijk te laat. Idealiter had een soort professor-type met een tweed vestje in een epiloog ons de pathologie van Judith / Margot / Madeleine komt uitleggen. "Dissociatieve persoonlijkheidsstoornis..." Of eventueel had er een soort scène kunnen zijn waar Melvil zich verkleedt als Judith, om Abdel te bedotten en hem vervolgens neer te steken. Allerlei verwijzingen naar Hitchcock opnemen, schept immers verwachtingen. Ach, ik dwaal af. Steengoede actrice wel, die Efira!

Het geheel mag onderhoudend zijn, maar wat een verderfelijke film. Een anti-romantische komedie die faalt op punten waar zelfs de meest banale tv-film nog wat zinnigs te zeggen heeft. Het erge is dat 'Maggie's Plan' wetens willens faalt. De film miskent bewust de notie van verliefdheid als het wederzijds uitschakelen van de menselijke rede - hoe het zou moeten zijn. In plaats daarvan zien we een bende huichelachtige snobs die elkaar overrompelen met 'quirkiness'. Enig viriel don juanisme is ver zoek bij deze personages die aangetrokken zijn tot het wederzijds valoriseren met elkaars academsische / intellectuele arbeid. Bah. Wat een troosteloos gewentel in impotentie. Het ergste is dat de personages van Hawke en Gerwig op een moment toch het hele concept van 'manische, destructieve verliefdheid' moeten naspelen en in één of andere clandestiene goktent in Chinatown verzeild geraken - waar ze op de koop toe nog een hotelkamer huren. Niet alleen komt dit moment danig geforceerd over, maar bovendien voel ik me verontwaardigd dat dit soort sujetten blijkbaar wel 'toegang' hebben tot dergelijke poort van levensvreugde - het is bijna culturele appropriatie (NVDR: niet van de Chinese cultuur natuurlijk, maar van de dandy / flaneur levenswandel).

Moest Italië zijn eigen Francçois Truffaut hebben gekend, dan had deze jeugdige driftkikker waarschijnlijk een lange tirade geschreven over Titanus (waar Truffaut het over de zogenaamde 'tradition de la qualité' deed), het productiehuis dat in de jaren '50 floreerde en aan de lopende band schaamteloos escapistische films produceerde. Deze kritiek zou geheel onterecht zijn, want de Titanus productions vormen het perfecte tegengif voor het arrogante neorealisme: weelderige films die niet alleen het WO II leed probeerden te verzachten, maar bovendien de trotse Italiaanse waarden nog eens herhaalden: elegantie en schoonheid, blanke heteroseksuele liefde, onschuldige toespelingen die de zondigheid van pre-maritale seks moeten onderstrepen. Wie heeft daarnaast ooit beweerd dat cinema revolutionair, esthetisch vernieuwend of sociaal relevant moet zijn? Hou jullie handheld beelden, non-acteurs en naoorlogs puin maar, ik laat me wel in de luren leggen door een heerlijk melodrama als Il Magistrato. Deze prachtig verzorgde productie, een sierstukje met een bladgouden rand, lijkt het prototype van een Titanus productie, waar de passies en beslommeringen van zeer aantrekkelijke mensen centraal staan. Een scenario dat bestaat uit inspirerende leuzen, betekenisvolle blikken, kapsels vol brillantine en steeds een barokke gedecoreerde toog in de buurt waar je snel een koffie kunt bestellen. Een kleine opflakkering van menselijke imperfectie doet ons enkel nog meer geloven in de geprojecteerde droomwereld die ons voorgeschoteld wordt, ik denk aan het aandoenlijk speeltje tussen Sassards voortanden

Nog niet eens zo een vergezochte opmerking. Het lijkt vrij aannemelijk dat de nouvelle vague een soort van reactionaire tegenbeweging heeft ontketend, waarbij men opnieuw de Tradition de la Qualité / Franse publieksfilm van weleer wilde oproepen. Bewust archaïsch lopen te doen is natuurlijk nooit een goede keuze, ik zag een paar dagen geleden Les Tontons Flingueurs van hetzelfde jaar en die film leek het bedje ziek. De plattelandsklucht en de caïd polar waren zowat de pijlers van de vooroorloogse Franse cinema. Maar deze Magot is inderdaad vrij onleuk, nodeloos opulent versierd en aangekleed, waardoor het geheel bijna een van zichzelf bewuste gentrification van oubollige Franse humor aanvoelt. Het dorp waarin alles zich afspeelt lijkt geheel onthecht van alle concepten van de werkelijkheid, meer een soort gezapig Bokrijk waar moderne acteurs zich eens 'lekker volks' mogen gedragen, zonder al te veel sturing van Claude Autant-Lara te moeten verwachten. Met wat slechte wil zou men zelfs kunnen beweren dat Autant-Lara hier de kiem heeft gelegd voor hedendaagse prolocore ondingen zoals Les Bondin's.

Toch ben ik iets minder kritisch dan pippo. Bourvil weet zelfs met het allerslechtste materiaal aan de slag te gaan, het is haast alsof hij als een akido krijgsman te werk gaat: hoe slechter hetgeen dat op hem afkomt, Bourvil pareert het en zet het om in iets diep ontroerends. Zijn ontwapenende aandoenlijkheid haalt zelfs het beste in schreeuwlelijkerd Magnani boven, naar het einde toe is hun interactie zelfs schattig te noemen. De reeds genoemde scène, waar Bourvil en Magnani in een kerk op een jukebox naar 'un air de jeunesse' luisteren, en de film in een onafgebroken shot de blikken van Magnani vastlegt, gepijnigd door de melancholie van het verleden, evoceert zowaar Pépé le Moko.

Ha, het Parijs van het Interbellum: jambon-beurre met een demi, entraîneuses in schimmige bars in Batignolles, de vedettes van Studio Billancourt en natuurlijk een Pernod au zinc...het tijdperk dat nog 2/3 van de Parijse panden cafés waren en 3/4 van de jonge vrouwen die je op straat tegenkwam prostituees (gekend met eufimismen als 'masseuse', 'coureuse', 'roulure'...). De film handelt ook over deze lotgevallen jonge dames, die vanuit de 'province' naar Parijs vertrekken, op zoek naar geld en geluk. Een folkflore die we jammerlijk kwijt geraakt zijn door die dekselse welvaartstaat. 'Maigret' is geen sterrenvehikel, maar Depardieu geeft middels een ongewoon ingetogen prestatie een weemoedige dimensie aan de commissaris.

Patrice Leconte laat ons onderdompelen in het universum, met veel aandacht voor kostuums en aankleding. Werkelijk elke scène is een plaatje. In mijn jonge (radicale) jaren had ik dit vast lege nostalgie gevonden, maar, ach, nu ben ik al lang tevreden wanneer een film erin slaagt om mij voor 90min af te leiden van de kwelling van het bestaan.

Twee jaar geleden heb ik in een bespreking van de film 'Inexorable' mijn hoop geuit dat Du Welz zijn Dutroux verfilming tot een goed einde zou brengen. De verfilming van een grimmige episode uit onze geschiedenis is niet iets dat we vaak te zien krijgen in Belgische cinema, maar dit schandaal leent zich wel om op een uiterst filmische manier de verschillende facetten van het België van de jaren '90 te verkennen. Ik heb toen nog gedacht om Du Welz een brief te schrijven en zo mijn bekommernissen te uiten. Ik had hem op het hart willen drukken dat hij in zijn verfilming idealiter niet de 'schaduwdossiers' van de Dutroux-affaire vergeet: de verdwijning van Katrien De Cuyper aan truckerscafé Les Routiers aan Antwerpen-Noord - in hetzelfde gebouw als waar de maatschappelijke zetel van pornokoning Eddy Lipstick gevestigd was. 'Hotel Brazil', het beruchte bordeel in Blankenberge waar Ann en Eefje nog net voor hun verdwijning gespot zouden zijn. Die avond werden ze nog gehypnotiseerd door illusionist Rasta Rostelli, dit uiterst cinematografisch gegeven dient zeker uitgebeeld te worden. De lugubere vondst van het stoffelijk overschot van Carine Dellaert in een aalput bij de afbraak van voormalig schipperscafé Neptune aan kanaal Gent-Terneuzen; het meisje had naar verluidt een incestueuze verhouding met haar vader, die op zijn beurt bevriend was met de pooier van Regina Louf. En natuurlijk de gruwelijke moord op Christine Van Hees, in de verlaten champignonkwekerij op de grens van Etterbeek en Oudergem. Als pitch zou ik het volgende voorstellen: gedurende een decennium volgen wij de opgang van twee jonge snaken die als disc jockey voor Radio Activité werken, in Etterbeek op een boogscheut van de champignonnenkwekerij - waar ook Michel Nihoul destijds nog actief was. Tussen pot en pit bij café Bouffons en de New Inn zijn zij eerste getuigen van de grote schandalen van de Belgische loden jaren, de Bende van Nijvel en de Dutroux-affaire, en krijgen we een Once Upon a Time in Hollywood vertelling te zien waar de modeverschijnselen en uitwassen van de late jaren '80 en vroege jaren '90 vermengd worden met het strafrechtelijk onderzoek.
Achteraf bekeken ben ik blij dat ik Du Welz deze brief niet gestuurd heb: mjn voorstel was nogal van de pot gerukt en megalomaan. Ik ben erg blij dat hij gewoon zijn zin gedaan heeft en Maldoror is een veel betere film geworden dan wat ik mij had kunnen verbeelden.
Du Welz beperkt zich tot de regio van Charleroi, waar Marc Dutroux woonde en het gros van de ontvoeringen/moorden gebeurden. Vanaf de openingsscène krijgen we een inkijk in het ruwe Henegouwen van de jaren '90: alcoholverslaving, marginaliteit en geweld zijn er schering en inslag, tegen het deprimerende decor van de verroeste, verlaten industriegebouwen en treinknooppunten. Maldoror volgt het gekende stramien van de 'maverick' flik die zich vastbijt in een onderzoek, tot de frustratie van zijn korpschef die liever het boekje volgt en zich uiteindelijk vervreemt van zijn naasten. Op zich een nogal clichématig uitgangspunt, maar Du Welz is erg genereus in de uitbeelding van de leefwereld van het hoofdpersonage Paul Chartier. Chartier is verloofd met een carolo van Siciliaanse origine en we krijgen een uitgebreide uitbeelding van de italo-Waalse cultuur, met een uitgesponnen huwelijksscène waar Du Welz zich plots tot Michael Cimino aan de Maas ontpopt en we enig smartlap horen van - ik vermoed - Di Quinto Rocco. De superflik is van dubieuze afkomst, zijn vader was een bandiet en zijn moeder prostituée. De rosse buurt van Charlerloi 'la ville basse' is in handen van de Santos-clan, die geleid wordt door een Argentijnse matriarch vanuit een piekfijn salon boven een bordeel - een beetje à la Hélène Martini. De moeder wordt gespeeld door Béatrice Dalle, die eigenlijk veel te diva-achtig en nadrukkelijk aanwezig is voor de verder onderkoelde toon van de film. Op het einde is een scène waar we haar muted in slow-motion in tranen zien uitbarsten als een Madonna-figuur. Du Welz blikte net een Pasolini docu in met Dalle, mogelijks was de deal dat laatstgenoemde in ruil een tragisch Anna Magnani personage mocht spelen in Du Welz' langspeelfilm.
Wat mij erg bevalt is dat de film nergens anachronistisch aanvoelt: we kregen een authentiek aanvoelend België van de jaren '90 te zien, een wereld bestuurd door mannen, een macho beschaving. De ruwe, onbehouwen manier waarop de agenten van de drie verschillende politiediensten met elkaar omgaan, is erg geraffineerd uitgebeeld. Du Welz heeft zijn best gedaan om de verwensingen zo echt mogelijk te laten klinken. Zelfs naar fysionomie vind ik de casting erg verbluffend: we krijgen de ene na de andere lompe karakterkop te zien, misvormd, dubbele kinnen, dikke neuzen, scheefhangende snorren... ik wist warempel niet dat er nog zo'n mensen bestonden vandaag de dag. Het orgelpunt vind ik de weergave van louche zakenman 'Monsieur Jacky', een duidelijke verwijzing naar Michel Nihoul, met een 'arm zolang als de Donau'. Een echte Brusselse zwanzeur met gekreukt kostuum en slecht geknoopte felkleurige dassen. Een sujet waarmee je ondanks zijn platsvloers en clownesk voorkomen best niet mee solt. De dreiging die van dit personage uitgaat, is fenomenaal. Op een gegeven moment zit hij Lelièvre of Weinstein met een sleutelbos te jennen. Je vraagt je af waarom een robuste jonge kerel zoveel schrik heeft van een oude papzak? Hoewel het land destijds voor de zoveelste keer communautair verdeeld was over de vermeende betrokkenheid van Nihoul, lijkt Du Welz zich als Franstalige Belg alsnog in het kamp van de 'believers' te plaatsen. Op het einde komt hij op de proppen met de poepsimpele doch aannemelijke verklaring: Nihoul kreeg als 'indic' XTC-pillen van de gerechtelijke politie, die hij vervolgens als betaalmiddel gebruikte aan Lelièvre/Weinstein voor God weet wat, en de politie heeft hun initiële betrokkenheid willen wegmoffelen.
Als horror-cineast lijkt Du Welz ook op een vererende, bijna fetisjerende manier om te gaan met de broeierige paranoïa van de tijdsgeest. Natuurlijk heeft de hele opzet van de haast inteelt-over komende sujetten van de Dutroux clan, schroothandelaren in Marcinelle, iets weg van The Texas Chain Saw Massacre. De afdaling in de grimmige kelder van Nihoul lijkt een directe visuele verwijzing naar TCM. Daarnaast legt Du Welz ook de nadruk op het 'materiële' van het tijdperk. Een op een typmachine uitgetikt PV waarvan de inkt al gedeeltelijk vervaagd is. Chartier die snel enkele aanwijzingen kribbelt in een vergeeld polar boekje. En natuurlijk de eindeloze hoop aan videocassettes die bij een huiszoeking gevonden worden. Deze videocassettes, drager van een onnoemelijk kwaad, worden op een sacrale manier getoond door horror buff Du Welz. Hij begrijpt dat er niets zo akelig is als een wandaad verborgen op een fysieke drager - een gevoel dat de internetgeneratie niet zal kennen. Zelfs de wat lompe politievoertuigen met hun clowneske oranje streep filmt Du Welz op een betekenisvolle wijze. Het is alsof de Bende Van Nijvel en de Dutroux affaire er plots voor zorgden dat de archetypische luie Belgische dorpsflik, een beetje corrupt, je m'en foutist tot en met, plots erg in zijn hemd gezet werd en geconfronteerd met een kwaad dat hij niet de baas kon. De teneur van de film is effectief deze van een incompetent bestuurde staat, vervat van cliëntilisme en provinciale kleingeestigheid. Tegen het einde zien we een betekenisvolle zoom op het portret van Koning Albert II: zijn beate gelaatsuitdrukking lijkt het ultieme symbool van deze schetsvertoning.

Door de trailer was ik misleid te denken dat dit een zwarte komedie zou zijn, een beetje 'Cronenberg-light' misschien zelfs. Maar het blijkt achteraf nooit verstandig om te denken dat iemand als Cronenberg opeens zal inbinden. Ook al heeft de man spontane vaginavorming en andere vuiligheid al lang achter zich gelaten, toch blijft zijn werk erg griezelig. En staan transformaties net als in Crash of A History of Violence weer centraal, zij het op een impliecte, niet-fysieke manier.

Maps to the Stars werkt natuurlijk ook wel als Hollywood satire. Je zou kunnen zeggen dat de aanklacht er soms nogal dik opligt en een beetje hit & miss is zelfs, maar de eindeloze filmverwijzingen zijn wel leuk en Cronenberg is eigenlijk scherper met beelden dan met dialogen: Een narcistische actrice wordt dood geklopt met haar eigen award. Een sleazy zelfhelp goeroe gaat ten onder op de ligstoel aan de zwembad, wat zo een beetje de natuurlijke habitat voor Hollywood big shots is (Tarantino schrijft er naar verluid al z'n scripts, maar dat geheel ter zijde)

Maar zoals ik al zei is de satire zeker niet de kern van de zaak. In de eerste plaats is het een buitengewoon sombere, typisch Cronenbergiaanse / Freudiaanse familiekroniek over een stel fatalistische onmensen geobsedeerd door hun bestaan en door de dood. Iedereen lijkt een beperkte houdbaarheidsdatum te hebben in dit wereldje. Een Justin Bieber-achtig kindersterretje neemt een overdosis slaappillen en stelt "13 zomers heb ik het getrokken, da's lang zo slecht nog niet". Julianne Moore speelt een ouder wordende actrice (Cronenberg legt dan nog eens heel nadrukkelijk de focus op haar ouderdomsverschijnselen, al blijft Moore fine as hell, maar dat geheel ter zijde) die nooit in de voetsporen van haar jong overleden en daardoor iconisch geworden moeder zal kunnen treden. "Get a life! Or get a death." moedigt deze laatste Moore aan in een onheilspellend visioen. Want pas dood kun je echt iets betekenen in dit wereldje.

Het pleit wel voor Cronenberg dat hij er geen puur misantropisch cynisme van gemaakt heeft. Hoe afstotelijk de personages ook mogen zijn (veruit het sympathiekske personage is een schizofrene pyromane die haar klein broertje probeerde te vermoorden, go figure), hun leven wordt vooral als erg tragisch voorgesteld. Hun hopeloze zoektocht naar verbondenheid (net als in Crash), achtervolgd door demonen (letterlijk) en het feit dat ze hun noodlot geen van allen lijken te ontkomen. Alles wordt opgelost met medicijnen. Identiteitscrisis? Neem nog een Vicodin. Schizofrene waanbeelden? Praat er eens met je therapeut (of beter gezegd, 'coach') over.

Tevens interessant is dat Cronenberg een setting gebruikt die normaal gezien als heel bruisend en heel levendig wordt voorgesteld. Maar met zijn klinische filmstijl roept hij enkel vervreemding en afstandelijkheid op. Alsof alle personages zich permanent in een soort cocon bevinden. De modern ingerichte kasten van huizen zijn mooi, maar vooral leeg en eenzaam. 's Nachts weerklinkt het gehuil van een moeder wanneer zoonlief op z'n nieuwe pimped out spelconsole zit te spelen. Treffende beelden, allemaal op de bevreemdende tonen van Howard Shore. Zoveelste meesterwerk van David Cronenberg.

Zelden zo'n overdosis aan misplaatste zwaarwichtigheid gezien. De film komt nergens tot leven, maar klopt de kijker 150 min lang dood met allerlei flauwe zedenpreekjes en georchestreerde morele dilemma's. Het lijkt alsof de regisseur een checklist hanteert 'coping mechanismes bij een tragedie' uit een basishandboek sociale psychologie en daar dan een scenario rond breit. De interactie is daardoor geheel artificieel en werkt enkel cerebraal. Denk bv. aan de ontmaagdingsscène, die werkelijk gefilmd lijkt door een buitenaards wezen dat enkel leerde over menselijke seksualiteit door Amerikaanse cliché-indiefilms. Elke scène is ergerlijk functioneel en de personages herkauwen de lesjes in morele ambiguïteit voor de kijker: "jouw betrokkenheid bij deze tragedie is DUBIEUS, jongedame!" Ondanks het eindeloze gejoel en gesnotter behoudt de regisseur een onwenselijke afstand van zijn creatie, alsof wij, verlichte kijkertjes, het privilege hebben om het 'morele gymnasium' te mogen bekijken vanachter plexiglas. Alsof het allemaal nog niet overduidelijk genoeg is dat de microcosmos van deze rouwende personages symbool staat voor Het Collectief Trauma Na 9/11™ zijn er op de koop toe nog eens twee scènes waar we het hoofdpersonage een Syrisch meisje horen uitkafferen over moslimterrorisme. Oh, wat is ze toch jong en verward, die Lisa!

Een schandalig onderschatte en zeer intrigerende Hitch. Verwacht geen spannende thriller over 'murder must foul', Marnie is eerder een 'gendermystery'.

Kenmerkend voor zijn tijd (de tweede feministische golf van de jaren '60) is het hoofdpersonage een vrijgevochten vrouw. Ze is niet getrouwd, maar weet toch haar moeder te onderhouden. Er wordt dan op een Freudiaanse en vooral nogal bedenkelijke wijze geïnsinueerd dat Marnie pathologisch frigide en seksueel gefrustreerd is, m.a.w. een sterk mannelijk figuur in haar leven nodig heeft. Sean Connery kan die rol natuurlijk perfect vervullen en speelt het prototype van een patriarch: beschermend en dominant.

Toch is dit niet louter een misogyne prent. Net als altijd bij Hitchcock komt er veel ambiguïteit bij kijken: het personage van Connery mag misschien sympathiek en behulpzaam overkomen, zijn interesse in Marnie (kwetsbare, mysterieuze kleptomane) en de machtspelletjes die hij met haar speelt kunnen zeker pervers genoemd worden. Ook de filmische benadering van het personage Marnie is erg voyeuristisch, ze wordt constant in beeld gebracht als soort enigmatisch lustobject.

De film creëert een prachtig contrast tussen gemoedelijk (de theme music, de kleurrijke invulling) en sinister. Zelfs wanneer het mysterie op het einde opgelost is en Marnie 'genezen' is, vind ik dat er een soort dreigend sfeertje achterblijft. Zeer suggestief.

De mise-en-scène is overigens duidelijk expressionistisch. Dat blijkt uit het gestileerde acteerwerk, de geschilderde theatrale decors en het gebruik van 'rear projection'.

Marry me, marry me, say YES! deze film is zo aanstekelijk dat één van de toeschouwers tijdens de eindgeneriek zowaar begon te DANSEN. Nu ja, we waren maar met z'n vieren in de zaal, dat vermindert de inhibities wel. Dit is echt zo'n film waarover je zou stellen "zo maken ze ze niet meer", maar je bent zielsgelukkig dat ze dat nog wel doen. J.Lo schonk ons met Maid in Manhattan al één van de mooiste romantische komedies van de 21ste eeuw en breidt hier nu met Marry Me een prachtig spiritueel vervolg aan. De nodige suspension of disbelief is vereist om mee te gaan met het uitgangspunt, maar van zodra de romance begint te bloeien, is het gemakkelijk om je gewillig te laten onderdompelen in suikerzoete illusie. Owen Wilson is geknipt voor de rol van de Cinderfella, een ietwat lijzige middelbare school leekracht met een opgeknapt huisje in Flatbush waar hij met zijn 11-jarige dochter woont. Hij wordt meegezogen in een wereld die de zijne niet is, de wereld van de reggeaton supersterren, waar nooit nog een boek gelezen wordt, blondharige mannen echt niet welkom zijn (een blonde griet, tot daaraan toe) en gaan slapen om 22u werkelijk een doodzonde is. De relatie tussen Wilson en zijn dochter is werkelijk innemend en de ontknoping op de wiskunde olympiade bijna Linklateriaans, à la School of Rock. En kijk eens aan, daar hebben we zelfs Sarah Silverman in een prettige bijrol!

Naïeve ontwerper komt terecht in een decadente 'Cages aux folles on poppers' nachtclub en geraakt verstrikt in de spelletjes van enkele (machts)geile notabelen (onder wie Jappe Claes, hoe kon het ook anders). Mascara heeft haast iets weg van een opgewaardeerde Rob Van Eyck film, gemixt met de genderbending en sex mystery van Les Lèvres Rouges. Of misschien heeft laatstgenoemde toch vooral de locatie gemeen: de Belgische kust blijkt weer maar eens het geknipte decor voor vervreemding en tristesse. Bovendien is het idee dat er zich ergens daar aan de dijk een ondergrondse gang naar een groezelig oord der verderf bevindt aanlokkelijk. Dat had wel eens van pas gekomen tijdens al die verloren nachten in de Ibiza in Blankenberge. Maar even serieus: wat een laag gemiddelde, zeg. Blijkbaar is een beetje inleving in een incestueuze trannylover die zo nu en dan eens een traantje wegpinkt bij de opera, teveel gevraagd. Voor het povere misdaadplotje hoef je het niet te doen, alsook de slechte dubbing speelt zijn parten, maar wie van bizarrerie houdt zal zich alvast niet vervelen. P.S.: leuk detail dat Lou Deprijck de soundtrack verzorgde. Die zal, gezien zijn gekende Thaise escapades, in zijn nopjes zijn geweest om met dit soort 'dames' samen te werken.

Tja, wat moeten we hier nu mee? Snottertante Hansen-Løve wederom met een smartlap om U tegen te zeggen. Kitscherige natuurplaatjes, stroperig sentiment, onbeschaamde romantiek, op een gegeven moment is er zelfs een nummer van Barbara Steisand te horen, ik lieg niet. Ten huize Assayas / Hansen-Løve zijn de jaren '60 nog springlevend, vandaar dat de personages in hun films steeds de Parijse bourgeoisie verlaten om geitenkaas te produceren of 'zichzelf te ontdekken' in Goa. Cynische pundits spreken van een 'Eat, Pray, Love voor gevorderden', maar zo ver wil ik toch niet gaan. De beelden - hoe idyllisch ze ook zijn - voelen nergens 'leeg' aan, maar kennen een zekere rijkdom en zouden levendig genoemd kunnen worden. Hansen-Løve is trefzeker in haar regie, schuurt soms tegen het soapachtige, maar is wel teder tav haar personages, wat anno 2019 toch niet meer zo vanzelfsprekend is. Vooral het hoofdpersonage behandelt ze met véél tederheid, maw de overdreven 'female gaze' is net als in L'Avenir weer aanwezig. De camera fetisjeert beau gosse Roman Kolinka, de ultieme fantasie voor rive gauche cougars: een schijbaar gevoelige kerel, maar ook wel lekker stuurs en stoïcijns en onvriendelijk en zo. Met een onverzorgd baardje. Gelukkig is zijn tegenspeelster Aarshi Banerjee een prachtige verschijning: spontaan, gevat, sensitief, goede jukbeenderen... kortom, een schoonheid in de klassieke zin van het woord. Daarom kan je Maya het best beschouwen als een hedendaagse update van een 50's Hollywood melodrama, een à la Manckiewicz tranentreker voor onze lege, verderfelijke tijden.

Een speurster doet graag geniepige vaststellingen. Wanneer ze op visite komt bij een fijn gezinnetje, keert ze wel eens haar rug naar de vrouw des huizes. Alles wat er zich buiten haar gezichtsveld afspeelt, roept immers argwaan op. Mensen profiteren van onoplettendheid om snel nog wat dubieuze zaakjes af te handelen. Een korte aanblik op het portret van een gestorven echtgenote en de daarbij horende mijmerende verdachtmaking (“ik vraag me af hoe ze aan haar eind kwam.. had die ijskoningin achter me daar iets mee te maken?”) volstaan reeds. Het goed getraind detective-oog van onze heldin kan echter in de reflectie van het kader waarnemen hoe de vrouw expres een thermoskan chocomelk omstoot. De vaatdoek wordt erbij gehaald: de moordenares, gedoemd om tot in de eeuwigheid donkere vlekken uit het tapijt te schrobben. Als reflex stopt de speurster een residu in haar handtas, voor later onderzoek. Gelukkig werkt honnepon in een forensisch lab.

Goed speurwerk verricht men binnen de afgesproken tijdsspanne. De ontdekking van een nog te plegen misdaad is immers een noodsituatie waar met gepaste haast op gereageerd moet worden.

Maar plots, een tweede vaststelling: we bevinden ons in een afgelegen landhuis waar de tijd is blijven stilstaan. Die oude pendule werkt al lang niet meer. Enkel bij een begrafenis hoor je de klokken wel eens luiden. De echo's blijven weerklinken in de gangen van het huis en roepen de geesten van het verleden op. Een moordenares toont berouw, doorbreekt de grenzen van tijd en ruimte en vraagt om vergiffenis in de vorm van alleenspraak. Ondertussen zorgt manlief voor pianobegeleiding met een sombere dodenmars. De dissonante klanken bezegelen haar lot.

Er zijn weinig regisseurs die even persoonlijke, autobiografische films maakten als Jean Eustache. Van La Maman et la Putain is algemeen bekend dat het een waarheidsgetrouwe verfilming was van zijn vele liefdesperikelen. Zo waarheidsgetrouw dat de dame op wie het personage 'la maman' gebaseerd was-heb ik van horen zeggen-zichzelf spontaan van kant maakte na de eerste vertoning. Minder bekend is dan weer het feit dat Eustache's jeugd in het dorpje Pessac misschien nog wel een grotere impact op hem als cineast had dan het jaren '60 Parijse bohemienleven waarmee hij vaak geassocieerd wordt. Over Pessac maakte Eustache twee documentaires (nog niet op deze site, wie o wie zal ze toevoegen?) en deze film. Mes Petites Amoureuses is charmant, maar mist de uitzonderlijke sfeer van La Maman et La Putain. Geniaal einde wel: het hoofdpersonage van een jaar of 13 verhuist naar een grote stad, waar hij zich erg laat beïnvloeden door een aantal hormonaal ongebalanceerde schoftjes, met alle gevolgen van dien: wanneer hij immers in de zomervakantie naar zijn oud dorp terugkeert.. blijkt hij zijn vroegere vriendjes volledig ontgroeid. Veel cineasten zouden zo een overgang met subtiliteit en nuance brengen, Eustache doet het dan weer zo: het hoofdpersonage probeert casually de tieten van een vriendinnetje vast te grijpen, ze blijkt niet gewillig, dus gaat hij maar verder spelen. Ach ja, van Une Sale Histoire wisten we wel al dat Jean een stille genieter was

Volstrekt absurde horrorfilm over moordende telefoons. Ik vermoed dat Deodato iets in de trant van de zogenaamde EVP's wou maken, maar de uitwerking is zo beroerd dat de prent eigenlijk bij voorbaat gedoemd was om een kitscherig curiosum te worden. Gelukkig wel sfeervol in beeld gebracht. Al bij al genietbaar om 'ns gezien te hebben vanwege enkele geinige scènes (en de decolleté van Charlotte Lewis).

Leuke DIY-themed giallo met een paar gore kills, typisch uitbundige cameravoering en muzikale begeleiding van Morricone die altijd wel een paar geheimzinnige "la-la-la-la" deuntjes heeft klaarliggen voor dit soort pulp. De film blijft voornamelijk boeiend door de constante verdachtmakerij en ontaardt inderdaad in een hilarische Poirot-ripoff. Het grappigste detail vind ik overigens hoe een personage naar Django kijkt en het "some terrible western" noemt. Tof vleugje zelfspot van spaghetti western regisseur Valerii.

Hahaha, deze cultklassieker was zo eventjes de derde meest succesvolle Franse film van 1971. Zo zie je maar dat alles vroeger niet per se beter was. In de nasleep van mei '68 had je een hele markt voor mai-sploitation: films die de breuklijnen van de 'revolutie' uitspelen in het kader van een romanesk, meeslepend verhaaltje. Liefst met een lekker sensationeel thema, waarover we nadien even kunnen discussiëren. Van kleinburgerlijk gesproken!

Mourir d'Aimer, hopeloos gedateerd en genant, doet qua insteek dan ook denken aan een rollenspel in een middelbare school. Het is een naïef issue-filmpje, dat erg weinig ruimte laat voor ambiguïteit en voornamelijk alle hete hangijzers van het tijdperk wil afwerken: afbrokkelen van ouderlijk gezag, weglopen van huis, liberalisering van tienerseksualiteit, bedenkelijke psychiatrie, drugs... Hoewel ik mij aanvankelijk erg zat te ergeren aan het betuttelend toontje, maakte deze ergenis gaandeweg plaats voor genot, aangezien de film naar het einde toe ontspoort in totale hysterie. Het is een Frans-Italiaanse co-productie en dat zie je er aan. Een aantal acteurs lijken gedubbed - wat altijd bijdraagt aan de kunstmatigheid - en de bruuske cameravoering en editing verheffen het geheel bijna tot rocambolesk avontuur. Er is zelfs een heuse WIP scène, waar arme Giradot betrokken geraakt in de sordide liaison van twee lesbo's. André Cayatte is zeker een regisseur waar ik meer van wil zien, hij evoceert zowaar late Marcel Carné in zijn onbedoelde camp-sensibiliteit.

P.S. om toch iets van nuttige bijdrage te leveren: in tegenstelling tot wat hier beweerd wordt, betreft het een misvatting dat het nummer van Aznavour (evenwel geïnspireerd op dezelfde affaire) effectief in de film te horen is.

Jongere kijkertjes zullen zich dit niet herinneren, maar Eric Stolz was ooit een soort ster. Meer bepaald tijdens de jaren '90. De huidige eeuw is niet zo goed geweest voor Stolz en dat valt eigenlijk wel te begrijpen. Hij is een acceptabele, doch zeer beperkte acteur - die meestal op dezelfde monotone manier speelt. De meeste regisseurs weten dan ook precies wat ze kunnen verwachten van Stolz. Ik zag eerder deze week Naked in New York en daarin speelt Stolz op dezelfde degelijke manier als in Killing Zoe, de ultieme Eric Stolz film (en bovendien een film waarvoor ik een eigenaardige fetish heb, maar dat ter zijde): niet echt 'likeable', maar toch achtenswaardig genoeg zodat je er geen onmiddellijk bezwaar inziet om anderhalf uur met deze kerel door te brengen. Tenzij je echt iets beters te doen hebt natuurlijk.

Bij het kijken van Mr. Jealousy, kom ik echter ontzet tot de vaststelling dat hij voor deze rol zowaar iets meer geprobeerd heeft. Stolz trachtte hier te acteren, verdorie. Wie zou hem dat ingefluisterd hebben? Als het Noah Baumbach was, vergeef ik hem dit nooit.

Op zich leent pathologische jaloezie zich nochtans wel tot een goede premisse, MITS het subject in kwestie zijn 'aandoening' als iets heel gezellig en samenzweerderig voorstelt. Je moet als kijker willen meegaan in de krochten. Stolz daarentegen lijkt zijn uiterse best te doen om de toeschouwer zoveel mogelijk af te stoten. Zijn lijzige maniertjes, staccato intonatie, fluistertoontje, onoprechte vriendelijkheid, verwaand stilzwijgen, het is allemaal om op te kloppen. Hij heeft een beetje het aura van de passief-agressieve boyfriend die maar wat zeurderig staat toe te kijken terwijl jij, als ultieme alpha, gewoon even rustig en vrijblijvend met z'n vriendinnetje wilt flirten. Grappig is dan ook dat de film op een gegeven moment haast gekaapt wordt door de intense en charismatische Chris Eigeman. Eigeman is zo'n dominerende aanwezigheid dat hij het dromerig emosfeertje van de film bijna de kop indrukt, in ruil voor een viriel stadsavontuur doorspekt van verbale degengevechten.

Ik ben weinig onder de indruk van Baumbachs obsessie met de awkwardness van 'volwassen' relatieperikelen, wat ik meer iets voor 17-jarige meisjes vind. Vooral het gewentel in de vermeende 'gêne' van een ex-partner tegen het lijf te lopen is voor mij, een libertijn en vrijbuiter, geheel onherkenbaar. Af en toe weet Baumbach je toch te overtuigen om mee te gaan in zijn gesnotter. Tijdens de laatste scène stemt hij een voorzichtig weerzien perfect af op de tonen van Jules et Jim en heeft hij je gewoon beet. Ik kan niet boos op je blijven, Noah!

Nou nou, 'zwanenzang'. Dat was Bronco Billy (1980) in principe ook al. EIgenlijk is Eastwood's filmografie van de afgelopen 40 jaar één lange grafrede geweest. The Mule gaat net een stapje verder, de film voelt meer als een reïncarnatie dan als een afscheid. Niet voor niets begint The Mule met een prachtige ceremonie, dank u voor de bloemen, Clint is de eregast op zijn eigen begrafenis. Een ellips brengt ons abrupt naar het heden, waar Clint ronddwaalt in een soort vagevuur en gaat spoken bij millenials. Ik begrijp dan ook niet dat mensen deze film 'klassiek' of 'conventioneel' noemen, dit is hartstikke avant-garde, cinema als wedergeboorte. Niet post-modern, maar post-mortem.

De vermeende conversatie tussen twee oude vrienden bleek bij nader inzien meer een uitwisseling van monologen te zijn. Is dat iets typisch mannelijk? Wanneer Wallance Shawn op het einde van de film verkondigt "when I got home, I told my girlfriend Debby all about my dinner with Andre" vermoed ik dat Debby geantwoord zal hebben: "en je hebt niet eens gevraagd hoe het met zijn kinderen ging? ".

Aanvankelijk vond ik dit gedram best vermoeiend, vooral wanneer Gregory aan het woord is. Over het algemeen heb ik ook erg weinig met experimenteel theater of dat hippiegedoe waar hij zoal naar verwees. Ook allemaal erg van de hak op de tak, met digressies naar Le Petit Prince. Wallance Shawn had weinig in te brengen - wat ik als Wallyhead jammer vond - en vraagt dan zelfs nog volgzaam "and then what happend?", wanneer ik net hoopte dat die pedante Gregory eindelijk z'n snavel eens zou houden. Toen deed de film me echt denken aan de fictieve arcadegame uit The Simpsons ("tell me more!").

De aanhouder wordt echt beloond, aangezien de film naar het einde toe erg interessant wordt. Het gaat met name over hoe men in het westen voortdurend een rolletje speelt en daarom per definitie niet in staat is om een wezenlijke band te vormen met een medemens. Het personage van Gregory heeft een somber maatschappijbeeld en voorspelt een verregaande automatisering van de mensheid. Het personage van Shawn is optimistischer en benadrukt de waarde van het bescheiden genot van ascetische, huiselijke burgermansrituelen - wat ik zeker herkenbaar vond. Wat heeft een mens meer nodig dan een kopje kouwe koffie en de autobiografie van Charlton Heston? Beide heren zijn het er over eens dat een 'verzet' wel mogelijk is, middels een volledige ontkoppeling van sociale conventies door een soort mindfulness ("you need to cut out the noise"). De plek waar dit gebeurt hoeft volgens Gregory niet per se de uitgestrekte natuur te zijn, maar kan in principe ook je huis zijn. Ik vraag mij af of de personages in My Dinner with André anno 2021 een lans zouden breken voor het gevoel van zielsrust en sereniteit dat de alom verguisde lockdown tijdens de coronacrisis teweegbracht. Zou de westerse mens sinds 1981 enkel nog afhankelijker aan 'the noise' geworden zijn?