Opinions

Eigenlijk, als men eerlijk naar een film als ‘Coast Guard’ kijkt, beseft men dat dit in wezen een Amerikaanse film had moeten zijn. Bepaalde momenten lijken haast ‘Full Metal Jacket’ op zijn Aziatisch, maar dan ontdaan van dat harde, maar eerlijke Kubrick-tintje.

Het mag mij, die nog maar 3 films van Kim Ki-Duk heb gezien, in feite zelfs niet verbazen dat van het hele product een soort futloosheid afstraalt. De afloop van elke gebeurtenis staat al vast voor ze haar beloop neemt, en de personages nemen daar bij voorbaat al een soort vrede mee. (Die Boeddhisten toch... ) De typische thema’s (waanzin + schuldvraag rond de dood van een geliefde) keren terug, wat een makke film oplvert zonder interessante perspectieven. Er lijkt een tikkeltje hoop aan de horizon als Ki-Duk het accent verlegt naar soldaat Kang en diens vreemde wraakactie, maar het feit dat alleen vragen worden gecreëerd en bewust een vaagheid in stand wordt gehouden, stemt niet eens tot nadenken: trop is immers teveel.

Kim Ki-Duk moet gewoon poëtische films maken, geen pseudo-politieke pamfletten/oorlogsfilms. Het resultaat is immers duidelijk: weinig boeiend, allready-done en te “esotherisch”.
2*

Akkoord, Hannah Arendts verhouding met Martin Heidegger is belangrijk geweest voor haar ontwikkeling als filosofe. Maar is het nodig om, in een film die focust op de controverse die volgde op Arendts verslaggeving van Eichmanns proces, flashbacks te integreren van het jonge meisje en de geile docent? Ik bedoel: wat voegt dat toe?

Zo schort er trouwens wel meer aan Margarethe von Trotta's 'Hannah Arendt'. Trouwens, een beetje een pretentieuze titel, niet? Alsof het dé definitieve biopic betreft. Daarvoor zijn de karakters echter te vlak, daarvoor wordt er te expressief geacteerd en daarvoor is de setting te eng. Een handvol passages, waarin Arendts fenomenale ideeënwereld zich openbaart, redden de film van het worden van een flop. Verder heb ik me evenwel geërgerd aan de heroïek van de denkster, het benadrukken van haar naïviteit voor wat de publieke opinie betreft, en natuurlijk ook: het stelletje Duitsers dat zich in erbarmelijk Engels uitdrukt. Schade.

Niettemin - geloof het of niet - volgens mij enigszins aan te bevelen. Al was het maar om eens in aanraking te komen met haar gedachtegoed. Die Banalität des Bösen - de willekeur van het kwade, dat niet radicaal is maar wel verrestrekkende manifestaties kent, ah ah, boeiend boeiend...!!

2,75*

Waarom? Michael Haneke, waarom toch? Warum? Pourquoi?

Michael Haneke, u zegt? Dat pathologische ik-gerichtheid genetisch wordt doorgegeven? Van een grootvader verstoken van mededogen over een vader die niet kan liefhebben en een broer die genot schept in het kwetsen van anderen tot een sadistische dochter met een waarde(n)loos en dus onbruikbaar moreel kompas? Moeder Anne is de enige die zich nog wil engageren: ze geeft (en zelfs het kind van Rachid mag delen in de prijzen, ja zelfs de sans-papiers mogen mee aan tafel), ze deelt (haar bedrijf), ze troost (haar zoon). In een context van bitterheid en onverschilligheid, kan haar goedheid echter niet ten volle ontluiken. Het blijft dus bij depaneren. De schade beperken. Zucht...hoe happy is het happy end?

Maar dus, voor de zoveelste keer: waarom, Michael Haneke, waarom dit soort intermenselijke gruwel tonen? Dit liefdeloze, deze verschrikking, dit geweld? Waarom de mensen nog maar eens naar beneden trekken met een slechtheid die ik niet wil, niet kan en niet zal geloven?

Nee, ik doe niet mee. Ik protesteer. Tegen kunst die uit de-hel-die-de-ander-is geboren wordt.

2,25*

Twee derde crescendo, een derde decrescendo – de gulden snede, zo bij benadering? Als in: een recept voor succes? Ah, was het maar waar.

Bijna twee uur lang suspense met mondjesmaat opbouwen, nadien de verwachte shootout, zij het als een langgerekt proces van sterven. Heerlijk, de verwikkelingen van de plot en de manier waarop Tarantino ‘The Hateful Eight’ uiteindelijk in een waar bloedbad doet uitmonden, op de hem typerende, gruwelijk-komische wijze. Met glansrollen van Samuel L. Jackson, Kurt Russell, Walton Goggins en nog enkele anderen – want oh ja, ook deze film heeft weer zijn onvergetelijke personages. En muziek van wie anders dan Ennio Morricone, cowboy onder de componisten - ook dat is natuurlijk geweldig.

Niettemin waren de kritieken terecht: de aanloop is te lang, het ritme slabakt, de intensiteit (of het gebrek daaraan) is een heikel punt. De film heeft onder zijn lengte te lijden, simple as that. En toch: hoed af voor de originaliteit, eigenlijk de aloude Tarantino-signatuur die fris en geestig blijft – een ondergesneeuwde western als huis clos, met fonkelende dialogen en een verrassend verhaal…je moet het maar doen, niet?

3,25*

Wie het gelijknamige boek van Dimitri Verhulst niet gelezen heeft, kan onmogelijk weten aan hoeveel diepgang deze verfilming moet inboeten. Toegegeven, Felix van Groeningen stond niet voor een eenvoudige opgave. De verbazingwekkende toestanden die ten huize Strobbe plaatsvinden in een aannemelijke beeldtaal gieten, is een klus die ik niet in zijn plaats had willen klaren.

Qua stijl zit de film als gegoten, dus wat dat betreft zet van Groeningen de lijn van zijn twee vorige films perfect verder. De triomftocht die 'De Helaasheid der Dingen' momenteel maakt langs de internationale filmfestivals, is in dat opzicht zonder meer gerechtvaardigd. Van Groeningen beheerst het medium en maakt het Vlaamse landschap nog wranger en uitzichtlozer dan het al is.

Het probleem zit hem in het verhaal en hoe van Groeningen daarmee omspringt. Het boek zit boordevol onvergetelijke scènes en die zitten stuk voor stuk in de film, wat beide een uitgesproken fragmentarisch karakter verleent. Bij Verhulst was dat een functionele keuze: de ik-figuur tastte als het ware zijn geheugen af naar duistere herinneringen die hij liever kwijt dan rijk was. Waar Gunther Strobbe kortom het pijnlijke gevecht aanging met het verleden, verloopt die confrontatie voor van Groeningen zonder wroeging. Vrolijk tovert hij de "harde realiteit" van Reetveerdegem (want zo heet ons Godvergeten boerendorp) op het witte doek, maar het gevoel is altijd ambigu. Is dit spot, of juist serieux? En vooral, waar is dat tikkeltje nostalgie waar Verhulst zo mee wist te overdonderen...?

Want inderdaad, meer dan alles ging 'De Helaasheid der Dingen' over "aanvaard worden" en de strijd die daarmee gepaard gaat. In de film komt dat gevoel echter amper tot uiting en hoewel van Groeningen dat probeert op te lossen door ook een Verhulst-personage te introduceren, verergert hij de feiten alleen maar. Het ik-personage is namelijk zo'n typische dandy die we zonder problemen in 'Dagen zonder Lief' zouden kunnen terugzien. Net iets te verzorgd, te bekakt en te snobistisch om een zin als "het leven van de oude was doorgegeven, als stokjes in een eeuwige estafette waar niemand de zin van kent maar waar men zich aan vastklampt in de grote helaasheid der dingen" werkelijk poëtisch te laten klinken.

Kortom: ik hou niet van het universum van Felix van Groeningen en vind niet dat hij Dimitri Verhulst eer aandoet met deze gepolijste verfilming. Er is teveel amusement in het spel, de acteurs genieten meer dan ze lijden, en de verfilming voelt meer bombastisch dan intiem aan. Het "echte leven" zoals van Groeningen het ziet is wat mij betreft te voor de hand liggend en te gemakkelijk om de realiteitszin van Verhulst ook maar enigszins te benaderen. Schreeuwende personages (zoals Celle die "de kleinen" wil vermoorden) zitten er ook in het boek, maar van Groeningen beseft niet dat Verhulst ontzag heeft voor die spontane uitbarstingen van zijn personages. Dat maakt de film in mijn ogen vlak, waar het boek emotioneel onmetelijk rijk was.

Ga kortom niet naar de film, lieve mensen, maar lees toch vooral het boek. Want met zijn speciale filters en zijn warme kleuren vertelt van Groeningen een gans ander verhaal dan Verhulst. Platvloerse smeerlapperij vermomt als kunst versus een poëtische ontboezeming in de gedaante van een taboeloze roman...het is maar wat u verkiest. Ik weet in ieder geval wat gekozen.

Y'all been here for a while?

- Long enough to watch a bank getting robbed that has been robbing me for 30 years.

Pompen of verzuipen. Vechten of vegeteren. In het dorre Zuiden van Amerika, waar schijnbaar overal olie in de grond zit en langs de weg de belofte wordt gepredikt dat er zomaar kredieten als gewassen aan de bomen groeien, heb je weinig keuze. "The land of opportunity", zeggen ze. Maar wie geen cent heeft om zich die opportuniteiten aan te schaffen, blijft generaties lang ter plaatse trappelen.

‘Hell or high water’ is een pittige misdaadfilm, gekaderd binnen een sterke socio-maatschappelijke dimensie. Vanaf wanneer is misdaad te vergoelijken met misdaad? Kunnen we sympathiseren met armelui die de criminaliteit in maatpak, kortom het delict van het kapitalistisch systeem, bewapend aanvallen? Oog om oog, tand om tand, slinkse sluipwegen versus de klinkklare taal van het pistool? Trouwens, zijn het de omstandigheden die de crimineel maken, of is dat karakterieel?

En verder: een hilarische vertolking van Jeff Bridges, een prachtig portret van broederliefde, een indringende verbeelding van een onvruchtbaar Texas waar alle leven meer en meer uit weg sijpelt, ... ‘Hell or high water’ is zoveel meer dan een meeslepende neo-western. Het is sociologie en ethiek, ingebed in een film die afwisselend warmbloedig, spannend en esthetisch aandoet.

Knal. Ja hoor, deze komt binnen.

3,5*

Tesamen alleen. Alleen tesamen. Mensen en computers. Computers en mensen. Hoe liggen de verhoudingen nu eigenlijk? Wie heeft wie op de hand, of in de hand, wie heeft wie nodig in dit schijnbaar gelukzalige universum waarnaar de wereld hopelijk niet aan het opschuiven is? En toch! Oeps. Toch is net dat waarschijnlijk wel het geval. We kruipen steeds meer in onze eigen cocon, verschuilen ons achter de façade van Facebook en Twitter en sociale netwerken waarvan de namen mij zelfs niet meer bekend zijn. Een snelheidscultuur, maar ook een cultuur van de perfecte match. Een cultuur die geen grote verschillen accepteert. Een cultuur waarin de schoenen aan de deur moeten staan, punt uit. Een cultuur die niet meer leert om te gaan met het verschil, het geschil. “Ander en beter”, waait het. Dus? Ik wil… Ik wil… Met de stem van Scarlett Johansson, alstublieft. Nee, anders geen tevreden klant.

Enfin, het is laat, vandaar allicht dit vers gekakelde pessimisme. Maar ik herkende de wereld die Spike Jonze oproept, of toch de contouren ervan. We moeten ons allicht door ‘Her’ laten waarschuwen. En tegelijk – o wat een paradox! – moeten we in ‘Her’ de parallel zien met een menselijke relatie, met een liefde die te mooi is om waar te zijn, met een koppel waarvan de beide entiteiten elk voor zich een idee hebben over wat goed voor ze is, en wat de tijd hen brengen moet. Hartverscheurend is het: de knagende twijfel, het plezier, de lichamelijkheid, het afscheid. Tegelijk stelt Jonze een heleboel vragen, zoals: hoe belangrijk is het lijf (en dus de lust) wanneer twee mensen elkaar tegemoet treden? In een prachtige, merkwaardige en diep ontroerende sequens schildert hij de uniciteit van elk wezen op het doek.

En ook…wat is trouw? En ook...wat is uniek? En ook...wat zijn reële verwachtingen wanneer het om een relatie gaat? En ook...inherent kleeft aan deze thematiek de vraag naar onze verhouding met de digitale creaturen die we ooit allicht zullen kunnen voortbrengen: moeten we ons enten op deze fictieve persoonlijkheden die ons op het lijf geschreven zijn, of moeten we vooral elkaar opzoeken? Pleit Jonze voor de vervulling van het “ik” via een geprogrammeerde afspiegeling van dit “ik”? Nee toch? (Geweldig trouwens hoe de plot wordt opgelost: in het gezamenlijk verdriet om hun besturingssysteem vinden Amy Adams en Joaquin Phoenix elkaar…het was dus een programmeurscomplot om mensen dichter bij elkaar te brengen? )

Ah, er valt zoveel over te zeggen. Morgen doe ik misschien weer een gooi. Zou dat niet het geval zijn, dan geef ik nog dit mee: ongelofelijk hoe aangrijpend deze film is. Kitscherig? Soms, misschien. Sentimenteel? Hier en daar heeft Jonze wel de neiging, ja. En toch. Toch echt. Toch recht naar het hart. Of naar de keel. Of naar het nekvel. Waar u zich laat nemen. Daar pakt Joaquin Phoenix je. Salve!

3,75* - zeer zeker met groeipotentieel

Van iemand die met ‘Hiroshima, Mon Amour’ internationaal bekendheid verwierf en sedertdien nog een vijftiental films geënsceneerd heeft, verwacht je niet anders dan zuivere métier. Laat dat dan ook meteen de grote kracht zijn van Resnais’ laatste film. ‘Les Herbes Folles’ getuigt namelijk van een zodanige beheersing van het medium “film”, dat de cineast het misschien wijselijk voor bekeken wil houden nu hij de camera nog meester is.

Die loze gissingen naar het waarom van zijn stoppen zijn echter irrelevant. Wat telt is de film zelf, die met een onverwoestbare glimlach gemaakt lijkt te zijn. Doorheen de ganse rit – zelfs als een vertederende André Dussollier een venijnig gezicht op zet – schemert de humor door van een man op leeftijd. Zo zijn er de voice-overs van de personages, die zelf wel eens de draad verliezen terwijl ze aan het vertellen zijn…zoals echte oude mannetjes. Of wat dacht u van drie verschillende eindes voor de film, waarvan het laatste juist het meest onwaarschijnlijke is? Of…

Als Resnais kortom iets nog niet verleerd is, dan is het glimlachen. ‘Les Herbes Folles’ loopt in alle opzichten over van fascinatie voor zijn vakgebied, van het gebruik van overdadig heroïsche muziek tot enkele grappige montage-technieken. Resnais bespot de cinema van vandaag evenwel niet, integendeel, hij geeft aan dat hij verliefd is op haar eindeloze mogelijkheiden…en dat hij ook kan wat de jongere generatie tegenwoordig voor elkaar brengt.

‘Les Herbes Folles’ zit boordevol goede bedoelingen, maar ergens loopt het toch fout. De enige aanwijsbare oorzaak is de nonchalance waarmee Resnais met zijn film omspringt, vooral in het laatste halfuur. Langzaam maar zeker valt de coherentie aan diggelen en de contouren van het verhaal, de emoties en de personages lijken niet meer van belang. Ook esthetisch had de film er beter kunnen uitzien, mits Resnais voor een duidelijke stijl had gekozen.

De kracht en tegelijk de zwakte van dit afscheid gaan kortom schuil in haar eclecticisme, om er zomaar even een duur woord tegenaan te gooien. Resnais wil op zijn oude dag nog vanalles proeven en uitproberen en die overvolle cocktail oogt aantrekkelijk, maar heeft een droge nasmaak.

Desalniettemin een geestige film, maar “trop” is en blijft “teveel”.

3,25*

Een zoveelste verhaal dat verteld moest worden, juist. Ook juist is dat het sentiment er langs alle kanten vanaf druipt, het oer-Amerikaanse sfeertje, weetjewel? En toch, de snuifjes girl power en de onderstroom die vooruit verwijst naar wat met Black Lives Matter uiteindelijk aan de oppervlakte zou komen (of diezelfde beweging mee heeft voorbereid, wie weet?), het geeft de film wat krediet.

Niemand vertolkt buitengewoon, iedereen zet z’n typetje precies neer zoals ’t hoort, de soundtrack doet wat 'ie moet doen, ... Eigenlijk een film die je al gezien hebt nog voor ‘ie begint, maar dat neemt niet weg dat de plot het vertellen waard is, en dat Theodore Melfi vakwerk aflevert.

Dus? Aardig.

3*

‘A hidden life’. Hoezo, verborgen? Verborgen in de annalen van de geschiedenis, of daar zelfs uitgescheurd, brutaal uit geweerd, doodgezwegen tot lang na hun dood. Want verheerlijken we tot op vandaag niet veel liever het piepjonge kanonnenvoer dat, zoals hier schitterend geportretteerd wordt, door afgeleefde oude mannen een oorlog wordt ingejaagd die de hunne niet is? Geven we niet bijna een Oscar aan pakweg ‘1917’, een zoveelste escapade dat ons beeld van wat een oorlog betekent in feite vertroebelt, en het kortom niet scherper vorm geeft? De tendens om via cinema de wreedheid, de willekeur en de zinloosheid meer en meer in de verf te zetten is gunstig, maar in essentie is Sam Mendes’ filmpje hetzelfde soort namaakheroïek in een wat kritischer verpakking – of is dit cynisch?

‘A hidden life’. Verborgen, zei ik? Een verborgen contrast tussen het leven zoals het is en het leven zoals het gepropageerd wordt. De natuur die in essentie uiteraard niet verborgen is, maar alles en iedereen dooradert, maar die geen politici heeft die haar verdedigen, die geen aanhangers kent, maar het helaas moet afleggen tegen beschonken of psychisch zieke zwakkelingen die met een retoriek van haat, vijandschap en gefnuikte ambities hun eigen kleinheid proberen vergoelijken. Hitler, een burgemeester, een dorpsgemeenschap die zich uit nostalgische overwegingen een oerdom nationalisme op de mouw laat spelden, terwijl de waarheid van de natuur alomtegenwoordig is! En toch: verborgen, omdat ze geen stem heeft.

‘A hidden life’. Verborgen en verstopt voor het wereldlijke geraaskal. Terrence Malick laat de woorden gaandeweg meer en meer verstommen, en wel omdat er geen taal over blijft, geen verbaal verweer mogelijk is. Integendeel groeit het besef van een gelijk diep vanbinnen, in een uitdijend religieus aanvoelen en een inzicht dat door de regisseurs van het Derde Rijk weggemoffeld wordt. Net als de natuur (lees: via de natuur!) spreekt het goddelijke – de transcendente moraal – niet met vocabulair of grammatica, maar in stilte. De stilte van Bach, ook hier weer in een fenomenaal contrast tegenover het opruiende gebrul van Hitler geplaatst. Klinkende stilte in een wondermooie soundtrack, hoewel James Newton Howard zich wel eens in sentimenteel gestrijk uitdrukt. Niettemin: welluidend zwijgen, dat is wat de grote kracht die het leven volgens Malick bezielt ook doet. Wie opstaat, ontbijt, zich wast, werkt, zich ontspant, slaapt, en dat dag in dag uit en jaar in jaar uit, ziet het niet. Stilte moet je horen. Zwijgen moet je beluisteren.

‘A hidden life’. Verscholen achter de postuur van haar wederhelft, een vrouw die zonder veel aandacht te trekken haar eigen kruis draagt. Is Fani de ware protagonist van dit verhaal? Omdat Malick nu eenmaal van vrouwen houdt, en graag laat zien hoe ze zijn, lief hebben, zachtheid geven, zijn, zijn zijn zijn, in al hun vrouwelijkheid? Veiligheidshalve hoort daar een vraagteken, maar in mijn beleving is het een uitroepingsteken – een ! dat in tijden van gender(r)evolutie misschien niet meer wordt getolereerd…?

‘A hidden life’. Over allen die aan het bedekken en het verhullen van een door de natuur ingegeven zorgzame ethiek meewerken (een kunstenaar die met geïdealiseerde fresco’s aanbidders boetseert, zij het geen volgelingen), over allen die aan het bedekken en het verhullen van een oprukkend kwaad bijdragen door het tegendeel te doen, en een cultus van het juiste en het rechtvaardige in ere houden (een vader, een priester, een molenaar). Stuk voor stuk kleine verhalen, die mede de uitkomst van de grote oorlog hebben bepaald – zoals de finale in woorden van George Eliot expliciteert.

‘A hidden life’. Een schets van zielen waaraan nooit voldoende aandacht is besteed, inderdaad “the number who lived faithfully a hidden life, and rest in unvisited tombs”: de gevangenen, die in het aanschijn van de dood de moraal met hun leven hebben betaald, mensen die een absurde levenskunst ontwikkelden, waarin dromen van onthoofdingen de poort naar een nieuwe werkelijkheid leken open te zetten, een nieuw begin.

‘A hidden life’.

Een uitgesponnen cinematografische choreografie, inmiddels het stijlkenmerk van Malick.

Een meditatie over de kracht van innerlijke stemmen, die van buiten- en bovenaf ingegeven kunnen zijn.

Een appel voor menselijkheid, natuur, goedheid, kunst, tolerantie.

Een ode aan doorzettingsvermogen, aan vrouwelijkheid, aan de onverzettelijkheid van het geïnternaliseerde juiste.

Een portret van landschappen: bergen, mensen, en een lijden – noodzakelijk, onvermijdelijk.

Een daad van pacifisme, in zekere zin veel radicaler dan het op zich nog immer baanbrekende ‘The Thin Red Line’.

Een geschenk aan de wereld – alweer.

Kleffe woorden, juist. Maar laat het uit mijn mond de enige zijn die ‘A hidden life’ op gepaste wijze eer bewijzen.

Aardig.

Want geeft een aardige inkijk in wie Hitchcock was.

Wordt bovendien aardig gefilmd en aardig verteld.

En meer dan aardig vertolkt!

Enfin.

Jammer dat een grootmeester met een aardigheidje wordt herdacht...maar het is toch dat.

Kijk, je kunt niet alles hebben.

Zeker niet als je dood bent.

3*

Een haast kitscherige en sentimentele adaptatie van Max Frisch’ gelijknamige roman, zoveel is zeker. Nochtans weet Volker Schlöndorff het personage Walter Faber initieel beknopt te karakteriseren, als een ingenieur die geen fictie leest, niet droomt en werk verkiest boven menselijke relaties. Niet onaardig is hoe Sam Shepard deze van empathie gespeende technicus neerzet als een ingedommelde ziel, die door toevallige ontmoetingen langzamerhand ontwaakt uit de leegte van zijn bestaan.

Van zodra Julie Delpy ten tonele verschijnt, verglijdt deze verfilming evenwel richting clichématige romantische soap, met best wel wat aandacht voor de schijnbaar nog ontluikende boezem van de actrice. Nou! Dit gezegd (en getoond) zijnde, kabbelt de film gestaag richting ontknoping, waarbij alle chemie een stille dood lijkt te sterven, en vooral het artificieel-oedipale van Frisch’ narratief in het oog springt, zonder dat het dramatisch potentieel ervan reëel (in)voelbaar wordt.

Aan het slot doet Schlöndorff er dan weer goed aan het bizarre origineel te hertalen naar een mainstream orgelpunt: ‘Homo faber’ wordt er bevattelijker door, hoewel de uit de tachtiger jaren weggelopen soundtrack en de zeemzoete cinematografie niet bepaald zullen bijblijven. Erg middelmatig dus. Of erger dan middelmatig, om eerlijk te zijn.

2,25*

Geen ‘Intouchables’, deze ‘Hors normes’. Wel een soortgelijk thema: intermenselijk engagement, tegen beter weten en gezond verstand, tegen maatschappelijke regels, tegen sociale onrechtvaardigheid in. Regisseurs Olivier Nakache en Éric Toledano zetten een belangrijk hiaat in de gezondheidszorg in de verf, een euvel dat overigens ook buiten Frankrijk bestaat. Opmerkelijk is de vondst om jongeren zonder houvast via zorg tot een zinvol, geëngageerd en dus maatschappelijk geïntegreerd bestaan te brengen, om bijgevolg ook soelaas te kunnen bieden voor een schrijnende medische problematiek, met name dat jongeren met zwaar autisme quasi nergens terecht kunnen.

Feit is dat ‘Hors normes’, ondanks het onderwerp, een bepaalde feel good probeert over te brengen. Dat levert een paar niet onaardige doch ook weinig memorabele grappen op, want vraag is of het humoristische opzet deze film werkelijk optilt. Het lijkt er met name op dat de regisseurs ergens tussen drama en komedie zijn blijven hangen. Veel komt het publiek ook niet te weten omtrent de financiering en concrete werking van Bruno’s instituut, kortom Nakache en Toledano zoeken doelbewust geen verdieping in details.

Het levert ontroerende en tegelijk hartverwarmende cinema op, zij het zodanig klassiek opgevat dat ‘Hors normes’ nauwelijks bij zal blijven. Aan potentieel nochtans geen gebrek, noch bij de makers, noch bij het onderwerp. Voor wie verder denkt: wie of wat situeert zich buiten de norm? De verzorgde jongeren: zeker! De verzorgenden: absoluut! De schijnbaar van de wereld losgeslagen inspecteurs die enkele vinkjes (moeten) komen zetten: misschien. En de maatschappij dit een dergelijke lacune in haar zorgnetwerk toelaat: ongetwijfeld. Retorische vraag: legt ‘Hors normes’ voldoende nadruk op al die aspecten?

3*

Natuurlijk is ‘How to have sex’ een film over het hete hangijzer ‘sexual consent’. Betekent de afwezigheid van een uitdrukkelijke weigering zoveel als toestemming? Zeer zeker niet. Toch kan, in een context die het opschorten van de gebruikelijke grenzen van het fatsoen fêteert, een dergelijke indruk ontstaan. Dat levert een verkrachting zonder dader. Een slachtoffer met een pleger die geen idee heeft van zijn misdaad. Over tragiek gesproken...

Ontluisterd is hoe Molly Manning Walker niet alleen toewerkt naar de ontmaagding van de protagoniste, en de ellendige nasleep van die nare ervaring, maar bovenal een volledige feestcultus onder de loep neemt. Natuurlijk zijn de karakters vlak, gaan de gesprekken nergens over en lijkt er nauwelijks een narratief te zijn. Wat getoond wordt, is de implosie van de beschaving: openbaar dronkenschap als heilig ritueel, obligate intimiteit gespeend van hartstochtelijke betekenis, zich opmaken om te dansen in een intellectueel vacuüm, ... : afgekapseld van de wereld, op een godvergeten eiland, voltrekt zich week na week het failliet van de feestende mens, die helemaal geen reden meer heeft om te feesten.

Niet voor niets toont Manning Walker de ravage na een nachtje trippen, laat ze de toeschouwer voelen dat de vriendschappen helemaal nergens op gebaseerd zijn en dat de jongeren allemaal een masker opzetten – stuk voor stuk voorwendend het dionysische theater als norm te aanvaarden. Dit werkt op alle fronten vernietigend: het betekent het einde van elke amicale notie, de teloorgang van jeugd en onschuld, een litteken voor de rest van het leven...

Aan alle ouders die menen dat ze hun tieners de vrijheid moeten laten om partyreizen te ondernemen omdat dat nu eenmaal is wat hun kinderen “graag doen”: het is een holle maskerade, een maatschappelijk exces – dat hebben pubers in alle tijden altijd gezocht – waarvan de littekens nimmer zullen verdwijnen.

‘How to have sex’ is een portret van primitiviteit en lelijkheid in haar meest hartroerende vorm, met name vertolkt door een lijf en een gezicht dat engelachtige zuiverheid ademt: Mia McKenna-Bruce wordt een wandelende contradictie in de apocalyps die ze over zichzelf en haar realiteit afroept, geheel onvrijwillig… Amen!

3,25*

Een signaal, een boodschap, een teken van vader aan kind? Dat het kind vooral kind moet zijn, en blijven!

Met weelderige decors, een zwierige cameravoering door de krochten van het Parijse garde du nord en hier en daar een onweerstaanbare spitsvondigheid is ‘Hugo’ aardige feel good zonder al te grote wijsheden of verrassingen. Wel een ode aan de verbeelding, via de escapades van de vroege cinema – door Scorsese ongewoon speels geïntegreerd.

Of hoe een oude man zich weer even heel jong kan voelen?

3*

Een lange, en niet zo heel vlotte review voor een verwarrend, vreemde film - bij voorbaat al mijn excuses.

Nu Ulrich Seidl opnieuw zo brandend actueel is door zijn nieuwste, en naar verluidt nog schokkender ‘Import/Export’ leek het me een uitgelezen kans om een groot schoolwerk (filmesthetica) rond de man te situeren. Helaas, want wat IMDb omschrijft als “strong sexual content, nudity, language and some disturbing behavior/violence” is veel prominenter in de film aanwezig dan men ogenschijnlijk zou vermoeden. Ik mag nog snel iets anders in elkaar gaan flansen, dus…

‘Hundstage’ opent meteen met een scène die de toon zet voor de rest van de film: het vriendje van de discodanseres tuigt wat mensen af, waarna hij haar langs de snelweg gaat uitschelden voor rotte vis en begint te mishandelen. Ook later in de film keert hetzelfde nog eens terug.
Tragisch voor het meisje, walgelijk van die marginale kerel. Als het opzet van Ulrich Seidl waarlijk niet verder reikt dan deze vaststelling, dan had hij al het geweld wel degelijk achterwege kunnen laten - want wat moet de onschuldige kijker ermee?

Daarna richt Seidl zijn pijlen op de oude man: vereenzaamd en totaal gefrustreerd levert zijn dialoog in de supermarkt de enige lach op doorheen de ganse film. Immers, het schateren vergaat ons snel, want - wonder boven wonder - ook deze man zit blijkbaar vol ingehouden seksuele obsessie, wat opnieuw een walgelijke stripteasescène inluidt. Wat heeft dit te betekenen?

De liftster was inderdaad irritant, zo ook de bedoeling van Seidl, denk ik. Je leest letterlijk op het forum dat wat haar later overkomt “net goed” is, of “haar verdiende loon”. Seidl schildert haar eerst onsympathiek af, waarna hij de kijker confronteert met de vraag of datgene wat daar binnenskamers aan de hand is verantwoord is.
Het vereist echter niet meer dan een minimum aan ethisch voelen om in te zien dat zoiets absoluut niet kan, dus dit moreel vraagstuk beschouw ik als overbodig, zeker in de context van een film die ons, onschuldige kijkers, zou moeten leren inzien hoe wij (zelf) zijn.

Vervolgens is het de beurt aan de echtgenote van het “gebroken gezin”, de meest interessante situatie van ‘Hundstage’ die zowel esthetisch als verhaaltechnisch het mooiste culminatiepunt bereikt (op de schommel, zoals kappeuter ook aangaf).
Waarom deze dame echter eerst deelneemt aan een groepsorgie, is onduidelijk. Dat ze haar man bedriegt waar hij bij staat is al erg genoeg, en toch gaat Seidl weer ver over de schreef. Waarom het tengere hart van de kijker verdoezelen door hem/haar regelrechte pornografie voor te schotelen? Daar schiet je toch niets mee op, zeker als het niet functioneel is (in tegenstelling tot de even ranzige scènes uit ‘La Pianiste’, van zijn collega/vriend Haneke)...

Nu is het de beurt aan de verkoper van alarmsystemen (en meester oplichter tegelijk). Ook deze verhaallijn is aangenaam om volgen, alleen al omdat ze niet doorspekt wordt met seks en geweld. Ook hier is de cineast weer schaars met informatie: de toestand met zijn echtgenote is ongetwijfeld ontwricht, verder dan het registreren van zijn dagelijkse handelingen raken we echter niet.
Aan het einde van de rit kan je aannemen dat hij de hond van de ouwe man om het leven heeft gebracht, maar wat dan nog? Inhoudelijk schotelt Seidl ons weer een luchtbel voor, zo lijkt.

De meest wansmakelijke personages worden echter achter de hand gehouden, tot Seidl met de apathische, misbruikte vrouw zijn kans schoon ziet om seks en geweld te combineren. Dat de vertering de rest van de avond nogal moeilijk verliep en ik een deel van mijn slaap heb gelaten heeft hier ongetwijfeld veel mee te maken, het weeë gevoel in mijn maag had ik niet meer ervaren sinds Werner Herzogs ‘Stroszek’ (het moment waarop Bruno door de pooiers op of rond zijn piano wordt vernederd) – aangenaam overigens dat ook kappeuter de vergelijking maakt (Herzog komt overigens op de titelrol voorbij onder de dankbetuiging, verdacht ).
In elk geval, Seidl lijkt te genieten van de droge stijl waarmee hij alles vastlegt: als kijker ben je verplicht naar gortdroog vastgelegde mishandelingen te kijken, die bovendien nog eens als “waarheden” worden geponeerd.

Vooral daarin schuilt mijn probleem met ‘Hundstage’: dat er inhoudelijk (lees: ethisch) geen prijskaartje aan vast hangt, tot daar aan toe, maar dat Ulrich Seidl de pretentie heeft om zijn film vol te laden met seks en geweld, en de verrichte handelingen daarenboven als “normaal” beschouwt, gaat mij een stap te ver. Naar mijn mening roept hij zijn zogenaamde documentairestijl aan als excuus om via excentrieke gedragingen van zijn personages de kijker te shockeren, en niets meer dan dat. De mens een spiegel voor houden doe je via personages die uit het leven gegrepen zijn, en niet via hersenspinsels van de (al dan niet ziekelijke) scenarist. De auteurshand dus, waar Olaf K. het ook al over had.
Wat mij betreft kan er op het lijstje van “sadomasochistische” filmmakers dus een naam bij: Mel Gibson staat er nu niet langer in z’n dooie eentje.

Ongetwijfeld, als ik bovenstaande reacties lees, heb ik met een verkeerde instelling naar ‘Hundstage’ gekeken. Ik zocht naar de spiegel, en heb nergens (die ene uitzondering daar gelaten) het gevoel gehad naar iets “tragikomisch” te zitten kijken – daarvoor is het mij allemaal iets te expliciet weergegeven. Gezien de inhoud en de persberichten twijfel ik zelfs of Ulrich Seidl ooit een "zwarte komedie" voor ogen heeft gehad...

Waarom alsnog de middelmatige score? ‘Hundstage’ is zeker niet slecht gemaakt, en verdient het (ondanks mijn morele veroordeling) door meer mensen te worden gezien. Ulrich Seidl heeft ten slotte een min of meer boeiende film afgeleverd, en de ijskoude stijl verdient een pluim. De krampachtige weeën kwamen (grotendeels) pas achteraf - u weze gewaarschuwd!
2,5*


En tot slot, om nog even in te pikken op het forumbericht van Olaf K.

Een staande ovatie op Cannes, lovende recensenten in België en een verhaal dat een doorleefd drama doet vermoeden, dat alles maakt een mens ontzettend nieuwsgierig naar een films als ‘Hunger’. Wie een half uur ver in de film echter moet vaststellen dat Steve McQueens debuut wel hele droge kost is, kan slechts op de tanden bijten en de rest van het pijnlijk nauwgezette uur uitzitten.

Zoals de titel al doet vermoeden (maar daar sta ik pas achteraf bij stil), vertelt McQueen niet zozeer over de politieke gevangenen of over Bobby Sands in het bijzonder. ‘Hunger’ is universeler van karakter, en vertelt over onrecht, stelt onderweg nog enkele ethische vragen (via de figuur van Bobby Sands), om uiteindelijk bij één van de verschrikkelijkste manieren van sterven terecht te komen: de hongerdood.

Op zich zou een dergelijke vingeroefening (zowel visueel als intellectueel) wel interessant kunnen zijn, maar McQueen houdt zijn film met opzet heel steriel. Dat zou een beklemmende sfeer met zich moeten meebrengen die de kijker mee verstikt, maar dat zijn grote woorden voor wat ik maar heel minuscuul voelde broeden. Want een grote figuur als Sands behoeft nu eenmaal een grotere film, al was het maar van een gladde soundtrack of iets meer dialoog – kwestie van de kijker met meer aplomb bij de feiten te betrekken.

Is McQueen dan toch niet de nieuwste ster aan de hemel, daar over het kanaal? Wellicht wel, want als ‘Hunger’ van één iets getuigt, dan is het wel een consequente visie op cinema. Laat deze debutant straks met een spannender gegeven aan de slag gaan, waarvan de uitslag bij voorbaat nog niet vaststaat, en we krijgen misschien alsnog een beklijvende film die ons op het puntje van onze stoel gekluisterd houdt. Zolang er maar niet in wordt schoongemaakt.

2,75*

Wie kan werkelijk zichzelf zijn in die poel van angst, dat broednest van geweld, die baarmoeder van chaos? Bagdad staat in brand, iedereen is min of meer angstig voor de dood en wie dat niet is, heeft andere problemen. Zoals bijvoorbeeld: het leven thuis terug oppikken, de dingen doen die moeten gedaan worden, samenleven in een gemeenschap…

Kathryn Bigelow toont in 'The Hurt Locker' niet alleen hoe de oorlog in Irak de psyche van de soldaten heeft vermorzelt, maar ook hoe de lokale bevolking er onder te lijden heeft gehad. En in een epiloog verwijst ze naar de problemen waar de Amerikaanse samenleving voor staat wanneer deze mensen terugkomen naar huis.

Kortom, gelaagd, aangrijpend, relevant. En buitengewoon spannend, dat ook.

3,5* Boem!

Weer eens the same old story. Kunnen ze ginder aan de andere kant van de grote plas dan echt geen ander verhaal verzinnen, geen alternatief voor het inmiddels belegen klinkende riedeltje dat je overal kunt geraken, zolang je het maar graag genoeg wilt? Een zoveelste verfilming van de Amerikaanse droom dus, waarin de mix van een snuif talent met tonnen hard werk uiteraard tot het gewenste resultaat leidt: cash, baby!

Veel interessanter dan die zoveelste bekrachtiging van de onrealistische ‘mythe van het individu’, is het portret van de basketbalsport als een nietsontziende geldmachine die enerzijds draait rond ego’s en anderzijds veel meer is dan sport als een demonstratie van techniek. De financiële en mentale aspecten op en naast het veld krijgen van Jeremiah Zagar de nodige aandacht, terwijl de regisseur het basketten zelf met zwier en spanning in beeld weet te brengen.

Aan te bevelen? Of euhm...worth the hustle? Nou, wie een beetje doorheen de oppervlaktelaag heen probeert te kijken, enkele flauwe grappen er bij neemt en vooral naar anderhalf uur vermaak wil zitten kijken: misschien.

2,75*