Opinions

De prentenboeken waarop Ernest et Célestine gebaseerd is ken ik niet, maar de look van deze film deed me wel sterk denken aan kinderboeken van mijn eigen kindertijd. Een beetje een typisch Europees stijltje, dat niet alleen heel warm en lief oogt, maar ook bijna aan lijkt te willen geven dat het tekeningen zijn. Leuk om eens een gehele film in zo'n stijl te zien. De aangenaamste verrassing hier was dat het allemaal ook nog verder doorgevoerd werd dan ik dacht. Dat 'aquarel'-uiterlijk wordt mooi ingezet voor veel transformaties van omgevingen en lichamen, evenals voor dromen en denkbeelden. Het is formeel een nogal speelse film.

Verder erg schattig natuurlijk, maar even goed humoristisch met een mild scherp randje en vol met karakter. Het verhaal en het moraal zijn nogal typisch en voor de volwassen kijker enorm voorspelbaar, maar het wordt met charme verteld. Wel jammer, juist het lange stuk in het huis waarin het tweetal echt naar elkaar toegroeit, vond ik wat minder boeiend uitgevoerd. De avontuurlijke scènes die er aan vooraf gingen waren leuker.

Bijna geen recensie die ik tegenkom kan het laten om te zeggen dat Ernest et Célestine a-typisch is voor moderne animatie en daardoor uniek. Ja en nee. Ja, het is inderdaad a-typisch voor nu, maar juist de herinnering aan oude prentenboeken en wellicht ook wat oude tekenfilmseries (al kan ik die verrassend moeilijk aanwijzen) geven het een iets minder uniek gevoel mee. Dat is echter ook een kracht. Juist het vertrouwde nostalgische gevoel dat hier vanuit straalt is een belangrijk onderdeel van de charme. Echter, we worden niet bepaald doodgegooid met dit soort animatiefilms, dus het is meer dan welkom, zeker als ze met zoveel zichtbare liefde gemaakt zijn.

4*

Ik zag overigens bij hoge uitzondering de Nederlandse synchronisatie. Voor mensen die bang zijn deze een kans te laten liggen: wees niet bevreesd. Het is erg goed gedaan. Ik kan ze niet direct vergelijken met de originele, Franse stemmen, maar de Nederlanders weten even goed bij te dragen aan de speciale sfeer van Ernest et Célestine als de beelden en de muziek.

Escape from New York blijkt heel onverwacht uit te pakken als de minste film van John Carpenter die ik tot nu toe zag. Zelfs The Ward is vermakelijker dan dit nietszeggende werkje. Sterker nog, ik moet heel veel moeite doen om de aantrekkingskracht van Escape from New York te zien. Ik zag hem niet als tiener, misschien maakt dat het verschil, maar nostalgische waarde alleen kan een herziening op volwassen leeftijd nooit in zijn eentje redden, dus waarom veel mensen hier nog steeds iets in zien weet ik echt niet.

Toegegeven, het is aardig sfeervol. Hoewel het nooit als New York aanvoelde (logisch, want het is daar niet opgenomen) komt het dystopische stadsbeeld nog wel over. Het mist wat detail en het is nog lang geen Blade Runner, maar ik kon nog enigszins genieten van de donkere straten met grote schaduwen. Maar de look is te eentonig om de volle speelduur te blijven boeien en verder doet Carpenter nauwelijks een poging om te vermaken. Snake wandelt wat rond, ontmoet wat goede acteurs in slechte rollen en soms doet er zich een probleem voor dat zo gemakkelijk wordt opgelost doordat er bijvoorbeeld toevallig een taxi aan komt rijden of omdat de schurken gewoon niet reageren. Zelden een stelletje bad guys gezien met zo weinig dreiging. Die Duke (een bijzonder slecht acterende Isaac Hayes) presteert het zelfs om geen enkele werkelijk kwaadaardige daad te verrichten in de gehele film. In het dieptepunt heeft hij met zijn mannen Snake en diens team omsingelt, maar Snake hoeft alleen maar wat stoom in zijn ogen te blazen waardoor meteen al Duke's handlangers kennelijk vergeten om Snake aan te vallen en Duke zelf te achtervolging inzet. Zulke knulligheden zijn zelfs niet te aanvaarden in de b-films der b-films.

Niet dat Snake Plissken nou zoveel indrukwekkender is. Ook hij doet voornamelijk niets. Zijn enige werkelijke moment van actie is wanneer hij een gevecht op de dood heeft in de ring, maar die scène staat vrij los van het plot. Voor de rest zijn het vooral zijn teamgenoten die actief zijn. Na jarenlang van Reinbo gehoord te hebben dat Snake Plissken kennelijk het ultieme filmpersonage is kan ik hem alleen maar een grote deceptie noemen. Hij doet zoals gezegd niet bijzonder veel, zegt nooit iets scherps en wordt ook gewoon niet bijzonder boeiend gespeeld door Kurt Russell. Wat hem zou onderscheiden van andere cynische anti-helden (vooral die van Clint Eastwood hiervoor, waar hij op geïnspireerd lijkt) is mij een raadsel. De bijrollen maken het niet beter. Ernest Borgnine is doorgaans een fantastische acteur, maar een personage zoals zijn Cabbie past totaal niet in een film als deze.

Iedereen doet vervolgens mee in een leeg script, waarbij Carpenter compleet vergeten is om er humor, spanning, drama of actie in te stoppen en hij er compleet op vertrouwt dat het zien rondwandelen van Kurt Russell door wat donkere straten genoeg is om de meeste speeltijd mee te vullen. Sommigen zien ergens nog een poging tot satire. Carpenter zelf ook, die beweerde het scenario aanvankelijk geschreven te hebben als reactie op Watergate. Alleen kwam hij uiteindelijk niet veel verder met zijn satire dan de president een hypocriete lafaard te maken, wat zo'n beetje de meest voor de hand liggende vorm van maatschappijkritiek is die je kunt bedenken.Oh, en de goede acteur Donald Pleasance is vreselijk in de rol, maar dat spreekt voor zich. Alleen Lee van Cleef houdt zich staande.

Wat er dus zoal cool aan zou moeten zijn gaat compleet langs me heen. Misschien als ik hem in de jaren '80 gezien had zou ik het begrepen hebben. Nu vind ik het niet eens vermakelijk. Echt zo'n filmpje die voorbij glijdt zonder ook maar een seconde iets meer te bieden dan hier en daar een mooi shot.
1,5*

Ah, dus ik was niet de enige die dit opmerkte. Tijdens het kijken van de film werd ik geregeld herrinnert aan oude schilderijen van Nederlandse meesters, maar ik wist niet of dit toeval was of niet. Kennelijk niet. Visueel is de film geweldig en veel beelden zullen me wel lang bijblijven.

Toch weet de film het voor mij niet helemaal waar te maken. De zoektocht van Ana naar geesten en Frankenstein vind ik boeiend, maar de rest eromheen wist mij niet echt te pakken. Met name de moeder en haar mogelijke affaire vond ik een overbodige toevoeging die zelfs de sfeer voor mij brak. De oudere zuster vond ik daarnaast bij vlagen wat irritant. De vader boeide mij meer, maar hij blijft toch wat aan de oppervlakte. Over Anna Torrent echter geen kwaad woord. Ze speelt echt verbazend goed.

Een ander probleem is dat de film op mij te cryptisch overkwam. De symboliek leek wat belangrijker dan menselijke emoties. Dat zie ik nooit graag. Ook lees ik hier en op IMDB dat het feit dat Franco heerste zeer belangrijk is voor de film al heb ik dat er zelf totaal niet uitgehaald. Verder dan dat er een soldaat in voor komt kom ik niet. Mis ik iets heel belangrijks?
3*

Aardige aangename film door een boeiende hoofdpersoon en een vrij origineel verhaal. Wel jammer dat de film maar weinig ideeën heeft en 100 minuten hier zelfs al veel en veel te lang lijken. Vooral het gevangenisgedeelte valt al snel in de herhaling en had misschien beter kort als eindstuk gebruikt kunnen worden. Persoonlijk vond ik de film ook nergens écht grappig of briljant worden, maar het is wel typisch zo'n film die aangenaam is zolang hij duurt. Daarna gaan de gedachten direct ergens anders heen.

3*

Degelijk drama uit Roemenië, maar als dit een Zilveren Beer won lijkt de competitie me niet al te sterk geweest. Het verhaal is eigenlijk vooral boeiend doordat je naar een hoofdpersoon zit te kijken die constant de verkeerde beslissing neemt en het zichzelf daardoor al maar moeilijker maakt. Dat het dan nog zo relatief vredig eindigt en hij zelfs koffie kan gaan drinken is in dat opzicht nogal vreemd en het werkt ook niet helemaal. Verder zijn het vooral clichés uit gevangenisfilms en gijzelingsdrama's. Niet slecht uitgevoerd, geloofwaardig vertolkt en de rauwe, documentaire-achtige cameravoering voegt er wel wat aan toe. Het levert een film op die meer spannend dan ontroerend is. Goed dus, maar ook niet meer dan dat.
3*

P.S.: Bizar misleidende poster. Het lijkt wel alsof je naar een vredig, romantisch drama gaat kijken. In feite heeft hij haar daar gegijzeld en heeft hij in één hand een glasscherf om haar eventueel mee de keel door te snijden.

Het is alweer een tijdje terug dat een film zo'n reactie bij me los maakte als Europa van Lars von Trier. Praktisch de hele speelduur dacht ik naar een fantastische film te kijken, die zeker 4 sterren verdiende. Hou ervan of haat het, maar niemand kan ontkennen dat Von Trier hier iets unieks gemaakt heeft. Ik kan Europa moeilijk vergelijken met andere films die ik ken. Het verhaal is in grote lijnen opvallend genoeg identiek aan Dogville, al valt dat op het eerste oog niet zo op door de compleet andere stijl en setting. Beide films gaan echter over een naïef persoon die op een plaats komt waar hij/zij denkt iedereen te kunnen helpen, maar hij/zij vervolgens misbruikt wordt. Zelfs de eindes kun je op een bepaalde manier vergelijken.

Maar buiten dat om is het een bijna compleet op zichzelf staand werkje. De cinematografische keuzes van Von Trier zijn vaak opmerkelijk. Erg expressionistisch, maar het gaat wat verder dan dat. Iedereen heeft vast wel eens een film gezien waarin de acteurs voor zo'n scherm staan te acteren met daarop een achtergrond. Von Trier gebruikt deze techniek ook, maar totaal anders dan we gewend zijn. Daarbij doorbreekt hij zijn zwart-wit zo nu en dan met kleur, wat opzichzelf nog niet zo uniek is, ware het niet dat het zo schijnbaar willekeurig gebeurt. Ik heb nog altijd geen idee waarom Von Trier juist op die momenten naar kleur overschakelde.

De kracht van Europa zit het vooral in hoe Von Trier verschillende technieken (inclusief een fenomenale voice-over van Max Von Sydow) gebruikt om een wereld te scheppen die aan het randje van de hel lijkt te staan. Het na-oorlogse Duitsland van eind-1945 was waarschijnlijk al niet de meest vrolijke plaats om te zien, maar Von Trier beeld het af als een plek die ieder moment op instorten kan staan. Er heerst het gevoel van een horrorfilm, met al die duistere beelden en die muziek die doem lijkt te verkondigen. Daarnaast is het script een bijzonder staaltje pessimisme en paranoïa op zichzelf. Zelfs de acteurs weten weinig menselijks over te brengen. Ze acteren wat houterig, maar het kan goed zijn dat dit de bedoeling was. Dit is immers geen film over mensen als personen. Barr is in de hoofdrol een wat vreemde verschijning. Met dat brilletje en zijn postuur deed hij met sterk aan Harold Lloyd denken. Een wat rare vergelijking voor een project als dit.

Persoonlijk had ik het waarschijnlijk het beste einde gevonden als de hoofdpersoon na door iedereen misbruikt te zijn besloten had om naar Amerika terug te gaan en de Duitsers het zelf maar uit te laten zoeken. Voor Von Trier zou dat ongetwijfeld niet radicaal genoeg zijn en daarom komt hij met een einde aanzetten die mij zo niet heel erg aanspreekt. De hoofdpersoon blaast de trein op, omdat hij niet vind dat iemand daar nog het recht heeft om te leven. Het spijt me verschrikkelijk, maar persoonlijk vind ik dit niet alleen wat ongeloofwaardig, ik kan ook niets met de boodschap die erachter zit. Von Trier zou me ongetwijfeld naïef noemen, maar dergelijk pessimisme deel ik gewoon niet met hem. Ik had al vaker gelezen dat hij aan allerlei fobieën en depressies leed en hier kreeg ik even het gevoel dat hij wilde zeggen dat alle mensen slecht zijn en maar beter kunnen sterven. Zo sterk is het achteraf gezien niet bedoelt, maar toch blijft de film me net een stapje te cynisch.

Hierdoor wilde ik de film na het kijken ineens 2 sterren geven, in plaats van de 4 sterren die ik op zijn plaats vond tot ongeveer 5 minuten voor het einde. Intussen ben ik echter twee dagen verder en weet ik nog niet zeker of deze film met dat einde nou erg slecht is of erg goed. Een ding moet ik Von Trier nageven: hij weet je even wakker te schudden, maar of hij dat om geldige redenen doet valt nog te zien. De drie sterren die ik nu uitdeel zijn een beetje een onhandige compromie, aangezien ik dit geen drie-sterrenfilm vind. Ik moet alleen nog even afwachten of deze film na een tijdje goed of slecht bij me uitvalt.

Volgens mij had ik deze als kind al eens gezien, maar ik weet het niet zeker. Dat komt wellicht omdat Every Which Way But Loose niet bepaald een gedenkwaardige film is. Sterker nog, dit vind ik tot nu toe de minste film die ik van Eastwood zag (maar deze heeft nog een vervolg!). Het is een flauwe bedoeling, met matige actiescènes en een verhaallijn die nauwelijks bestaat. Veel scènes voelen willekeurig aan, zoals het totaal overbodige gevecht tussen de neo-nazi's en wat wegrestaurantvolk. De acteurs schmieren erop los en eigenlijk komt alleen Eastwood zelf hier nog goed mee weg in een juiste combinatie van rust en komisch acteerwerk. Met de oerang-oetan heb ik eigenlijk maar weinig. Toegegeven, écht vervelend wordt het niet, maar het is ook geen film die ik waarschijnlijk ooit nog eens wil aanzetten.

2*

Dit is een van die Woody Allenfilms waarin Allen vooral een heel aantal verhaallijnen bij elkaar heeft geschraapt en ze tot een film heeft verwerkt. Net als Bij Hannah and Her Sisters en Radio Days wordt alles bij elkaar gehouden, doordat de hoofdpersonages allemaal familie van elkaar zijn. In tegenstelling tot die films weet Allen er geen echt thematisch geheel in te vinden en lijkt hij daarom maar besloten te hebben de boel aan elkaar te weven met musicalscènes, die vaak vrij los staan van de hoofdlijnen.

Het levert een nogal wisselvallige film op. De non-musicalsegmenten zijn eigenlijk vrij slap; alsof Allen er niet zo in geïnteresseerd leek te zijn, wat niet verwonderlijk is aangezien hij hier met niets nieuws komt. Zelfs de one-liners zingen dit keer vaak niet en sommige stukken, zoals dat gedoe met die ring of die Republikeinse zoon zijn flauw.

Dit wordt dus echter afgewisseld door de musicalscènes, die opmerkelijk genoeg allemaal wel de moeite waard zijn. Dat er acteurs tussen zitten die niet kunnen zingen is onderdeel van de charme. Erg leuk zijn vooral de one-take dans in het ziekenhuis, de geestendans en het Groucho Marx-eerbetoon. Aan het einde komt Allen zelfs met een meesterstukje: de scène aan de Seine met een vliegende Hawn en Allen zelf. Die is echt schitterend, zo goed als wat je kunt vinden in de oude musicals waar Allen een eerbetoon aan geeft. Heel kort hebben we met een meesterwerk te maken. Jammer dat Allen niet wat meer aandacht besteed had aan de rest van de film. Toegegeven, musicals staan niet bekend om hun pakkende verhaallijnen, maar van deze regisseur verwacht ik meer.
3*

Excalibur is een film vol onhebbelijkheden. Zeggen dat hij imperfect is is een zwaar understatement. Er zijn een heleboel dingen op aan te merken, maar soms zie je een film waar een hoop mis mee is en die toch op de een of andere manier werkt, niet alleen ondanks de fouten, maar misschien ook dankzij de fouten. Onder die films reken ik Suspiria, El Topo en zelfs persoonlijke favoriet The Night of the Hunter (al is die wat perfecter dan de rest). Excalibur voegt zich makkelijk in dit rijtje. Het is een film die je makkelijk kan gaan haten en waarom niet? Het gekke was dat hij mij vooral makkelijk meesleepte.

De fouten zijn makkelijk op te sommen, al tel ik de historische incorrectheid niet mee, want ik heb dit nooit ervaren als een poging om een film te maken over Groot-Brittannië rond 500. Dit is puur fantasie. Je kunt stellen dat Excalibur op zijn minst een zooitje is, een rommelig verteld verhaal, met acteurs die allemaal in een andere stijl acteren en zelfs er allemaal een eigen accent op na lijken te houden. Boorman gaat zich te buiten aan overdadige lichteffecten en ook wat extra mist of nog maar een special effect onthoudt hij zichzelf nergens. Ook de toon is nogal inconsistent. Eigenlijk kwam de film bloedserieus op me over, maar Williamson speelt Merlin als een meer komisch personage met zelfs twee slapstickmomenten. De emoties zijn overdreven en de dialogen van het type dat alleen gesproken wordt in legendes en mythes. Voor de muziek wordt vooral gebruik gemaakt van klassieke muziekstukken die al een eindje na de middeleeuwen geschreven zijn, soms zelfs voor andere sagen, zoals Wagners Nibelungeninterpretatie.

Je moet er op zijn zacht gezegd van houden. Voor mij werkte het. Het eerste half uur kwam ik er moeilijk in, waarschijnlijk omdat dit stuk nog rommeliger en haastiger verteld is dan de rest. Ook stoorde ik me eraan dat hier iedereen nog schreeuwend hun dialoog leek uit te spreken, met uitzondering van Merlin natuurlijk. Maar de film wordt steeds beter en vanaf het moment dat Arthur het hoogtepunt van zijn macht bereikt en de orde van de Ronde Tafel gevorm wordt kon het voor mij nergens meer stuk. Ik kan voor de ongelovigen niet uitleggen waar het hem in zit, maar uit deze bende heeft Boorman toch een eigen visie weten te maken en hij verteld het verhaal met een zekere kracht en gevoel voor mystiek die ik erg vind passen bij de Arthurlegende. Ik heb nooit een Arthurboek gelezen, maar andere oude heldendichten die ik las waren allemaal zwaar overdreven en overdadig. En eerlijk gezegd waren die ook vaak incoherent en rommelig. Het bevalt me erg dat Boorman zich niet ingehouden heeft. De film raast in een hoog tempo voort, als een ridder te paard die zich onverstoorbaar door een massa schurken heen slaat. Er is bloed, seks, kitsch en Wagner en het is compleet meeslepend en ergens zou ik het zelfs intelligent willen noemen, maar vraag me alsjeblieft niet om dat toe te lichten. Het laat in ieder geval bijna alle zwaardepossen banaal en suf lijken. Alleen Fritz Langs Nibelungenverfilming heeft een vergelijkbare kracht.

Ik denk dat het een film is waar je je aan moet overgeven, maar aan de andere kant is het wellicht moeilijk om erdoor gehypnotiseerd te raken. Het is jammer dat Boorman zich niet gewaagd heeft aan Ilias en Odyssea: dit is de manier waarop die wat mij betreft verfilmd moeten worden. Zonder genade.

4* Heerlijke film.

Cronenbergs remake van Total Recall. Althans zo zag ik het, al heeft geloof ik niemand anders die link hier gelegd.

Ik vraag me in ieder geval af of Cronenberg ooit een game gespeeld heeft. Dat spelletje eXistenZ (of TranCendenZ, of wat ze uiteindelijk ook speelde) zag er in mijn ogen compleet onspeelbaar uit. Het spel heeft geen doelen en de spelers weten nooit wat ze moeten doen, maar als het moment daar is reageren ze automatisch op de situatie zoals hun personage dat zou doen. Kortom: het spel zelf stuwt de situatie voort en de spelers hoeven niets te doen. Je speelt dus als het ware zelf in een film, maar met gamen heeft het niet veel meer te maken. Ook vreemd dat de spellenmakers hier zelf niet weten wat er in hun game gebeurt. Ik ben geen hardcore gamer, maar evengoed kan ik me moeilijk voorstellen dat eXistenZ enige marktwaarde heeft.

Dit zou ik allemaal wel accepteren als de film zelf echt goed was, maar helaas. Grootste stoorfactor was eigenlijk dat het gewoon nooit spannend werd. Er zitten topacteurs (Leigh! Holm! Dafoe!) in de film, maar het verhaal vereist dat ze onduidelijke personages spelen en deze wisten me dan ook niet te betrekken bij het verhaal. Het spel met wat wel echt en wat niet echt is vond ik ook totaal niet bijzonder. Er wordt hier veel gediscussieerd over het einde, maar ik had al na een korte tijd in de film geraden dat dit einde zou komen (is ook al eerder gedaan, al kan ik in verband met spoilers voor andere films hier geen titel noemen). Het einde liet me dus koud en net als bij de gehele film bleef ik met het gevoel achter dat er meer uit gehaald kon worden.

Wat ik overigens wel leuk vond waren die smerige machinetjes die overal opdoken. Ik denk absoluut niet dat er marktwaarde is voor vlesachtige consoles die je in je lichaam moet stoppen en eveneens denk ik dat geweren gemaakt van vlees en botten nooit werkelijkheid zullen worden, maar wat ziet het er gaaf uit! Het geeft de film in ieder geval een eigen feel. Misschien moet ik toch eens gaan beginnen aan die oudere Cronenbergfilm, want als ik het goed begrijp zitten dit soort beelden met lichamen meer in zijn vroegere werk.
2,5*

"Andy Warhol is dead, I'm still alive."

Aldus de bizarre Thierry, wellicht het meest interessante filmpersonage van enige film uit 2010 en iemand om nooit te vergeten. Hij is belachelijk, een idioot, pretentieus en op een vreemde manier sympathiek. Een beetje zoals die man uit Grizzly Man, alleen dan in een nog betere film. Voor de duidelijkheid: Thierry is een echte persoon. Maar is dit verhaal opgezet als grap? Een mockumentary, a la Spinal Tap, is het niet, want bepaalde delen zijn zeker echt, maar niettemin kan het een en ander in scène gezet zijn en doet Thierry zich zoals bijvoorbeeld Sacha Baron Cohen voor als iemand anders. De eerste helft vond ik eigenlijk geen seconde ongeloofwaardig. Als Thierry zelf een expositie opricht wordt het vreemd. Of het nu echter om een grap of om de realiteit gaat is een vraag die de film alleen maar interessant maakt. Als het inderdaad een grap kunnen Banksy en iedereen die er van weet er in de toekomst beter over zwijgen.

Aan de andere kant is deze film waarschijnlijk bijna net zo leuk als documentaire dan als fictiefilm. Zoals gezegd is Thierry een boeiend figuur, maar ook de opkomst en commercialisering van street art worden goed vast gelegd. Ik had me er nooit zo in verdiept, niet op de laatste plaats omdat de gemiddelde graffiti van een willekeurige straatjongen gewoon spuuglelijk is, maar kennelijk worden er toch mooie dingen gedaan. Banksy's werk vond ik best briljant eigenlijk en zijn droge commentaar tussendoor is daarnaast hilarisch. Het idee van street art begon me door deze film te fascineren en ik wil er wel meer van weten. Thierry's expositie is daarnaast gewoon een geweldige komische afsluiter en al dan niet bedoelt een prachtige satire op hype in de kunstwereld. Thierry's vreemde opmerkingen en filosofieën maken de film af.

Maar is het kunst? Ja, deze film is dat.

4,5*

"I used to encourage everyone I knew to make art; I don't do that so much anymore."

Er is een bericht van mij uit 2007 hier te vinden die ik schreef na enkele minuten van The Exorcist gezien te hebben die zich tegen het einde van de film bevonden. Dat waren de enige momenten die ik hier ooit van zag en ik was toen niet al te enthousiast en het heeft meer dan vier jaar geduurt voordat ik me over die tegenvaller van toen kon zetten om The Exorcist dan eens in zijn geheel te bekijken. Reinbo reageerde toendertijd op mijn bericht door te zeggen dat de film het best werkt door zijn langzaam opbouwende scènes en niet door gruwelijke scènes op zichzelf.

Reinbo had gelijk. Iedere film moet je natuurlijk van begin tot einde zien, maar de snelle sensaties die sommige horrors los kunnen leveren (gruwelijke moorden vooral) vind je in The Exorcist niet terug. Sommige berichten hier op MovieMeter lijken wel geschreven te zijn alsof men inderdaad vooruitespoeld heeft naar de shockscènes zonder iets mee te krijgen van de opbouw. Dat zal vast niet het geval zijn, maar feit is dat die scènes dan inderdaad wat belachelijk over kunnen komen. Het is hun context en de manier waarop er naar toe gewerkt wordt die voor de echte schokken zorgen. Neem bijvoorbeeld de bekende scène waarin Regan zich met een christelijk kruis masturbeert. Een onaangenaam beeld op zichzelf natuurlijk, maar los gezien zou het misschien overkomen als perverse, zwarte humor (of het ook daadwerkelijk grappig is betwijfel ik). In de film is het echter vooral beangstigend omdat je nauw betrokken wordt bij de manier waarop moeder Chris de aftakeling van haar dochter meemaakt. Je ontdekt samen met haar was Regan met het kruis doen. De gedachte dat je jouw eigen dochter zoiets zou zien doen zorgt voor het werkelijke afgrijzen. Ik heb geen dochter, maar de film wist goed de schok van zo'n ontdekking op te roepen.

Zo werkt de hele film. De opbouw is aan het begin misschien wat al te traag, maar je wordt heel dicht bij Chris en Karras gebracht en doordat je de horror via hun leert kennen wordt het ook echt horror. Ik ben niet bepaald een horrorliefhebber en een probleem dat ik vaak met het genre heb is de zwakke personages. De meeste van die genrefilms nemen genoegen met veel gore, donkere beelden, overdreven geluiden en wat schrikeffecten, dingen die mij weinig doen. Horror is eigenlijk juist bij uitstek een genre waarin menselijke karakters kunnen helpen om het gewenste effect te berijken en voor mij zijn van de oude horrors degene die het beste overeind gebleven zijn ook die waarin ik de mensen kon geloven (zie Rosemary's Baby en Don't Look Now). Het bevalt mij sowieso wel dat William Friedkin het verhaal serieus lijkt te nemen, met veel aandacht voor details, karakterontwikkelingen en zelfs thematiek. De religieuze onderlaag waarin Karras zijn ongeloof moet overwinnen om uiteindelijk zijn leven op te offeren is misschien niet helemaal origineel, maar perfect uitgewerkt (mensen die graag gezien hadden dat Regan op het einde weer even groene ogen toonde hebben niets van het doel van The Exorcist begrepen en moeten zich schamen). De film heeft weinig moorden en niet eens zo heel veel schokkende scènes of moorden, maar hij kruipt onder de huid en blijft daar. Daarbij zit er veel sfeer in en zelfs het nauwelijks gebruiken van muziek pakt wonderwel uit. En dan nemen de acteurs hun rollen al even serieus als de regisseur en de scenarioschrijver. Beter kan ik het niet vragen.

Nou ja, misschien wel, want perfect is The Exorcist nou ook weer niet. Hoewel de personages aan de ene kant de grote kracht zijn van The Exorcist zijn twee karakters ook de grootste zwakte. Dan heb ik het over Kinderman en Merrin. Kinderman, de detective, kwam mij te overbodig over. Hij kreeg best veel schermtijd, maar hij speelt eigenlijk nergens echt een rol in het verhaal en loopt vooral de speelduur op te rekken. Zeker op het einde, als hij nog contact legt met pastoor Dyer, ook zo'n willekeurig personage die we aan het einde wat zien rondwandelen, God weet waarom. Wel wordt Kinderman goed gespeeld door Cobb verder, die ik eigenlijk nog nooit zo kalm heb gezien (ik ken hem alleen van temperamentvolle rollen). Merrin kwam mij ook te zwak naar voren. Ik denk dat de opening in Irak hem wat mystieker moest maken, maar ik vond die scènes vooral onduidelijk en eerlijk gezegd wat saai. Ik zat daardoor ook niet meteen in de film. Daarna krijgt Merrin eigenlijk weinig aandacht. Ik heb de director's cut gezien en daarin heeft Merrin nog wat dialogen met Chris en Karras voordat de uitdrijving begint, maar kennelijk zaten die niet in de oorspronkelijke versie waardoor Merrin nog minder persoonlijkheid kon tonen. Ik denk dat ze hem opzettelijk mysterieus wilden houden om hem een mystieke kracht te laten uitstralen, maar dat kwam er niet echt uit. Max von Sydow is altijd een meerwaarde, maar ik had hem toch wat meer te doen gegeven. Dus twee onduidelijke personage en een langgerekt begin (in Irak) en einde (Dyer die wat rondwandelt) hadden meer potentie dan eruit kwam.

Verder toch vooral een spannende film die ik verrassend goed vond en die ook lekker na blijft hangen. Helaas heb ik dan wel weer goed geslapen.
4*

Wat hier briljant aan zou moeten zijn gaat een beetje langs me heen, maar The Expendables 2 is wederom prima vermaak, al vermoed ik dat hem net als deel 1 niet lang zal herinneren. Het meest opvallende is wederom dat de actie niet heel bijzonder is. Er lijkt vooral gegaan te zijn voor kwantiteit in de actie (er wordt echt heel veel geschoten en gevochten) en minder voor kwaliteit (weinig is gedenkwaardig, het blijft veel willekeurig geknal). Alleen het eindgevecht tussen Stallone en Van Damme (verrassend goed als schurk) stijgt er een beetje boven uit.

De attractie blijft dan vooral de humoristische aanpak en de hele reeks aan gastoptredens waarin acteurs een vette knipoog geven aan hun eerdere carrières. Nou heb ik nooit eerder een film met Chuck Norris gezien, maar zelfs ik kan zijn rolletje erg waarderen en moest erg lachen om zijn verhaal over de cobra. Het levert een vermakelijke mannenfilm op, maar je moet denk ik een fijnproever van actiefilms uit de jaren '80 zijn om er werkelijk iets speciaals in te kunnen zien.
3*

Het is grappig om te zien hoe de volgorde waarop je films kijkt soms invloed kan hebben op je kijkplezier. Een half uur na The Last Airbender zag ik The Expendables en na een ramp als Airbender komen de openingscredits van Expendables al bijna als een kunsstuk over. Ieder daarop volgend schot, iedere explosie en iedere sterfscène lijkt briljant en zelfs Stallone's gemompel lijkt ineens gelijkwaardig aan de beste Shakespearevertolking. In ieder geval een half uur lang. Daarna valt toch maar op hoe weinig het eigenlijk voorstelt.

The Expendables is volgens mij voor een groot deel afhankelijk van de goodwill van de kijker. Een affectie met de jaren '80 actieknaller is bijna een must. Persoonlijk heb ik weinig met het genre, maar toch kon ik wel warm worden van het idee hier: zoveel mogelijk oude actie-iconen samen in een laatste strijd. Het had zomaar Stallone's The Wild Bunch kunnen worden, maar Stallone denkt niet zover. Hij blijft hangen in het idee dat het genoeg is om gewoon zoveel mogelijk oude helden van stal te halen. Wat mij betrefd was het interessant geweest als de ouderwetse helden tegenover een nieuw soort bedreiging kwamen te staan, wellicht vertolkt door jongere actiesterren (Matt Damon, Daniel Craig, Tony Jaa). Op zijn minst had Stallone een paar van zijn hoofdfiguren moeten laten sterven, maar alleen de schurken gaan uiteindelijk dood. Zo'n ode als deze vroeg echter om een aantal grootse sterfscènes. Helaas lijkt Stallone aan een franchise te denken, maar het reünie-idee is eigenlijk maar eenmaal fris en Stallone had er meer uit kunnen halen.

Maar goed, wat we hebben is over het algemeen wel leuk. De actiescènes zijn soms wat te rommelig gemonteerd, maar er zijn evengoed veel fijne momenten, zoals het vliegtuig en Terry Crews en zijn geweer. De acteurs hebben het volgens mij goed naar hun zin gehad en het plezier is te zien. Statham is duidelijk de meest charismatische van allemaal, maar ook Rourke's passieve bijrol is fijn. De cameo van Schwarzenegger zorgde voor de grootste lach, maar Willis kwam niet helemaal uit de verf. Er zijn echter hier ook wat missers. Ik weet dat ze niet konden of geweigerd hebben, maar het ontbreken van Seagal, Norris en Van Damme is toch wel een serieus gemis. Misschien nog storender is het dat Jet Li niet één groot gevecht krijgt dat hij wint. Zijn één-op-één met Lundgren had zijn moment moeten zijn, maar Stallone moet dat gevecht weer afmaken. Je vraagt je dan bijna af waarom hij Li überhaupt een rol gaf.

Maar ach, als een terugval op de jaren '80-film is het best leuk. Dergelijke dingen vermaken altijd wel, maar tevens besef ik me weer waarom ik ze zo weinig kijk. Erg veel heeft het niet om het lijf.
3*

Extremely Loud and Incredibly Close is niet bepaald universeel geliefd (al valt het in de berichten op deze site enorm mee en ook de score is nog goed te doen) en vaak wordt dit gewijd aan de sentimentaliteit of saaiheid van de film. Saai vond ik hem niet, sentimenteel wel, maar het meest storende voor mij was de complete ongeloofwaardigheid van de film. Ik kon hier bijna niets van geloven. En de film verloor me al heel snel, vanaf het moment dat Oskar zegt dat hij moeite heeft om onbekende mensen aan te spreken (waarschijnlijk door Asperger). Want supervader (een vreselijk overdreven personage dat Tom Hanks met al zijn nederigheid niet kan redden) heeft een oplossing: Oskar een opdracht geven waarin hij met ieder persoon in het park moet praten. Inclusief zwervers! Als iemand die zelf ook moeite heeft met nieuwe mensen aan te spreken durf ik toch wel met zekerheid te zeggen dat die aanpak de meest debiele en ook nog eens totaal onverantwoordelijke manier is om Oskar wat socialer te maken. De enige reden waarom het voor oskar werkt is omdat de schrijver iedereen in de film sympathiek maakt. Meteen werd mij gesignaleerd dat ik niet zoiets als het echte leven hoef verwachten terug te zien, nota bene in een verhaal over verlies, rouwverwerking en een echt gebeurde terroristische aanslag. Dit is een sprookje, maar wel van het type dat doet alsof het waarheden bloot legt. Maar dat gebeurt niet. Het is een verzameling naïeve pretenties dat vals sentiment grijpt waar het maar grijpen kan. Overigens, om nog even terug te komen op Oskars sociale angsten: die verdwijnen als sneeuw voor de zon zodra het werkelijke plot begint. Als hij eenmaal alle Blacks afgaat is hij nooit meer bang voor mensen. En nee, maak me niet wijs dat dit komt omdat hij recht voor zijn doel gaat. Zo gemakkelijk werken die dingen niet, ongeacht verschillen in karakter.

Even los van dit persoonlijke element deugt er niet veel aan het verhaal. Het hangt af van toevalligheden waardoor de zoektocht nooit spannend wordt en afhankelijk lijkt te zijn van de volgende schrijverstruuk. Er wordt veel gemaakt van het feit dat Oskar de verhalen van al die mensen die hij ontmoet meekrijgt, maar wij krijgen daarvan nauwelijks iets te horen (verloren gegaan tijdens de adaptatie van boek naar film?), waardoor de zoektocht ook wat punt mist en een gekunstelde manier wordt om Oskar tot berusting te laten komen. Dat iedereen zo goed reageert, op een enkele persoon die de deur sluit na, is ook iets dat ik moeilijk kan slikken. Er wordt iets te hard getracht om er een humanistische vertelling van te maken. Het moge duidelijk zijn dat ik liever had dat het allemaal wat meer om echte mensen draaide dan om schrijversexcentriciteiten. Als het dan toch zo'n afwijkende film had moeten worden had er op zijn minst ook een wat alternatievere regisseur gekozen moeten worden (Wes Anderson ligt voor de hand), iemand die dit gekke wereldje begrijpt en er emotie uit kan putten. De laatste die je nodig hebt is Stephen Daldry, de meest degelijke regisseur sinds Ron Howard.

Er waren wel goede momenten. De scène waarin Oskar de eigenaar van de sleutel vind was verrassend effectief, mede door een prima optreden van Jeffrey Wright. Ook het afluisteren van de telefoonopnames is terecht pijnlijk. Ik was aanvankelijk ook wel onder de indruk van de uitbarsting van Oskar over de begrafenis, die eindigt met Oskar beweerd dat hij wilde dat het zijn moeder was die gestorven was op 11 september, een opmerking die hij niet kan terugdraaien. De kracht van deze scène wordt echter teniet gedaan door het meest stompzinnige moment van de hele film, namelijk dat de moeder wist dat haar zoon heel New York afstruinde. Niet alleen voegt dit niets toe aan het verhaal (behalve enorm onverdiend sentiment) het slaat gewoon nergens op. Er is zo geen reden voor haar om Oskar niet te stimuleren. Die eerdere ruzie had nooit plaats hoeven vinden. Oskar had duidelijk iemand nodig op zijn zoektocht en de enige reden waarom dit niet de moeder is is omdat de schrijvers opa moeten introduceren. Er zijn weinig films waarin het script in zoveel bochten wringt om maar tot de momenten te komen die de schrijver wil. Daar zou ik geen problemen mee hebben als de gekunsteldheid onderkent werd of in ieder geval als de scènes op zich oprecht lijken, maar dit kan toch niemand serieus nemen? Daldry lijkt echter te denken dat hij een nieuw evangelie gevonden heeft of zoiets.

Geloof de reputatie.
2*