Opinions

Met de Britse gangsterfilm 'Get Carter' heeft Hodges alvast één klassieker op zijn conto staan. Toch lijkt het alsmaar duidelijker te worden dat diens debuut meteen een schot in de roos was en de beste man vervolgens als ééndagsvlieg door het leven gaat.

Als een luchtige variant op de film-noir, kan 'I'll Sleep When I'm Dead' onmogelijk als een volwaardig geheel gezien worden. Hodges toont zelden een gevoel voor ritme en monteert zijn film alsof het een vluggertje was. Het gevolg is een uiterst gefragmenteerd geheel, dat bulkt van de plotgaten én elke vorm van cohesie mist om enigszins te kunnen intrigeren. Daarnaast voelen de motiveringen van de personages nooit echt gerechtvaardigd aan (de broer van Will in 't bijzonder), waardoor elke emotie uitblijft.

Ten slotte valt op hoezeer deze prent lijdt onder zijn tv-uiterlijk. De sfeerscheppende elementen (schaduwen, neonlichten, mise-en-scène,...) zijn zondermeer aanwezig, maar worden te sporadisch toegepast om enig effect te bereiken.

Ergens had ik toch meer verwacht van 'I'll Sleep When I'm Dead', maar de quotering is van zulke aard dat het een voorbode moest zijn voor het finale resultaat.

1*

Het klimaat verandert letterlijk en figuurlijk, Amerika staat op een overgangspunt, generaties komen in conflict en het ijs wordt gebroken. Aan symboliek duidelijk geen tekort in 'The Ice Storm', een prent die alles en iedereen voorafging met een hoogst gevatte reflectie op de suburbane Amerikaan. Lee doet de kijker als het ware ijzig stilstaan bij de zoektocht van de personages naar persoonlijke vrijheid en hoe ze daarbij de dagelijkse werkelijkheid trachten te ontlopen. De prachtige muzikale score heeft hierin een sterke bijdrage, al ontbeert het 'The Ice Storm' vooral aan de bijtende humor waaraan 'American Beauty' zo rijk was. 'The Ice Storm' beoogt uiteindelijk ook meer realisme en dat maakt hem licht inferieur aan zijn soortgenoten.

3.5*

Emotieloze magie

'The Illusionist' speelt in op de populariteit van het 'fantastische' genre en lijkt zo op eerste zicht weinig nieuws voor de dag te brengen. Deze prent heeft echter één grote troef voor de hand, die niet alleen anderen in zijn genre met verstomming doet slaan, maar tegelijk de grote prenten van het jaar doet kwijlen van jaloersheid.

'The Illusionist' doet onze oogjes plezier, doet ons smachten naar het onstaan van cinema en doet ons bovenal verlangen naar die magische periode van de stille film.

Inspiratie is te vinden in goochelaars als Mélies, die zijn films zag als een experiment om onze zintuigen te prikkelen en ons zaken te tonen die we nooit voor mogelijk hadden geacht. Waarom er dan niet meteen Griffith, de vroege Demille, Smith en zelfs Feuillades bijnemen; Burger lijkt werkelijk bij elk van hen inspiratie op te halen.

Hoe laat zich dat blijken en op welke manieren manifesteert dat zich in 'The Illusionist'?

Een impressionistisch geïnspireerde fotografie, die zich zonder enige concurrentie mag kronen tot de mooiste van het filmjaar 2006. Prachtige tableaux gedomineerd door een geelbruine filter, afgewerkt met een wazige kadrering (vaak door inventieve plaatsing van objecten in de ruimte) en gebruik makend van de iris op vlak van continuiteit en contiguiteit.

Belichting zal ook meermaals zijn bijdrage maken. Of het nu tijdens een pan naar een observerende Giamatti is, tijdens een vertoning van Norton of tijdens een koetsrit; het is allemaal tot in de puntjes afgewerkt.

De vertoningen van Norton als Eisenheim zijn trouwens een genot om te mogen aanschouwen en vormen telkens een nieuw hoogtepunt in deze prent. Telkens wanneer het gordijn zich opende, was er reeds verbazing (een gevolg van de effectieve enscenering).

Toch wringt het schoentje ergens, meer specifiek op emotioneel vlak. 'The Illusionist' is in de eerste plaats een romantische film, maar heeft een spanningsboog die werkelijk nihil is. Bijzonder vreemd, aangezien het plot ook volledig ten dienste staat van de romance tussen de twee hoofdpersonages en hun eeuwige liefde voor elkaar. Ook de muzikale score, verzorgd door een indrukwekkende Philip Glass (die zijn inspiratie ook haalt uit de vroege periode), heeft zijn invloed op het romantische geheel.

Maar uiteindelijk moeten we het daar niet gaan zoeken en is het onbewust afkomstig van de weinig geloofwaardige verhouding tussen Norton en Biel. Hoe intrigerend eerstgenoemde en hoe knap en sensueel laatstgenoemde ook moge wezen, het leeftijdsverschil is te groot om door de vingers te zien. Biel mag dan de présence hebben, op acteervlak is ze vooral emotioneel weinig overtuigend.

Door zijn emotionele tekortkomingen is 'The Illusionist' een film met hoogtes (nogmaals de intrigerende voorstellingen van Norton) en laagtes, waardoor het geheel moeilijk een mooi evenwicht kan vinden.

Uiteindelijk een vrij grote teleurstelling, aangezien dit een project was, waar ik veel verwachtingen voor koesterde.

3*

'In Bruges' kent geen greintje gêne of subtiliteit. Het prachtig pittoreske Brugge, hier badend in een mist van melancholie, wordt meermaals met de grond gelijk gemaakt. En dat geheel ten verdienste van regisseur McdDonagh. Als een Ierse pletwals schotelt hij de kijker een ongeremde combinatie van absurdisme en zwart humor voor, resulterend in een hilarische en kurkdroge klucht. De oprechte dramatiek krijgt eveneens zijn plaats, maar wordt andermaal door een positief gebrek aan subtiliteit de kiem in gesmoord. Een heerlijk vuilgebekte Fiennes, een meelijwekkende Gleeson, een immer charmante en nonchalante Farrell en een fijnzinnige Prentice (de dwerg van dienst) maken het geheel af.

3.5*

"A Man that make makes 162.39$ a week, man, we do not wanna ruffle him!"

Het kleine stadje aan de Mississippi weet niet wat doen als ze de zwarte man, of gewoon Mr. Tibbs, zien. Het racisme wordt er niet te dik opgelegd, integendeel, de film heeft er genoeg aan om ons af en toe met de neus op de feiten te drukken. Poitier en Steiger zijn schitterend als Tibbs en Gillespie. Deze verhouding wordt alleen maar versterkt door de subtiele en donkere manier waarop alles in beeld wordt gebracht.

Het enige dat me ook wat stoorde, was dat het einde te snel en te simpel werd afgehandeld.

4.5*

We can't handle the truth...

'An Inconvenient Truth' is een bij tijd en wijlen interessante documentaire, die zijn onderwerp met respect behandelt, maar tegelijk een zelden imponerende en 'achteroverblazende' indruk weet na te laten.

'The used to be next president of America' Al Gore toont zich wel een begenadigd rethoricus en zijn stem draagt dan ook ver.

Er is echter weinig tot niets wat we nog niet wisten, waardoor Gore en regisseur Guggenheim slechts enkele malen (als het niet éénmalig is...) verbazingwekkende emoties weten los te wekken.

Bovendien wordt er niet bepaald subtiel omgegaan met fragmenten die de persoon Gore verder moeten uitdiepen (door op zijn persoonlijke leven in te gaan). Het contrast met zijn persoonlijke leven zou de emotionele betrokkenheid moeten versterken, maar in realiteit is daar absoluut geen sprake van.

Tenslotte is er visueel bijzonder weinig inbreng, wat maakt dat de lezing en presentatie an sich nogal ééntonig aanvoelen en zelfs ronduit saai kunnen zijn.

2.5*

Een bijzonder onderhoudende en zelfbewuste blockbuster; 'Independence Day' slaagt waar menig hedendaags filmgeweld faalt.

Bewonder daarbij allereerst de knappe special-effects, die zich vandaag de dag nog steeds staande kunnen houden.

En geniet bovendien van het stoïcijnse acteerwerk en de geknipte rol van fresh from 'The fresh Prince' Will Smith.

Maar probeer vooral niet te letten op het bijna stinkende en patriotische laatste half uur (inclusief ongeloofwaardige plotwendingen), aangezien je zo een aangenaam en verrassend 'kalme' blockbuster aan je neus ziet voorbijgaan.

Dé geknipte vorm van entertainment, dat zich zonder moeite boven de gruwel van Michael Bay en consoorten plaatst.

Een dikke 2.5*

Terugkeer in mineur

Het predikaat 'bescheiden meesterwerk' was reeds voor de eigenlijke release niet weggelegd voor deze vierde episode in de alombekende Indiana Jones-reeks. De stempel die 'Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull' achteraf zou opgeplakt krijgen, leek echter niet zo voor de hand liggend: overhaast en respectloos fiasco, dat de naam 'Indiana Jones' onwaardig is.

Spielberg is een onmiskenbaar vakman en de zogenaamde keizer van de blockbuster, maar wat hij in zijn laatste telg genereert, getuigt van weinig liefde voor zijn absolute stokpaardje. Heeft Spielberg zich met andere woorden laten leiden door de horde aan smekende fans en een onkundige, maar bovenal betweterige George Lucas? Mijns inziens wel: in plaats van zich te houden aan de ironische pastiche, waaronder zijn voorgangers zich doorgaans classificeerden, raakt 'The Kingdom of the Crystal Skull' bedolven onder een lawine van ongegeneerde overdaad en bijgevolg banaal en onevenwichtig entertainment.

De nostalgie van weleer is niet meer aan de orde. In de eerste plaats omdat 'The Kingdom of the Crystal Skull' de ouderwetse finesse ontbeert van zijn voorgangers. De old-school feeling, die zijn oorsprong vindt in de b-films van de jaren '30 en '40, ruimt plaats voor sci-fi-geïnspireerde bombast (op zijn beurt gemodelleerd naar b-films uit jaren '50). Het gevolg is dat 'The Kingdom of the Crystal Skull' op die manier een mysterieus en magisch karakter ontloopt. Een stelling die eens te meer wordt bevestigd door de allesonthullende finale die schaamteloos uit de bocht gaat.

De tweede doodsteek vinden we terug in de overbelichte retrofotografie. Niet alleen heeft deze fotografie weinig te zoeken in het universum van 'Indiana Jones', het oogt bovenal kitscherig en ronduit lelijk. De overzichtelijke mise-en-scène, zoals gebruikelijk bij Spielberg, biedt enigszins soelaas, maar kan allesbehalve een stempel drukken op het geheel.

De derde en finale doodsteek valt waar te nemen in het overdadige gebruik van CGI, een techniek die Spielberg nochtans zoveel mogelijk wenst te vermijden. In plaats van dienst te doen als functionele bijdrage, wordt het in 'The Kingdom of the Crystal Skull' een uitvlucht om de bombast nog meer ten top te drijven. Enkele goedkope intermezzo's worden echter niet uit het oog verloren, getuige de lianenscène en de onnodige aanwezigheid van enkele marmotten...

De negatieve noten geheel terzijde gelaten. 'Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull' kan alsnog rekenen op een heerlijk karikaturale Blanchett (de haarsnit alleen al...), wordt meermaals gedreven door de opwindende muzikale bijdrage van John Williams en laat nog steeds de anti-held in Indiana Jones los. Enig cynisme is dan ook niet te vermijden, zeker in combinatie met het perspectief van een anti-held op leeftijd, al blijft het beperkt aanwezig. Het wellicht onvermijdelijke, maar niettemin onnodige trouwfeest (inclusief de stupide afloop ervan) mag wat mij betreft dan ook een signaal zijn voor Spielberg én bovenal Lucas: 'Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull' is het slotstuk van de serie.

2*

Meermaals omschreven als een filmische trip en een mystieke ervaring in een al even mystieke en al dan niet fictieve wereld, stelt 'Innocence' mateloos teleur. Niet alleen weet deze prent zelden te bezweren in zijn melange van kinderlijke onschuld, maagdelijk wit en seksuele toespelingen, hij haalt nergens het niveau van het superieure 'Picnic at Hanging Rock'. Een zekere steriliteit en een zelden gezien gebrek aan tempo zijn de voornaamste dooddoeners. En dat uiteindelijk ten nadele van de nochthans opvallende visuele kwaliteiten, die op deze manier niet voldoende tot uiting kunnen komen.

2*

The man who knew too much...

Vooraleer Michael Mann overging op de wondere wereld van DV, maakte hij onder andere dit meesterwerk op pellicule. Een magistraal stukje cinema en hoogstwaarschijnlijk zijn beste film in een voor het overig indrukwekkend en onderschat oeuvre.

'The Insider' is thematisch bijzonder veelgelaagd en psychologisch ongezien diep en indringend. Maar de prent is bovenalles een essentieel document in de voortdurende strijd tegen de tabaksindustrie en de kapitalistische bedrijfsleiders. Waarbij de kracht van de media zelf wordt onderuit gehaald en niemand nog veilig is.
Om de aanklacht meer voelbaar te maken voor de kijker wordt zowat elk karakter bezadelt met zijn eigen problemen, die dan ook rechtsreeks voortkomen uit de centrale problematiek.

Een indrukwekkende cast geeft daarbij gestalte aan deze personages, met voorop een dieptrieste Russel Crowe en een kalm, doch imponerende Pacino.
Crowe maakt zich het personage eigen door middel van een meer knullig en onzeker uiterlijk en levert zo zonder meer zijn sterkste prestatie. Ook de geemotioneerde Pacino vormt een meer dan waardige tegenpool (in karakter) voor het personage van Crowe. Had hij maar meer oog voor dit soort rollen, want zijn samenwerking met Crowe is zelden gezien; pure klasse.

Mann maakt zijn personages ook vaak één met het metropolitan, via zijn gekende blauwe kleurenfilters en panavision camera.
Daarbovenop krijgen we nog magistrale close-ups, gevarieerde mise-en-scene en dus een resem gedenkwaardige scenes: op het golfterrein, het telefoongesprek in het hotel, wegenemen van zijn inboedel,....

En moesten we het bijna vergeten zijn, Mann toont zich weer een meester in het gebruik van muziek. Al wordt hij ditmaal, naast zijn typische ambient, bijgestaan door een uiterst sterke Lisa Gerard en Santallelo.

Razend spannend, interessant, meeslepend, indringend, emotioneel, essentieel; Michael Mann heeft met 'The Insider' een fenomenale prent gemaakt, waardoor dit 'pièce grand-cru' een mooi en oververdiende plek krijgt in mijn persoonlijke top 10.

You finally won!...What did I win?...

5*

Ondanks diens groeiende bekendheid kent de Thaise cinema nog steeds vele geheimen voor mezelf. Ong-Bak en Shutter zijn weliswaar reeds de revue gepasseerd, maar beiden prenten enten te zeer op een beperkte en simplistische uitwerking van een standaard premisse. Efficiënt zonder meer, maar zelden tot nooit capabel om de zintuigen te prikkelen. Invisible Waves daarentegen levert binnen de contouren van een eenvoudig noir gegeven een op zijn minst verfijnde en bovenal bevreemdende audiovisuele beleving af. Ratanaruang vertoont echter een voelbaar gebrek aan narratieve ontwikkeling, waardoor het mystieke karakter van zowel protagonist als prent aan kracht moet inboeten.

De omvattende sfeer van een verloren, doelloos gewaande ziel kent nochtans een bijzondere aantrekkingskracht. En dat is dan ook het rechtstreeks gevolg van de audiovisuele opzet van het geheel. De muzikaal verfijnde geluidsband dringt met een sluipende efficiëntie in op het gemoed van de kijker. Terwijl in de gedempte fotografie van eeuwige estheet Christopher Doyle een brok mystiek schuilt. Toch is de hand van Doyle niet naar diens normen; de kleuren spatten voor de verandering eens niet van het scherm. De composities zijn dan wel feilloos, maar eveneens weinig verrassend en gevarieerd.

Meer nog dan Doyle is Tadanobu Asano een absolute noodzaak voor het slagen van Invisible Waves als intrinsieke ervaring. De emotionele kronkels van de protagonist zijn relatief ontoegankelijk, maar worden onder invloed van Asano's zichtbare twijfel alsnog treffend weergegeven. Ook inzake enkele humoristische kleinoden ontpopt Asano zich tot een begenadigd slapstickacteur, waardoor het personage voldoende bestaansrecht heeft en Invisible Waves de nodige fijnzinnigheid genereert.

3*

'Io Non Ho Paura' is een macaber sprookje waarin kinderlijke onschuld en nieuwsgierigheid haast onherroepelijk worden tenietgedaan. Deze thematiek komt echter niet altijd even overtuigend naar voren, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd én aangevuld door het dynamische camerawerk, de idyllische landschappen (daartegenover staan de sinisterheid van Michele's familie en huis, en van de put), de prachtig weemoedige muziek, en de felle kleurcontrasten.

3.5*

'It Happened One Night' is één grote voorbode op een onvermijdelijk huwelijk, een charmant voorspel dat na afloop geen huwelijksreis behoeft, aangezien deze in zekere zin reeds ondernomen is. De vormbepalende screwball comedy kan zich vooralsnog niet meten met de vinnige, onnavolgbare snelheid van prenten als 'One, Two, Three', 'His Girl Friday' en Capra's eigenste 'Arsenic and Old Lace', maar het evenwicht in 'It Happened One Night' is allesbepalend. En dat evenwicht oogt in eerste opzicht simplistisch, maar is bovenal verfijnd: oprecht melodrama en aanstekelijke screwball gaan hand in hand en vullen elkaar subtiel aan via allerhande visuele en woordelijke 'spielerei'. Bovendien één voor één feilloos gekadreerd en met uiterste zorg geënsceneerd. Maar waar zouden Capra en 'It Happened One Night' staan zonder het unieke, tijdloze samenspel van een duivels flamboyante Gable en een Colbert met een geheel eigenzinnige charme...

4*

The Tarkovsky experience

Met Ivanovo Detstvo heb ik er mijn eerste Tarkovsky opzitten, en er mag gerust van een héél kleine verrassing worden gesproken. Ik verwachtte namelijk zware cinema, maar uiteindelijk maakt Tarkovsky van zijn simplisme iets complex; en van het complexe iets simplistisch. Zo bekomt hij een vrij toegankelijke film, die toch enorm veel diepte bevat.
Ik was reeds op de hoogte van de 'Tarkovsky-feeling' en aldus kon ik, met het basispakketje 'reeds opgedane kennis van Tarkovsky', deze eerste langspeelfilm van de man tegemoet gaan.

Ivanovo Detstvo is anti-oorlogspropaganda op zijn best, een pamflet dat op indringende wijze de gruwel en waanzin van oorlog op het scherm 'tovert'. Dat we deze oorlogsgruwel door de ogen van een 12-jarig jongetje te zien krijgen, maakt de emotionele medeleving en impact des te groter. Je mag bij momenten zelfs vaststellen dat Tarkovsky zijn camera bewust zo plaatst om de kijker als waarnemend persoon in het narratief te plaatsen. Personages zullen je (zelden of) nooit recht in de ogen kijken; intern aanwezig, maar alleen waarnemend.
Het hallucinante slot, inclusief het close-shot van Ivan's foto, is filmgeschiedenis. Een verloren toekomst voor het hoofdpersonage, maar nagenoeg ook voor de kijker, aangezien deze recht in het hart geraakt wordt.

Visueel en technisch is deze Ivanovo Detstvo vlekkeloos en een onbetwist meesterwerk; dat belooft alvast veel goeds voor de rest van Tarkovsky's oeuvre.
Diagonale shots, extreme kikvors, neerwaartse camera, extreme close-ups, pan en tilt; het vindt allemaal zijn weg en wordt op een uiterst vloeiende en naadloze manier aan elkaar gezet. Één lange mise-en-scene die met opperste precisie en een oog voor kadrering op fabuleuze wijze in elkaar wordt gestoken.
Om Tarkovsky nog meer de hemel in te prijzen, moet ik zijn inventief gebruik van de zwart/wit fotografie ter sprake brengen. Door middel van een haast perfecte belichting bekomt Tarkovsky het effect dat zijn personages op de juiste momenten naar voren springen, en zo maakt hij zich meester van een bijna theatrale staging.

Muzikaal is Ivanovo Detstvo minimalistisch als maar kan. De film heeft echter genoeg aan enkele simpele geluidseffecten, om het geheel en zijn emoties bijzonder effectief te benadrukken.
Dit geheel en zijn emoties worden nog een niveau hoger geduwd door de prachtige en enorm angstwekkende vertolking van Nikolai Burlyayev als Ivan. Het leunt misschien iets te dicht aan tegen volwassenheid, maar je kan niet ontkennen dat Burlyayev met ongelofelijke uitstraling, lef en vooral zelfvertrouwen staat te acteren.

Afwisselend tussen de realiteit en verscheidene droomsequenties, krijgen we hier een enorm resem aan memorabele scenes voorgeschoteld. Nutteloos om deze zelf nog eens neer te pennen, dus laat ik gewoon even de opsomming van Ramon K erbij nemen (ik ga ervan uit dat dit geen probleem vormt en je het alleen maar zal beamen ).