Opinions

Your not supposed to be here!

Uit 2016 alweer en eerlijk gezegd weet ik niet meer of ik eerst het lijvige boek las of juist de serie zag. Ik vermoed dat het boek, een uitstekende boek overigens, het op het nippertje won met vrij kort daarna een uitzending van de serie op één van de openbare kanalen die ik gretig tot mij nam. Toch liep ik bij voorbaat niet echt warm voor het boek dat heel wat jaren eerder, 2011, was uitgegeven omdat ik vooral een beetje King moe was. Toch lijkt King met deze 11-22-63 zijn beste ooit geschreven te hebben gezien de toplijst op boekmeter, maar hoewel uitstekend vind ik sommige andere boeken/verhalen net iets beter. Dan volgt uiteraard nog de uitdaging het op een goede manier naar het scherm te vertalen, en ik moet zeggen dat ik een beetje matige of cult-achtige King verfilming nog best kan waarderen. Het is nu eenmaal vaak wazig of met horror elementen dus tja. Maar voor 11-22-63 werden kennelijk alle registers open getrokken wat resulteert in een prima serie.

Toch is het even slikken in het begin rondom Jake, want Franco lijkt me op het eerste oog niet echt een acteur die hier geschikt voor is. De serie verliest vervolgens weinig tijd na de terugkeer van Al, de uitleg, het uitgewerkte plan, de twijfel en het uiteindelijke besluit. Jake is going down the rabbit hole met de maar al te bekende inzet, de aanslag op Kennedy. Zou Jake verandering kunnen brengen waar Al dat niet lukte? Wat me daar sowieso aan opvalt is de spreuk 'when you mess with the past, it messes with you'. Maar het is immers nog geen verleden, het is de toekomst die verandert moet worden, dus in die zin werkt de toekomst en wellicht 'lotsbestemming' tegen toch...?

Afijn, voor Jake is het ook geen walk in the park die niet alleen drie jaar moet zien te overbruggen maar ook moet wennen aan de gewoontes van de jaren '60, en er voor moet waken om geen andere dingen in beweging te zetten, of met conflicten of belangenverstrengeling komt te zitten. En dat is lastig, en niet onbegrijpelijk slaat de twijfel toe die uitmondt in de uitstekende 2de aflevering die mogelijk de beste van de serie is. Het wespennest waar Jake zich insteekt rond de familie Dunning is sterk in de aflevering genaamd The Kill Floor. Het gevoel en spanning van die aflevering wordt helaas niet vastgehouden hoewel de nieuwe compagnon het en ten tonele verschijnen van Oswald natuurlijk belangrijk is voor het verhaal. En uiteraard gaan we nog heel wat beleven rond Sadie.

Het is toch vooral alle gedoe rond Sadie die wel interessant is, net als Sarah Gadon zelf potverdikke heej, maar toch vooral van de missie. Ik meen toch dat in het boek een betere balans zit op dat vlak. Pas na de mishandeling en de geheugenproblemen komt de spanning weer terug omtrent de missie. Die zoals in het boek afloopt met een hoge tol tot gevolg. Toch op de een of andere manier wordt het niet echt heel spannend meer en wordt zeker die prikkel van aflevering twee niet meer bereikt. Tevens kan ik me herinneren dat er in het boek toch iets meer een bovennatuurlijke sfeertje en spanning hangt, iets dat in de serie die behoorlijk straight forward te noemen is niet het geval is. Tot einde aflevering 2 zat de serie solide op een 4 sterren die richting het einde toch afzakt naar een 3,5, misschien wel een beetje daaronder zelfs nog. Maar in het laatste drie kwartier tot half uur hervindt de serie zich toch op een goede manier. Treurig is Jake's verdriet, tragisch de afloop van zijn ingrijpen met een apocalyptische toekomstbeeld tot gevolg, en het alternatieve einde in die zin met geen ingrijpen en tevens het laten gaan van Sadie en het later opzoeken tijdens een erefeest zou wellicht zoetsappig genoemd kunnen worden maar is in mijn ogen toch vooral melancholisch, vol onvervuld verlangen, en dat gevoel herken ik en grijpt mij wel naar de keel. Wat een keuze, wat een offer, het is om misselijk van te worden...

Buiten de Mash grap die hij de veteraan van de oorlog in Korea op de mouw spelt, het bij tijd en wijlen aparte sfeertje en het zalige oude tijdsbeeld, zit er in dit verhaal toch veel meer verstopt dan gedacht. Bijvoorbeeld ongewild heldendom, een zaak willen aanvechten met een beter wereld in gedachten en dan speelt er altijd opoffering op de achtergrond mee. Hoe ver wil je gaan en wanneer is het tijd om je te berusten bij alle tegenwerking? Maar tevens spreekt het de utopie aan rond het willen veranderen van zaken, want wie zegt dat het allemaal beter vergaan was met Kennedy aan het stuur? Wie zegt dat ons leven beter verlopen was na het veranderen van persoonlijke tegenslag? Wellicht dat het leven er slechter op geworden was? En misschien wil het verleden of de toekomst niet veranderd worden, mischien is het allemaal precies goed zo. Met al die filosofische mijmeringen in gedachten kan het niet anders dan dat de serie goed eindigd en uiteindelijk toch weer op 4 sterren uitkomt.

En serie nummertje drie van deze vakantie met het Deense 1864 die ik bij de kringloop tegenkwam en vooral mee nam vanwege het aspect oorlog wat er invoor schijnt te komen. Toch werd het niet een heel groot succes.

Het beeld is duidelijk rond een Deens periodestuk die begint enige tijd na de eerste Duits-Deense oorlog met de focus op nieuwe spanningen en de mogelijkheid op een volgende conflict tussen beide landen en daarmee een stukje geschiedenis dat veel mensen onbekend zal zijn met de 'Sleeswijk -Holsteinse kwestie' als belangrijkste ingrediënt en daarmee vergelijkbaar met de spanningen tussen de Duitsland en Frankrijk rond Elzas-Lotharingen waarvan beide landen vonden dat het hun toebehoorde. Toch gaat 1864 niets bepaald vliegend uit de startblokken rond oorlog, niet dat dat nu perse nodig is, maar focus zich vooral die eerste twee uren op familière en romantische besognes en het verschil tussen arbeiders en adel. Groot onderdeel daarvan van natuurlijk de driehoeksverhouding tussen Peter, Laust en Inge en wellicht vergelijkbaar met serie/films die ook gaan over families en periodestukken als Novecento of La Meglio Gioventu. En had ik geweten dat 1864 daarmee vergelijkbaar is dan had ik deze wellicht laten liggen want de eerste aflevering vind ik eerlijk gezegd saaiheid troef en het hele verhaal met de karakters boeit me ook niet echt. Ander minpunt is tevens de regelmatige switch naar het heden met Claudia en de baron die het geheel er alleen maar stroever op maakt.

Toch is het beoordelen op slechts persoonlijke smaak tekort door de bocht en kent 1864 ook heus wel goede punten. Aardig is toch op zijn minst de familie geschiedenis in vele gevallen met de vaders die ook al vochten in de oorlog met de Duitsers en hun littekens op dat vlak dragen. Prachtig is Denemarken met zijn natuur en omgeving en kan je niet anders stellen dan dat die mensen daar prachtig wonen. De focus politiek gezien, want dat gedeelte wordt ook niet overgeslagen en maakt het in die zin allemaal nog breder en trager, ligt vooral op aartsvijand Duitsland en hoe deze aan te pakken. Overduidelijk is wel dat het met veel zorg gemaakt is, schijnt de duurste Deense productie tot dan te zijn en moet absoluut de soundtrack even benoemd worden als bijzonder sterk. Na een korte dienstplicht en terugkeer thuis komt men dan eindelijk aan de oorlog toe wat er ook allemaal goed uitziet, en uiteraard het beeld uitdraagt van slachting, verspilling, angst en drama, en is de laatste grote slag toch wel adembenemend in beeld gebracht. Niet te vergeten is er natuurlijk het gebruikelijke beeld van drama rond het verlies van kinderen, maar ook in het geval van Inge die de laatste aflevering tot het hoogtepunt gedreven wordt en wellicht daarna rijp is voor het gesticht. Zo blijkt maar weer oorlog kent alleen verliezers en slachtoffers.

In die zin is 1864 een potje turven met goede en minder goede punten, daar komt nog eens bij dat ik op forums las dat er best nog wel wat kritiek is op de eventuele historische correctheid. Zo zouden de Pruisen niet aan dat front gezeten hebben, maar goed dat is in dit geval even voor een kniesoor waar de serie toch eigenlijk gewoon te lang is, teveel mee wil pikken binnen alle mogelijke genres en lagen en daardoor toch simpelweg aan interesse inboet. Eindoordeel aardig voor een keer maar ook niet meer dan dat en daarom een drie voor de moeite