Opinions

De recensies zijn wisselend merk ik hier... onbegrijpelijk. Daarom.. een lang betoog waarom deze film een meesterwerk is

Unforgiven is voor mij één van de beste Westerns, juist omdat deze film een ongewone en een soort postmoderne kijk geeft op het genre, en het genre an sich aan de kaak stelt. De film is zich duidelijk bewust van het beeld van de western, en zet dit op kop. Van de gebruikelijke romantisering van het oude Westen blijft weinig over: helden blijken schurken, stoere verhalen blijken leugens, doden blijkt lang niet zo spannend als gedacht, en de wet is lang niet altijd eerlijk als we mogen verwachten, laat staan dat gerechtigheid zegeviert.

Eastwood draait in deze film vrijwel alles om: waar in traditionele westerns vrouwen een vaak ondergeschikte rol hebben (behalve misschien Once upon a time in the West) zijn de vrouwen hier sterk en zeker niet op hun mondje gevallen.
Waar cowboys elkaar normaal bijna lachend, of in ieder geval koelbloedig neerschieten, overheerst hier de twijfel en de angst voor de dood en de eigen ziel.
Ook de mythologie van het wilde Westen wordt hier letterlijk in de film zelf onderuit gehaald: de biograaf, die als verhalenverteller alle actie flink aandikt (wat westerns normaal gesproken doen), wordt terecht gewezen en onderwezen in de waarheid, waarna voormalige held English Bob niets meer blijkt dan een charismatische, maar koelbloedige moordenaar. Tevens staat de biograaf symbool voor de sensatiezucht van de media en de perverse verhouding van de media ten opzichte van geweld: hij is duidelijk onder de indruk van English Bobs avonturen, maar als dit leugens blijken, en het verhaal dus minder interessant blijkt, stapt hij makkelijk over naar de Little Bill, die hem inpalmt met zijn heldenstatus.

Het thema van wapens en geweld wordt ook anders behandeld dan gebruikelijk: geweren dienen ingeleverd te worden als men de stad binnengaat, maar de sherriff gaat zich ondertussen te buiten aan extreem geweld. De wereld op zijn kop. Het geweld en het doden wordt in deze film niet geromantiseerd, maar gebeurt traag, en het voelt ongemakkelijk om naar te kijken (met uitzondering wellicht van de finale).

Eastwoods personage is geen held, maar een man die gebukt gaat onder zijn zondige leven, en hij is zich uieindelijk terdege bewust van zijn verloren ziel, wanneer hij erkent dat hij Little Bill wel weer tegen komt in de hel. In deze film zijn er geen winnaars. Iedereen die een ander iets aandeed, neemt deze zonde mee en leeft voort met een eeuwig litteken op zijn ziel. “It’ a hell of a thing, killing a man....” voor mij lijkt het alsof Eastwood ook zijn eigen verleden als acteur hiermee probeert recht te zetten: Zijn vroegere personages zijn immers het symbool van de stoere man die niet over zich heen laten lopen en niet bang is voor een schietpartij meer of minder. Als groot acteur (en rolmodel) neemt hij met deze film duidelijk afstand van de gebruikelijke heroïek die om geweld heen hangt.

En dat is alleen maar het verhaal... de prachtige shots, dreigende sfeer en subtiele, maar effectieve muziek maken deze film ook een plaatje om naar te kijken. Topfilm!

Zonder enige voorkennis stapte ik gisteren de bioscoop in. Meteen viel het wat amateuristische (of is dit cult?) sfeertje me op. Het goedkoop ogende intro, en de cameraperspectieven zijn typisch voor low-budget films, zoals ik laatst ook al zag in El Mariachi. Ook de korte aftiteling doet onafhankelijk aan: geen 5 minuten met opsommingen van allerlei achter-de-schermen namen, maar nog geen minuut aan namen die voorbij schieten over het stilstaande final shot. Heerlijk ouderwets, hier houd ik wel van!
Achteraf las ik dat alles met een IPhone gefilmd is? Dat vind ik wel een leuk weetje, want voor jonge filmmakers wordt zo nog maar eens duidelijk dat je weinig nodig hebt om een film te kunnen maken in het digitale tijdperk. Het Iphone beeld geeft het een realistisch gevoel, totaal anders dan de gelikte films die we vandaag de dag gewend zijn, en dat goed aansluit op de sfeer van de film.

Een eenvoudig verhaal (zonder enorme stunts, explosies, enzovoorts) als dit kan dus goed verfilmd worden met slechts een mobiele telefoon. Het acteerwerk is erg goed, hoewel sommige personages (bewust?) wat karikaturaal aandoen: Sawyers baas bijvoorbeeld, of dokter die haar verblijf steeds verlengd.
In het begin is het nog onduidelijk of haar stalkergedachten waanzin zijn of waarheid. Op het moment dat de stalker echt bleek, vond ik de sfeer enorm instorten: het werd een beetje kat-en-muis maar dan zonder spanning. Dit had veel beter opgebouwd kunnen worden, door de stalker meer achtergrond te geven bijvoorbeeld. Zij is bang voor hem, maar we zien alleen een wat suf ogende man van middelbare leeftijd. Tja. Echter, naar het eind toe (vooral de isoleercel-scene) werd de sfeer stukken spannender en bracht de film hiermee tot een prima einde. De laatste scene in het restaurant waar ze haar stalker weer meent te zien vond ik zo clichématig dat het van mij weg had gemogen.

Aardige film, maar één keer kijken is wel genoeg. Voor de originaliteit en het lef een halve punt erbij op.

3*

Even op me in laten werken....

Dit soort horror bevalt me wel. Weinig tot geen gore, maar een fijne continue spanning en situaties die vragen oproepen. Zo veel, dat je als kijker zelf gaat nadenken over alles wat je ziet: (een paar van mijn hersenspinsels gedurende de film vanmiddag: staan de geketenden symbool voor onderdrukte slaven die zich eindelijk losbreken? Is het een strijd tussen de boven-en onderklasse? Zijn wij allen eigenlijk elkaars broeders? Moeten we onszelf (ons ego wellicht) doden om volledig vrij te zijn? Enzovoort, enzovoort...)

De film bouwt mooi op. Op de spannende opening na, gebeurt er eerst heel weinig. We zien een normaal middenklasse gezin, bestaande uit vier sympathieke mensen, waar we ons al snel mee kunnen identificeren. Met het bezoek van het nieuwe gezin wordt het allemaal erg creepy, maar nooit heel eng. Ook fijn dat er nauwelijks jumpscares in zitten, en wanneer ze er wel zijn, treffen ze doel. Ik vermaakte me prima, en zag de film afstevenen op een mooie 4*.

Maar helaas kwam daar het laatste kwartier. Als een ware Alice in Wonderland wordt het witte konijn gevolgd, de tunnels in waar we een soort gesticht vinden, en waar mensen blijkbaar gekweekt/gekloond zijn. Waar kopiën leven, terwijl ze de ziel delen van hun ware meester. Oke, dat wil ik nog best aannemen.

Waar het mis gaat is echter wanneer de ‘slechte’ vrouw (in het rood) als een ware stripboekvillain het hele verhaal gaat uitleggen aan de ‘goede’ vrouw. Kom op zeg, was dat nu nodig? Daarnaast slaat het ook nog eens nergens op, getuige de idiote ‘twist’ die volgt: de ‘goede’ vrouw had deze uitleg namelijk helemaal niet nodig, omdat de ‘slechte’ vrouw (in het rood) eigenlijk de goede vrouw was, die wraak wilde. Kortom, ze kenden elkaar dus al, en waren precies op de hoogte van elkaars bedoelingen.

Tja, wie is goed en wie is slecht? Wie verdient een plek in de bovenwereld en wie in de onderwereld? Dat zijn prikkelende vragen die opgeroepen worden door deze film. Helaas worden ze nauwelijks beantwoord.

Misschien heb ik iets over het hoofd gezien, of iets verkeerd geïnterpreteerd. Dan hoor ik het graag. Ik vond de film namelijk heel goed starten, en de thematiek ligt me wel. Dus ik zou graag mijn mening naar boven willen bijstellen. Maar voor nu blijft hij helaas hangen op een krappe 3*.

Bijzonder fijne aflevering. De ethische bezwaren tegen klonen zijn in deze aflevering in een retro science fiction jasje gestoken. De Star Trek link vond ik niet overdreven aanwezig, het deed me meer denken aan een eerbetoon aan 60’s en 70’s scifi in het algemeen. (Maar nu ben ik ook geen Star Trek kenner, wellicht zoende Spock ook elke aflevering met zijn vrouwelijke bemanning?)

Het verhaal doet me enigszins ook denken aan Frankenstein, waarbij de wetenschapper vergeet dat zijn schepping ook een eigen wil heeft. Hetzelfde gebeurt hier, en dezelfde weerstand tegen de schepper ontstaat. Dat de omgeving in het spel in een heerlijk retro jasje is gestoken maakt de aflevering bijzonder mooi om te zien, en een mooie combi van avonturenfilm en scifi thriller.

4*