Opinions

Een film die in een ding zo goed is, namelijk de visuele aankleding, dat het voor de rest genoegen heeft genomen met de middelmaat. De fantasiewereld van Chazelle komt in deze prent prachtig tot uitdrukking door het camerawerk, het rijke kleurenpalet en de gekozen locaties. De regisseur laat zijn idealisme zo virtuoos zien dat je geneigd bent niet meer kritisch te kijken naar het verhaal, de acteurs en de dialogen. Die aspecten zijn namelijk verre van exceptioneel. De twee hoofdpersonages hebben simpelweg niet zo veel bijzonders te melden. In geen enkele dialoog is een scherpe zinsnede te ontdekken, er is alleen maar gemijmer in het middenkader. Naar gelang is ook hun levensgang niet bepaald origineel: bijeengekomen door hun tomeloze ambitie, elkaar steunen in de beren op de weg die ze bij de verwezenlijking van hun wensbeelden tegenkomen en uit elkaar als die beren verdwenen zijn. Nu zijn dat logische conclusies, maar als je zo'n cinematografische pracht en praal voorgeschoteld krijgt hoop je toch stiekem dat je tenminste eenmaal een horizonverleggend inzicht gepresenteerd krijgt. Helaas, Chazelle heeft het gehouden op de expressie van zijn idealisme waaraan zijn personages dienstbaar zijn gemaakt. En in die expressie is de film uitnemend. 3,5 dus.

Deze prent probeert van alles uit de kast te halen, maar dat kan niet verhinderen dat de inhoud er behoorlijk bekaaid vanaf komt. Ja, de op- en aftiteling is fraai vormgegeven, sommige sfeershots van Sacramento zijn ragfijn doeltreffend, en het accelererende tempo werkt ook wonderwel om de wispelturigheid van het tienerleven vorm te geven. Maar toch, aan het eind van de streep vraag je je af welke inzichten je hebt opgedaan, of de verhaaltechnische aspecten je lessen meegeven en dan moet je simpelweg concluderen dat het qua inhoud beneden de mediaan zit. Dus alle cinematografische vondsten ten spijt, blijft hier een behoorlijk bleek, afgezaagd verhaal over dat op geen enkele wijze nieuw licht schept. Van een regisseuse die in al het andere torenhoge ambities toont, en die eveneens gelauwerd is met zes Oskarnominaties had je dat wel mogen verwachten.

Ik had af en toe het gevoel dat de regisseur bij het maken van deze film dacht dat hij aan een groots epos bezig was. Dat is het niet geworden, simpelweg omdat de film er in eigenlijk niks echt bovenuit stijgt. Toch is het oh zo vermakelijk, verveelt het geen seconde en weet ik nu al dat ik de film over een tijd weer zal zien. Dit is immers typisch zo'n film is die je uitkiest als je na een dag werken o.i.d. afgepeigerd thuiskomt, daar het dus gewoon ongecompliceerd vermaak is dat niet te zwaar of te moeilijk is. De clichés worden natuurlijk niet vermeden, maar nergens wordt het echt ergerlijk. Goede rol van Gandolfini, de rol van Redford is weliswaar allesbehalve slecht maar had naar mijn voorkeur toch net ietsjes kleurrijker ingevuld mogen worden.

Een niemendal dat in ieder vezel conventioneel, over beter gezegd, clichématig is, maar toch op een of andere reden geen wangedrocht wordt. Voor de hand liggend is de verklaring hiervan te zoeken bij de acteermastodonten die alhier acte de présence geven, maar er is meer. Mogelijkerwijs heeft er mee te maken dat een mens zo nu en dan achterover wil hangen om een makkelijk wegkijkertje te verorberen, de regisseur zich hiervan bewust is, en daardoor gewoon doet wat hem te wachten staat. Dat het werkje pretentie heeft, moet je de regisseur in ieder geval ontzeggen.

Poëzie, het is niet van alledag dat ik zulks een beladen term aan een film hang, maar vandaag is wel zo'n dag. Maanden nadat ik dit filmische werk van buitenissige proporties heb bezichtigd, komen er op beschouwende momenten nog steeds flarden schoonheid uit deze film in mijn hoofd voorbij suizen. Ik zou alle parten en delen die tot de verbeelding spreken, maar dat doe ik niet, omdat ik bang ben dat mijn loftrompet niet hard genoeg zal schallen voor dit kunstwerk. Die Cybill Shepherd heeft het trouwens ook goed bekeken, behoudens haar mooie snoetje, door in 2 van de beste films ooit (de ander is uiteraard Taxi Driver) plaats te nemen. Zo'n snoezige femme fatale in wording, welke man zwicht er niet voor.

Bob Fosse, de regisseur, weet hoe hij filmische poëzie moet vervaardigen, maar kan zijn verzen niet tot een overtuigend geheel smeden. Waar zet hij nou op in, vraag je je tijdens de gehele speelduur van de film af. In den beginne wordt Valerie Perrine geïntroduceerd, wanneer zij een erotische dans in een rokerig etablissement vol ouwelijke heren ten beste geeft. De camera laveert constant tussen de zaal naar de danseres; we krijgen de indruk dat Fosse ons hier van de magie van het variétémilieu kennis wil laten nemen. Echter, later wordt dit uitgangspunt weer losgelaten, en zo passeert het een aantal keren dat het lijkt alsof de biopic een duidelijke route heeft uitgestippeld, maar daar zonder geldige opgaaf van reden weer terstond van afwijkt.

Zo wordt het drugsgebruik uitgelicht, maar vervolgens weer nagenoeg losgelaten, alsof we het maar moeten aannemen dat hun verslaving ook het resterende gedeelte van Lennys en Honeys gezamenlijke leven beheerst. Dat Lenny uiteindelijk bezwijkt aan een overdosis, komt dan ook ietwat uit de lucht vallen, omdat daarvoor het vizier vrijwel uitsluitend op zijn gerechtelijke twisten en non-conformistische levensinstellingen was gericht. Fragmentarisch is dus het best hoe ik deze film kan omschrijven, daarbij aangemerkt dat er fragmenten te over zijn waarbij ik guitig mijn vingers aflik. Juist daarom, blijft het gevoel hangen, dat er zich alhier een gemiste kans heeft voorgedaan.

Uitstekende documentaire, al hadden sommige zeer boeiende zaken nog wat meer uitgewerkt mogen worden. De aftakeling is weliswaar zeer aangrijpend (zeker als je de man hebt gekend), maar verdringt bepaalde onderwerpen helaas naar de achtergrond. Bijvoorbeeld de constatering dat hij in wezen een populist was, geen intellectueel en altijd op zoek ging naar het kenmerk van een film dat de massa aansprak. Hier had ik nog veel meer over willen weten!

Dat een Scorsese slechts kortstondig de revue passeert (net als andere grote namen als Herzog en De Niro eventjes) is een wijze keuze. Ik betrapte me er ook op dat je dan aandachtiger gaat kijken, terwijl het hier uitsluitend om Ebert moet gaan. Beetje flauw ook dat hier op MM Scorsese als eerste naam verschijnt. Ook creatief geswitcht tussen eigentijdse beelden (de grote wolkenkrabbers met de glinsterende cinematografie; de sms'jes in beeld) en het nostalgische tijdsgewricht (beginnend met Kennedy, de kranten van weleer etc.).

En tot slot de belangrijkste waarde van de docu voor mij persoonlijk: je krijgt er zin van om te schrijven! Deze prent laat zien dat wanneer je als je iets met schrijven ambieert, beroepsmatig of als fanatieke hobbyist, je het vooral veel moet doen.

Tsja, de originaliteitsprijs verdient het gewoonweg niet, maar dankzij de vakkunde van Affleck is het ook zeker geen sof geworden. Het lijkt alsof Affleck in zijn jeugd fervent idolaat van dit soort films is geweest, en hij deze film een keer moest maken van zichzelf. Dat is prima, maar het heeft helaas niet die knipoog van een Tarantino. En dan begeef je je natuurlijk op glad ijs, met iets dat al zoveel malen eerder is gedaan. Het enige verfrissende was het plotje met de ex-junkie die een zeloot en predikant was geworden. Daar kwamen de meest interessante dialogen vandaan.

Leuk uitgewerkte hypothese, Morgan Freeman is altijd prettig om naar te kijken, maar verder een 13-in-dozijn utopisch/futuristisch sf-filmpje waar de laatste jaren sowieso sterke inflatie in is. Dat er de hele tijd flitsen van de natuur o.a. erbij werden gehaald om hiermee van alles te suggereren was vreselijk irritant en wat pretentieus.